Zaburzenia czynności 

rozrodczej : niepłodność , 

zapłodnienie pozaustrojowe 

 

 

Epidemiologia niepłodności (2):

• wskaźnik płodności 
1790 r. – 55/ 1.000 
• Średnia płodność kobiet:
1790 – 8
1990 – 12
• ..
• Opóźnienie decyzji w posiadaniu dzieci
• Wzrastająca rola antykoncepcji
• Niesprzyjające warunki ekonomiczne

 

 

Epidemiologia niepłodności (3):

Przyczyny zmniejszenia płodności w 

krajach zachodnich : 

• Zmiana roli społ. I aspiracji 
• Odkładanie decyzji o ślubie
• Opóźnienie decyzji o posiadaniu 

dzieci 

• Wzrastająca rola antykoncepcji 
• ………

 

 

Epidemiologia niepłodności (4) 

Zmiany w świadomości płodności:
• Wprowadzenie technik 

wspomagającego rozrodu ( ART) do 

postępowania klinicznego  

• Uświadomienie społeczeństwa o 

możliwościach leczenia (media)

• Wzrost populacji kobiet w wieku 

powyżej 35 lat pragnących posiadać 

potomstwo

 

 

Epidemiologia niepłodności (5)

Wiek kobiety a płodność:

• Ilość posiadanych kom. Jajowych 
a) 6-7 mln w 16- 20 tyg. Życia płodowego 
b) 300 000 w okresie pokwitania

• Utrata dzienna  około 20 komórek

• Całkowity brak komórek w okresie około-

menopauzalnym

• Spadek płodności to 38 r.ż. ( 30 kom. 

Dziennie)

• Ok.. 45 r.ż. - < 1.000 komórek ogólnie 

( mała szansa na dziecko ) 

 

 

AMH i FSH a potencjalna 

płodność kobiety:

FSH:

• cenne badanie pozwalające na wychwycenie kobiet, 

które jeszcze mają szansę posiadać dzieci i kobiet 

młodych w celu określenia liczby komórek;

• norma: 2 – 11 j/ml – im niższy poziom, tym lepiej (to 

nie jest to samo, jeśli kobieta ma poziom 2 a 10 – bo 

inaczej staruje kobieta która potrzebuje do stymulacji 

poziom 2 a inaczej jeśli  poziom FSH musi być wyższy  

= 10 )

• stymuluje pęcherzyki do wzrostu

• jeśli wysoki poziom, to powtórzyć badanie (sprawdzić)

 

 

AMH i FSH a potencjalna 

płodność kobiety:

AMH:

• Lepszy marker niż FSH ( hormono- niezalezny)

• Hormon, który poza życiem płodowym spełnia jeszcze inne 

funkcje – na jego podstawie określa się ilość komórek 

ziarnistych ( potrzebnych do odzywiania kom. Jajowych ),, 

mówi o ilości komórek jajowych i ich jakości

• Wydzielany przez kom. Ziarniste w pęcherzykach małych 

• Niski poziom = problem

• Norma: > 1,4 j

• < 0,3j  to  menopauza

• Może być oznaczony w każdym momencie cyklu, nie zależy 

od dnia cyklu 

 

 

AMH i FSH a potencjalna 

płodność kobiety:

• AMH ( anty- Mullerowski hormon) i 

FSH są to wskaźniki stanu 
biologicznego jajników ( 3 dc) 

• Wskazują jaki potencjał na kobieta na 

posiadanie dzieci 

 

 

Hutterianie – kobiety od ok.. 15 r.ż. 

rodzą tylko dzieci W wyniku 

uprawiania sexu higienicznego, 

fizjologicznego w małżeństwie 

• Niepłodność całkowita – 2,4%
• Po 34rż – 11%
• Po 40rż – 33%
• Po 45rż – 87% (13% jeszcze zachodzi 

w ciążę)

• Średnia płodność – 11 dzieci

 

 

Tabletki antykoncepcyjne:

• „sztuczna ciąża”
• Zbliżanie się do stanu fizjologicznego
• Chronią przed rakiem jajnika

 

 

Rekordy 

• Najstarsza matka (ciąża bez ART) – 

poród w wieku 57 lat

• Najstarszy ojciec – 94 lata

 

 

Niepłodność męska

Prawidłowe parametry nasienia:
• Ilość > 20 ml plemników / ml
• Ruchliwość – 25% - typ A, 50% typ A + 

