„Wykorzystanie funduszy strukturalnych
2007-2013,
a światowe tendencje rozwoju firm w
zakresie ochrony środowiska”
Innowacje w ochronie środowiska
energetyka a zmiany klimatu
mgr inż. Paweł Sałek
ekspert PARP w obszarze ochrona
środowiska.
1
„Wykorzystanie funduszy strukturalnych
2007-2013,
a światowe tendencje rozwoju firm w
zakresie ochrony środowiska”
Innowacje w ochronie środowiska
energetyka a zmiany klimatu
mgr inż. Paweł Sałek
ekspert PARP w obszarze ochrona
środowiska.
1
Spis treści
1. Uwarunkowania prawno - polityczne Unii Europejskiej,
a wyzwania dla przedsiębiorców w Polsce.
2. Energetyka przyszłości – odnawialne źródła energii:
•
Biomasa
•
Energetyka wiatrowa
•
Energia geotermalna
•
Energia wodna
3. Paliwa przyszłości:
•
Biopaliwa
•
Biopaliwa II generacji
4. Rozwój technologii efektywnych energetycznie.
2
Uwarunkowania prawno - polityczne
Unii Europejskiej a wyzwania dla
przedsiębiorców w Polsce.
3
Pakiet Energetyczno –
Klimatyczny
.
• Dyrektywa ramowa dotycząca promocji
wykorzystania odnawialnych źródeł energii (OZE).
• Decyzje w sprawie redukcji emisji gazów
cieplarnianych do roku 2020.
• Nowelizacja i rozszerzenie systemu handlu
uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.
• Dyrektywa w sprawie geologicznego
wykorzystania dwutlenku węgla.
4
Dyrektywa ramowa dotycząca promocji
wykorzystania odnawialnych źródeł
energii
• Dyrektywa przyjęta 17 grudnia 2008 r. przez
Parlament Europejski. Pełna nazwa: Dyrektywa
Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/.../WE w
sprawie promowania stosowania energii ze źródeł
odnawialnych.
• Określa obowiązkowe krajowe wartości docelowe
w odniesieniu do całkowitego udziału energii ze
źródeł odnawialnych w ostatecznym zużyciu
energii brutto i w odniesieniu do udziału energii
ze źródeł odnawialnych w transporcie.
5
Definicja
„energia ze źródeł odnawialnych” oznacza
energię pochodzącą z odnawialnych źródeł
niekopalnych: energię wiatru, energię
promieniowania słonecznego, energię
geotermalną, aerotermalną i
hydrotermalną i energię oceanów,
hydroenergię, energię pozyskiwaną z
biomasy, gazu pochodzącego z wysypisk
śmieci, oczyszczalni ścieków i ze źródeł
biologicznych (biogaz).
6
Podział celu – 20% do 2020r.
• S 2005 - Udział energii
ze źródeł
odnawialnych w
ostatecznym zużyciu
energii brutto w 2005
r.
• S 2020 - Docelowy
udział energii ze
źródeł odnawialnych w
ostatecznym zużyciu
energii brutto w 2020
r.
Państwa
S 2005
S 2020
Belgia
2,2 %
13 %
Dania
17%
30%
Niemcy
5,8%
18%
Polska
7,2 %
15%
Irlandia
3,1%
16%
Francja
10,3%
23%
Portugalia
20,5%
31%
Zjednoczone
Królestwo
1,3%
15%
7
Decyzja w sprawie redukcji emisji
gazów cieplarnianych do roku 2020
• Rada Europejska zobowiązała się do zmniejszenia
do 2020 r. łącznych emisji gazów cieplarnianych
we Wspólnocie o co najmniej 20% w stosunku do
poziomu z 1990r.
• a nawet o 30% pod warunkiem, że inne kraje
rozwinięte zobowiążą się do porównywalnego
obniżenia emisji, a bardziej zaawansowane
gospodarczo kraje rozwijające się wniosą
odpowiedni wkład na miarę swych zobowiązań i
możliwości.
• Decyzja RE stwierdziła, że do roku 2050 światowa
emisja gazów cieplarnianych powinna zostać
zmniejszona o co najmniej 50% w stosunku do
poziomu z 1990r.
8
Nowelizacja i rozszerzenie systemu handlu
uprawnieniami do emisji gazów
cieplarnianych
• Liczba uprawnień w skali całej Wspólnoty powinna
zmniejszać się w sposób liniowy poczynając od
wartości z połowy okresu 2008-2012.
• Liczba uprawnień powinna być corocznie
zmniejszana
o
1,74%
liczby
uprawnień
przyznanych przez państwa członkowskie zgodnie
z decyzjami Komisji dotyczącymi przedłożonych
przez te państwa krajowych planów rozdziału na
lata 2008-2012, tak by system wspólnotowy
pozwolił w ekonomicznie efektywny sposób
zrealizować zobowiązanie Wspólnoty do łącznego
ograniczenia emisji o co najmniej 20% do roku
2020.
