background image

MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ

Departament Wychowania i Promocji Obronności

Warszawa 2007

Materiały do przeprowadzenia zajęć psychoedukacyjnych z kadrą dowódczą

background image

Grupa  niespołeczna

  –  co  najmniej  dwie 

osoby  przebywające  w  tym  samym   
czasie 
i miejscu.

Grupa  społeczna

  -  co  najmniej  dwie 

osoby,  które  mają  bezpośredni  kontakt, 
poczucie  wspólnego  celu  („MY”),  normy, 
zależą od siebie i tworzą spójną strukturę.

2

background image

3

Struktura

grupy

Status

Rola 

grupowa

Pozycja

społeczna

Normy

grupowe

Interakcje

Spójność

grupy

background image

To 

pewna 

liczba 

żołnierzy 

(zróżnicowana)  połączonych  systemem 
uregulowanych 

stosunków  formalnych 

nieformalnych

,  zwanych  relacjami 

interpersonalnymi, współdziałających ze 
sobą,  oddzielonych  od  innych  grup 
wyraźną 

zasadą 

odrębności, 

posiadających  wspólne  cele,  wartości  i 
zadania.

4

background image

Formalne

  -  precyzyjnie  określone  (poprzez 

regulaminy 

wojskowe, 

dokumenty 

normatywne)  związki  zależności  będące 
funkcją 

wykonywanych 

obowiązków 

posiadanych uprawnień. 

 

Nieformalne

  -  określone  są  przez  mniej 

zobowiązujące, prawnie nieznormalizowane, 
spontaniczne,  bardziej  emocjonalne  niż 
zadaniowe relacje między żołnierzami.

5

background image

To wielopoziomowy układ trzech 

powiązanych ze sobą elementów:

6

RÓL 

SPOŁECZNYCH

POZYCJI

SPOŁECZNYCH

WŁADZY 

FOFRMALNEJ 

I NIEFORMALNEJ

background image

Facylitacja społeczna

napięcie wywołane obecnością innych i możliwością oceny naszego 
działania

Próżniactwo społeczne

uspokojenie  wynikające  z  przekonania,  że  przebywanie  w  grupie 
utrudnia ocenę indywidualnego działania

Deindywiduacja

utrata normalnej kontroli nad zachowaniem prowadząca do wzrostu 
impulsywności i patologiczności czynów

Polaryzacja grupowa

tendencje  grupy  do  podejmowania,  w  porównaniu  z  jednostkami, 
bardziej ryzykownych, niebezpiecznych i krańcowych decyzji

Syndrom myślenia grupowego

rodzaj myślenia, w którym bardziej liczy się dążenie do zachowania 
spójności i solidarności grupy niż realistyczne uwzględnianie faktów

7

background image

Zadanie  addytywne

  –  wszyscy  członkowie 

grupy  wykonują  ten  sam  rodzaj  pracy.  Produkt 
końcowy (działalność grupowa) jest sumą wkładu 
pracy wszystkich jej członków.

Zadanie  koniunktywne

  –  zadanie  grupowe, 

którego  wynik  zależy  od  tego  jak  dobrze  pracuje 
najsłabszy członek w grupie – „najsłabsze ogniwo 
w łańcuchu”.

Zadanie  dysjunktywne

  –  zadanie  grupowe, 

którego  poziom  rozwiązania  zależy  od  pracy 
najsprawniejszego członka grupy.

8

background image

1.

Etap formowania się

 („okres burzy”)

dobieranie się członków zespołu; nawiązywanie pierwszych relacji; 
różnicowanie się ról grupowych; zapoznawanie się z celami grupy; 
poznawanie formalnych standardów zachowania się w grupie; pojawienie 
się pierwszych elementów identyfikacji z grupą

2.

Powstawanie norm grupowych

wykształcanie się nieformalnych norm funkcjonowania; wyklarowanie się 
poczucia identyfikacji z grupą

3.

Praca zadaniowa

czas osiągnięcia przez grupę stanu optymalnego; grupę cechuje duża 
dojrzałość 
i zdolność do podejmowania trudnych zadań

4.

Zamykanie (rozwiązanie)

następuje po wykonaniu określonych zadań, wypełnieniu misji

9

background image

Skład grupy

Poziom „dobrej woli”

Poziom zaufania

Poziom zaangażowania

Postawy uczestników wobec siebie

Stosunek uczestników do lidera – dowódcy

Stosunek lidera do uczestników

Ilość i jakość relacji pomiędzy członkami 
grupy a dowódcą

10

background image

Rola grupowa

 

jest specyficzną funkcją pełnioną przez osobę w 

grupie. Wynika z osobistych predyspozycji członka grupy oraz oczekiwań 
grupy i (lub) lidera. W grupie wyróżnia się role 

zadaniowe

społeczne

 oraz 

indywidualne

.

