Rachunek kosztów
jakości
dr inż. Maciej Szafrański
Rachunek kosztów
jakości
dr inż. Maciej Szafrański
Rachunek kosztów
a rachunek kosztów jakości
Rachunek kosztów
to ogół czynności zmierzających do ustalenia
wysokości nakładów pracy żywej i uprzedmiotowionej
w przedsiębiorstwie w określonym czasie i o
określonym przeznaczeniu.
Rachunek kosztów jakości (RKJ)
to wyodrębniony z rachunku kosztów przedsiębiorstwa
ogół czynności zmierzających do ustalenia wysokości
nakładów pracy żywej i uprzedmiotowionej
przeznaczonych w określonym czasie na działania
związane z problematyką jakości w przedsiębiorstwie
START
dane o kosztach jakości
księgowanie i zestawienie wyników
analiza, badanie i po-
równywanie trendów
kosztów jakości oraz
wskaźników kosztów
jakości w czasie
analiza, badanie
i porównywanie struktury
kosztów jakości i
odpowiednich wskaźników
porównywanie danych
z założoną polityką
jakości firmy
badanie przyczyn zaistnienia potencjalnych
niekorzystnych zmian
optymalizacja
opracowanie wniosków płynących
z analizy
uzyskanie informacji zwrotnych od
poszczególnych komórek na temat
zamierzonych
i podjętych działań
opracowanie sprawozdań dla zarządu
podjęcie decyzji przez zarząd
STOP
ustalenie budżetu kosztów jakości
ujm
owa
nie
anali
za
opty
maliz
acja
opraco
wywan
ie
spraw
ozdań
M
o
d
e
l
ko
sz
tó
w
j
a
ko
śc
i
M
o
d
e
l
ko
sz
tó
w
j
a
ko
śc
i
Cele rachunku kosztów jakości
w przedsiębiorstwie
pomoc w ustalaniu polityki jakościowej,
umożliwienie obserwacji jakości wyrobów pod kątem
powstawania kosztów jakości,
wskazywanie słabych punktów jakościowych w wyrobach i
procesach,
określanie przedsięwzięć służących obniżaniu kosztów i
polepszaniu jakości,
ułatwienie planowania jakości z uwzględnieniem kosztów i z
jednoczesnym połączeniem z analizą wartości,
zapewnienie lepszego poznania ekonomicznego znaczenia
wymagań jakościowych,
dostarczenie danych do raportów dotyczących jakości
przeznaczonych dla kierownictwa firmy,
optymalne (pod względem kosztów) planowanie kontroli
jakości,
ujawnienie zawyżonych kosztów jakości będących skutkiem
przyjęcia nieodpowiednich kryteriów jakościowych, których
spełnienie nie jest wymagane przez rynek.
Warunki skutecznego i efektywnego
funkcjonowania rachunku kosztów
jakości
prawidłowe zaprojektowanie procesu
jego wdrożenia
prawidłowe zaprojektowanie samego
rachunku kosztów jakości
właściwe i ciągłe jego funkcjonowanie
dostosowywanie go do zmieniających
się warunków funkcjonowania
przedsiębiorstwa, a stąd do
zmieniających się potrzeb
informacyjnych
1. Szacunkowa ocena kosztów jakości przez kierownictwo
firmy
2. Podjęcie decyzji o wdrożeniu rachunku i analizy kosztów
jakości
3. Powołanie zespołu
wdrożeniowego
4. Opracowanie procedury rachunku i analizy kosztów
jakości
5. Opracowanie instrukcji związanych z
procedurą
6. Przeprowadzenie szkolenia
pracowników
7. Zarządzenie w sprawie wdrożenia i prowadzenia rachunku
kosztów jakości
START
STOP
P
ro
c
e
d
u
ra
w
d
ro
że
n
ia
r
a
c
h
u
n
k
u
P
ro
c
e
d
u
ra
w
d
ro
że
n
ia
r
a
c
h
u
n
k
u
k
o
s
zt
ó
w
j
a
k
o
ś
c
i
w
p
rz
e
d
s
ię
b
io
rs
