background image

 

 

Gorączka i ból

Gorączka i ból

u dzieci

u dzieci

Prof. Wojciech Cichy UMP

Prof. Wojciech Cichy UMP

Rok akademicki 2013/2014

Rok akademicki 2013/2014

background image

Gorączka i ból 

Gorączka i ból 

to jeden z najczęstszych 

to jeden z najczęstszych 

objawów 

objawów 

(19-30%) 

(19-30%) 

u dzieci zgłaszających się 

u dzieci zgłaszających się 

do lekarza pierwszego kontaktu

do lekarza pierwszego kontaktu

background image

Gorączka

Gorączka

Zaburzenie termoregulacji 

Zaburzenie termoregulacji 

polegające         na przestawieniu 

polegające         na przestawieniu 

termostatu w OUN        na wyższy 

termostatu w OUN        na wyższy 

poziom, co prowadzi do wzrostu 

poziom, co prowadzi do wzrostu 

temperatury ciała, a niekiedy 

temperatury ciała, a niekiedy 

uruchomienia mechanizmów 

uruchomienia mechanizmów 

regulacyjnych (dreszcze, pocenie). 

regulacyjnych (dreszcze, pocenie). 

background image

Kliniczna definicja 

Kliniczna definicja 

gorączki

gorączki

Gorączka to c

Gorączka to c

iepłota ciała:

iepłota ciała:

powyżej 38ºC w odbycie

powyżej 38ºC w odbycie

powyżej 37,8ºC w jamie ustnej 

powyżej 37,8ºC w jamie ustnej 

powyżej 37,2ºC pod pachą

powyżej 37,2ºC pod pachą

T

T

emperatur

emperatur

a do 41,5ºC to 

a do 41,5ºC to 

stan gorączkowy

stan gorączkowy

T

T

emperatur

emperatur

a powyżej 41,5ºC 

a powyżej 41,5ºC 

to 

to 

hiperpireksja

hiperpireksja

 

 

background image

Gorączka

Gorączka

 a hipertermia

 a hipertermia

Gorączka jest wynikiem zaburzenia ośrodka 

Gorączka jest wynikiem zaburzenia ośrodka 

termoregulacji 

termoregulacji 

Hipertermia nie jest zależna od ośrodka 

Hipertermia nie jest zależna od ośrodka 

termoregulacji

termoregulacji

Hipertermia może być wynikiem: 

Hipertermia może być wynikiem: 

wzrostu produkcji endogennego ciepła (nadczynność 

wzrostu produkcji endogennego ciepła (nadczynność 

tarczycy, wysiłek fizyczny)

tarczycy, wysiłek fizyczny)

zmniejszonej utraty ciepła (zbyt ciepła odzież, zatrucie 

zmniejszonej utraty ciepła (zbyt ciepła odzież, zatrucie 

atropiną)

atropiną)

 

 

zbyt długiej ekspozycji na wysokie temperatury 

zbyt długiej ekspozycji na wysokie temperatury 

otoczenia (udar cieplny)

otoczenia (udar cieplny)

background image

Prawidłowa temperatura 

Prawidłowa temperatura 

ciała

ciała

 

 

dobowa zmienność

dobowa zmienność

background image

• objawy zapalenia   
  rozwijają się pod 
wpływem     
  mediatorów zapalenia 
  m.in. prostaglandyn (PG) 
i      
  tromboksanu

• PG powstają w procesie 
   zapalenia z kwasu 
   arachidonowego pod 
   wpływem 
cyklooksygenazy

Kaskada kwasu arachidonowego

Kaskada kwasu arachidonowego

  

  

COX-1, COX-2 – cyklooksygenaza 1 i 
2;  LOX – lipooksygenaza
PG – prostaglandyny, 
PGI2 – prostacyklina

     

TxA2- tromboksan

błona 

komórkowa

kwas arachidonowy

LOOX

COX-1
COX-2

PG, PGI

2, 

TxA

2

Leukotrieny

fosfolipaza A2

zapalenie 

ból, obrzęk,

ucieplenie

zapalenie 

skurcz oskrzeli,

nacieki komórkowe

background image

Mechanizm powstawania 

Mechanizm powstawania 

gorączki

gorączki

zaburzenie ośrodka termoregulacji

zaburzenie ośrodka termoregulacji

 w 

 w 

przedwzrokowej części przedniego 

przedwzrokowej części przedniego 

podwzgórza

podwzgórza

ośrodek termoregulacji przestawia się 

ośrodek termoregulacji przestawia się 

( jak termostat ) na wyższą temperaturę

( jak termostat ) na wyższą temperaturę

następują zmiany procesów 

następują zmiany procesów 

fizjologicznych, powodujące wzrost 

fizjologicznych, powodujące wzrost 

temperatury ciała

temperatury ciała

background image

Patomechanizm 

Patomechanizm 

gorączki

gorączki

PIROGENY EGZOGENNE

PIROGENY EGZOGENNE

GORĄCZKA

GORĄCZKA

PIROGENY ENDOGENNE

PIROGENY ENDOGENNE

PGE

PGE

2

2

COX-2

COX-2

PODWZGÓRZE

PODWZGÓRZE

WĄTROBA

WĄTROBA

MAKROFAG

MAKROFAG

IL-1   IL-6   TNF

IL-1   IL-6   TNF

background image

Wg Debryshire S.W.G.  