  Role zadaniowe

 - 

to zachowania, które przybliżają grupę do 

zamierzonego celu (inicjator (lider grupowy), dostarczyciel informacji, 
opiniodawca, stylista, krytyk,
aktywator);

  Role społeczne

 - 

wiążą się nie tylko z wykonywanym zadaniem, ale 

koncentrują się również na emocjach, uczuciach i wzajemnych relacjach 
(
szef klakierów, dawca wsparcia, wesołek grupowy (błazen grupowy), marszałek);

  

Role indywidualne

 - 

 ukierunkowane są na osiągnięcie jakiegoś 

indywidualnego celu bez zważania na dobro grupy (agresor, negatywista, 
dyktator, łowca uznania, ekshibicjonista).

11

background image

Styl autokratyczny

 

(dyrektywny, nakazowy, instruktażowy)

 

 

Styl liberalny

 

(delegujący, anemiczny)

 

Styl demokratyczny

 

(współpraca, harmonijne współdziałanie) 

 

Styl klubowy

 

(przyjazny, troskliwy)

12

background image

Komunikacja

  –  to  sposób,  w  jaki  ludzie 

kontaktują się między sobą. Wyróżnia się:

Komunikacją  werbalną 

– 

słowa,  które 

wypowiadamy i ich znaczenie

Komunikacją niewerbalną

 – 

„mowa ciała”

13

background image

zwięzłość wypowiedzi,

logiczny tok wypowiedzi,

trzymanie się głównego wątku,

wyrażanie pozytywnego stosunku do celu rozmowy,

informacja o własnych pozytywnych (negatywnych) 
przemyśleniach i odczuciach podczas rozmowy,

upewnianie się, że się dobrze rozumie,

empatia – „zobaczenie świata oczami drugiej 
osoby”,

umiejętne słuchanie.

14

background image

Parafraza

 -

 

wyrażanie co pewien czas własnymi słowami tego, 

co się usłyszało

Parafraza emocjonalna (odzwierciedlenie uczuć) 

– 

wypowiedź, w której nazywamy emocje lub uczucia jakich doświadcza 
nasz rozmówca

Echo

 - 

okresowe powtarzanie niemal całkowicie wiernie słów 

rozmówcy

Dostrajanie się

 - 

przekazywanie rozmówcy sygnałów, że jest 

uważnie słuchany

Klaryfikacja

 - 

zadawanie pytań dotyczących wypowiedzi lub je 

wyjaśniających

Podsumowywanie

 - 

zbieranie najważniejszych informacji na 

końcu rozmowy lub po najistotniejszych jej etapach

15

background image

gesty, np. rozmaite ruchy rąk

wyraz twarzy

mimika

postawa ciała

kontakt wzrokowy

nasz wygląd

głos (ton, głośność, intonacja, tempo mówienia)

oddech

dystans - odległość, w jakiej stajemy lub siadamy 
od kogoś

16

background image

2/3 komunikacji ma charakter 

niewerbalny

 

Ogólne 

wrażenie

7% 

słowa

38 % głos

55 % mimika

17

background image

To znaczna różnica, niezgodność, antagonizm, 
sprzeczność  dotycząca  poglądów,  wartości, 
potrzeb,  obowiązków,  praw  czy  interesów 
dwóch  lub  więcej  osób,  które  to  osoby  dążą 
do rozwiązania tej sprzeczności.

18

background image

Obszary konfliktów 

w pododdziale

relacje interpersonalne i emocje

 

(stereotypy; uprzedzenia; negatywne, odwetowe zachowania; zła 

komunikacja interpersonalna; manipulacje, zazdrość; zemsta)

wartości

(filozofia życia; religia; tradycje; ideologia)

informacje

(brak danych; różne punkty widzenia; różne procedury zbierania danych; 

różnice w interpretacji)

struktura

(podział ról i obowiązków; zła kontrola zasobów; nierówny rozkład sił; 

ograniczenia czasowe; podział kompetencji; określenie ról)

interesy

 

(rzeczowe - pieniądze, dobra, czas; psychologiczne - zaufanie, 

szacunek, sprawiedliwość, uznanie, godność, poczucie własnej wartości, 

bezpieczeństwo; proceduralne – regulaminy, sposoby działania)

19

background image

RYWALIZACJA  (WALKA)

  -

 

styl 

aktywno 

egocentryczny;  jest  wyrazem  dążenia  do  obrony  własnego  interesu 
przy  jednoczesnym  braku  zainteresowania  oraz  lekceważeniu 
interesów drugiej strony.

KOMPROMIS

  -

 

styl 

średnio 

aktywny 

średnio 

egocentryczny;  pozwala  na  częściowe  zaspokojenie  interesów 
własnych oraz interesów partnera.

UNIKANIE

  - 

styl  bierno  –  egocentryczny;  unika  się 

zajmowania konfliktem lub zaprzecza się jego występowaniu.

ULEGANIE 

(PODPORZĄDKOWANIE  SIĘ)

 - 

styl  bierno  – 

otwarty;  polega  na  rezygnacji  z  obrony  własnych  interesów  i 
pragnieniu zaspokojenia potrzeb partnera.

WSPÓŁPRACA

 - 

styl aktywno – otwarty polega na realizacji 

własnych  potrzeb  z  równoczesnym  pragnieniem,  aby  partner 
realizował swoje. Stanowi najlepszy sposób rozwiązywania konfliktów.

20


Document Outline