plik

Państwowa Wyższa Szkoła

Zawodowa w Chełmie

Klasyczne teorie handlu

międzynarodowego .

Serafin

Elżbieta

Grupa

semestr

Stosunki Międzynarodowe

Obsługa ruchu granicznego

Międzynarodowe

stosunki

gospodarcze

Dr Andrzej Wawryniuk

Rok akademicki 2012/2013

Wstępnie na temat teorii handlu

międzynarodowego

Teoria handlu zagranicznego częścią

międzynarodowych stosunków

gospodarczych, która poświęcona jest

wyjaśnieniu przyczyn, zakresu i struktury

wymiany handlowej z zagranicą oraz

korzyści z tej wymiany.Teoria ta stara się

znaleźć odpowiedzi na poniższe pytania:

1)Dlaczego różne kraje ze sobą handlują

2)Co decyduje o wielkości, kierunkach i

strukturze handlu międzynarodowego?

3)Jaki korzyści czerpią poszczególne kraje z

wymiany handlowej z zagranicą ?

4)Jak kształtują się ceny towarów

eksportowanych i importowanych przez

poszczególne kraje ?

Teoria przewagi absolutnej

Została wprowadzona przez Adama Smitha

w 1776 r. w odniesieniu do zasobów i

kosztów pracy. Obecnie jest stosowana

wobec

różnych

rodzajów

zasobów

(bogactwa

naturalne

mineralne,

zaawansowana

technologia),

których

posiadanie zapewnia absolutne korzyści w

stosunku

konkurentów.

Przewaga

absolutna oznacza „(…) zdolność kraju do

wyprodukowania większej ilości produktów

z danych zasobów wytwórczych niż w kraju

konkurenta.” (Zielińska-Głębocka 2006:

63)

Teoria przewagi absolutnej

mowi o tym, że:

Międzynarodowy podział pracy (oznaczający

że każdy kraj specjalizuje się jedynie w

kilku produktach, a nie we wszystkich) jest

korzystny dla wszystkich jego uczestników.

„Międzynarodowy podział pracy pozwala na

lepsze spożytkowanie przez oba kraje

posiadanych przez nie zasobów, co

znajduje odbicie w tym, że eksportując

towary będące przedmiotem specjalizacji, a

importując te, które specjalizują się

partnerzy,

kraje

uczestniczące

międzynarodowej

wymianie

towarowej

wytwarzają więcej dóbr” (Budnikowski

2006: 41)

Adam Smith w Badaniach nad

naturą i przyczynami

bogactwa narodów pisał:

„Jest zasadą każdego roztropnego ojca

rodziny, by nie próbować nigdy

wyrabiać w domu tego, czego wyrób

kosztuje więcej niż kupno (…). Jeżeli

obcy kraj może nas zaopatrzyć w jakiś

towar taniej, niż my sami możemy to

uczynić, lepiej ów towar nabyć za

jakąś część wyrobów własnego

przemysłu, który obejmuje dziedzinę,

w jakiej mamy przewagę nad innymi

krajami” (cyt. za: Misala 2000: 68-69).

Teoria przewagii

komperatywnej / względnej :

Teoria

przewagi

względnej

początku

XIX

wieku

nastąpiło

udoskonalenie klasycznej teorii handlu

międzynarodowego

przez

sformułowanie

teorii

kosztów

względnych

(teoria

kosztów

komparatywnych

lub

porównawczych). Za jej twórcę uważa

się D. Ricardo, który opisał ją w 1817

roku w pracy pt. Zasady ekonomii

politycznej i opodatkowania.

Przewaga komperatywna

oznacz:



„(…) zdolność kraju do wytwarzania

pewnych dóbr po kosztach relatywnie

niższych niż innych dóbr, w stosunku do

innych krajów, co gwarantuje realizację

korzyści produkcyjnych i

konsumpcyjnych. Przewagę

komparatywną można ustalić z

zestawienia przewag absolutnych dla

badanych dóbr i krajów. Kraj dysponuje

przewagą komparatywną wtedy, gdy

jego przewaga absolutna nad drugim

krajem jest największa lub gdy jego

absolutna strata w stosunku do drugiego

kraju jest najmniejsza. (Zielińska-

Głębocka 2006: 65-66).

Zasada przewagi

komperatywnej:

„W warunkach dysponowania przez kraj A

absolutną przewagą nad krajem B w

produkcji różnych dóbr (załóżmy: dwu z nich),

tenże kraj A powinien się specjalizować w

produkcji i eksporcie tego towaru, który może

wyprodukować stosunkowo taniej niż kraj B,

tj. towaru, w przypadku którego jego

przewaga,

mierzona

kosztami

(także

cenami), nad krajem B jest stosunkowo

największa. Jednocześnie kraj B powinien się

specjalizować w produkcji i eksporcie towaru,

w przypadku którego podobnie mierzona jego

niekorzystna

sytuacja

ujawnia

się

stosunkowo najmniejszym stopniu.” (Misala

2000: 70-71).

