HISTORIA KOMPUTERA
SYSTEMY OPERACYJNE
HISTORIA KOMPUTERA
SYSTEMY OPERACYJNE
linux
Linux został zapoczątkowany przez Linusa Torvalds'a w 1991 roku kiedy to zaczął eksperymenty nad
systemem Minix. Wkrótce nad rozwojem sytemu pracowała grupa ludzi z listy dyskusyjnej na
której Linus opublikował swoje prace. Pierwsza wersja Linuxa powstała w 1994 roku - miał on być
ogólnie dostępnym i co ważne całkowicie darmowym czyli niekomercyjnym systemem
operacyjnym. Z biegiem czasu wokół prac nad linuxem gromadziło się coraz więcej programistów,
powodując bezustanny rozwój tego popularnego dziś systemu.
Czym jest Właściwie Linux? Jest to niezwykle stabilny system oparty na Unix'ie, dorównujący mu
szybkością i stabilnością. Powszechnie jest ceniony za swą elastyczność, bezpieczeństwo i
wielozadaniowość co stawia go w czołówce systemów do zastosowań sieciowych. Linux bez
problemów obsługuje prawie wszystkie urządzenia tj. karty graficzne, muzyczne, sieciowe,
modemy, drukarki, CD-Romy itp. Ogromną jego zaletą są bardzo niskie wymagania sprzętowe,
można go uruchomić już na 386 4MB RAM, oczywiście jeżeli chce się w pełni wykorzystać jego
możliwości lub administrować serwerem potrzebny będzie trochę lepszy sprzęt. czyli co najmniej
P133 32MB RAM. W tej konfiguracji będzie można już nacieszyć się trybem graficznym np. KDE X-
Windows.
W chwili obecnej Linux pracuje na takich platformach jak : PC, Motorola 68k (Amiga, Atari TT,
Atari Falcon, Apple), Alpha, Power PC, Sparc, Ultra Sparc, MIPS (Silicon Graphics, Indy), HP PA-RISC
oraz eksperymentalnie na takich platformach jak np. konsole Nintendo czy nawet Zx Spectum.
Dystrybucje Linuxa są podzielna na komercyjne i niekomercyjne. Komercyjne tym się różnią od
niekomercyjnych iż zawierają także komercyjne oprogramowanie, przykładem mogą tu być np.
RedHat, Caldera lub S.u.S.E.; natomiast niekomercyjne to np. Debian, Slackware. Doczekaliśmy
się też polskich dystrybucji tego system tj. Polish Linux Distributon i Pocket Linux. Ta ostatnia
dystrybucja mieści się na jednej dyskietce! Linux dzięki swojej otwartości ma przed sobą
świetlaną przyszłość, co już zauważyły duże giganty softwarewe i co ważniejsze posiada ogromną
liczbę wielbicieli. W dniu dzisiejszym liczba użytkowników tego systemu szacowana jest na 14-15
milionów!
MS-DOS
MS-DOS (Microsoft Disk Operating System) opracowany w 1981 roku przez
firmę Microsoft pod kierownictwem Tima Petersona. Od samego początku
miał to być system dla komputerów IBM PC, który był zleceniodawcą. Po
przekazaniu wersji 1.00 system został przemianowany przez IBM na PC-DOS
(Personal Computer Disk Operating System). Od tego czasu równocześnie
był rozprowadzany ten system przez IBM'a jako PC-DOS i Microsoft, jako MS-
DOS. Różnice między tymi systemami jednak były niewielkie, z czasem na
rynku został tylko MS-DOS. DOS w przeciwieństwie od większości
współczesnych systemów jest systemem jednozadaniowym (single user-
system), to oznacza że w dowolnej chwili tylko jeden program może
pracować pod jego kontrolą. System zasadniczo składa się z trzech powłok:
"command.com" - interpretuje wszystkie polecenia systemu ( wydawane
wyłącznie za pomocą klawiatury ), "io.sys" i "msdos.sys". Działa głównie w
trybie tekstowym, co znacznie utrudnia pracę, dlatego też stworzono
ogromną ilość menagerów plików jak np. Norton Commander, Volcov
Commander oraz nakładek pozwalających na pracę w środowisku
graficznym. Najpopularniejszą taką nakładką używaną do dnia dzisiejszego
jest MS Windows, który z czasem stał się osobnym systemem operacyjnym.
Dzisiaj "czysty" DOS jest używany tylko na bardzo słabych PC służących np.
do prowadzenia prac magazynowych oraz przez ludzi z demosceny PC.
BeOS
BeOS jest nowoczesnym 32-bitowym systemem z graficznym
interfejsem użytkownika (GUI). Zdobywa sobie w ostatnim czasie
coraz większą popularność, zwłaszcza odkąd stał się systemem w
pełni darmowym, a liczba dostępnego oprogramowania rośnie
znacząco z każdym dniem. Oferuje on wsparcie dla najnowszych
urządzeń, jest w pełni wielozadaniowy, bardzo stabilny (pod tym
względem można go porównać tylko do Linuxa). Posiada ponadto
bardzo bogate i funkcjonalne oprogramowanie standardowe tj.
programy multimedialne (między innymi odtwarzacz plików Mp3),
programy do współpracy z siecią i internetem, przeglądarkę WWW i
wiele innych. Jego ogromną zaletą jest pełna dokumentacja systemu,
oraz świetne biblioteki służące do tworzenia GUI. Jest systemem
bardzo przejrzystym, używa się go wręcz intuicyjnie, wyglądem i
obsługą przypomina trochę MacOS-a.