9
Zmiany zasad gry
Podstawową zasadą przyznawania
uprawnień będzie ich sprzedaż w
drodze licytacji, ponieważ jest to
najprostszy system, uważany również
powszechnie za najbardziej wydajny
ekonomicznie i sprawiedliwy.
10
Nowe rozwiązania w systemie
handlu emisjami
88% całkowitej ilości przydziałów
przeznaczonych do sprzedaży w drodze
licytacji powinno zostać rozdzielonych
między państwa członkowskie
odpowiednio do udziału ich emisji w
systemie wspólnotowym za rok 2005 lub
ich średnich emisjach w latach 2005–2007,
w zależności od tego, która z tych
wielkości jest większa.
11
Mechanizm solidarnościowy
10% całkowitej liczby uprawnień powinno
być rozdzielonych z korzyścią dla państw
członkowskich o niższym niż średnia
europejska poziomie życia w interesie
solidarności i wzrostu we Wspólnocie i
powinno zostać wykorzystane do
ograniczenia emisji oraz dostosowania do
skutków zmian klimatu.
12
Nagroda dla pilnych
Dalsze 2% całkowitej ilości przydziałów
przeznaczonych do sprzedaży w drodze
licytacji powinno zostać rozdzielone
między państwa członkowskie, których
emisje gazów cieplarnianych w roku 2005
były co najmniej 20% niższe od
dopuszczalnych poziomów emisji
przewidzianych dla nich na mocy protokołu
z Kioto.
13
Nowe źródło funduszy
Przeznaczenie co najmniej 50% dochodów
ze sprzedaży uprawnień w drodze licytacji
na ograniczenie emisji gazów
cieplarnianych i przystosowanie się do
skutków zmian klimatu, finansowanie prac
badawczo-rozwojowych w zakresie
ograniczenia emisji oraz działań
przystosowawczych, rozwój energii ze
źródeł odnawialnych.
14
Nowi uczestnicy rynku i
nowe mechanizmy
• Włączono dodatkowe sektory do systemu
handlu emisjami (N2O).
• Dla instalacji których emisje nie
przekraczają progu 25 000 ton CO2
rocznie – równoważnie środki mające na
celu ograniczenie gazów cieplarnianych.
15
Dyrektywa w sprawie geologicznego
wykorzystania dwutlenku węgla
Wychwytywanie i geologiczne składowanie
dwutlenku węgla (CCS)
Proces ten polega na wychwytywaniu
dwutlenku węgla (CO2) z instalacji
przemysłowych, jego transporcie na
składowisko i zatłoczeniu do odpowiedniej
podziemnej formacji geologicznej w celu
stałego składowania.
16
Poprawa efektywności
energetycznej
Celem Unii Europejskie jest
osiągnięcie poprawy efektywności
energetycznej o 20% do roku 2020.
17
Niezbędne bodźce realizacji
celów politycznych
„system wsparcia” oznacza każdy
instrument, system lub mechanizm
stosowany przez państwo członkowskie lub
grupę państw członkowskich, który
promuje wykorzystanie energii ze źródeł
odnawialnych.
18
Oczekiwane działanie ze strony
Komisji Europejskiej
1. Lepsze wykorzystanie funduszy strukturalnych i programów
ramowych;
1. Lepsze i szersze wykorzystanie funduszy pochodzących z
Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz innych
publicznych instytucji finansowych;
1. Lepszy dostęp do kapitału ryzyka, zwłaszcza poprzez
analizę wykonalności mechanizmu finansowego opartego
na podziale ryzyka dla inwestycji w energię ze źródeł
odnawialnych w Unii Europejskiej;
1. Lepszą koordynację finansowania wspólnotowego i
krajowego oraz innych form wsparcia;
1. Lepszą koordynację wsparcia inicjatyw dotyczących energii
odnawialnej, których powodzenie zależy od działań
podejmowanych przez podmioty działające w kliku
państwach członkowskich.
19
Energetyka przyszłości
odnawialne źródła energii
20
Polski sektor energetyczny
• Szybko rosnące zapotrzebowanie na
energię.
• Starzejący się majątek wytwórczy,
przesyłowy, dystrybucyjny.
• Pogarszające się bezpieczeństwo dostaw
nośników energii.
• Obniżenie niezawodności dostaw energii –
awarie systemów.
• Zaostrzające się wymagania
środowiskowe.
21
Potencjał zasobów
odnawialnych
• Stopień wykorzystania odnawialnych
źródeł energii zależy od ich zasobów i
technologii.
• Największy potencjał do wykorzystania w
Polsce ma biomasa (uprawy energetyczne,
drewno opałowe, odpady rolnicze,
przemysłowe
i biogaz) oraz energia wiatrowa.
• W dalszej kolejności plasuje się energia
wodna
i geotermalna.