2003

background image

Gorączka

Gorączka

 a funkcje organizmu

 a funkcje organizmu

Temperatura

Temperatura

Wpływ na funkcje organizmu

Wpływ na funkcje organizmu

do 39ºC

do 39ºC

najczęściej nie zaburza czynności 

najczęściej nie zaburza czynności 

organizmu

organizmu

40,5º - 41ºC

40,5º - 41ºC

zaburzenia świadomości i upośledzenie 

zaburzenia świadomości i upośledzenie 

centralnego mechanizmu kontroli 

centralnego mechanizmu kontroli 

temperatury

temperatury

41º - 42ºC

41º - 42ºC

uszkodzenie tkanek

uszkodzenie tkanek

42º - 43ºC

42º - 43ºC

utrata mechanizmów regulacyjnych 

utrata mechanizmów regulacyjnych 

ośrodka termoregulacji

ośrodka termoregulacji

42ºC i powyżej

42ºC i powyżej

nieodwracalne uszkodzenie mózgu

nieodwracalne uszkodzenie mózgu

43,5–45ºC

43,5–45ºC

może nastąpić zgon

może nastąpić zgon

background image

A

A

daptacyjn

daptacyjn

a rola 

a rola 

gorączki

gorączki

korzystne działanie umiarkowanej 

korzystne działanie umiarkowanej 

gorączki na przebieg zakażeń 

gorączki na przebieg zakażeń 

wirusowych i bakteryjnych u ludzi :

wirusowych i bakteryjnych u ludzi :

skrócenie czasu trwania choroby

skrócenie czasu trwania choroby

łagodzenie objawów 

łagodzenie objawów 

zmniejszenie śmiertelności

zmniejszenie śmiertelności

background image

Negatywne

Negatywne

 skutki wysokiej       

 skutki wysokiej       

                 lub długotrwałej  

                 lub długotrwałej  

gorączki

gorączki

Ze wzrostem produkcji ciepła : 

Ze wzrostem produkcji ciepła : 

zwiększa się zużycie 

zwiększa się zużycie 

tlenu

tlenu

narasta produkcja 

narasta produkcja 

dwutlenku węgla

dwutlenku węgla

 

 

zwiększa się praca 

zwiększa się praca 

serca

serca

 

 

background image

Gorączka

Gorączka

 

 

najczęściej pochodzenia 

najczęściej pochodzenia 

infekcyjnego, 

infekcyjnego, 

jest główną przyczyną porad 

jest główną przyczyną porad 

w ambulatorium dziecięcym 

w ambulatorium dziecięcym 

65% wszystkich wizyt

65% wszystkich wizyt

background image

Leki przeciwgorączkowe 

Leki przeciwgorączkowe 

stosowane powszechnie u dzieci

stosowane powszechnie u dzieci

Paracetamol (acetoaminofen)

Paracetamol (acetoaminofen)

 

 

bez recepty od 3 miesiąca życia 

bez recepty od 3 miesiąca życia 

Ibuprofen

Ibuprofen

 

 

bez recepty od 3 miesiąca życia

bez recepty od 3 miesiąca życia

 

 

background image

Paracetamol

Paracetamol

Ośrodkowe

Ośrodkowe

 działanie przeciwgorączkowe   

 działanie przeciwgorączkowe   

                        i przeciwbólowe

                        i przeciwbólowe

hamowanie syntezy prostaglandyn w 

hamowanie syntezy prostaglandyn w 

podwzgórzu 

podwzgórzu 

( via  cyklooksygenaza  ; COX-3 )

( via  cyklooksygenaza  ; COX-3 )

Brak obwodowego działania 

Brak obwodowego działania 

przeciwzapalnego

przeciwzapalnego

Profil bezpieczeństwa leku 

Profil bezpieczeństwa leku 

background image

Ibuprofen

Ibuprofen

Mechanizm działania typowy dla NLPZ:

Mechanizm działania typowy dla NLPZ:

Hamowanie syntezy prostaglandyn via 

Hamowanie syntezy prostaglandyn via 

hamowanie 

hamowanie 

aktywności cyklooksygenazy:

aktywności cyklooksygenazy:

konstytutywnej : COX-1 

konstytutywnej : COX-1 

indukowanej: 

indukowanej: 

COX-2 i COX-3

COX-2 i COX-3

ośrodkowo: w podwzgórzu

ośrodkowo: w podwzgórzu

obwodowo: w miejscu urazu lub zapalenia

obwodowo: w miejscu urazu lub zapalenia

Dodatkowy: 

Dodatkowy: 

hamowanie syntazy NO w rdzeniu kręgowym 

hamowanie syntazy NO w rdzeniu kręgowym 

background image

Cyklooksygenazy 

Cyklooksygenazy 

kwasu arachidonowego

kwasu arachidonowego

enzym

enzym

KONSTYTUTYWNY,

KONSTYTUTYWNY,

aktywowany receptorowo

aktywowany receptorowo

przez hormony

przez hormony

INDUKOWANY 

INDUKOWANY 

przez

przez

cytokiny

cytokiny

miejsce

miejsce

produkcji

produkcji

kom

kom

ó

ó

rki 

rki 

ś

ś

r

r

ó

ó

db

db

ł

ł

onka

onka

naczy

naczy

ń

ń

, nab

, nab

ł

ł

onka

onka

ż

ż

o

o

łą

łą

dka, kanalik

dka, kanalik

ó

ó

nerkowych płytki krwi

nerkowych płytki krwi

makrofagi,

makrofagi,

kom

kom

ó

ó

rki

rki

odczynu

odczynu

zapalnego

zapalnego

efekt

efekt

PGI2, PGE2

PGI2, PGE2

 - 

 - 

dzia

dzia

ł

ł

anie

anie

przeciwmia

przeciwmia

żdż

żdż

ycowe,

ycowe,

gastroprotekcyjne,

gastroprotekcyjne,

nefroprotekcyjne

nefroprotekcyjne

PGD, mediator

PGD, mediator

odczynu

odczynu

zapalnego

zapalnego

COX-1                      

COX-1                      

COX-2

COX-2

background image

Efekty kliniczne 

Efekty kliniczne 

mediatorów zapalnych

mediatorów zapalnych

MEDIATORY PROCESU ZAPALNEGO

MEDIATORY PROCESU ZAPALNEGO

histamina

histamina

LTC4

LTC4

bradykinina

bradykinina

LTB4

LTB4

bradykinina

bradykinina

LTD4

LTD4

NO

NO

PGD2

PGD2

prostaglandyny

prostaglandyny

IL-l,IL-2,TNF

IL-l,IL-2,TNF

GORĄCZKA

GORĄCZKA

ZACZERWIENIENIE

ZACZERWIENIENIE

OBRZĘK

OBRZĘK

BÓL

BÓL

fagocyty

fagocyty

PAF

PAF

NO

NO

background image

Zapalenie - objawy

Zapalenie - objawy

 

