CEWNIKOWANIE 
PĘCHERZA

WSKAZANIA:



Pacjent nieprzytomny



Uraz brzucha i okolicy krocza



Uraz wielonarządowy



Konieczność bilansowania gospodarki 
wodno-elektrolitowej



Podanie środków moczopędnych



Całkowite lub częściowe zatrzymanie 
moczu

 

 

Przeciwskazania



Zapalenie cewki, pęcherza lub 
najądrza



Zapalenie napletka



Ropnie okołocewkowe



Zapalenie pochwy lub sromu  



 uszkodzenie cewki

 

 

Uszkodzenie cewki 
moczowej przedniej



Kopnięcie w krocze, upadek okrakiem



Objawy: 



wyciekanie krwi z cewki



zatrzymanie moczu



krwiak szerzący się na krocze, prącie 

i mosznę



Rozpoznanie: objawy kliniczne i 

uretrografia

 

 

Uszkodzenie cewki tylnej



Przy złamaniu miednicy lub przerwaniu 

więzadeł łonowo- sterczowych lub 

cewkowo-łonowych



Objawy:



Krwiak szerzy się w kierunku miednicy i 

brzucha



Bolesny opór z obroną mięśniową



Zatrzymanie moczu



Rozpoznanie: objawy, badanie przez 

odbytnicę(ciastowaty obrzęk), uretrografia

 

 



Urazy prącia i moszny- wypadki 

komunikacyjne, sportowe, 

samookaleczenia



Leczenie:



 niewielkie: nadłonowe nakłucie 

pęcherza moczowego (cystofix)



operacyjne

 

 

UWAGA

:

W uszkodzeniach cewki 

cewnikowanie chorego jest 
zabronione!!!

 

 

Uszkodzenie jatrogenne

Uszkodzenia dróg 

wyprowadzających mocz zdarzają 
się po zabiegach urologicznych, 
ginekologicznych, położniczych i 
chirurgicznych. Są powikłaniami i 
nie można ich uznać za „błąd w 
sztuce”

 

 

Uszkodzenia jatrogenne



Cewnikowanie: 



Cewniki zbyt grube



Sztywne, metalowe



Nierozpoznanie zwężenia



Nieostrożne cewnikowanie



Najczęściej cewka sterczowa lub ujście 

zewnętrzne cewki



U kobiet: 



Rzadziej



Długotrwały poród

 

 

Cewniki



Skala Charriere”a (Chrr), 
Benigue, French(Fr)



1 stopień w skali Chrr= 1/3mm



1 stopień w skali Benigue= 
1/6mm



1 stopień French= 1/2mm

 

 

Cewniki



Wszystkie cewniki są jednorazowego 
użytku



Lateks, silikon



Do pojedynczego scewnikowania



Cewniki samoutrzymujące się(Foleya)- 
mogą zawierać dodatkowy kanał służący 
do stałego płukania, np. w krwiomoczu



Zwężenia cewki- cewniki z zagiętą 
końcówką(Tiemanna, Merciera)

 

 

Technika zabiegu

 Bezwzględna aseptyka!!!
U kobiet:



Uwidocznij ujście cewki moczowej



Umyj ujście cewki  ruchami z góry na dół



Pokryj cewnik żelem lignokainowym



Wsuń cewnik aż do pojawienia się moczu



Opróżnij pęcherz



Obróć cewnik i wycofaj, zatrzymaj gdy pojawi się 

mocz  



Gdy cewnik na dłuższy czas-wypełnij balon solą 

fizjologiczną

 

 

Technika zabiegu

U mężczyzn:



Przemyj ujście cewki moczowej i żołądź 

płynem antyseptycznym



Żel lignokainowy



Chwyć cewnik blisko końca, obwodowy 

koniec między 4 i5 palcem



Wyprostuj cewkę



Wprowadź cewnik aż do oporu(zwieracz 

wewnętrzny cewki)- wyraźnie wyczuwalny 

dla pacjenta

 

 

Powikłania



Uszkodzenie



Późniejsze zwężenie cewki



Rozerwanie błony śluzowej cewki i 
pęcherza przy wyjęciu cewnika bez 
opróżnienia balonu



krwotok



Zakażenia- profilaktyka 
przeciwbakteryjna: kwas pipemidowy, 
nitrofurantoina, cyprofloksacyna