B

• Nasienie upłynnia się w ciągu 1h
• Nie stwierdza się znacznej ilości 

bakterii

• Leczenie nasienia na obecność 

bakterii nie ma sensu

 

 

Przyczyny niepłodności 

partnerskiej:

• Czynnik jajowodowy i patologia 

miednicy mniejszej – 35%

• Zaburzenia owulacji – 15% ( lekarz I  

kontaktu )

• Czynnik męski – 35% ( ośrodki 

zapłodnienia pozaustrojowego) 

• Czynnik idiopatyczny – 15%
• Inne – 5%

 

 

„Skuteczność naturalna”

• Czas starań (kobiety) o dziecko 

(młoda, zdrowa para) 

• 1 cykl – 23%
• 3 cykle – 57%
• 6 cykli – 72%
• 1 rok – 85%
• 2 lata – 93%

 

 

Leczymy niepłodność:

• Tylko 20% kobiet, któe nie uzyskały ciąży 

w ciągu 2 lat starań nie będzie nigdy w 

ciąży 

• Ok.. 40% par, które przestają sięleczyć 

uzyska ciążę w sposób naturalny 

• Około 10% par po niepowodzeniu ART 

uzyska ciążę w sposób naturalny

• Leczenie – zwiększenie statystycznych 

szans na ciążę oraz wskazanie w 

odpowiednim momencie innych dróg 

leczenia bądź zakończenie leczenia

 

 

Mity w niepłodności:

• Usunięcie ciązy przez mechaniczne 

dokonanie wyłyżeczkowania macicy 

powoduje niepłodność 

• Kobieta nie zachodzi wciążę bo jest zbyt 

nerwowa 

• Adopcja zwiększa płodność

• Wyłyżeczkowanie macicy poprawia 

płodność

• Tyło zgięta macica powoduje niepłodność 

(często spowodowana jest endometriozą, a 

ona obniż płodność)

 

 

Metody leczenia niepłodności:

• Cierpliwość
• Leczenie chirurgiczne i 

farmakologiczne

• Techniki wspomaganego rozrodu 

(ART)

• Zaniechanie leczenia, adopcja

 

 

Leczenie niepłodności:

• Regulacja możliwych do 

zdiagnozowania patologii

• Leczenie farmakologiczne:
1. Stymulacja wzrostu pęcherzyków
2. Wzbudzanie owulacji
3. Suplementacja II fazy cyklu

 

 

Techniki wspomaganego 

rozrodu (ART):

• Inseminacja (IUI) , skuteczność 8-10 % : 
a) Nasienie męża 
b) Nasienie dawcy 
• Pozaustrojowe zapłodnienie i transfer zarodka- 

klasyczna IVF- EF

• Pozaustrojowe zapłodnienie z zastosowaniem 

mikromanipulacji – ICSI

• Pozaustrojowe zapłodnienie z zastosowaniem do 

mikromanipulacji plemników uzyskanych z jądra 

- TESA

• Zaniechanie leczenia

 

 

Jeśli po roku starania się o 

dziecko, nie udaje się zajść w 

ciążę, to należy przeprowadzić 

4 badania:

• Badanie nasienia
• Ocena owulacji
• Status hormonalny
• Drożność jajowodów

 

 

Inseminacja

Warto wykonywać, jeśli ilość plemników po preparatyce  

będzie > 2mln

•

Wskazania 

1. Brak upłynniania nasienia ( 1h) 
2. Niemożność odbywania stosunków
3. Czynnik szyjkowy 
4. Endometrioza
5. Niepłodność idiopatyczna 

•

Korzyści 

1.Ominięcie bariery śluzu szyjkowego
2.Zwiększenie stężenia plemników w jamie macicy
3. Prosta technika wykonania

 

 

Inseminacje nasieniem dawcy:

Wskazania – obecnie:

• azospermia

• Powtarzające się nieskuteczne ICSI

• Wskazania genetyczne 

Kryteria doboru nasienia (istnieje bank nasienia, z którego się 

korzysta):

• Parametry nasienia

• Płodność, wiek, ogólny stan zdrowia

Kryteria doboru dawcy:

• Podobieństwo fenotypowe do partnera: kolor oczu, kolor 

włosów, skręt włosa, karnacja…

 

 