 

• ocieplenie

zaczerwie-  

nienie

 obrzmienie 

 ból

 utrata 
funkcji

background image

Przebieg procesu 

Przebieg procesu 

zapalnego

zapalnego

BODZIEC ZAPALNY

BODZIEC ZAPALNY

POBUDZENIE KOMÓREK 

POBUDZENIE KOMÓREK 

NABŁONKA

NABŁONKA

MEDIATORY NACZYNIOWE

MEDIATORY NACZYNIOWE

MEDIATORY CHEMOTAKTYCZNE

MEDIATORY CHEMOTAKTYCZNE

NAPŁYW KOMÓREK ZAPALNYCH

NAPŁYW KOMÓREK ZAPALNYCH

MEDIATORY

MEDIATORY

 

 

FAGOCYTOZA 

FAGOCYTOZA 

PRZECIWCIAŁA

PRZECIWCIAŁA

DESTRUKCJA

DESTRUKCJA

NO

NO

Faza naczyniowa

Faza naczyniowa

Faza komórkowa

Faza komórkowa

Faza destrukcyjna

Faza destrukcyjna

background image

Ibuprofen 

Ibuprofen 

 

 

działanie przeciwzapalne

działanie przeciwzapalne

Ibuprofen 

Ibuprofen 

znajduje zastosowanie

znajduje zastosowanie

we wszystkich trzech fazach 

we wszystkich trzech fazach 

zapalenia

zapalenia

spowodowanego zakażeniem

spowodowanego zakażeniem

wirusowym i bakteryjnym

wirusowym i bakteryjnym

background image

NLPZ

NLPZ

 hamując syntezę 

 hamując syntezę 

prostaglandyn ograniczają proces 

prostaglandyn ograniczają proces 

zapalny

zapalny

COX-1, COX-2 – 
cyklooksygenaza 1 i 2;  
LOX – lipooksygenaza
PG – prostaglandyny, 
PGI2 – prostacyklina
TxA2- tromboksan

błona 

komórkowa

kwas arachidonowy

LOX

COX-1
COX-2

PG, PGI

2, 

TxA

2

Leukotrieny

fosfolipaza A2

zapalenie 

ból, obrzęk,

ucieplenie

zapalenie 

skurcz oskrzeli,

nacieki komórkowe

background image

G

G

O

O

R

R

Ą

Ą

C

C

Z

Z

K

K

A

A

background image

Ibuprofen

Ibuprofen

 – działanie 

 – działanie 

przeciwgorączkowe

przeciwgorączkowe

CENTRALNE

CENTRALNE

OBWODOW

OBWODOW

E

E

zahamowanie metabolizmu 

zahamowanie metabolizmu 

neutrofilów

neutrofilów

zmniejszenie uwalniania IL-I, IL-6, 

zmniejszenie uwalniania IL-I, IL-6, 

TNF

TNF

zmniejszenie syntezy pirogenów 

zmniejszenie syntezy pirogenów 

endogennych

endogennych

blokowanie 

blokowanie 

COX-2

COX-2

 w 

 w 

podwzgórzu

podwzgórzu

zmniejszenie syntezy PGE

zmniejszenie syntezy PGE

2

2

 

 

w o.u.n.

w o.u.n.

background image

FEVER 

FEVER 

INSPIRACJA 

INSPIRACJA 

DLA 

DLA 

ARTYSTÓW

ARTYSTÓW

background image

Ból

Ból

 

 

Nieprzyjemna

Nieprzyjemna

 reakcja 

 reakcja 

czuciowa

czuciowa

                 

                 

 i 

 i 

emocjonalna

emocjonalna

 wywołana

 wywołana

 przez 

 przez 

r

r

ó

ó

ż

ż

ne bod

ne bod

ź

ź

ce zewn

ce zewn

ę

ę

trzne

trzne

           

           

   

   

 (mechaniczne, chemiczne, 

 (mechaniczne, chemiczne, 

termiczne) 

termiczne) 

                                

                                

zwi

zwi

ą

ą

zane z rzeczywistym lub 

zane z rzeczywistym lub 

potencjalnym uszkodzeniem 

potencjalnym uszkodzeniem 

tkanek

tkanek

 

 

wg ISAP

wg ISAP

background image

Ból

Ból

Uznawany za 

Uznawany za 

najwa

najwa

ż

ż

niejszy objaw

niejszy objaw

 

 

w medycynie

w medycynie

Z b

Z b

ó

ó

lem zawsze 

lem zawsze 

zwi

zwi

ąz

ąz

ane jest 

ane jest 

cierpienie

cierpienie

 

 

background image

Częstość występowania bólu w 

Częstość występowania bólu w 

populacji „otwartej”: 25-50% 

populacji „otwartej”: 25-50% 

(Europ J 

(Europ J 

Public Hlth 2005)

Public Hlth 2005)

Ból w wielu chorobach jest objawem 

Ból w wielu chorobach jest objawem 

pierwotnym lub wtórnym

pierwotnym lub wtórnym

Ilość wizyt u lekarzy zależy wprost 

Ilość wizyt u lekarzy zależy wprost 

proporcjonalnie od obecności tego 

proporcjonalnie od obecności tego 

objawu

objawu

wg P. Januszewicza 

wg P. Januszewicza 

2008

2008

background image

Najczęstsze miejsce występowania 

Najczęstsze miejsce występowania 

bólu                  

bólu                  

u dorosłych

u dorosłych

:

:

 głowa, 

 głowa, 

gardło i okolica lędźwiowa. 

gardło i okolica lędźwiowa. 