22
Krajowy potencjał techniczny
OZE
Energia słoneczna
1 340 PJ/rok
Energia wiatru
36 PJ/rok
Energia wody
43 PJ/rok
Energia geotermalna
200 PJ/rok
Energia biomasy
895 PJ/rok
Łącznie
2 514 PJ/rok
Zapotrzebowanie na
energię pierwotną
ok. 4 000 PJ/rok
23
Źródło: Strategia rozwoju energetyki odnawialnej, 2000
Decentralizacja produkcji
energii
• Wykorzystanie lokalnych źródeł energii.
• Większe bezpieczeństwo dostaw w skali
lokalnej.
• Mniejsze straty przesyłowe.
• Źródło dochodów i miejsc pracy na
szczeblu lokalnym.
• Rozwój małych i średnich przedsiębiorstw.
24
Obowiązek zakupu energii z
OZE
Spółki obrotu, pełniące obowiązki
sprzedawcy z urzędu (obecnie spółki
obrotu wydzielone z dawnych zakładów
energetycznych), mają obowiązek zakupu
energii OZE, oferowanej przez wytwórców
po średniej cenie z poprzedniego roku.
25
System zielonych
certyfikatów
• Świadectwo wydawane jest
producentom energii elektrycznej z
OZE na określony wolumen energii.
• Świadectwa są następnie
rejestrowane na giełdzie gdzie stają
się przedmiotem obrotu.
26
System zielonych
certyfikatów
• Popyt na świadectwa pochodzenia kreuje
ciążący na wszystkich przedsiębiorcach
energetycznych obowiązek przedstawiania
ich Prezesowi URE do umorzenia.
• W roku 2008 – 7% udziału w energii
sprzedanej odbiorcom końcowym, w
2009r. – 8,7% od 2010r. – 10,4%.
27
Opłata zastępcza
• Wysokość opłaty zastępczej, w roku 2008
wynosi 248,46 zł/MWh i jest corocznie
waloryzowana o wskaźnik inflacji.
• Opłata zastępcza wnoszona jest na konto
Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej.
28
Krajowe programy wsparcia
• Program dla przedsięwzięć w zakresie
odnawialnych źródeł energii i obiektów
wysokosprawnej kogeneracji ogłoszony
przez NFOŚiGW ze środków
zgromadzonych w wyniku uiszczenia
opłaty zastępczej.
• Budżet programu ustalony jest na kwotę
1,5 mld zł na lata 2009 - 2012 w podziale
na klasy przedstawione poniżej.
29
Rodzaje przedsięwzięć
przewidzianych do wsparcia
Klas
a
Rodzaje przedsiewziec
Alokacj
a
budzetu
A
• Wytwarzania energii cieplnej przy uzyciu biomasy (źródła
rozproszone o mocy poniżej 20 MWt).
• Wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu
przy użyciu biomasy (źródła rozproszone o mocy poniżej 3
MWe).
• Wytwarzania energii elektrycznej i/lub ciepła z
wykorzystaniem biogazu powstałego w procesach
odprowadzania lub oczyszczania ścieków albo rozkładu
szczątek roślinnych i zwierzęcych.
40%
B
• Elektrownie wiatrowe o mocy poniżej 5MWe.
25%
C
• Pozyskiwanie energii z wód geotermalnych.
• Elektrownie wodne o mocy poniżej 5 MWe.
20%
D
• Wysokosprawna Kogeneracja bez użycia biomasy.
15%
30
Forma i warunki
dofinansowania
• Oprocentowane pożyczki.
• Kwota pożyczki: od 4 mln zł do 50 mln zł.
• Stałe oprocentowanie: 6% w skali roku.
• Okres finansowania: do 15 lat od pierwszej
wypłaty.
• Wysokość pożyczki: do 75% kosztów
kwalifikowanych przedsięwzięcia.
• Możliwość umorzenia do 50% pożyczki.
31
Reglamentacja pozwoleń
emisyjnych w energetyce
• Dyrektywa 2001/80/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23
października 2001 r. w sprawie
ograniczenia emisji niektórych
zanieczyszczeń do powietrza z dużych
obiektów energetycznego spalania.
• Dostosowanie poziomów emisji SO2 i NOx
do wielkości wynikających z zapisów w
Traktacie o Przystąpieniu Rzeczypospolitej
Polskiej do Unii Europejskiej.
32
Wsparcia dla producentów
ciepła z OZE
• W Polsce jest brak, ale projektowane
są regulacje zakładające instrumenty
wsparcia o charakterze podatkowym.
• Dania stosuje subwencje/dotacje dla
odnawialnych źródeł.
• Niemcy ustaliły stałe taryfy zakupu
zielonej energii.
33
Biomasa
Biomasa jako podstawowy surowiec
energetyczny (tj. drewno i odpady
drewno podobne, trociny, wióry,
zrębki drzewne, kora, brykiety
drzewne, pelety) istotny w
energetyce i elektrociepłowniach jako
paliwo wykorzystywane do
współspalania celem realizacji
zobowiązań środowiskowych.
34
Udział poszczególnych źródeł energii w
produkcji energii pierwotnej na świecie
w 2003r.