Bardzo ciekawą cechą BeOS-a jest to, iż może być on instalowany
jako samodzielny system na dowolnej partycji lub też może być
uruchamiany jako aplikacja Windows. Podsumowując jest to system
który może sobie zdobyć wielu zwolenników, docenią go zwłaszcza ci
którzy cenią sobie stabilną i komfortową pracę.
GEOS
GEOS ( ang. Graphic Environment Operating System ) jest okienkowym
systemem operacyjnym przeznaczonym dla 8-bitowych komputerów
Commodore 64 i 128. Został stworzony przez kalifornijską firmę
Berkley Softworks przy współpracy z CBM ( Commodore Business
Machine) w marcu 1986 roku. Celem było stworzenie systemu
pozwalającego na używanie profesjonalnych programów przez
"zielonego" użytkownika. Było to rewolucyjne jak na tamte czasy
posunięcie, był to jeden z pierwszych systemów okienkowych. GEOS
jest kompletnym środowiskiem ze swoimi własnymi standardami, z
możliwością uruchamiania zwykłych programów. Istotnym atutem
programów pisanych dla GEOS-a ( programy te mają przedrostek -
"Geo" np. GeoWrite, GeoPaint czy też GeoCalc) jest pełna współpraca
między sobą dzięki ujednoliconemu formatowi zapisu.
Wymagania GEOS-a to C-64 lub C-128 pracujący w trybie C-64, fdd
(1541, 1570 lub 1571), joystick lub myszka. Jest to niewątpliwie jeden z
najlepszych systemów GUI na komputery 8-bitowe, ostatnia jego
wersja to ver. 2.0, swego czasu była nawet sprzedawana razem z
nowym C-64 z serii C.
CP/M
System operacyjny CP/M został napisany przez Garego Kildall'a jako poważny system do zastosowań
profesjonalnych, działający na komputerach 8-bitowych z procesorem Intel 8080 i jego bratnim
procesorze Zilog Z-80. Aby sprzedać swój produkt, Gary Kildall (przedtem pracownik Intel'a) założył
firmę Digital Resarch. CP/M zdobył olbrzymią popularność wśród naukowców , biznesmenów,
pracowników biurowych, słowem ludzi profesjonalnie wykorzystujących niedoskonałe jeszcze
komputery osobiste. Było to możliwe dlatego, że ogromna większość mikrokomputerów używała
procesorów Intel 8080 lub Zilog Z-80. System CP/M pozwolił wielu użytkownikom używać tych samych
programów (edytorów tekstów, arkuszy kalkulacyjnych ) na całkowicie różnych komputerach. Nazwę
CP/M rozwija się jako Control Program for Microcomputers, czyli w wolnym tłumaczeniu Program
Kontrolujący dla Mikrokomputerów. Nazwa jak na OS'a bardzo adekwatna. CP/M jest systemem
"jednoużytkownikowym", podobnie jak popularny MS-DOS, co oznacza, że mógł wykonywać tylko jedno
zadanie na raz i nie mógł być używany przez więcej niż jednego użytkownika. Do ówczesnych
zastosowań wystarczało to w zupełności. Dodane później możliwości sieciowe (współużytkowanie stacji
dysków, drukarek, ploterów itp.) znacznie podniosło jego atrakcyjność.
Przed epoką PC system CP/M był najlepiej oprogramowanym systemem na komputery 8-bitowe. Do
najpopularniejszych programów należały min. Procesor tekstów WordStar, baza danych DBase, czy
program narzędziowy SideKick. Wiele z tych programów przeniesiono później pod system MS-DOS i
były używane na popularnych PC-tach. Z nastaniem ery PC również CP/M przeniesiono na tę platformę.
Nie zdobył on jednak większego znaczenia na PC. Pojawił się o wiele za późno niż jego główny rywal
MS-DOS. Nie pomogło nawet wypuszczenie wielozadaniowej wersji CP/M Plus (Locomotiv Software).
Ja osobiście zetknąłem się z CP/M w spolszczonej wersji działającej na komputerach Elwro 800 Junior.
Nosił on wtedy nazwę CP/J i pozwalał wycisnąć z tego komputerka ogromne możliwości. To właśnie
dzięki temu systemowi wiele osób zaczęło stawiać swoje pierwsze kroki w Turbo Pascalu, Bazie DBase
czy języku Logo (grafice żółwia). CP/M był tym dla 8-bitowych komputerów, czym dla PC stał się MS-
DOS - łączącym je standardem.