Ból występuje częściej u osób 

Ból występuje częściej u osób 

starszych niż u osób młodszych

starszych niż u osób młodszych

Kobiety 1,2 – 1,5 razy częściej 

Kobiety 1,2 – 1,5 razy częściej 

odczuwają ból aniżeli mężczyźni 

odczuwają ból aniżeli mężczyźni 

    

    

(Family Pract 2007)

(Family Pract 2007)

wg P. Januszewicza 

wg P. Januszewicza 

2008

2008

background image

Rodzaje

Rodzaje

 bólu

 bólu

 u dzieci

 u dzieci

Ból ostry i pourazowy

Ból ostry i pourazowy

Ból pooperacyjny

Ból pooperacyjny

Ból jatrogenny

Ból jatrogenny

Ból nowotworowy

Ból nowotworowy

background image

 

 

Wg Mertz H. 2003

background image

Wg Strigo I.A. i wsp. 2003

background image

Z rdzenia kręgowego czucie trzewne 

Z rdzenia kręgowego czucie trzewne 

wstępuje do mózgowia

wstępuje do mózgowia

• drogą sznurów tylnych

• drogą sznurów tylnych

• drogą rdzeniowo-wzgórzową w sznurach 

• drogą rdzeniowo-wzgórzową w sznurach 

bocznych i przednich

bocznych i przednich

background image

Patomechanizm bólu

Patomechanizm bólu

RECEPTORY NOCYCEPTYWNE

RECEPTORY NOCYCEPTYWNE

Histamina

Histamina

bradykinina

bradykinina

(prostaglandy

(prostaglandy

ny

ny

NO)

NO)

RDZEŃ KRĘGOWY 

RDZEŃ KRĘGOWY 

(rogi tylne)

(rogi tylne)

WZGÓRZE

WZGÓRZE

KORA MÓZGOWA

KORA MÓZGOWA

(percepcja bodźców bólowych)

(percepcja bodźców bólowych)

włókna czuciowe C

włókna czuciowe C

background image

B

B

Ó

Ó

L

L

background image

Ibuprofen

Ibuprofen

 – działanie 

 – działanie 

przeciwbólowe

przeciwbólowe

CENTRALNE

CENTRALNE

OBWODOWE

OBWODOWE

zahamowanie syntezy NO 

zahamowanie syntezy NO 

w obrębie rdzenia kręgowego

w obrębie rdzenia kręgowego

zmniejszenie intensywności przewodzenia 

zmniejszenie intensywności przewodzenia 

i percepcji bólu

i percepcji bólu

blokowanie 

blokowanie 

COX-2

COX-2

zmniejszenie syntezy prostaglandyn

zmniejszenie syntezy prostaglandyn

zmniejszenie wrażliwości nocyceptorów

zmniejszenie wrażliwości nocyceptorów

na bradykininę i NO

na bradykininę i NO

background image

Ibuprofen

Ibuprofen

 – zależność 

 – zależność 

dawka/działanie

dawka/działanie

Niskie dawki – 

Niskie dawki – 

5 mg/kg m.c./dawkę -

5 mg/kg m.c./dawkę -

- działanie 

- działanie 

przeciwgorączkowe 

przeciwgorączkowe 

Dawki od 

Dawki od 

10 mg/kg m.c./dawkę 

10 mg/kg m.c./dawkę 

– 

– 

- działanie 

- działanie 

przeciwbólowe, 

przeciwbólowe, 

przeciwgorączkowe            i przeciwzapalne

przeciwgorączkowe            i przeciwzapalne

wystarczające do złagodzenia 

wystarczające do złagodzenia 

objawów zapalenia towarzyszących infekcji

objawów zapalenia towarzyszących infekcji

background image

B

B

ó

ó

l ostry 

l ostry 

 post

 post

ę

ę

powanie

powanie

 

 

dora

dora

ź

ź

nie zastosowa

nie zastosowa

ć

ć

 lek 

 lek 

p/b

p/b

ó

ó

lowy o kr

lowy o kr

ó

ó

tkim 

tkim 

okresie działania (np. 

okresie działania (np. 

paracetamol,  

paracetamol,  

NLPZ

NLPZ

)

)

 

 

zaleci

zaleci

ć

ć

 pilny kontakt z 

 pilny kontakt z 

lekarzem

lekarzem

 

 

background image

B

B

ó

ó

l przewlek

l przewlek

ły: 

ły: 

postępowanie

postępowanie

 

 

 

 

traci funkcje ostrzegawcze => 

traci funkcje ostrzegawcze => 

niezale

niezale

ż

ż

ny proces chorobowy

ny proces chorobowy

 

 

diagnostyka i leczenie przez 

diagnostyka i leczenie przez 

specjalist

specjalist

ę

ę

opr

opr

ó

ó

cz farmakoterapii potrzeba 

cz farmakoterapii potrzeba 

fizykoterapii i psychoterapii

fizykoterapii i psychoterapii

 

 

background image

Zasady farmakoterapii 

Zasady farmakoterapii 

bólu

bólu

-

likwidować ból 

likwidować ból 

niezależnie

niezależnie

 od przyczyny

 od przyczyny

-

wyprzedzać

wyprzedzać

 

 

pojawienie się bólu

pojawienie się bólu

-

likwidować ból towarzyszący diagnostyce i zabiegom

likwidować ból towarzyszący diagnostyce i zabiegom

-

wybrać 

wybrać 

najdogodniejszą postać

najdogodniejszą postać

 leku

 leku

-

zapobiegać działaniom niepożądanym

zapobiegać działaniom niepożądanym

-

leczenie kompleksowe połączone z fizykoterapią                      

leczenie kompleksowe połączone z fizykoterapią                      

   i psychoterapią – 

   i psychoterapią – 

zespoły specjalistów

zespoły specjalistów

-

w walce z bólem 

w walce z bólem 

nie istnieje

nie istnieje

 problem uzależnienia !!!

 problem uzależnienia !!!

wg P. Januszewicza 

wg P. Januszewicza 

2008

2008

background image

B

B

ó

ó

l - drabina analgetyczna 

l - drabina analgetyczna 

  

  

     

     

wg WHO

wg WHO

 

 

I stopie

I stopie

ń

ń

 