Pozaustrojowe zapłodnienie i 

transfer zarodka – IVF – ET

Wskazania:
• Niemożność odbywania stosunków
• Czynnik szyjkowy
• Endometrioza
• Niepłodność idiopatyczna
• Brak efektu leczenia innymi 

metodami

 

 

Przygotowanie do programu 

zapłodnienia pozaustrojowego 

• Diagnostyka hormonalna
• Diagnostyka genetyczna 
• Diagnostyka infekcji  ( toksoplazmoza, różyczka) 
• Informacje o skuteczności metod leczniczych 
• Informacje o możliwych powikłaniach
• Pisemne potwierdzenie uzyskanych informacji
• Blokada czynności jajników 
• Blokada przysadki

 

 

Techniki wspomaganego 

rozrodu

Skuteczność zapłodnienia 

pozaustrojowego

• Kryterium wieku kobiety:
• Do 30rż – około 25%
• 31 – 35rż – około 20%
• 35 – 39rż – około 15%
• Po 40rż - < 10%

 

 

Informacja o możliwych 

powikłaniach:

• Zespół hiperstymulacji-  efekty działania będą 

ogólnoustrojowe, b. dużo pęcherzyków , 

zaburzenia oddwania moczu, płyn w otrzewnej, 

duże jajniki ( III stop. – średnica > 12 cm ) , 

problemy z przyjmowanie pokarmów, 

zator,zakrzep w kończynie, zgon 

• Krwawienie – rzadko
• Uszkodzenie naczyń – nie mają większego 

znaczenia (jajnik lezy na naczyniach ) 

• Uszkodzenie pęcherza
• Zakażenia

 

 

Blokada

• Blokada jajnika : 
1. Antykoncepcja 

• Blokada przysadki:
1. Agoniści GnRH – zewnątrzpochodna  FSH, 

gonadotropiny uzyskujemy z moczu kobiet po 

menopauzie (włoskie zakonnice) lub 

rekombinowany 

2. Antagoniści GnRH – nie ma wyrzutu LH, FSH na 

zewnątrz

3. Bez blokady

Wywołanie owulacji: podaje się HCG (ma ten sam 

receptor co LH)

 

 

IVF – ET

• Przy pęcherzykach ok.. 18 mm średnicy oraz E2 

ok.. 150- 200 pg/ pęcherzyk – pik owulacyjny – 

10.000 j hCG 

• Punkcja pęcherzyków TV- USG ……. 

( doplerowskie ??) 

• Znalezienie kom. Jajowych i ich izolacja 
• Ocena ilości, jakości i stopnia dojrzałości komórek 

jajowych (MI, MII, GV)

• Dekoronizacja (opcja) komórek jajowych
• Inkubacja z plemnikami (około 100 000/komórkę)

 

 

Klasyczne zapłodnienie 

pozaustrojowe – IVF – ET

• Pierwsza ciąża 1978rok
• Metoda stosowana rutynowo

Technika wspomaganego rozrodu : 
- Ocena ilości , jakości, stopnia 

dojrzewania kom. Jajowych 

 

 

Ocena morfologiczna PN 

• Ocena ilości PN
• Rozmieszczenie ciałek 

prekursorowych 

• Ilość ciałek prekursorowych w 

poszczególnych podjądrzach 

• Wielkość struktur pozaustrojowych
• Struktura cytoplazmy
• Morfologia ciałek kierunkowych

 

 

Inne..

• Eliminacja nieprawidłowego 

zapłodnienia – polispermia, 
pertenogeneza= > złe 

• Ocena rozwoju zarodka – ilośc i 

jakość blastomerów (8) – na 3 dobę 

 

 

Hodowla rozrodów

• Uzyskanie w 5 – 6 dobie blastocysty 
• Rozwój zarodka od etapu 8 blastomerów 

nie wymaga aktywacji jego genomu 

• Transfer pojedynczej blastocysty nie 

eliminuje możliwości ciąży mnogiej

• Dalszy rozwój zarodka wymaga bogatszych 

podłoży ( np.. G2.1) lub hodowli 

 

 

Mrożenie w technikach 

wspomaganego rozrodu – ART.

• Mrożenie nasienia
• Mrożenie oocytów
• Mrożenie zarodków
• Mrożenie blastocyst

 

 

Mrożenie nasienia

Wskazania : 
• Depozyt przed leczeniem p / neo 
• Depozyt  przed przystąpieniem do 

zapłodnienia pozaustrojowego

1. IUI
2. ICSI
• Bank nasienia - dawcy