35
Źródło: www.biomasa.org.
Biomasa jako substrat w
fermentacji metanowej i produkcji
biogazu
• Sektor energetycznego wykorzystania
biogazu w Polsce liczy już sobie 30 lat.
• Wykorzystanie biogazu rozpoczęło się w
latach osiemdziesiątych wg projektów
IBMER.
• Obecnie branża biogazowni w Polsce
wchodzi w fazę dynamicznego rozwoju tj.
biogazownie rolnicze, biogazownie na
oczyszczalniach ścieków oraz
odgazowywanie wysypisk.
36
Źródło: Ocena stanu i perspektywy produkcji krajowej urządzeń dla energetyki
odnawialnej. Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC IEO).
Energetyka wiatrowa
• Udział energetyki wiatrowej w roku 2007r.
w Europie osiągnął 3% tj. 98 TWh, a
zakłada się że wzrośnie on nawet do 25%
w roku 2030r.
• Moc zainstalowania w energetyce
wiatrowej w roku 2007r. osiągnęła poziom
ponad 56 GW. (ponad 8 GW zainstalowano
w roku 2007)
• Obroty ze sprzedaży turbin wiatrowych w
roku 2007 wyniosły około 10 mld euro.
37
Źródła: Nowa energia
Liderzy energetyki
wiatrowej
• Niemcy są światowym liderem w produkcji
oraz liczbie instalacji elektrowni
wiatrowych.
• Przemysł energetyki wiatrowej oparty jest
na kilku dużych firmach.
• Potencjał elektrowni wiatrowych został już
w dużej mierze wykorzystany, brak
nowych lokalizacji.
• W 2006r. aż 60% ich przychodów
pochodziło z eksportu technologii.
38
Mapa wietrzności Polski
39
Możliwości i plany
• Strategia rozwoju energetyki
odnawialnej określa potencjał energii
wiatrowej na 10 TWh/rok
(zainstalowane 8 000 MW).
• Polityka Energetyczna 2025 zakłada
instalację 2 000 MW mocy elektrowni
wiatrowych do 2010 roku.
40
Rynek urządzeń
• Polska
Nowosądecka
Fabryka Urządzeń
Górniczych
NOWOMAG S.A.
DR Ząber
• Świat
Vestas
GE Wind Energy
Gamesa
Enercon
41
Źródło: Ocena stanu i perspektywy produkcji krajowej urządzeń dla energetyki odnawialnej.
Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC IEO).
Energia geotermalna
• Obecnie zużywa się około 0.3 PJ energii
geotermalnej rocznie z potencjału technicznego
określonego
na 200 PJ.
• Istnieją opracowania geologiczne mówiące o
potencjale większym o rząd wielkości.
• Wadą jest niska temperatura wód geotermalnych
co uniemożliwia produkcję energii elektrycznej.
• Wysoki koszt wykonania instalacji, zwłaszcza
odwiertów.
• Duża ilość soli w wodach geotermalnych utrudnia
utrzymanie odwiertu w odpowiednim stanie.
42
Na terenie Polski
funkcjonuje:
–
–
–
–
–
–
–
–
43
Źródło: Szargut J.: Zasoby energii geotermalnej w Polsce- Gospodarka Paliwami i
Energią.
Perspektywy rozwoju
• Duże zainteresowanie jednostek
samorządu terytorialnego.
• Możliwość połączenia funkcji
ciepłowni geotermalnych i obiektów
balneologicznych.
• Istniejące krajowe „know how”
głównie w zakresie techniki wierceń.
• Nadal kluczowe urządzenia jak
wymienniki ciepła pochodzą z
zagranicy.
45
Energia wodna
• Pierwsze w świecie zastosowanie
odnawialnego źródła energii.
• Szacuje się że energia wód
dostarcza ok. 20% energii
elektrycznej na świecie.
• Niskie koszty pozyskania.
• Niewielka ilość miejsc
odpowiadających dla ich lokalizacji.
46
Energetyka odnawialna
motorem innowacji
• Energetyka odnawialna jest obecnie
najszybciej rozwijającym się
sektorem w światowej energetyce i
staje się istotnym elementem
przemysłu produkującego urządzenia
i dostawy technologii.
• Energetyka odnawialna bazuje na
nowych technologiach i
innowacyjnych rozwiązaniach.
47
Polityka UE
Wyrównywanie szansy wykorzystania
potencjału ekonomicznego odnawialnych
źródeł energii
ale
intensyfikacja produkcji w przemyśle
produkującym urządzeń w krajach, które w
sposób konsekwentny i ciągły wspierały
wcześniej rynek energii ze źródeł
odnawialnych i rodzimy przemysł i sektor
badawczo – rozwojowy.
48
Branża energetyki odnawialnej
w Niemczech
• W 2006r. obroty w budowie i
eksploatacji instalacji do produkcji
energii odnawialnej wynosiły 21,6
mld euro ( w tym w sektorze biomasy
– 37%, energetyka wiatrowa – 26% i
energetyka słoneczna – 28%)
• W 2004r. branża zatrudniała 157 000
osób, a w 2006r już 214 000 osób.