 

 paracetamol i 

 paracetamol i 

niesteroidowe leki przeciwzapalne 

niesteroidowe leki przeciwzapalne 

(

(

NLPZ 

NLPZ 

dost

dost

ę

ę

pne 

pne 

         

         

w aptece bez 

w aptece bez 

recepty)

recepty)

Znosz

Znosz

ą

ą

 mierne nasilone dolegliwo

 mierne nasilone dolegliwo

ś

ś

ci 

ci 

b

b

ó

ó

lowe, 

lowe, 

a NLPZ 

a NLPZ 

ł

ł

agodz

agodz

ą

ą

 komponent 

 komponent 

zapaln

zapaln

y

y

Ból słaby do umiarkowanego

Ból słaby do umiarkowanego

background image

B

B

ó

ó

l - drabina analgetyczna 

l - drabina analgetyczna 

  

  

     

     

wg WHO

wg WHO

II stopie

II stopie

ń

ń

 

 

 s

 s

ł

ł

abe pochodne 

abe pochodne 

opioidowe

opioidowe

   

   

 (np. tramadol) 

 (np. tramadol) 

skuteczne w leczeniu b

skuteczne w leczeniu b

ó

ó

lu bardzo 

lu bardzo 

nasilonego. Mo

nasilonego. Mo

ż

ż

na doda

na doda

ć

ć

 tramadol 

 tramadol 

do NLPZ =>

do NLPZ =>

 

 

 

 

dawka a ew. dzia

dawka a ew. dzia

ł

ł

ania 

ania 

niepo

niepo

żą

żą

dane NLPZ

dane NLPZ

 

 

 

 

skuteczno

skuteczno

ść

ść

 leczenia

 leczenia

 

 

Ból umiarkowany do silnego

Ból umiarkowany do silnego

background image

B

B

ó

ó

l - drabina analgetyczna 

l - drabina analgetyczna 

  

  

     

     

wg WHO

wg WHO

III stopie

III stopie

ń

ń

 

 

 silne pochodne 

 silne pochodne 

opioidowe stosowane w 

opioidowe stosowane w 

ostateczno

ostateczno

ś

ś

ci i na kr

ci i na kr

ó

ó

tko => 

tko => 

ł

ł

atwo

atwo

ść

ść

 uzale

 uzale

ż

ż

nienia

nienia

 

 

   

   

Ból silny i bardzo silny

Ból silny i bardzo silny

background image

Porównanie działania

Porównanie działania

 

 

przeciwgorączkowego

przeciwgorączkowego

i przeciwbólowego

i przeciwbólowego

paracetamolu

paracetamolu

 i 

 i 

ibuprofenu

ibuprofenu

 u 

 u 

dzieci

dzieci

background image

Skuteczność działania 

Skuteczność działania 

przeciwgorączkowego

przeciwgorączkowego

39 dzieci 

39 dzieci 

w wieku od 11 m-cy do 11.5 lat 

w wieku od 11 m-cy do 11.5 lat 

z gorączką śr. 39.3

z gorączką śr. 39.3

°

°

C

C

pojedyncza dawka 

pojedyncza dawka 

ibuprofenu 10-15 mg/kg m.c. 

ibuprofenu 10-15 mg/kg m.c. 

paracetamolu 6 mg/kg mc. 

paracetamolu 6 mg/kg mc. 

Ibuprofen

Ibuprofen

 skuteczniej obniżał 

 skuteczniej obniżał 

temperaturę po 4, 5, 6, 7 i 8 h  od 

temperaturę po 4, 5, 6, 7 i 8 h  od 

podania

podania

Kelley MT et al. Clin Pharmacol Ther. 1992 Aug;52(2):181-9. 

background image

Skuteczność działania 

Skuteczność działania 

przeciwgorączkowego

przeciwgorączkowego

113 dzieci 

113 dzieci 

w wieku od 11 m-cy do 11.5 r.ż 

w wieku od 11 m-cy do 11.5 r.ż 

z gorączką 

z gorączką 

pojedyncza dawka 

pojedyncza dawka 

ibuprofenu 5-10 mg/kg m.c.

ibuprofenu 5-10 mg/kg m.c.

paracetamolu 10-15 mg/kg mc.

paracetamolu 10-15 mg/kg mc.

ibuprofen 

ibuprofen 

obniżał temperaturę 

obniżał temperaturę 

szybciej

szybciej

 niż 

 niż 

paracetamol

paracetamol

ibuprofen

ibuprofen

 obniżał temperaturę

 obniżał temperaturę

 

 

silniej

silniej

 

 

niż 

niż 

paracetamol dzieci z wyjściową temperaturą 

paracetamol dzieci z wyjściową temperaturą 

>

>

39.3

39.3

°

°

C

C

Czaykowski D et al. Paediatric Research 1994; 35 (4) Part 2, Abstract 829 

background image

Skuteczność u dzieci 

Skuteczność u dzieci 

z drgawkami 

z drgawkami 

gorączkowymi

gorączkowymi

 

 

70 dzieci 

70 dzieci 

w wieku od 10 m-cy do 4 lat 

w wieku od 10 m-cy do 4 lat 

z drgawkami gorączkowymi 

z drgawkami gorączkowymi 

wyjściowa temperatura ≥ 38.5

wyjściowa temperatura ≥ 38.5

°

°

Ibuprofen: 

Ibuprofen: 

redukcja temperatury po 4 h od 

redukcja temperatury po 4 h od 

podania większa niż po 

podania większa niż po 

paracetamolu

paracetamolu

 

 

Van Esch A et al. Arch Pediatr Adolesc Med. 1995;149: 632-7 

background image

Skuteczność skojarzonego 

Skuteczność skojarzonego 

leczenia 

leczenia 

przeciwgorączkowego

przeciwgorączkowego

 

 

123 dzieci 

123 dzieci 

w wieku od 6 m-cy do 10 lat

w wieku od 6 m-cy do 10 lat

z gorączką ≥38.0

z gorączką ≥38.0

°

°

ibuprofen

ibuprofen

 równie skuteczny jak leczenie 

 równie skuteczny jak leczenie 

skojarzone ibuprofenem i paracetamolem 

skojarzone ibuprofenem i paracetamolem 

(p=0.16, ns)

