LEKI STOSOWANE W DERMATOLOGII



leki dermatologiczne mają głównie na celu

zadziałanie miejscowe na stany chorobowe

skóry



mogą być podawane na skórę w różnej

postaci: zasypki, pudry płynne i stałe,

zawiesiny, emulsje, maści, mazidła, kremy,

pasty, roztwory, okłady, aerozole, plastry,

żele…



postać leku odgrywa zasadniczą rolę

Świerzb

•

jest to choroba zakaźna wywołana przez rodzaj

roztoczy

•

objawy: świąd, nasilający się w nocy, obecność

nor świerzbowcowych, wtórnie w wyniku

drapania – zakażenia

•

typowe umiejscowienie: palce rąk, zgięcia i fałdy

skórne, tułów, pośladki, u dzieci – dłonie i

podeszwy

Leczenie



Heksachlorocykloheksan (Lindan)

- wcierać w ciągu 3 kolejnych dni, stosując kąpiel po 12

godz.

- jest to środek toksyczny, powoduje nudności, wymioty,

zawroty i bóle głowy, drgawki duszność, zapaść oddechową

- nie wolno stosować u dzieci poniżej 6 roku życia, kobiet w

ciąży, w czasie laktacji oraz u chorych na padaczkę

•

Benzoesan benzylu - u kobiet ciężarnych



Maść Wilkinsona (15% siarki i 15% dziegciu)



Krotamiton



Profilaktyka: należy leczyć wszystkich członków rodziny,

nie używaż w ciągu 2 tygodni ubrań uprzednio noszonych

Leczenie:



1% gamma-heksachlorocykloheksan

(Jacutin, Lindan)

TOKSYCZNOŚĆ!!!

•

permetryna

– krem, który zmywa

się po 10 min po aplikacji

mało toksyczna!

Pochodne azolowe - inhibitory demetylazy

lanosterolu



klotrimazol, mikonazol, ekonazol,

bifonazol



Grzybice skóry, łupież pstry i

rumieniowaty, zanokcica, zakażenia błon

śluzowych jamy ustnej wywołane przez

grzyby drożdżopodobne

2. Inhibitory epoksydazy skwalenowej

•

naftyfina

– grzybica błon śluzowych i

skóry, kandydoza skóry, łupież pstry

3. Polienowe leki przeciwgrzybicze

•

nystatyna

– powierzchniowe zakażenia

Candida albicans (np. w jamie ustnej,

pochwie, na paznokciach)

4. Inne leki

•

cyklopiroksolamina

– grzybica skóry i paznokci

•

amorolfina

– grzybica skóry i paznokci

!!! W przypadku zajęcia przez

grzybicę kilku palców stosujemy

Itrakonazol

w tzw.

terapii

pulsowej

7 kolejnych dni co miesiąc przez 6

miesięcy

Zakażenia

gronkowcowe

Czyrak

•

kompres

ichtiolowy

, nacięcie po

wykształceniu czopa martwiczego

Czyraczność

•

postępowanie

miejscowe

takie samo

+antybiotyki

Zakażenia

paciorkowcowe

Róża

•

penicylina

lub

cefalosporyna

przez 7-10 dni

•

kompresy i maści ichtiolowe

Inne choroby

bakteryjne

Różyca

– zmiany głównie w obrębie

rąk, u osób stykających się za

zakażonym materiałem zwierzęcym

•

penicylina prokainowa; erytromycyna

przez 6-8 dni

Łupież rumieniowy

– ogniska

rumieniowe głównie w okolicy pachwin

•

erytromycyna

1 g/d przez ok. 10 dni +

miejscowo maść z erytromycyną

Opryszczka zwykła

–

zmiany drobnopęcherzykowe,

umiejscowione na granicy błon śluzowych i skóry.

Czynnik etiologiczny: wirus herpes simplex

•

leczenie miejscowe: 5%

acyklowir

i jego

silniejsza pochodna

penciklowir

•

leczenie ogólne znajduje zastosowanie w

zmianach nawrotowych, uporczywych, niezależnie

od lokalizacji, głównie w przypadku opryszczki

narządów płciowych – acyklowir doustnie lub

dożylnie + suplementacja wit. z grupy B

Brodawki zwykłe

– grudki o

hiperkeratotycznej, nierównej powierzchni.