49
Źródło: Ocena stanu i perspektywy produkcji krajowej urządzeń dla energetyki
odnawialnej.
Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC IEO).
Szanse rozwoju innowacji w
Polsce
• Problemy w zaopatrzenie krajowych
inwestorów w urządzenia do realizacji
nowych projektów.
• Zobowiązania w zakresie produkcji
energii ze źródeł odnawialnych.
• Możliwość pozyskania znaczących
środków z funduszy UE na dotacje do
nowych inwestycji.
50
Finansowe instrumenty
wsparcia na podniesienie
innowacyjności
• Ustawa o wspieraniu niektórych form
działalności innowacyjnej.
• Ustawa o zasadach finansowania
nauki.
• Inicjatywa Technologiczna.
• Program Operacyjny Innowacyjna
Gospodarka.
• Ulgi w podatku dochodowym.
51
Kredyt Technologiczny
• Kredyt udzielany na inwestycje
technologiczne.
• Udzielany przez Bank Gospodarstwa
Krajowego na zasadach
komercyjnych.
• Możliwość częściowego umorzenia.
• Udział własny przedsiębiorcy nie
może być mniejszy niż 25% wartości
inwestycji.
• Wysokość kredytu może sięgać nawet
2 mln euro.
52
Inicjatywa Technologiczna
Zakłada dofinansowanie projektów
innowacyjnych obejmujących
następujące etapy realizacji projektu:
• fazę badawcza,
• fazę weryfikacyjna:
wykonanie prototypu,
weryfikacje techniczna, weryfikacje szansy na
komercjalizacje wyników prac B+R, sporządzenie
dokumentacji niezbędnej do skomercjalizowania wyników
prac B+R, koszty patentowania.
53
54
Program Operacyjny
Infrastruktura i Środowisko
fundusze wspierające
inwestycje w odnawialne
źródła energii
Osie priorytetowe POIiŚ
•
Oś priorytetowa I - Gospodarka wodno-ściekowa.
•
Oś priorytetowa II - Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi.
•
Oś priorytetowa III - Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom
środowiska.
•
Oś priorytetowa IV - Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów
ochrony środowiska.
•
Oś priorytetowa V - Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych.
•
Oś priorytetowa VI - Drogowa i lotnicza sieć TEN-T.
•
Oś priorytetowa VII - Transport przyjazny środowisku.
•
Oś priorytetowa VIII - Bezpieczeństwo transportu i krajowe sieci transportowe.
•
Oś priorytetowa IX - Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność
energetyczna
•
Oś priorytetowa X - Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł.
•
Oś priorytetowa XI - Kultura i dziedzictwo kulturowe.
•
Oś priorytetowa XII - Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu
ochrony zdrowia.
•
Oś priorytetowa XIII - Infrastruktura szkolnictwa wyższego.
•
Oś priorytetowa XIV - Pomoc techniczna – Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego.
•
Oś priorytetowa XV - Pomoc techniczna –Fundusz Spójności
55
Oś priorytetowa IX
infrastruktura energetyczna przyjazna
środowisku i efektywność
energetyczna
Działania w ramach osi priorytetowej:
9.1 – Wysokosprawne wytwarzanie energii.
9.2 – Efektywna dystrybucja energii.
9.3 – Termomodernizacja obiektów
użyteczności publicznej.
9.4 - Wytwarzanie energii ze źródeł
odnawialnych.
9.5 - Wytwarzanie biopaliw ze źródeł
odnawialnych.
9.6 - Sieci ułatwiające odbiór energii ze
źródeł
odnawialnych.
56
9.4 -Wytwarzanie energii ze
źródeł odnawialnych
Alokacja finansowa na działanie ogółem: 1 762,31 mln euro
Celem działania jest wzrost produkcji energii elektrycznej i cieplnej
ze źródeł
odnawialnych.
Wsparcie uzyskają projekty budowy lub zwiększenia mocy jednostek
wytwarzania energii elektrycznej wykorzystujących:
• energię wiatru,
• wody,
• biomasy
• i biogazu
oraz budowy lub zwiększenia mocy jednostek wytwarzania energii
cieplnej wykorzystujących energię:
• geotermalną
• lub słoneczną
57
9.4 -Wytwarzanie energii ze
źródeł odnawialnych
Minimalna wartość projektu: 20 mln PLN
Z wyłączeniem inwestycji w zakresie wytwarzania energii
elektrycznej z biomasy lub biogazu oraz budowy lub
rozbudowy małych elektrowni wodnych – minimalna
wartość projektu
10 mln PLN.
Wysokość dofinansowania:
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z 3 lutego
2009r. w sprawie udzielenia pomocy publicznej na
inwestycje w zakresie budowy i rozbudowy jednostek
wytwarzających energię elektryczną lub ciepło z
odnawialnych źródeł energii.
