Definicja, przedmiot i 
zakres ergonomii 



W literaturze spotkać można wiele 
definicji ergonomii. Nie są one 
wzajemnie sprzeczne czy 
konkurencyjne, lecz raczej się 
uzupełniają, akcentując różne 
odcienie znaczeniowe, zależnie od 
pierwotnej dyscypliny naukowej 
autorów definicji. 

Na pierwszym miejscu należy przytoczyć definicję 
zamieszczoną w Statucie Polskiego Towarzystwa 
Ergonomicznego z 1983 r. (Rozdz. II §11),



"Ergonomia jest to nauka stosowana, 
zmierzająca do optymalnego 
dostosowania narzędzi, maszyn, 
urządzeń, technologii, organizacji i 
materialnego środowiska pracy oraz 
przedmiotów powszechnego użytku 
do wymagań i potrzeb fizjologicznych, 
psychicznych i społecznych 
człowieka". 

W statucie Międzynarodowego Stowarzyszenia 
Ergonomicznego (IEA) w 1967 r. zawarto następujące 
określenie tej nowej dyscypliny wiedzy:



"Ergonomia zajmuje się związkami 
zachodzącymi pomiędzy człowiekiem 
a jego zajęciem, sprzętem i 
otoczeniem (materialnym) w 
najszerszym znaczeniu, włączając w 
to pracę, wypoczynek, sytuację w 
domu i w podróży". 

Międzynarodowe Biuro Pracy (ILO) 
w 1961 r. określiło ergonomię jako: 



"...łączne zastosowanie niektórych 
nauk biologicznych i technicznych dla 
zapewnienia, w stosunkach pomiędzy 
człowiekiem a pracą, optymalizacji 
warunków wzajemnego dostosowania, 
w celu zwiększenia wydajności pracy i 
przyczynienia się do pomyślności 
pracownika" 

Komitet Ergonomii Polskiej Akademii Nauk 
w 1982 r. zaaprobował takie 
sformułowanie:

 



"...zadaniem ergonomii jest optymalne 

dostosowanie wytworów materialnych 

człowieka i warunków ich użytkowania do 

właściwości psychicznych i fizjologicznych 

człowieka, uwzględniając czynniki 

środowiska materialnego oraz środowiska 

społecznego. Celem ergonomii jest 

zapewnienie dobrostanu człowieka 

(zadowolenia, dobrego samopoczucia, 

satysfakcji, poczucia komfortu) w systemie 

człowiek-technika zarówno w działalności 

zawodowej, jak i pozazawodowej 

Można wyróżnić następujące 
elementy pojawiające się w różnych 
definicjach ergonomii: 



jest to nauka stosowana (w 
odróżnieniu od nauk teoretycznych) 
dlatego, że tematyka badań wynika z 
zapotrzebowania praktycznego, a 
dorobek naukowy może i powinien 
być weryfikowany przez 
zaprojektowanie i zrealizowanie zmian 
w zastanej rzeczywistości,



charakteryzuje się humanocentryzmem, 

tzn. ocena rozwiązań technicznych i 

organizacyjnych, związanych ze 

współdziałaniem człowieka i środków 

technicznych, dokonywana jest przy 

założeniu, że dobro (dobrostan) człowieka 

musi być traktowane priorytetowo w 

stosunku do kryteriów technicznych lub 

ekonomicznych, co w kontekście 

inżynierskim przekłada się na zasadę, 

zgodnie z którą technikę należy dostosować 

(doprojektować, dopasować) do człowieka, a 

człowieka do techniki - jedynie w 

ograniczonym zakresie 



akcentowana jest konieczność 
harmonijnego, efektywnego 
współdziałania człowieka i środków 
technicznych,



zainteresowania ergonomii dotyczą 
określonego systemu działania, 
złożonego z podsystemu ludzkiego i 
podsystemu technicznego 



zainteresowania ergonomii rozciągają 
się na wszystkie przejawy 
kontaktów człowieka ze środkami 
technicznymi, mające miejsce 
podczas pracy, nauki, rekreacji, 
sportu, podróży, zajęć domowych, 
leczenia, rehabilitacji, wspomagania 
niepełnosprawności itd.