tw
ie
k
o
s
zt
ó
w
j
a
k
o
ś
c
i
w
p
rz
e
d
s
ię
b
io
rs
tw
ie
O
p
ra
c
o
w
a
n
ie
p
ro
c
e
d
u
ry
O
p
ra
c
o
w
a
n
ie
p
ro
c
e
d
u
ry
ra
c
h
u
n
k
u
i
a
n
a
li
zy
k
o
s
z
tó
w
j
a
k
o
ś
c
i
ra
c
h
u
n
k
u
i
a
n
a
li
zy
k
o
s
z
tó
w
j
a
k
o
ś
c
i
4.1. Sformułowanie założeń dla wprowadzenia rachunku kosztów jakości z uwzględnieniem polityki
przedsiębiorstwa oraz polityki jakości
4.2. Wstępne wyznaczenie obszarów badań
4.3. Ustalenie działań ukierunkowanych na jakość w poszczególnych obszarach przedsiębiorstwa
4.4. Sporządzenie listy kosztów istotnych dla jakości
4.5. Ustalenie elementów kosztów jakości
4.6. Sprawdzenie możliwości rejestrowania kosztów istotnych z punktu widzenia jakości
4.7. Dyskusja nad możliwością zmian zakładowego systemu rachunku kosztów
4.8. Ostateczne ustalenie elementów kosztów jakości, które należy rejestrować, jak również
koniecznych do tego sposobów rejestracji
– KLASYFIKACJA KOSZTÓW JAKOŚCI
4.9. Wprowadzenie formuł oceny elementów kosztów jakości
4.10. Określenie elementów kosztów do tworzenia wskaźników kosztów jakości – projekt
4.11. Zaakceptowanie i wprowadzenie wytycznych kosztów jakości
4.12. Przyjęcie wytycznych kosztów jakości i przeprowadzenie przedsięwzięć koniecznych dla
osiągnięcia i utrzymania ich właściwej struktury
START
STOP
Zalecany sposób analizy możliwości
zaspokojenia potrzeb informacyjnych
dotyczących kosztów jakości
POTRZEBY INFORMACYJNE
DOTYCZĄCE KOSZTÓW
JAKOŚCI
Analiza możliwości
zaspokojenia potrzeb
informacyjnych
albo
wszystkie potrzebne
informacje o
kosztach jakości
można pozyskać
z systemu
rachunkowości
przedsiębiorstwa
jest konieczne i możliwe
zmodyfikowanie systemu
rachunkowości
przedsiębiorstwa, aby
wszystkie potrzebne
informacje o kosztach
jakości można było
pozyskać z systemu
nie jest możliwe uzyskanie
wszystkich potrzebnych
informacji o kosztach
jakości; zmodyfikowanie
systemu rachunkowości
przedsiębiorstwa pozwoli
powiększyć niezbędny
zasób informacji, ale nie
zaspokoi wszystkich
potrzeb
nie jest możliwe uzyskanie
wszystkich potrzebnych
informacji
o kosztach jakości z
systemu rachunkowości
przedsiębiorstwa i nie ma
możliwości zmian tego
systemu
lub
PEŁNE ZASPOKOJENIE POTRZEB
INFORMACYJNYCH
lub
NIEPEŁNE ZASPOKOJENIE POTRZEB INFORMACYJNYCH
Uzyskiwane informacje
o kosztach jakości
Zidentyfikowane, niezaspokojone
potrzeby informacyjne dotyczące
kosztów jakości
RACHUNEK KOSZTÓW
JAKOŚCI
Modyfikacja
systemu
rachunkowości
Analiza możliwości zaspokojenia
potrzeb informacyjnych przez
wykorzystanie zewnętrznych źródeł
informacji
Modyfikacja
systemu
rachunkowości
Niezalecany sposób analizy możliwości
zaspokojenia potrzeb informacyjnych
dotyczących kosztów jakości
Analiza
zakresu
systemu
rachunkowości
przedsiębiorst
wa
SYSTEM
RACHUNKOWOŚCI
PRZEDSIĘBIORSTWA
Analiza
zakresu
informacji o
kosztach
jakości, które
można uzyskać
z
funkcjonująceg
o systemu
rachunkowości
Opracowanie
rachunku
kosztów
jakości
RACHUNEK
KOSZTÓW JAKOŚCI
Dalej omawiane elementy modelu
kosztów jakości
Budżetowanie kosztów jakości
Ewidencjonowanie kosztów jakości
Analiza kosztów jakości