58
9.4 -Wytwarzanie energii ze
źródeł odnawialnych
Beneficjenci:
• przedsiębiorcy
• jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki
• podmioty wykonujące usługi publiczne na podstawie
umowy zawartej z jednostką samorządu terytorialnego, w
których większość udziałów lub akcji posiada samorząd
terytorialny
• podmioty wybrane w wyniku postępowania
przeprowadzonego na podstawie przepisów o
zamówieniach publicznych, wykonujące usługi publiczne na
podstawie umowy zawartej z jednostką samorządu
terytorialnego
• kościoły, kościelne osoby prawne i ich stowarzyszenia
oraz inne związki wyznaniowe.
59
9.4 -Wytwarzanie energii
ze źródeł odnawialnych
Wykluczenia:
W ramach działania 9.4 wyklucza się
możliwość wsparcia technologii
współspalania paliw kopalnych z biomasą
lub biogazem. Nie będą także wspierane
inwestycje w zakresie wytwarzania energii
w kogeneracji ze źródeł odnawialnych
(istnieje możliwość realizacji takich
inwestycji w ramach działania 9.1 –
Wysokosprawne wytwarzanie energii)
.
60
9.6 - Sieci ułatwiające
odbiór energii ze źródeł
odnawialnych
Alokacja finansowa na działanie ogółem: 55,29 mln
euro
Celem działania jest ułatwienie rozwoju energetyki
odnawialnej poprzez budowę sieci
umożliwiających odbiór energii elektrycznej z
OZE. Projekty powinny być w pełni dedykowane
przyłączeniu nowych jednostek wytwórczych
energii z OZE.
Przykładowe rodzaje projektów:
• budowa i modernizacja sieci umożliwiających
przyłączenie jednostek
• wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł
odnawialnych do Krajowego Systemu
Elektroenergetycznego.
61
9.6 - Sieci ułatwiające
odbiór energii ze źródeł
odnawialnych
Beneficjenci:
• przedsiębiorcy,
• jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki,
• podmioty wykonujące usługi publiczne na podstawie
umowy zawartej z jednostką samorządu terytorialnego, w
których większość udziałów lub akcji posiada samorząd
terytorialny,
• podmioty wybrane w wyniku postępowania
przeprowadzonego
na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych,
wykonujące usługi publiczne na podstawie umowy zawartej
z jednostką samorządu terytorialnego.
Minimalna wartość projektu: 20 mln PLN
Wysokość dofinansowania: 85% wydatków kwalifikowanych
62
Paliwa Przyszłości
63
Źródła biopaliw płynnych i
możliwości ich zastosowania
Biopaliwo
Roślina
Proces konwersji
Zastosowanie
Bioetanol
Zboża, ziemniaki,
topinambur itp.
Hydroliza i
fermentacja
Substytut i/lub
dodatek do benzyny
Bioetanol
Buraki cukrowe itp.
Fermentacja
Substytut i/lub
dodatek do benzyny
Bioetanol
Uprawy
energetyczne, słoma,
rośliny trawiaste
Obróbka wstępna,
hydroliza i
fermentacja
Substytut i/lub
dodatek do benzyny
Biometanol
Uprawy energetyczne
Gazyfikacja lub
synteza metanolu
Ogniwa paliwowe
Olej roślinny
Rzepak, słonecznik
itp.
-
Substytut i/lub
dodatek do oleju
napędowego
Biodiesel
Rzepak, słonecznik
itp.
Estryfikacja
Substytut i/lub
dodatek do oleju
napędowego
Bioolej
Uprawy energetyczne
Piroliza
Substytut oleju
napędowego lub
benzyny
64
Źródło: EC BREC/IBMER 2003
Wieloletni program promocji biopaliw
lub innych paliw odnawialnych
na lata 2008-2014
W rezultacie dotychczasowych działań mających
na celu
rozwój rynku biokomponentów i biopaliw ciekłych
w Polsce istnieje formalna możliwość dodawania
do 5% bioetanolu do benzyn silnikowych oraz do
5% estrów metylowych kwasów tłuszczowych do
oleju napędowego. Możliwe jest również
wprowadzanie do obrotu dwóch rodzajów biopaliw
ciekłych: estrów metylowych kwasów
tłuszczowych stanowiących samoistne paliwo
oraz oleju napędowego zawierającego 20% ww.
estrów.
65
Narodowy Cel Wskaźnikowy
2007 r. - 2,30 %
2008 r. - 3,45 %
2009 r. - 4,60 %
2010 r. - 5,75 %
2011 r. - 6,20 %
2012 r. - 6,65 %
2013 r. - 7,10 %
2014 r. - 7,55 %
66
Biopaliwa na własny użytek
• Rolnicy mogą wytwarzać na własny
użytek wszystkie rodzaje biopaliw
ciekłych stanowiących samoistne
paliwo.
• Roczny limit dozwolonej produkcji na
własny użytek wynosi 100 litrów na
hektar powierzchni użytków rolnych
będących w posiadaniu rolnika.