Czynnik etiologiczny: najczęściej HPV 2

•

leczenie:

zamrażanie płynnym azotem,

łyżeczkowanie, elektrokoagulacja, kwas

salicylowy i kwas mlekowy

Brodawki oporne: doogniskowe

wstrzykiwanie

bleomycyny

GLIKOKORTYKOSTEROID



działanie przeciwzapalne,

immunosupresyjne, antyproliferacyjne,

przeciwświądowe i naczynioskurczowe



resorpcja GKS zależy od obszaru leczonej

skóry i postaci leku



podział na klasy ze względu na siłę działania:

I GKS o bardzo silnym działaniu

klobetazol

II GKS o silnym działaniu

betametazon

acetonid

mometazon

III GKS o umiarkowanym działaniu

maślan hydrokortyzonu

flumetazon

dezonid

triamcynolon

IV GKS o słabym działaniu

hydrokortyzon

prednizolon

+ połączenia GKS z antybiotykami i antyseptykami

Wskazania do zewnętrznego stosowania

GKS:

Niezakażony wyprysk

Łuszczyca

Choroby autoimmunologiczne

(np. skórny toczeń

rumieniowaty)

Zapalne dermatozy świetlne

Świerzbiączka

Działania niepożadane:

atrofia skóry,

teleangiektazje, trądzik okołoustny, alergia

kontaktowa, zespół Cushinga (przy stosowaniu

na duże obszary i uszkodzeniu warstwy rogowej)

Ditranol

(antralina)



Wywołuje silne działanie drażniace na skórę,

obniża podwyższony współczynnik mitoz i

zmniejsza nacieki zapalne



Stosowany w

łuszczycy i łysieniu plackowatym



Terapia minutowa

– pokrycie ognisk łuszczycy na

10-20-30min maścią i następnie jej zmycie



Przeciwskazane jest stosowanie ditranolu na

twarzy, w fałdach skóry i pod opatrunkiem

okluzyjnym

Psoraleny



Fotoaktywne pochodne furokumaryn,

pod wpływem światła reagują z tyminą,

tworzą sieciowe połączenia między

nićmi DNA. Ograniczają proliferację

kom. naskórka i limfocytów



Metoksalen



Stosowane w tzw.

terapii PUVA

psoraleny podawane są zazwyczaj

doustnie. Po 1-2 godzinach od przyjęcia

psoralenu pacjenta podaje się

naświetleniom w specjalnych kabinach.

Wskazania:

Ciężka postać łuszczycy

Ziarniniak grzybiasty

Działania niepożądane:

•

nudności i wymioty

•

rumienie i pęcherze

•

wysiewy

•

swiąd

•

działanie rakotwórcze

Preparaty dziegciowe



Pochdne węgla kamiennego



Działanie antyproliferacyjne,

przeciwzapalne, przeciwwypryskowe,

przeciwświądowe, słabe

przeciwbakteyjne



Działanie rakotwórcze



Wykorzystywane w leczeniu łuszczycy



Działania niepożadane: nadwrażliwość na

światło, zapalenie mieszków włosowych i

trądzik dziegciowy

Analogi witaminy D



Kalcypotriol

takalcytol

– syntetyczne pochodne

kalcytriolu, mały wpływ na gospodarkę wapniową



Działanie antyproliferacyje i wpływ na układ

immunologiczny (hamowanie aktywności komórek

CD4 i zmiejszanie wytwarzania cytokin)



Miejscowo w łuszczycy



Działania niepożadane:

drażniąco szczególnie na

skórę twarzy



Nie zaleca się stosowanie u dzici poniżej 12 rż, u

pacjentów z zaburzeniami gospodarki wapniowej,

ciężką niewydolnością nerek, wątroby i serca

Leki

immunosupresyjne



Stosowane w ciężkich postaciach

łuszczycy, opornych na leczenie



Metotreksat

cyklosporyna A



Kontrola funkcji nerek i wątroby!!

