Wybrane zagadnienia z psychologii sportu

Wybrane zagadnienia z

psychologii sportu

Psychologia grupy

sportowej

Socjalizacja

Proces w którym ludzie opanowują

reguły zachowań oraz systemy

przekonań i postaw pozwalające im na

skuteczne funkcjonowanie w

społeczeństwie

Socjalizacja pierwotna – wpływ rodziny

Socjalizacja wtórna – wpływy

środowiskowe w toku rozwoju

Ramy kulturowe danej społeczności

Ogólne wpływy kulturowe

Kultury kolektywistyczne – duży nacisk na

funkcjonowanie grup - duża rola szacunku,

współpracy, osiągnięć kolektywnych /np.:

chińska, japońska/

Kultury indywidualistyczne – większa waga

przywiązywana do spraw osiągnięć i

wartości jednostki, problemy z

autorytetami i współpracą

Kultury muzułmańskie – ograniczenia

kobiet

Grupa a zespół

Grupa – co najmniej dwie osoby

wchodzące ze sobą w interakcję,

każda ma wpływ na inne osoby i

każda pozostaje pod ich wpływem

Zespół – niewielka liczba osób o

uzupełniających się umiejętnościach

oddanych wspólnemu celowi,

wspólnemu działaniu, o postawach

sprawiających, że mogą liczyć na

siebie nawzajem

Formowanie grupy - fazy

Formująca – uczestnicy poznają się

ustalane są podstawowe zasady

funkcjonowania

Ścieranie się – rywalizacja o pozycję,

przyjmowanie ról

Faza normatywna – stabilizacja i

nawiązanie więzi

Działanie – realizacja celu

Faza zamykająca – zadanie osiągnięte

Spójność zespołu

Suma sił, które oddziałują na uczestników

w kwestii pozostawania częścią zespołu

Zespół o wysokim stopniu spójności jest

dobrze zjednoczony, współpracujący, bez

konfliktów wewnętrznych, bardziej

ukierunkowany na sukces niż zespół

mniej spójny

Spójność zespołu jest tak samo ważna jak

talenty jej poszczególnych członków

Czynniki wpływające na

spójność zespołu

Sytuacyjne: liczebność okoliczności

treningu, warunki fizyczne, w których się

spotykają

Indywidualne: cechy osobowości

zawodników, satysfakcja z współudziału

Przywództwo: trenerzy, kapitanowie,

menedżerowie, psychologowie sportu

Dotychczasowe sukcesy, komunikacja

między zawodnikami /także

przywódcami/

Więzi między zawodnikami

Więź rzeczowa – wzajemna ocena

pod względem przygotowania do

treningu i zawodów, charakter

współpracy

Więź osobista – sympatie i antypatie

osobiste budujące atmosferę

interpersonalną zespołu – akceptacja

lub odrzucenie

Gwiazda socjometryczna

Najbardziej akceptowana jednostka w

grupie, bardzo dobry zawodnik o

dużych umiejętnościach sportowych i

dobrym funkcjonowaniu

interpersonalnym

Zasady budowania zespołu

Każdy zawodnik powinien znać

obowiązki innych członków zespołu

Trener musi jak najlepiej poznać

zawodników i wykorzystywać tą

wiedzę do rozwijania współpracy

Trener powinien rozwijać poczucie

dumy w podzespołach /np. linii

obrony w drużynie piłki nożnej/

Budowanie zespołu cd.

Trener zachęca zawodników do

wspólnego podejmowania decyzji –

motywacja dobrej współpracy

Każdy zna swe obowiązki i jest

przekonany o swym indywidualnym

znaczeniu

Wyznaczanie celów zespołowych i

konieczność uczczenia ich osiągnięcia

Budowanie zespołu cd.

Zezwolenie na spory między

zawodnikami – rola komunikacji

asertywnej

Zapobieganie tworzeniu się klik

wewnątrz grupy /unikanie nasilonego

ostracyzmu np.. „efekt kozła ofiarnego”/

Stosowanie ćwiczeń ukazujących

zależność od siebie nawzajem

Naświetlanie pozytywnych aspektów

gry, zwłaszcza w przypadku porażek

Przywództwo

Wywieranie wpływu na koordynację i

kierowanie działaniami grupy w celu

realizacji określonego celu

Przywództwo formalne – trener,

kapitan

Przywództwo nieformalne – wpływ i

inspiracja dominujących członków

zespołu

Style przywództwa

Autorytarny – sam podejmuje decyzje i

oczekuje absolutnego posłuszeństwa

ignoruje postawy członków drużyny

Liberalny – pozostawia dużą swobodę

w realizacji zadań, nierestrykcyjny,

może nie motywować do

wykorzystania pełnego potencjału, nie

radzić sobie w sytuacjach kryzysowych

Demokratyczny – postawa pośrednia

Cechy dobrego przywódcy

Ambicja i wytrwałość

Motywacja do przewodzenia innym

Uczciwość w ocenie pracy zespołu

Inteligencja

Jasny obraz celów zespołu

Pewność siebie

Kreatywność – wyobraźnia i

oryginalność

Elastyczność

Typy przywódców

Zorientowani na zadanie – głównie

koncentracja na realizacji zadania –

problemy z relacjami z mało

skutecznymi członkami zespołu

Zorientowani na osobę – duże

zainteresowanie każdym

zawodnikiem

Wpływy społeczne w sporcie

Efekt współdziałania – grupowe

podejmowanie tego samego zadania

ma różny wpływ na zachowanie się

ludzi

Efekt audytorium – zachodzi przy

obserwowaniu wykonywanego

zadania przez widzów – nasila się

proporcjonalnie do liczby widzów

Wpływy społeczne cd.

Obserwacje efektu wspomagającego

– /np. cykliści trenujący razem jadą

szybciej/

Rywalizacja podnosi poziom pobudzenia

– dodatni wpływ na doświadczonych

wyczynowców – ujemny na nowicjuszy

Obawa przed oceną – profesjonaliści

czują się zawsze bardziej pewni siebie-

im bardziej profesjonalna publiczność

tym większe natężenie stresu

Wpływ społeczny cd.

Zjawisko „próżniactwa społecznego”

– obniżenie możliwego wysiłku

jednostki w pracy zespołowej

Facylitacja społeczna /ułatwienie/ –

związana jest z efektem audytorium

– wzmaga starania i poziom

wykonania zadania /zwłaszcza

dobrym zawodnikom/

Myślenie grupowe

Przy bardzo dużej spójności grupy

poszczególni członkowie nie pozwalają

sobie na wyrażanie opinii niezgodnych

ze zdaniem większości – całkowite

koncentrowanie się na realizacji celu

Może doprowadzić do błędnych

decyzji i sztywności zachowań /

wyprawa na K2 w roku 1995 – śmierć

sześciu alpinistów/

Efektywna drużyna

sportowa

Odpowiedni trening – dobra

komunikacja – redukcja konfliktów –

generowanie wysokiej spójności i

zaangażowania – zaspakajanie

potrzeb jednostek i bardzo dobre

funkcjonowanie w grupie / potrzeby

jednostkowe podporządkowane

interesom grupy/

Prawdziwe porzekadło

sportowe:

MISTRZOWSKA DRUŻYNA

ZWYCIĘŻY

DRUŻYNĘ MISTRZÓW!

Document Outline