(p=0.16, ns)

leczenie skojarzone skuteczniejsze niż 

leczenie skojarzone skuteczniejsze niż 

monoterapia paracetamolem (p=0.028)

monoterapia paracetamolem (p=0.028)

Erlewyn-Lajeunesse MDS et al. Arch. Dis. Child. 2006; 91: 414-416;

background image

Skuteczność działania 

Skuteczność działania 

przeciwbólowego

przeciwbólowego

Bertin et al. J Paediatr 1991; 119: 811 - 814

O

d

s

e

te

k

 d

z

ie

c

c

a

łk

o

w

it

y

m

 u

s

p

ie

n

ie

m

 

o

b

ja

w

u

 (

%

n=231

t=48 h

Pacjenci z zapaleniem gardła i migdałków, 

231 dzieci w wieku od 6 do 12 lat

0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

p

a

ra

c

e

ta

m

o

l

p

la

c

e

b

o

ib

u

p

ro

fe

n

ib

u

p

ro

fe

n

p

a

ra

c

e

ta

m

o

l

p

la

c

e

b

o

Samoistny ból gardłaBól gardła przy przełykaniu

background image

Prace przeglądowe

Prace przeglądowe

Przegląd piśmiennictwa z lat 1985 – 2002

Przegląd piśmiennictwa z lat 1985 – 2002

Analiza 17 badań 

Analiza 17 badań 

ibuprofen

ibuprofen

 w dawkach przeciwbólowych 

 w dawkach przeciwbólowych 

porównywalnie do paracetamolu łagodził 

porównywalnie do paracetamolu łagodził 

ból umiarkowany do ciężkiego po 6 h od 

ból umiarkowany do ciężkiego po 6 h od 

podania

podania

ibuprofen

ibuprofen

 w dawkach przeciwgorączkowych 

 w dawkach przeciwgorączkowych 

skuteczniej niż paracetamol obniżał 

skuteczniej niż paracetamol obniżał 

temperaturę po 2, 4 i 6 h od podania 

temperaturę po 2, 4 i 6 h od podania 

Perrott DA.  Arch Pediatr Adolesc Med. 2004;158:521-526

background image

Bezpieczeństwo 

Bezpieczeństwo 

NLPZ

NLPZ

 

 

a stosowanie 

a stosowanie 

ibuprofenu

ibuprofenu

 u dzieci

 u dzieci

Ryzyko dz. n. ze strony przewodu pokarmowego 

Ryzyko dz. n. ze strony przewodu pokarmowego 

           i nerek rośnie podczas przewlekłego 

           i nerek rośnie podczas przewlekłego 

stosowania

stosowania

osoby z chorobami reumatycznymi lub innymi 

osoby z chorobami reumatycznymi lub innymi 

chorobami powodującymi przewlekły ból

chorobami powodującymi przewlekły ból

Ibuprofen

Ibuprofen

 w leczeniu przeciwgorączkowym u 

 w leczeniu przeciwgorączkowym u 

dzieci  podaje się zazwyczaj doraźnie, do kilku 

dzieci  podaje się zazwyczaj doraźnie, do kilku 

dni

dni

Ibuprofen

Ibuprofen

 jest uważany za 

 jest uważany za 

NLPZ 

NLPZ 

    

    

o najkorzystniejszym profilu bezpieczeństwa 

o najkorzystniejszym profilu bezpieczeństwa 

background image

Bezpieczeństwo stosowania 

Bezpieczeństwo stosowania 

ibuprofenu

ibuprofenu

podczas krótkotrwałej terapii 

podczas krótkotrwałej terapii 

ibuprofenem 

ibuprofenem 

lub 

lub 

paracetamolem

paracetamolem

  

  

 

 

ryzyko wystąpienia poważnych 

ryzyko wystąpienia poważnych 

działań niepożądanych było 

działań niepożądanych było 

małe niezależnie od 

małe niezależnie od 

stosowanego leku

stosowanego leku

Lesko SM et al. Pediatrics 1999;104(4): E39; 
www.pediatrics.org/cgi/content/full/104/4/e39

background image

Bezpieczeństwo stosowania 

Bezpieczeństwo stosowania 

ibuprofenu

ibuprofenu

krótkotrwała terapia  

krótkotrwała terapia  

ibuprofenem

ibuprofenem

 

 

nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem:

nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem:

powikłań ze strony nerek 

powikłań ze strony nerek 

powikłań ze strony przewodu 

powikłań ze strony przewodu 

pokarmowego

pokarmowego

powikłań wymagających hospitalizacji 

powikłań wymagających hospitalizacji 

skurczu oskrzeli u dzieci z astmą 

skurczu oskrzeli u dzieci z astmą 

oskrzelową w porównaniu z 

oskrzelową w porównaniu z 

paracetamolem

paracetamolem

Lesko SM et al. JAMA 1995; 273: 929-33
Lesko SM et al.  Pediatrics 2002;109(2): E 20
Kanabar D. Clin Therapeutics 2007; 29: 2716-23

background image

Rekomendowane dawkowanie 

Rekomendowane dawkowanie 

paracetamolu

paracetamolu

 i 

 i 

ibuprofenu

ibuprofenu

 

 

W oparciu o wyniki badań u dzieci 

W oparciu o wyniki badań u dzieci 

zaleca się podawać :

zaleca się podawać :

 

 

paracetamol co 4 h

paracetamol co 4 h

 

 

ibuprofen co 6h

ibuprofen co 6h

 

 

background image

Ibuprofen

Ibuprofen

Niesteroidowy lek przeciwzapalny 

Niesteroidowy lek przeciwzapalny 

o działaniu:

o działaniu:

przeciwgorączkowym 

przeciwgorączkowym 

przeciwbólowym

przeciwbólowym

przeciwzapalnym

przeciwzapalnym

background image

Ibuprofen

Ibuprofen

Kwas alfa-(4-izobutylofenylo) 

Kwas alfa-(4-izobutylofenylo) 

propionowy

propionowy

Podany per os: Cmax.po 1-2 godz.; T ½- 

Podany per os: Cmax.po 1-2 godz.; T ½- 

2 godz.