Windows 95
Kilka godzin przed północą 23 sierpnia 1995 roku rzesze
klientów ustawiły się przed sklepami w całych Stanach. W
jakim celu? By być pierwszymi nabywcami systemu
Windows 95, następcy Windows 3.1.
Po trzech latach produkcji i wielu falstartach nowy system
został zaprezentowany w namiocie cyrkowym w Redmond.
Bill Gates wymieniał statystyki - między innymi w ciągu
tych trzech lat powstały siedemdziesięcioro siedmioro
dzieci twórców systemu.
Windows 95 stał się standardowym systemem komputerów
PC. W ciągu pierwszych pięciu tygodni sprzedano ponad 3
miliony kopii. Prawdziwy geniusz Gatesa polega na
docenieniu roli marketingu. Jego kampania pochłonęła 200
milionów dolarów, ale spowodowała zbiorową histerię, jaka
nigdy wcześniej się nie zdarzyła w historii komputerów.
Windows 98
Najnowsza wersja okienek oferuje między innymi
zmodernizowany interfejs użytkownika dzięki integracji
Internet Explorera z Eksploratorem Windows, nowy
system pomocy online w formacie HTML, 32-bitowy
FAT, narzędzia nadzorujące i diagnozujące system,
aktywny pulpit, program wykonujący kopie zapasowe
danych, wsparcie programowe dla nowych technologii
sprzętowych takich jak USB, AGP czy DVD, możliwość
uaktualnień poprzez Internet i inne. 98 jest nie tylko
nieco szybszy od swojego poprzednika ale i bardziej
wymagający, aby na nim efektownie pracować
powinniśmy mieć przynajmniej Pentium 166 MHz i
minimum 32 MB RAM-u.
Windows XP
Kilka godzin przed północą 23 sierpnia 1995 roku rzesze
klientów ustawiły się przed sklepami w całych Stanach. W
jakim celu? By być pierwszymi nabywcami systemu
Windows 95, następcy Windows 3.1.
Po trzech latach produkcji i wielu falstartach nowy system
został zaprezentowany w namiocie cyrkowym w Redmond.
Bill Gates wymieniał statystyki - między innymi w ciągu
tych trzech lat powstały siedemdziesięcioro siedmioro
dzieci twórców systemu.
Windows 95 stał się standardowym systemem komputerów
PC. W ciągu pierwszych pięciu tygodni sprzedano ponad 3
miliony kopii. Prawdziwy geniusz Gatesa polega na
docenieniu roli marketingu. Jego kampania pochłonęła 200
milionów dolarów, ale spowodowała zbiorową histerię, jaka
nigdy wcześniej się nie zdarzyła w historii komputerów.
Windows Vista
Kolejna kliencka wersja systemu operacyjnego Microsoft o nazwie Vista
została wydana dla klientów korporacyjnych 30 listopada 2006, dla
użytkowników indywidualnych 29 stycznia 2007. Windows Vista oferuje
szczelniejsze mechanizmy zabezpieczające, wprowadzając między
innymi kontrolę konta użytkownika w miejsce uruchamiania komputera
z domyślnie ustawionym kontem administratora. Vista wprowadza
również nowy interfejs użytkownika o nazwie Aero, szereg nowych
aplikacji (takich jak Windows Calendar, Windows DVD Maker oraz kilka
nowych gier, w tym szachy, Mahjong i Purple Place), przekonstruowaną
i odporniejszą wersję programu Internet Explorer i bardziej intuicyjny w
obsłudze Windows Media Player. Wprowadzono również sporo zmian w
architekturze systemu. Wersje systemu dla klientów korporacyjnych to
Windows Vista Business i Windows Vista Enterprise. Użytkownicy
domowi mają do wyboru Windows Vista Home Basic i Windows Vista
Home Premium. Edycją łączącą w sobie cechy obydwu trendów jest
Windows Vista Ultimate. 18 marca 2008 wyszedł dodatek Service Pack
1 do Windows Vista, a jego polskojęzyczna wersja miała premierę 15
kwietnia 2008.
Windows 7
Następne po Viście wydanie Windows jest
oznaczone numerem 7, podobnie jak wersje do
NT 4.0, choć we wcześniejszych latach pojawiała
się wersja nazwy kodowej Blackcomb i Vienna.
Numer kodowy Windows 7 to jednak NT 6.1. Nie
został on podwyższony do 7.0 ze względu na
kompatybilność wsteczną. Oficjalna premiera
tego systemu odbyła się 22 października 2009
roku. Wcześniej można było przetestować
system instalując wersje Beta lub RC.
Windows 8
Microsoft rozpoczął prace nad systemem
operacyjnym, który ma stać się następcą
produktów linii Windows. Istnieją pogłoski, że
produkt będzie współpracował lepiej z
rozwiązaniami wielordzeniowymi oraz
wykorzystywał niedostępne jeszcze narzędzia
deweloperskie.
Rodzinę Windows zastąpi w przyszłości system
zbudowany na jądrze "Singularity" (osobliwość)
pod nazwą Midori. Jest to na razie projekt nowego
systemu operacyjnego w eksperymentalnej fazie
badań prowadzonych przez Microsoft.