67
Od 1 stycznia 2008r. wprowadzono
obowiązek udziału biokomponentów
w rynku paliw transportowych
zgodnie z
Narodowym Celem Wskaźnikowym
68
Wybrana flota
Wprowadzenie tego pojęcia
umożliwiło zastosowanie w pojazdach
i maszynach należących do
„wybranych flot”, biopaliw o
zwiększonym udziale
biokomponentów.
69
Preferencje
• Preferencje w zakresie podatku
akcyzowego.
• Preferencje w zakresie podatku
dochodowego od osób prawnych.
• Preferencje w zakresie opłaty
paliwowej.
70
Podatek akcyzowy
• Całkowite zwolnienie od podatku
akcyzowego dla biokomponentów
przeznaczonych dla paliw ciekłych i
biopaliw ciekłych.
• Stawka podatku akcyzowego dla
biokomponentów stanowiących
samoistne paliwo w wysokości 1
grosza na litr.
• Zmniejszenie podatku akcyzowego
dla benzyny silnikowej i oleju
napędowego z biokomponentem.
71
Podatek dochodowy
Wprowadzono ulgę podatkową
polegającą na odliczeniu od podatku
dochodowego od osób prawnych
kwoty stanowiącej 19 % nadwyżki
kosztów wytworzenia
biokomponentów nad kosztami
wytworzenia paliw ciekłych o takiej
samej wartości opałowej, do których
te biokomponenty mogą być
dodawane.
72
Opłata Paliwowa
• Biokomponenty stanowiące
samoistne paliwa zostały wyłączone
z grupy wyrobów podlegających
opłacie paliwowej.
• Po roku funkcjonowania zwolnień z
opłaty paliwowej rozważona będzie
potrzeba i możliwość objęcia
systemem wyłączeń innych rodzajów
biopaliw ciekłych.
73
Wsparcie dla upraw roślin
energetycznych
• Dopłat ze środków Unii Europejskiej
w wysokości do 45 € za hektar
do uprawy roślin energetycznych.
• Zakwalifikowano uprawy wieloletnie
do płatności obszarowych.
• Dodatkowa pomocy w wysokości 50
% kosztów założenia wieloletnich
plantacji roślin energetycznych.
74
Wsparcie finansowe inwestycji
w zakresie wytwarzania
biopaliw
• Programu Operacyjnego
„Infrastruktura i Środowisko”
• Programu Rozwoju Obszarów
Wiejskich na lata 2007-2013
• Programu Operacyjnego
„Innowacyjna Gospodarka”
75
9.5 - Wytwarzanie biopaliw ze
źródeł odnawialnych
Alokacja finansowa na działanie ogółem: 234,97 mln
euro
Celem działania jest zwiększenie wytwarzania
biokomponentów i biopaliw. W ramach działania wsparcie
uzyskają inwestycje dotyczące budowy zakładu/instalacji do
produkcji biokomponentów i biopaliw, w tym również
biopaliw II generacji
Beneficjenci: przedsiębiorcy
Wykluczenia: produkcja biopaliw stanowiących mieszanki z
paliwami ropopochodnymi oraz produkcja bioetanolu (za
wyjątkiem bioetanolu produkowanego z produktów
nierolniczych) i czystego oleju roślinnego.
76
9.5 - Wytwarzanie biopaliw ze
źródeł odnawialnych
Przykładowe rodzaje projektów:
• Budowa zakładu/instalacji do produkcji
biokomponentów tj. ester metylowy kwasów
tłuszczowych.
• Budowa instalacji do produkcji biogazu.
Minimalna wartość projektu: 20 mln PLN
Wysokość dofinansowania: 30% wartości
projektu
77
Biopaliwa II generacji
• etanol z surowców lignocelulozowych
• paliwa uzyskiwane z gazu syntezowego
(CO + H2) wytworzonego w wyniku
zgazowania biomasy: ciekłe paliwa
węglowodorowe (BTL), DME
(dwumetyloeter H3C-O-CH3), wodór H2
• paliwa węglowodorowe otrzymywane w
procesie hydrokonwersji olejów roślinnych i
tłuszczów zwierzęcych (HDO) lub biooleju
uzyskiwanego w procesie hydropirolizy
biomasy (HTU)
78
Żródło: Instytut Paliw i Energii Odnawialnej
Pilotażowe instalacje
• Szwecja (Celulozownia Morum – Chemrec
A.B.)
• Niemcy (Freiburg Shell-Choren Industries
GMbH)
Kolejne instalacje przygotowywane są m.in.
– Szwecja (Statoil),
– Niemcy (Neste Oil)
– USA (Stora-Enso)
– Finlandia (UPM-Kymenne)
Źródło: Instytut Paliw i Energii Odnawialnej
79
Węglowe Ogniwa Paliwowe
• Ogniwa paliwowe to rodzaj baterii,
zasilanej odpowiednim paliwem, która
dostarcza energii w sposób zeroemisyjny.
