background image

 

 

st. bryg. dr inż. Witold Skomra

Krajowy System Ratowniczo – 

Gaśniczy

  

background image

 

 

background image

 

 

Ustawa o ochronie 

przeciwpożarowej

Art. 1. Ochrona przeciwpożarowa polega na 

realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę 

życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed 

pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym 

zagrożeniem poprzez:

1) zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu 

się pożaru, klęski żywiołowej lub innego 

miejscowego zagrożenia,
 
2)  zapewnienie sił i środków do zwalczania 

pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego 

zagrożenia,

3)  prowadzenie działań ratowniczych.

background image

 

 

Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
 1) zapobieżeniu powstawaniu i rozprzestrzenianiu się 

pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego 

zagrożenia - rozumie się przez to:

     a) zapewnienie koniecznych warunków ochrony 

technicznej    nieruchomościom i ruchomościom,

     b) tworzenie warunków organizacyjnych i 

formalnoprawnych zapewniających ochronę ludzi i 

mienia, a także przeciwdziałających powstawaniu 

lub minimalizujących skutki pożaru, klęski 

żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia,

2) działaniach ratowniczych - rozumie się przez to 

każdą czynność podjętą w celu ochrony życia, 

zdrowia, mienia lub środowiska, a także likwidację 

przyczyn powstania pożaru, wystąpienia klęski 

żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia,

background image

 

 

3)  innym  miejscowym  zagrożeniu  -  rozumie  się  przez  to 

zdarzenie  wynikające  z  rozwoju  cywilizacyjnego i  naturalnych 

praw  przyrody  nie  będące  pożarem  ani  klęską  żywiołową, 

stanowiące  zagrożenie  dla  życia,  zdrowia,  mienia  lub 

środowiska,  któremu  zapobieżenie  lub  którego  usunięcie 

skutków nie wymaga zastosowania nadzwyczajnych środków,

4) krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym - rozumie się przez 

to integralną część organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego 

państwa, obejmującą, w celu ratowania życia, zdrowia, mienia 

lub  środowiska,  prognozowanie,  rozpoznawanie  i  zwalczanie 

pożarów, klęsk żywiołowych lub innych miejscowych zagrożeń; 

system  ten  skupia  jednostki  ochrony  przeciwpożarowej,  inne 

służby,  inspekcje,  straże,  instytucje  oraz  podmioty,  które 

dobrowolnie  w  drodze  umowy  cywilnoprawnej  zgodziły  się 

współdziałać w akcjach ratowniczych.

background image

 

 

• Organizacja ochrony przeciwpożarowej

Art. 12. Minister właściwy do spraw wewnętrznych

(8)

 

odpowiada za realizację polityki państwa w zakresie 

ochrony przeciwpożarowej oraz pełni nadzór nad 

funkcjonowaniem krajowego systemu ratowniczo-

gaśniczego.

Art. 14. 1. Krajowy system ratowniczo-gaśniczy ma na 

celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska 

poprzez:
  1)     walkę z pożarami lub innymi klęskami żywiołowymi,
  2)      ratownictwo techniczne,
  3)      ratownictwo chemiczne,
  4)      ratownictwo ekologiczne,
  5)      ratownictwo medyczne,
  6)   

(10)

 współpracę z systemem Państwowe Ratownictwo 

Medyczne.

background image

 

 

2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w 

drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady organizacji 

krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, w 

szczególności w zakresie:

1)  organizacji na obszarze powiatu, województwa i kraju,
2)  walki z pożarami i innymi klęskami żywiołowymi,
3)  ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego 

i medycznego,

4)  dysponowania do działań ratowniczych,
5)  kierowania działaniem ratowniczym,
6)  prowadzenia dokumentacji zdarzeń określonych w art. 

2 pkt 2 oraz dokumentacji funkcjonowania krajowego 

systemu ratowniczo-gaśniczego,

7)   organizacji odwodów operacyjnych,
8)   

(12)

 organizacji centrów powiadamiania ratunkowego i 

stanowisk kierowania.

background image

 

 

3. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, wojewoda lub 

starosta odpowiednio na obszarze kraju, województwa lub 

powiatu określają zadania krajowego systemu ratowniczo-

gaśniczego, koordynują jego funkcjonowanie i kontrolują 

wykonywanie wynikających stąd zadań, a w sytuacjach 

nadzwyczajnych zagrożeń życia, zdrowia lub środowiska kierują 

tym systemem.

