Warunki pomiaru ciśnienia 

tętniczego

Odpoczynek  co  najmniej  5  min,  pomiar  2-krotny  z  2 

minutową przerwą,

pozycja leżąca lub siedząca

-mankiet na ramieniu na wysokości serca

-szerokosć  mankietu  dostosowana  do  obwodu  ramienia 

(standardowy dla osób z obwodem ramienia 22-32cm).

Przy  pierwszej  wizycie  pomiar  na  obu  ramionach  a 

następnie  na kończynie na której  ciśnienie było wyższe.

Metody pośrednie pomiaru 

ciśnienia tętniczego

 Metoda palpacyjna Riva-Rocciego – 

wdmuchujemy powietrze do mankietu 
sfigmomanometru aż do chwili zaniku tętna na 
tętnicy promieniowej, wypuszczając powoli 
powietrze kontrolujemy na skali 
sfigmomanometru wartość ciśnienia, przy której 
tętno pojawi się ponownie – wartość ta 
odpowiada wartości ciśnienia skurczowego. 

Metoda osłuchowa Korotkowa – napompować mankiet 
sfigmomanometru do ciśnienia  50mmHg powyżęj wartości 
oczekiwnej, wypuszczając powoli powietrze z mankietu 
osłuchujemy moment pojawienia się  tonów naczyniowyh nad 
tętnicą ramienną – odpowiadający wartości ciśnienia skurczowego, 
natomiast sciszenie 
a następnie zanik tonów – wartości ciśnienia rozkurczowego.

Metoda oscylometryczna pozwala na pomiar ciśnienia 
skurczowego, rozkurczowego, średniego oraz na określenie tzw. 
wskaźnika oscylometrycznego chrakteryzującego  elastyczność 
naczyń jak 
i szerokość ich światła (dla tętnicy ramiennej wynosi 3-6-8).

Wartości prawidłowe ciśnienia 

tętniczego

Procedura pomiaru 

ciśnienia tętniczego

•

Pozwól pacjentowi 

wygodnie

 usiąść w cichym, 

spokojnym, ciepłym pomieszczeniu. Pomiaru ciśnienia 
dokonaj po co najmniej 5-cio minutowym odpoczynku.

•

Wysiłek fizyczny i wpływ otoczenia mogą być 
przyczyną wzrostu ciśnienia.

•

Proś pacjenta, aby zdjął ubranie, tak, żeby ramię było 
dostępne badaniu.

•

Ubranie znajdujące się nad tętnicą przeszkadza w 
osłuchiwaniu. 
Ucisk może również spowodować błąd w odczycie.

•

Wytłumacz pacjentowi schemat postępowania. Poproś, 
aby nie rozmawiał w trakcie pomiaru.

•

Zachęca to do współpracy i zmniejsza niepokój; 
rozmowa może spowodować wzrost ciśnienia 
tętniczego.

Ciśnienie tętnicze może zmienić się w 
zależności od ułożenia zgięcia łokciowego 
względem serca.

Ułóż ramię pacjenta na wysokości jego serca

Za szeroki, bądź za wąski mankiet spowoduje 
błąd odczytu.

Dobierz właściwy rozmiar mankietu

Wysokość słupa rtęci będzie dokładnie odczytana, jeśli 
znajduje się na wysokości wzroku.

Upewnij się, że skala aparatu do mierzenia ciśnienia znajduje się
na wysokości Twojego wzroku

Gumową część mankietu umieść nad tętnicą. Owiń mankiet 
ciasno wokół ramienia, tak aby jego brzeg znajdował się 3 
cm powyżej zgięcia łokciowego.

Zbyt luźno owinięty mankiet powoduje fałszywie zawyżone 
pomiary.

Znajdź tętnicę ramienną

Wyczuwając tętno w okolicy nadgarstka (na tętnicy 
promieniowej), szybko napompuj mankiet do momentu, w 
którym tętno będzie niewyczuwalne

.

Pomiar ten (metodą Riva Rocci) służy do wstępnej oceny 
ciśnienia skurczowego.

Szybko napompuj mankiet do momentu

Podczas zbyt długiego ucisku ramienia może dojść 
do zastoju żylnego i błędu w pomiarze.

Szybko opróżnij mankiet. 
Poczekaj 1 minutę zanim napełnisz go ponownie.

Silny ucisk tętnicy zmienia jej kształt i uzyskiwany ton. 
Umieszczenie stetoskopu dokładnie nad tętnicą pozwala 
na uzyskanie dokładniejszych wyników.

Przyłóż stetoskop delikatnie nad tętnicą ramienną.

Szybkie wypełnienie mankietu pozwala 
uniknąć zastoju żylnego.

Opróżniaj mankiet powoli, tak aby ciśnienie 
zmniejszało się w stałym tempie ok. 2 
mmHg/sek.

Zbyt szybkie lub zbyt wolne opróżnianie 
może doprowadzić do błędu pomiarowego.

Szybko wypełnij mankiet do wartości o 30 mmHg 
wyższej od uzyskanej w pierwszym pomiarze (metodą Riva Rocci).

Kolejne pomiary powinny być wykonywane w zbliżonych 
warunkach 
(w tej samej pozycji, na tym samym ramieniu i z 
wykorzystaniem tej samej wielkości mankietu.

Jeśli tony nie są dobrze słyszalne, to zmień 
pozycję ramienia i powtórz pomiar

.

Takie postępowanie pozwala na uzyskanie 
wiarygodnego pomiaru.

Zanotuj ciśnienie skurczowe i rozkurczowe, pozycję pacjenta w 
czasie pomiaru oraz rozmiar mankietu. Zaznacz na którym ramieniu 
był wykonywany pomiar 
i ewentualną obecność pauz osłuchowych, lub niemiarowego tętna.

Punkt, w którym pojawia się pierwszy ton odpowiada ciśnieniu 
skurczowemu 
(faza I Korotkowa), zniknięcie tonów odpowiada ciśnieniu 
rozkurczowemu.

Dla potwierdzenia osłuchuj przynajmniej 20 mm Hg poniżej 
poziomu ciśnienia, w którym zanikły tony; potem szybko 
opróżnij mankiet.

Zdarza się, że tony mogą pojawić się po wcześniejszym 
zaniknięciu, co może być przyczyną błędu sięgającego 80 
mm Hg (pauza osłuchowa).

Aby sprawdzić wartość pomiaru nie dopełniaj mankietu 
powietrzem po jego opróżnieniu.

Dopełnianie mankietu jest nieprzyjemne dla pacjenta i 
powoduje błąd pomiaru

.

Zanotuj ciśnienie skurczowe, gdy usłyszysz dwa następujące 
po sobie tony serca, a rozkurczowe kiedy przestaniesz je słyszeć.