• Na świecie pracuje się nad tego typu
ogniwami, ale paliwem jest dla nich wodór,
a wytworzenie go nie jest już tak czyste.
• Biowęgiel, czy ściślej biokarbon jest
uzyskiwany w procesie biochemicznym
bez spalania.
80
Oś priorytetowa X
Bezpieczeństwo energetyczne, w
tym dywersyfikacja źródeł
Działania w ramach priorytetu:
10.1 – Rozwój systemów przesyłowych energii elektrycznej,
gazu ziemnego i ropy naftowej oraz budowa i rozbudowa
magazynów gazu ziemnego.
10.2 – Budowa systemów dystrybucji gazu ziemnego na
terenach
niezgazyfikowanych i modernizacja istniejących sieci
dystrybucji.
10.3 – Rozwój przemysłu dla odnawialnych źródeł
energii.
Celem działania jest ułatwienie dywersyfikacji źródeł
energii oraz rozwoju energetyki odnawialnej poprzez
wsparcie przemysłu produkującego urządzenia służące do
wytwarzania paliw i energii z OZE.
81
10.3 – Rozwój przemysłu dla
odnawialnych źródeł energii
Celem działania jest ułatwienie dywersyfikacji źródeł energii
oraz rozwoju energetyki odnawialnej poprzez wsparcie
przemysłu produkującego urządzenia służące do wytwarzania
paliw i energii z OZE.
Przykładowe rodzaje projektów: budowa zakładów do
produkcji urządzeń wytwarzania:
• energii elektrycznej z wiatru, wody w małych elektrowniach
wodnych do 10MW, biomasy, biogazu,
• ciepła przy wykorzystaniu biomasy oraz energii geotermalnej
i słonecznej,
• energii elektrycznej i ciepła w kogeneracji przy wykorzystaniu
wyłącznie biomasy lub energii geotermalnej,
• biokomponentów oraz biopaliw stanowiących samoistne
paliwa, z wyłączeniem
urządzeń do produkcji biopaliw
stanowiących mieszanki z paliwami ropopochodnymi oraz
produkcji bioetanolu i czystego oleju roślinnego.
82
10.3 – Rozwój przemysłu dla
odnawialnych źródeł energii
Alokacja finansowa na działanie 91,33
mln euro
Beneficjenci: przedsiębiorcy
Minimalna wartość projektu: 20 mln PLN
Wysokość dofinansowania: 30%
wydatków kwalifikowanych, ale nie więcej
niż 30 mln PLN
83
Pomoc publiczna
Wytyczne w sprawie krajowej pomocy regionalnej na lata
2007-2013.
Wspólnotowe wytyczne w dotyczące pomocy państwa na
rzecz ochrony środowiska naturalnego.
Działanie 9.4
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 3 lutego 2009r.
W sprawie udzielanie pomocy publicznej na inwestycje w
zakresie budowy lub rozbudowy jednostek wytwarzających
energię elektryczną lub ciepło z odnawialnych źródeł
energii.
Działanie 9.5
Projekt rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie
udzielania pomocy publicznej na budowę instalacji do
wytwarzani biokomponentów i biopaliw ciekłych.
Działanie 10.3
Projekt rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie udzielania
pomocy publicznej na inwestycje w zakresie budowy lub
rozbudowy przedsiębiorstw produkujących maszyny i urządzenia
służące do wytwarzania energii z odnawialnych źródeł energii oraz
biokomponentów i biopaliw ciekłych.
84
Rozwój technologii
efektywnych energetycznie
85
Ustawa o efektywności
energetycznej
Białe certyfikaty, które mają być wydawane za:
– Zmniejszenie zużycia energii,
– Zwiększenie sprawności wytwarzania energii,
– Ograniczenie strat w przesyle i dystrybucji.
Przedsiębiorstwa sprzedające energię (zarówno
energię elektryczną, jak ciepło i gaz) będą
musiały
przedstawić białe certyfikaty prezesowi URE.
86
Jak wygląda oszczędność
energii w polskich firmach
• Nie ma precyzyjnych wskaźników, na
podstawie których można byłoby
sporządzić tego rodzaju porównanie.
• Sytuacja w poszczególnych działach
przemysłu jest zróżnicowana.
• Poziom efektywności energetycznej w
niektórych działach polskiej gospodarki
jest zbliżony do średniej europejskiej.
87
Przykładowe projekty
oceniane w roku 2008
• innowacyjna suszarnia biomasy –
zrębki.
• utworzenie zakładu produkcji
zrębków z drewna poużytkowego.
Strony internetowe wykorzystane
w przygotowaniu prezentacji:
www.parp.gov.pl
www.mg.gov.pl
www.mrr.gov.pl
www.mos.gov.pl
www.minrol.gov.pl
www.ukie.gov.pl
www.nfosigw.gov.pl
www.ieo.pl
www.ipieo.pl
www.biomasa.org
www.ios.edu.pl
www.kashue.pl
89
Dziękuję za uwagę !