4. Wojewoda i starosta wykonują swoje zadania przy pomocy 

odpowiednio wojewódzkiego i powiatowego zespołu reagowania 

kryzysowego, działających na podstawie przepisów o stanie klęski 

żywiołowej.

5. Wójt (burmistrz lub prezydent miasta) koordynuje funkcjonowanie 

krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na obszarze gminy w 

zakresie ustalonym przez wojewodę. Zadanie to wykonywane jest 

przy pomocy komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, 

jeżeli komendant taki został zatrudniony przez gminę.

background image

 

 

Art. 20. Minister właściwy do spraw wewnętrznych

(13)

 określi, 

w drodze rozporządzenia, zakres, szczegółowe warunki i 

tryb włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej, o 

których mowa w art. 15 pkt 1a-6 i 8, do krajowego systemu 

ratowniczo-gaśniczego.

Art. 21b. Do zadań własnych powiatu w zakresie ochrony 

przeciwpożarowej należy:

1)  prowadzenie analiz i opracowywanie prognoz dotyczących 

pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych 

zagrożeń,

2)  prowadzenie analizy sił i środków krajowego systemu 

ratowniczo-gaśniczego na obszarze powiatu,

 3) budowanie systemu koordynacji działań jednostek ochrony 

przeciwpożarowej wchodzących w skład krajowego 

systemu ratowniczo-gaśniczego oraz służb, inspekcji, 

straży oraz innych podmiotów biorących udział w 

działaniach ratowniczych na obszarze powiatu,

4)  organizowanie systemu łączności, alarmowania i 

współdziałania między podmiotami uczestniczącymi w 

działaniach ratowniczych na obszarze powiatu.

background image

 

 

Art. 22. 1. Działanie ratownicze prowadzą jednostki ochrony 

przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1-6 i 8.

2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych

(15)

 określi, w 

drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady kierowania i 

współdziałania jednostek ochrony przeciwpożarowej 

biorących udział w działaniu ratowniczym.

Art. 23. 1. Jednostki ochrony przeciwpożarowej, o których 

mowa w art. 15 pkt 1a-6 i 8, mają obowiązek uczestniczyć, 

na wezwanie Państwowej Straży Pożarnej, w działaniach 

ratowniczych poza terenem własnego działania.

2. W przypadkach określonych w ust. 1 koszty związane z 

działaniami ratowniczymi są zwracane tym jednostkom z 

budżetu państwa.

background image

 

 

Art. 25. 1. Kierujący działaniem ratowniczym może:
1)  zarządzić ewakuację ludzi i mienia,
2)  wstrzymać ruch drogowy oraz wprowadzić zakaz 

przebywania osób trzecich w rejonie działania ratowniczego,

3)  przejąć w użytkowanie na czas niezbędny dla działania 

ratowniczego nieruchomości i ruchomości, środki transportu, 

sprzęt, ujęcia wody, inne środki gaśnicze, a także 

przedmioty i urządzenia przydatne w działaniu ratowniczym.

2. Kierujący działaniem ratowniczym ma prawo żądać 

niezbędnej pomocy od instytucji, organizacji, 

przedsiębiorców i osób fizycznych.

3. Kierujący działaniem ratowniczym może odstąpić w trakcie 

działania ratowniczego od zasad działania uznanych 

powszechnie za bezpieczne.

background image

 

 

Art. 27. Z ochrony przewidzianej w Kodeksie karnym 

dla funkcjonariuszy publicznych korzystają:

1) uprawnieni do prowadzenia czynności kontrolno-

rozpoznawczych,

2) strażacy jednostek ochrony przeciwpożarowej i 

członkowie ochotniczych straży pożarnych biorący 

udział w działaniu ratowniczym lub wykonujący 

inne zadania związane z ochroną przeciwpożarową,

3)  osoby fizyczne, które na podstawie art. 25 ust. 2 

zostały zobowiązane do udziału w działaniu 

ratowniczym.

background image

 

 

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW 

WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

z dnia 29 grudnia 1999 r.

w sprawie szczegółowych zasad organizacji krajowego systemu 

ratowniczo-gaśniczego.

