18.05.21
1
Wykład XV
Układ pokarmowy
Górna część przewodu
pokarmowego
18.05.21
1
Wykład XV
Układ pokarmowy
Górna część przewodu
pokarmowego
18.05.21
2
Do układu trawiennego
należą:
jama ustna
Gardziel
Gardło
Przełyk
żołądek
jelito cienkie
jelito grube
wątroba
Trzustka
18.05.21
3
Jama ustna
rozpoczyna się szparą ust
tworzą ją wargi (skóra, mięsień
okrężny ust, czerwień wargowa)
ściany boczne tworzą policzki
(mięsień, poduszka tłuszczowa)
ścianę górną tworzy podniebienie
(twarde i miękkie)
ścianę dolną stanowią mięśnie
tworzące przeponę jamy ustnej
18.05.21
4
Narządy jamy ustnej
- zęby
- język
- ślinianki
Zęby stałe występuja w liczbie 32
W każdej połowie żuchwy i szczęki:
2 siekacze,
1 kieł
2 zęby przedtrzonowe,
3 trzonowe
18.05.21
5
Język jest mięśniowym narządem układu
trawiennego
Wyróżnia się:
nasadę
trzon
wierzchołek
brzegi
powierzchnię dolną
Zbudowany z kilku warstw mięśniowych
liczne brodawki, zawierają kubki smakowe
W nasadzie języka skupienie tkanki
limfatycznej tzw. migdałek językowy
18.05.21
6
18.05.21
7
18.05.21
8
18.05.21
9
Gruczoły ślinowe
Małe
wargowe
policzkowe
podniebienne
językowe
Duże
ślinianka przyuszna
ślinianka podżuchwowa
ślinianka podjęzykowa
18.05.21
10
Gardziel
Leży na granicy jamy ustnej i gardła
Należą do niej:
łuk podniebienno- językowy
łuk podniebienno- gardłowy
migdałek podniebienny
dół nadmigdałkowy
podniebienie miękkie
18.05.21
11
18.05.21
12
Gardło
Rozciaga się od gardzieli do wysokości VI
kręgu szyjnego
jest zbudowane z błony śluzowej i licznych
warstw mięśniowych
Jama gardła składa się z części:
nosowej ( nozdrza tylne)
ustnej ( cieśń gardzieli)
krtaniowej (krtań i przełyk)
Pierścień chłonny Waldeyera
( migdałek gardłowy, migdałki podniebienne i
inne grudki limfatyczne)
18.05.21
13
Przełyk
Pośredniczy w przemieszczaniu pokarmów z
gardła do żołądka
Nie zachodzą w nim procesy trawienia i
wchłaniania
Przełyk rozpoczyna się na wysokości VI kręgu
szyjnego, a kończy na poziomie XI kręgu
piersiowego
Długość jego wynosi od 23 do 26 cm
Dzieli się na części
1.
szyjną
2.
piersiową
3.
brzuszną.
18.05.21
14
Część szyjna ( C6-Th 1)
leży od przodu od kręgosłupa na pograniczu
szyi i klatki piersiowej.
Część piersiowa (Th 1-Th 11)
przebiega w śródpiersiu tylnym
Część brzuszna
przebiega pomiędzy przeponą a żołądkiem.
Przełyk w płaszczyźnie czołowej ma kształt
litery S, a w płaszczyźnie strzałkowej kształt
cięciwy (wypukłością zwrócona do przodu)
18.05.21
15
W przebiegu przełyku
wyróżniamy trzy
zwężenia:
1.
górne (miejsce
odejścia od gardła)
2.
środkowe ( miejsce
skrzyżowania z
łukiem aorty)
3.
dolne ( miejsce
przejścia w żołądek)
Ściana przełyku zbudowana
jest z warstw:
1.
zewnętrznej (otaczająca
luźna tkanka łączna)
2.
błony mięśniowej
(okrężnej i podłużnej)
3.
warstwy podśluzowej
(gruczoły przełykowe)
4.
błony śluzowej
( nabłonek
wielowarstwowy płaski)
18.05.21
16
Żoładek
Wyróżnia się części
część wpustową
dno żołądka
trzon żołądka
część odźwiernikową
odźwiernik
18.05.21
17
W żołądku wyróżnia
się:
1.
ścianę przednią
2.
ścianę tylną
3.
krzywiznę
mniejsza
4.
krzywiznę większą
Wewnątrz żołądka
znajdujemy:
kanał żołądka
kanał odźwiernika
18.05.21
18
Ściana żołądka zbudowana
jest z trzech warstw:
1.
błona surowicza
2.
błona mięśniowa
(włókna podłużne i
okrężne)
3.
błona śluzowa
( nabłonek
jednowarstwowy
walcowaty)
W śluzówce znajdują
się gruczoły
żołądkowe
wydzielające:
kwas solny
śluz żołądkowy
18.05.21
19
Żołądek rzutuje się na okolicę
- nadbrzuszną
- podżebrową lewą
- pępkowa
Ściana przednia jest
pokryta częściowo
przez :
wątrobę
przeponę
Ściana tylna przylega do:
trzustki
lewego nadnercza
lewej nerki
śledziony
Poza tylną ścianą
brzucha istnieje
zachyłek
otrzewnej zwany
torbą sieciową
18.05.21
20
18.05.21
21
18.05.21
22
Dwunastnica
Ma kształt litgery C i
dzieli się na:
1.
część górną
2.
część zstępującą
3.
część poziomą
4.
część wstępującą
Początkowa część
XII-nicy przylega do
odźwiernika to
opuszka dwunastnicy
Dwunastnica
przechodzi w jelito
czcze zagięciem
dwunastniczo-czczym,
które jest umocowane
do tylnej ściany jamy
brzusznej tzw.
więzadłem Treitza
.
18.05.21
23
Więzadło to stanowi chirurgiczną granicę
górnego i dolnego odcinka przewodu
pokarmowego.
18.05.21
24
18.05.21
25
Brodawka większa XII-nicy (znajduje się
na przyśrodkowej ścianie części
zstępującej)
i stanowi wspólne ujście
przewodu żółciowego wspólnego
i przewodu trzustkowego
Położenie
śródotrzewnowe XII-
nicy
część górna
część wstępująca
Położenie
zewnątrzotrzewno
we
część zstępująca
część pozioma
18.05.21
26
koniec