2 godz.

Z białkami krwi wiąże się w 

Z białkami krwi wiąże się w 

99%.wydalany z moczem.

99%.wydalany z moczem.

Ibuprofen i jego metabolity znikają z 

Ibuprofen i jego metabolity znikają z 

krwi po 24 godz. od podania ostatniej 

krwi po 24 godz. od podania ostatniej 

dawki

dawki

.

.

background image

Uznana substancja przeciwbólowa 

wpisana przez WHO na tzw. ‘Essential Drug List’

Jedyny oryginalny

 

ibuprofen na świecie

W 2012 świętujemy jego 50 lecie 

background image

NUROFEN

 

odkrywca 

ibuprofenu

Dr Stewart Adams

Dr Stewart Adams

Zdjęcie z roku 1987

Zdjęcie z roku 1987

Ibuprofen został wynaleziony 

przez firmę Boots Company 

(przejętą w 2006 roku przez firmę Reckitt Benciser) 

przez zespół badawczy pod przewodnictwem Dr 

Stewart’a Adamsa i jego współpracowników: John 

Nicholson i Colin Burrows. W jego rozwój 

zaangażowane były setki osób.

Ibuprofen został wynaleziony 

przez firmę Boots Company 

(przejętą w 2006 roku przez firmę Reckitt Benciser) 

przez zespół badawczy pod przewodnictwem Dr 

Stewart’a Adamsa i jego współpracowników: John 

Nicholson i Colin Burrows. W jego rozwój 

zaangażowane były setki osób.

Prace nad nową substancją 

przeciwbólową rozpoczęły się w 

latach 1950. 

Celem, który przyświecał naukowcom było odkrycie 

nowego leku do walki z bólami reumatycznymi, 

który miały mniej efektóow ubocznych od ACE. 

Prace nad nową substancją 

przeciwbólową rozpoczęły się w 

latach 1950. 

Celem, który przyświecał naukowcom było odkrycie 

nowego leku do walki z bólami reumatycznymi, 

który miały mniej efektóow ubocznych od ACE. 

background image

Wyselekcjon

o- wanie 

600 różnych 

kompenentó

w i ich 

weryfikacja 

pod kątem 

skutecznośc

i. Poddanie 

komponenty 

opisanej 

kodem BTS 

8402 

badaniom 

klinicznym 

(na 

pacjentach). 

Jej 

skuteczność 

nie 

wykazuje 

przewagi 

nad 

aspiryną.

IBUPROFEN

 

jak stał się jedną z najpowszechniejszych 

substancji?

1955

1955

1955

1955

1958

1958

1958

1958

1961

1961

1961

1961

1964

1964

1964

1964

1966

1966

1966

1966

1969

1969

1969

1969

1983

1983

1983

1983

Odkryto, że 

leki 

przeciwzapa

lne redukują 

stan 

zapalny na 

skórze 

powodowan

y przez 

promieniow

anie UV. 

Pozwoliło to 

opracować 

prostą 

metodę 

weryfikacji 

nowych 

komponent 

chemicznyc

h pod kątem 
ich działąnia 

przeciwzapa

lnego.

Wypełnienie 

wniosku 

patentoweg

o dla 

komponenty 

2-(4-

isobutyloph

enylenu) 

kwasu 

propanoweg

o – nazwaną 

pózniej 

ibuprofene

m

Przeprowad

zenie 

testów 

klinicznych 

na 

ibuprofenie  

w Northern 

General 

Hospital w 

Edinburgu, 

które 

wykazały  

jego 

przeciwzapa

lne 

właściwości

.

Ibuprofen 

zostaje 

wprowadzon

y w Wielkiej 

Brytanii jako 

lek na 

receptę

.

Ze względu 

na 

udowodniony 

wysoki profil 

bezpeczeńst

wa ibuprofen 

zostaje 

dopuszczony 

do sprzedaży 

bezrecepturo

wej

Ibuprofen 

wyselekcj
ono-wany 

do 

dalszego 

rozwoju

.

background image

Jedyny 

oryginalny

 

Ibuprofen na świecie

1962

1962

1962

1962

1968

1968

1968

1968

1969

1969

1969

1969

1983

1983

1983

1983

1984

1984

1984

1984

1993

1993

1993

1993

2006

2006

2006

2006

1985

1985

1985

1985

198

198

7

7

198

198

7

7

Opatentowanie 

ibuprofenu 

przez Boots 

Healthcare 

International

Uzyskanie 
licencji na 

sprzedaż 

ibuprofenu na 

receptę w 

Wielkiej Brytanii 

Wprowadze

nie 

ibuprofenu 

pod marką 

Brufen ze 

wskazaniem 

do leczenia 

reumatoidal

nego 

zapalenia 

stawów

 Wygaśnięcie 

patentu na 

ibuprofen

 Boots 

wprowadza w 

Wielkiej Brytanii 

ibuprofen pod 

nazwą 

NUROFEN jako 

OTC 

Ibuprofen 

dopuszczo

ny jako 

lek OTC w 

USA

Pojawiają 

się 

pierwsze 

generyczn

ibuprofen

y

 przyznanie 

dr Stewardowi Adamsowi 

Orderu Imperium Brytyjskiego 

za jego prace nad odkryciem 

ibuprofenu

 Boots was awarded th

Queen's Award For Technical 

Achievement for the 

development of the ibuprofen

Nurofen dla 

Dzieci dodany do 

portfolio marki 

Nurofen w 

Wielkiej Brytanii

Przejęcie 

Boots 

Healthcare 

przez 

Reckitt 

Benckiser

Dr Stewart Adams & wsp

Dr Stewart Adams & wsp

ółpracownicy

ółpracownicy

background image

NUROFEN dla dzieci 

NUROFEN dla dzieci 

(Ibuprofenum)

(Ibuprofenum)