§ 1. 1. Krajowy system ratowniczo-gaśniczy, zwany dalej 

"systemem", jest zorganizowany na trzech poziomach:

  1)   powiatowym,
  2)   wojewódzkim,
  3)   krajowym.

2. Na poziomie powiatowym wykonuje się wszystkie 

podstawowe zadania systemu, związane z obszarem 

powiatu.

3. Poziomy wojewódzki i krajowy spełniają rolę 

wspomagającą i koordynacyjną w sytuacjach 

wymagających użycia sił i środków spoza obszaru 

danego powiatu lub województwa.

background image

 

 

§ 2. 1. Na poziomie powiatowym system tworzą 

następujące podmioty systemu:

  1)   komenda powiatowa (miejska) Państwowej Straży 

Pożarnej,

  2)   jednostki ochrony przeciwpożarowej mające 

siedzibę na     obszarze powiatu włączone do 

systemu,

  3)   powiatowy zespół do spraw ochrony 

przeciwpożarowej i ratownictwa (obecnie zespół 

reagowania kryzysowego),

  4)   włączone do systemu inne służby, inspekcje, straże 

i instytucje, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z 

dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

  5)   specjaliści w sprawach ratownictwa i inne 

podmioty, włączeni do systemu w drodze umowy 

cywilnoprawnej.

background image

 

 

2. Na poziomie wojewódzkim system tworzą 

następujące podmioty systemu:

  1)   komenda wojewódzka Państwowej Straży 

Pożarnej,

  2)   wydzielone siły i środki z poziomów powiatowych 

stanowiące wojewódzki odwód operacyjny,

  3)   ośrodki szkolenia Państwowej Straży Pożarnej,
  4)   wojewódzki zespół do spraw ochrony 

przeciwpożarowej i ratownictwa (obecnie zespół 

reagowania kryzysowego),

  5)   krajowa baza sprzętu specjalistycznego 

Państwowej Straży Pożarnej,

  6)   podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, 

włączone do systemu na poziomie wojewódzkim.

.

background image

 

 

3. Na poziomie krajowym system tworzą następujące 

podmioty systemu:

  1)   Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej,
  2)   wydzielone siły i środki z wojewódzkich odwodów 

operacyjnych stanowiące centralny odwód operacyjny,

  3)   szkoły Państwowej Straży Pożarnej,
  4)   krajowe bazy sprzętu specjalistycznego Państwowej 

Straży Pożarnej,

  5)   jednostki badawczo-rozwojowe ochrony 

przeciwpożarowej,

  6)   podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, włączone 

do systemu na poziomie krajowym.

§ 3. 1. Dobrowolne wspomaganie systemu przez instytucje, 

jednostki organizacyjne, osoby fizyczne i prawne odbywa 

się na każdym z trzech poziomów wymienionych w § 1 ust. 

1.

background image

 

 

§ 4. 1. Komendanci: powiatowy (miejski) i 

wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, zwani 

dalej "komendantami powiatowym (miejskim) i 

wojewódzkim", opracowują plany ratownicze, 

zwane dalej "planami", odpowiednio dla 

obszarów powiatu i województwa.

2. Podstawowe elementy składowe planów określa 

załącznik nr 1 do rozporządzenia.

§ 6. 1. Plany sprawdza się w drodze ćwiczeń 

aplikacyjnych i praktycznych z udziałem 

podmiotów systemu oraz poddaje się 

aktualizacji co najmniej raz w roku.

background image

 

 

2. Podmioty wchodzące w skład systemu na 

poszczególnych poziomach są obowiązane do 

przekazywania odpowiednio komendantowi 

powiatowemu (miejskiemu) i wojewódzkiemu 

niezbędnych informacji do sporządzenia oraz 

aktualizacji analizy i planów.

3. Komendant powiatowy (miejski) i wojewódzki 

uzgadnia plan z podmiotami systemu w części 

dotyczącej zakresu ich zadań.

4. Plany zatwierdzają, po zasięgnięciu opinii 

właściwych terenowo zespołów do spraw ochrony 

przeciwpożarowej i ratownictwa:

  1)   starosta - dla obszaru powiatu,
  2)   wojewoda - dla obszaru województwa.

background image

 

 

Organizacja stanowisk kierowania oraz dysponowanie 

sił i środków systemu do działań ratowniczych

§ 15. 1. Podstawowym elementem systemu 

przyjmującym informacje o zdarzeniach są 

stanowiska kierowania w komendach Państwowej 

Straży Pożarnej, zwane dalej "stanowiskami 

kierowania".