Retinoidy



Związki pochodzenia naturalnego lub

syntetyczne pochodne retinolu



3 generacje:

I – retinol, tretynoina, isotretynoina

II – retinoidy aromatyczne – acitretina,

etretynat

III – retinoidy wieloaromatyczne –

arotynoid, adapalen

Działanie retinoidów



Normalizują wzrost i różnicowanie komórek

skóry i błon śluzowych, hamują proliferację

komórek naskórka



Rozluźniają warstwę rogową, przez co

powierzchowne komórki łatwo ulegają

złuszczeniu



Działają immunomodulująco i

przeciwzapalnie



Hamują funkcję gruczołów łojowych

Zastosowanie w leczeniu:



Trądziku



Zaburzeń rogowacenia

(rybia łuska, łuszczyca)



Raku skóry i stanach przedrakowych

Działania niepożądane:



W pierwszych tygodniach leczenia trądziku powstają

często mnogie grudki i krosty



Podrażnienie skóry, świąd



Zapalenie powiek



Wypadanie włosów



Zaburzenia gospodarki lipidowej

(podwyższone

stężenie lipidów jest przeciwwskazaniem do leczenia)

!!!! Działanie teratogenne

retinoidów !!!!

U kobiet w wieku

reprodukcyjnym

skuteczna

antykoncepcja w

czasie i

do 2 lat

zakończeniu

leczenia

Leczenie trądziku

Trądzik jest schorzeniem głównie

osób młodych, związanym z

nadczynnością gruczołów

łojowych, cechującym się

obecnością zaskórników, wykwitów

grudkowo-krostkowych i torbieli

ropnych w miejscach łojotokowych.

Duża rola bakterii beztlenowych

(Propionibacterium), hormonów (androgenów),

uwarunkowania genetyczne.

Leczenie ogólne:



Tetracykliny

erytomycyna

klindamycyna



Amid kwasu nikotynowego (witamina PP),

witamina B

i witamina C



Retinoidy – głownie

izotretynoina



Preparaty antyandrogenowe

np.

spironolakton i cyproteron

Leczenie zewnętrzne:



Aerozole lub roztwory zawierające antybiotyki



Nadtlenek benzoilu

- działanie przeciwbakteryjne (uwalnianie atomowego tlenu) i

keratolityczne

- działania niepożądane: zaczerwienienie i świąd skóry



Kwas azelainowy

- działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne

- hamuje rozwój bakterii Propionibacterium acnes

- hamuje syntezę melaniny

- stosowany w trądziku i atopowym zapaleniu skóry

•

retinoidy (tretynoina, adapalen)

Leki przeciwświądowe



podłoża chłodzące



mocznik



gks – deksametazon



leki znieczulające miejscowo –

anestezyna i lidokaina



leki przeciwhistamionowe

blokujące rec. H1



NLPZ np. bufeksmak

Leki

przeciwhistaminowe



Blokery rH1 pierwszej generacji

- przeciwświądowo: klemastyna, dimetinden, difenhydramina

- bampina – ukąszenia, oparzenia przez meduzy, oparzenia

słoneczne

- hydroksyzyna, cyproheptadyna – w chorobach alergicznych

z towarzyszącym świądem

Przeciwwskazania: jaskra, przerost gruczołu krokowego,

nadwrażliwość na lek, uszkodzenie szpiku, padaczka

Ostrożnie: nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy,

zwężenie odźwiernika, zatrzymanie moczu, astma, podeszły

wiek

Działania niepożądane



OUN: sedacja, zmęczenie, euforia, nerwowość, bezsenność

…



działanie cholinolityczne: suchość w jamie ustenj, zaburzenia

widzaenia, trudności w oddawaniu moczu, zaparcia



blokowanie kanałów potasowych w błonie kom.

kariomiocytów – wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu



zaburzenia przewodu pokarmowego



uszkodzenie szpiku



wzrost apetytu i przyrost masy ciała



działanie teratogenne (hydroksyzyna)



odczyny alergiczne

Leki

przeciwhistaminowe



Blokery rH1 drugiej generacji

- słaba lipofilność, selektywne, dłuższy okres działania,

bezpieczeństwo, możliwość stosowania u pacjentów z jaskrą

lub/i przerostem gruczołu krokowego

- aktywność receptorowa (przeciwhistaminowa) + aktywność

pozareceptorowa (przeciwzapalna)

cetyryzyna

, loratadyna, terfenadyna, azalastyna, astemizol

↓

wskazana u pacjentów z zaburzeniami funkcji

wątroby

Leki

przeciwhistaminowe



Blokery rH1 trzeciej generacji

- aktywne metabolity II generacji + cetyryzyna („nienasenne”,

selektywne)