Długotrwała ulga w gorączce, 

Długotrwała ulga w gorączce, 

nawet do 8 godzin

nawet do 8 godzin

Działanie p/gorączkowe dłuższe 

Działanie p/gorączkowe dłuższe 

niż paracetamolu

niż paracetamolu

Dobra tolerancja

Dobra tolerancja

Precyzyjne dawkowanie

Precyzyjne dawkowanie

background image

Ibuprofen

Ibuprofen

 - wskazania

 - wskazania

ostre infekcje dróg 

ostre infekcje dróg 

oddechowych

oddechowych

zapalenie gardła

zapalenie gardła

, zatok. ucha, krtani 

, zatok. ucha, krtani 

,tchawicy,      

,tchawicy,      

płuc

płuc

stany zapalne zębów, dziąseł

stany zapalne zębów, dziąseł

zakażenia układu moczowego

zakażenia układu moczowego

biegunki bakteryjne

biegunki bakteryjne

bóle; głowy , pooperacyjne, 

bóle; głowy , pooperacyjne, 

kostne, menstruacyjne

kostne, menstruacyjne

choroby reumatoidalne 

choroby reumatoidalne 

background image

Ibuprofen

Ibuprofen

 - wskazania

 - wskazania

bóle głowy

bóle głowy

bóle pooperacyjne

bóle pooperacyjne

bóle kostne

bóle kostne

bóle menstruacyjne

bóle menstruacyjne

choroby reumatoidalne

choroby reumatoidalne

background image

NUROFEN dla dzieci 

NUROFEN dla dzieci 

(Ibuprofenum)

(Ibuprofenum)

Wskazania do stosowania: 

Wskazania do stosowania: 

Gorączka 

Gorączka 

różnego pochodzenia 

różnego pochodzenia 

              (także w przebiegu 

              (także w przebiegu 

odczynu poszczepiennego i 

odczynu poszczepiennego i 

zakażeń wirusowych)

zakażeń wirusowych)

background image

NUROFEN dla dzieci 

NUROFEN dla dzieci 

(Ibuprofenum)

(Ibuprofenum)

Wskazania do stosowania: 

Wskazania do stosowania: 

Ból np.ból gardła 

Ból np.ból gardła 

różnego 

różnego 

pochodzenia o nasileniu 

pochodzenia o nasileniu 

słabym do umiarkowanego

słabym do umiarkowanego

background image

Przewlekłe zapalenie 

Przewlekłe zapalenie 

migdałków

migdałków

background image

Przerost migdałków 

Przerost migdałków 

(III)

(III)

background image

Wnioski

Wnioski

Paracetamol jest „złotym 

Paracetamol jest „złotym 

standardem” 

standardem” 

bezpieczeństwa

bezpieczeństwa

Ibuprofen

Ibuprofen

 jest dla 

 jest dla 

paracetamolu alternatywą 

paracetamolu alternatywą 

lub uzupełnieniem

lub uzupełnieniem

A. Radzikowski 2000/2004

A. Radzikowski 2000/2004

W. Cichy, N. Kobelska-Dubiel 

W. Cichy, N. Kobelska-Dubiel 

2004

2004

background image

Wnioski

Wnioski

Ibuprofen

Ibuprofen

 nie jest „lepszym 

 nie jest „lepszym 

paracetamolem”, lecz innym 

paracetamolem”, lecz innym 

lekiem

lekiem

Ibuprofen

Ibuprofen

 jest w medycynie 

 jest w medycynie 

ogólnej  „nową aspiryną”

ogólnej  „nową aspiryną”

A. Radzikowski 2000/2004

A. Radzikowski 2000/2004

W. Cichy, N. Kobelska-Dubiel 2004

W. Cichy, N. Kobelska-Dubiel 2004

background image

Wnioski

Wnioski

Ibuprofen jest obecnie  w 

Ibuprofen jest obecnie  w 

medycynie ogólnej i lecznictwie 

medycynie ogólnej i lecznictwie 

podstawowym (POZ) „nową 

podstawowym (POZ) „nową 

aspiryną”

aspiryną”

A. Radzikowski 2000/2004

A. Radzikowski 2000/2004

W. Cichy, N. Kobelska-Dubiel 2004

W. Cichy, N. Kobelska-Dubiel 2004

background image

Podsumowanie

Podsumowanie

Ibuprofen

Ibuprofen

 i paracetamol to najczęściej 

 i paracetamol to najczęściej 

stosowane u dzieci leki o działaniu 

stosowane u dzieci leki o działaniu 

przeciwbólowym i przeciwgorączkowym

przeciwbólowym i przeciwgorączkowym

Liczne badania porównawcze potwierdzają 

Liczne badania porównawcze potwierdzają 

szybsze, silniejsze i dłuższe działanie

szybsze, silniejsze i dłuższe działanie

 

 

przeciwgorączkowe 

przeciwgorączkowe 

ibuprofenu

ibuprofenu

 w 

 w 

porównaniu do 

porównaniu do 

paracetamolu

paracetamolu

Profil bezpieczeństwa 

Profil bezpieczeństwa 

ibuprofenu

ibuprofenu

                  

                  

    w krótkotrwałej terapii u dzieci nie różni 

    w krótkotrwałej terapii u dzieci nie różni 

się od profilu bezpieczeństwa paracetamolu 

się od profilu bezpieczeństwa paracetamolu 

background image

Ibuprofen

Ibuprofen

 jest obecnie 

 jest obecnie 

najbardziej przydatnym 

najbardziej przydatnym 

lekiem z grupy 

lekiem z grupy 

NLPZ

NLPZ

      

      

       w medycynie 

       w medycynie 

„pierwszego kontaktu” 

„pierwszego kontaktu” 

w zwalczaniu  bólu i 

w zwalczaniu  bólu i 

gorączki

gorączki

A. Radzikowski 2008

A. Radzikowski 2008

W. Cichy, N. Kobelska-Dubiel 2008

W. Cichy, N. Kobelska-Dubiel 2008

background image

Dziękuję za uwagę

Dziękuję za uwagę


Document Outline