Model Dornbuscha-Fischera-

Samuelsona

Założenia: Handlują ze sobą dwa kraje

(Polska i Niemcy), każdy z nich

produkuje

długą

listę

towarów

(nieskończenie wiele), a koszty produkcji

zależą tylko od jednostkowego nakładu

pracy.

Uporządkowanie

dóbr

wytwarzanych w obu krajach według

jednostkowego nakładu pracy w ujęciu

pieniężnym, zgodnie z formułą:

L(di)=LN(di)/LP(di),

gdzie:LN(di)–nakład pracy potrzebny do

wytworzenia jednostki dobra (di) w

Niemczech,LP(di)

–

nakład

pracy

potrzebny do wytworzenia jednostki

tego samego dobra w Polsce.

Cd. modelu

Dornbuscha-

Fischera-Samuelsona

Następnie wszystkie dobra uporządkowane

z punktu widzenia Polski, począwszy od

najmniej pracochłonnych LP(di)/LN(di) po

najbardziej pracochłonne LP(di)/LN(di).

W powyższych warunkach o specjalizacji

produkcyjnej i szansach eksportu Polski i

Niemiec decydować będą dwa czynniki:

a) relacja płac w obu krajach: WP/WN,

b) kurs wymienny walut tych krajów: KW.

Cd. modelu

Dornbuscha-

Fischera-Samuelsona

Polska będzie eksportować te towary, w

przypadku których spełniona będzie jedna

z 2 poniższych nierówności:

LN(di)/LP(di) > WP pomnożone przez

KW/WN; LP(di)/LN(di) < WN/KW pomnożone

przez WP. Wykorzystując pierwszą z dwu

przytoczonych

nierówności

anlizy

przykładu dotyczącego truskawek, można

stwierdzić, że Polska będzie eksportowała

ten towar, gdyż nierówność ta będzie

spełniona:2/4 > 1000 PLN pomnożone

przez 0,2857 EUR/PLN 1000 EUR tzn.

1/2>0,2857.Podobnie można dowieść, że

Niemcy będą eksportować szparagi.

Model D-F-S : Ujęcie graficzne

Na osi poziomej dobra (d)

produkowane w Polsce
i w Niemczech.Na osi

pionowej relacje płac w

obu krajach ważone

kursem PLN wobec

EUR.Skoro ilość towarów

eksportowanych przez

Polskę do Niemiec wzrasta

wraz ze spadkiem relacji

płac w obu krajach, to

zależność tę można

zilustrować za pomocą

krzywej opadającej L(di).

Model D-F-S: komentarz do ujęcia

graficznego

Krzywa L(di) określa stronę podaży

towarów, bo odzwierciedla warunki

produkcji istniejące w obu

analizowanych krajach. Zdaniem

autorów modelu, z kolei relacje płacowe

między rozpatrywanymi krajami

uzależnione są od popytu rynkowego na

wytwarzane przez nie dobra. Wynika

stąd, że poziom płac w Polsce względem

płac niemieckich jest wprost

proporcjonalny do ilości produkowanych

w naszym kraju dóbr, na które istnieje

popyt w Niemczech.

Cd. model D-F-S: komentarz

do ujęcia graficznego

Model Dornbuscha-Fischera-Samuelsona

nie

tylko

pozwala

właściwe

pokazanie

wspólzalności,

jakie

występują między strukturą towarową

handlu zagranicznego i relacjami płac w

krajach partnerskich, lecz może też być

wykorzystany do dalszego rozwijania

teorii przewag komparatywnych w

drodze

uwzględnienia

kosztów

transportu, zmian technologii i innych

warunków ekonomicznych.

Bibliografia:



A. Zielińska- Głębocka, Standardowy

model handlu międzynarodowego; [w:]

T. Ryarzewski, A Zielińska- Głębocka,

Międzynarodowe stosunki gospodarcze

Warszawa 2006.



Budnikowski,

Międzynarodowe

stosunki gospodarcze Warszawa 2006.



Misala,

Korzyści

handlu

międzynarodowego w świetle teorii; [w:]

Budnikowski,

Kawecka-

Wyrzykowska,

Międzynarodowe

stosunki gospodarcze Warszawa 2000.

Dziękuję

uwagę

Serafin

Elżbieta

Document Outline