feksofenadyna, norastemizol, desloratadyna, lewocetyryzyna

wskazania:

alergiczne zap. spojówek, błony sluzowej nosa

świąd uogólniony

atopowe zapalenie skóry

zap. zatok obocznych nosa,

w niektórych postaciach astmy

Działania niepożądane:



komorowe zaburzenia rytmu (torsade de pointes)



bóle głowy, senność, u dzieci – pobudzenie



suchość w ustach, nadmierna pocenie, łzawienie

oczu



nadciśnienie, niedociśnienie tętnicze



zaburzenia smaku, nudności, przyrost masy ciała



skurcz oskrzeli, kaszel

Przeciwwskazania: nadwrażliwość na lek, ciąża,

wydłużony odcinek QT

Łysienie

Przyczyny:

Mechaniczne

Toksyczne

Choroby zakaźne

Choroby układowe

Leki

Choroby włosów i skóry owłosionej

Łysienie męskie

androgenowe



Leczenie przeciwłojotokowe i

przeciwbakteryjne mało

skuteczne



Minoksydyl

– lek hipotensyjny

- miejscowo, w 2% roztworze,

2 razy dziennie

- poprawa u 20% leczonych



Finasteryd

– inhibitor 5alfa-

reduktazy, stosowany w

łagodnym przeroście stercza

Substancje odbijające i

rozpraszające światło –

filtry fizyczne



nieprzeroczyste preparaty, które po

nałożeniu na skórę działają jako

bariera fizyczna



dwutlenek tytanu



pasta cynkowa

Substancje pochłaniające

światło – filtry chemiczne



Filtry UVB – kwas PABA,

cynamoniany, antranilany



Filtry UVA



Filtry UV o szerokim zakresie -

oksybenzon



SPF

– wskaźnik protekcji

przeciwsłonecznej.

Wskazuje on, ile razy

dłużej można naświetlać

skórę pokrytą środkiem

ochronnym w stosunku

do skóry bez ochrony,

do pojawienia się

rumienia.

Itrakonazol stosowany przez 7 kolejnych dni co miesiąc przez 6 miesięcy

to tzw. terapia …

Lek stosowany w leczeniu opryszczki

Działanie … jest możliwe w przypadku stosowania preparatów

dziegciowych

Grupa leków, która może powodować zaburzenia w gospoderce lipidowej

Lek stosowany w tzw. terapii PUVA

Itrakonazol stosowany przez 7 kolejnych dni co miesiąc przez 6 miesięcy

to tzw. terapia …

Lek stosowany w leczeniu opryszczki

Działanie … jest możliwe w przypadku stosowania preparatów

dziegciowych

Grupa leków, która może powodować zaburzenia w gospoderce lipidowej

Lek stosowany w tzw. terapii PUVA

Itrakonazol stosowany przez 7 kolejnych dni co miesiąc przez 6 miesięcy

to tzw. terapia …

Lek stosowany w leczeniu opryszczki

Działanie … jest możliwe w przypadku stosowania preparatów

dziegciowych

Grupa leków, która może powodować zaburzenia w gospoderce lipidowej

Lek stosowany w tzw. terapii PUVA

Itrakonazol stosowany przez 7 kolejnych dni co miesiąc przez 6 miesięcy

to tzw. terapia …

Lek stosowany w leczeniu opryszczki

Działanie … jest możliwe w przypadku stosowania preparatów

dziegciowych

Grupa leków, która może powodować zaburzenia w gospoderce lipidowej

Lek stosowany w tzw. terapii PUVA

Itrakonazol stosowany przez 7 kolejnych dni co miesiąc przez 6 miesięcy

to tzw. terapia …

Lek stosowany w leczeniu opryszczki

Działanie … jest możliwe w przypadku stosowania preparatów

dziegciowych

Grupa leków, która może powodować zaburzenia w gospoderce lipidowej

Lek stosowany w tzw. terapii PUVA

Itrakonazol stosowany przez 7 kolejnych dni co miesiąc przez 6 miesięcy

to tzw. terapia …

Lek stosowany w leczeniu opryszczki

Działanie … jest możliwe w przypadku stosowania preparatów

dziegciowych

Grupa leków, która może powodować zaburzenia w gospoderce lipidowej

Lek stosowany w tzw. terapii PUVA

Document Outline