2. Stanowiskami kierowania na poszczególnych 

poziomach systemu są:

  1)   powiatowe (miejskie) stanowisko kierowania na 

poziomie powiatowym,

  2)   wojewódzkie stanowisko koordynacji 

ratownictwa na poziomie wojewódzkim,

  3)   Krajowe Centrum Koordynacji Ratownictwa na 

poziomie krajowym.

background image

 

 

4. Krajowe Centrum Koordynacji Ratownictwa zapewnia 

obsługę techniczną i informacyjną sztabowi Komendanta 

Głównego Państwowej Straży Pożarnej.

5. Stanowiska kierowania dokonują bieżącej wymiany 

informacji niezbędnej do prognozowania zagrożeń i 

prowadzenia działań ratowniczych oraz stanowią centrum 

powiadamiania ratunkowego sił i środków podmiotów 

systemu lub wspomagających system.

§ 16. 1. Stanowiska kierowania na poszczególnych 

poziomach systemu zorganizowane są w sposób 

zapewniający ich ciągłe funkcjonowanie oraz pozwalający 

na:

  1)   stałe współdziałanie z dyspozytorami lub innymi 

osobami z poszczególnych podmiotów systemu,

  2)   zapewnienie stosownych informacji kierującemu 

działaniem ratowniczym,

  3)   alarmowanie odwodów operacyjnych,

background image

 

 

 

 4)   alarmowanie członków sztabu kierującego działaniem 

ratowniczym oraz innych osób ujętych w planie 

ratowniczym,

  5)   korzystanie z telefonów alarmowych, poczty 

elektronicznej i faksów,

  6)   korzystanie z mapy cyfrowej i innych map operacyjnych,
  7)   korzystanie z monitoringu pożarowego i monitoringu 

innych zagrożeń,

  8)   korzystanie z planów operacyjnych oraz dokumentacji 

operacyjnej, pomocniczej lub specjalnej,

  9)   korzystanie z łączności przywoławczej, selektywnego 

wywoływania i alarmowania podmiotów systemu do działań 

ratowniczych,

  10)  korzystanie z łączności satelitarnej, radiowej, 

komórkowej oraz przewodowej,

  11)  współdziałanie ze specjalistami w sprawach ratownictwa,
  

background image

 

 

  

12)  wykorzystanie baz danych operacyjnych,

  13)  współdziałanie z podmiotami zajmującymi się 

monitorowaniem oraz prognozowaniem zagrożeń, 

a także z innymi podmiotami działającymi na rzecz 

systemu,

  14)  korzystanie ze sprzętu niezbędnego do 

rejestracji rozmów telefonicznych oraz 

analizowanie czasu wyjazdu i pobytu 

zadysponowanych sił i środków do działań 

ratowniczych,

  15)  stosowanie innych środków, urządzeń, 

systemów łączności i metod analizy danych, 

których wykorzystanie lub użycie może usprawnić 

działania ratownicze oraz realizację zadań 

poszczególnych stanowisk kierowania.

background image

 

 

Dz.U.92.54.259

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

w sprawie zakresu i trybu korzystania z praw przez 

kierującego działaniem ratowniczym.

§ 1. 1. Kierujący akcją ratowniczą lub innym działaniem 

ratowniczym prowadzonym przez jednostki ochrony 

przeciwpożarowej jest uprawniony do zarządzenia:

1) ewakuacji ludzi z rejonu objętego działaniem 

ratowniczym w przypadku zagrożenia życia i zdrowia, w 

szczególności gdy:

a) istnieje możliwość powstania paniki,

b) przewidywany rozwój zdarzeń może spowodować 

odcięcie drogi ewakuacyjnej,

2)  zakazu  przebywania  w  rejonie  objętym  działaniem 

ratowniczym  osób  postronnych  oraz  utrudniających 

prowadzenie działania ratowniczego,

3) ewakuacji mienia, w szczególności gdy:

a)  istnieje  możliwość  rozprzestrzenienia  się  pożaru  lub 

innego zagrożenia,

b)  usytuowanie  mienia  utrudnia  prowadzenie  działania 

ratowniczego,

background image

 

 

4)  prac  wyburzeniowych  oraz  rozbiórkowych,  w  szczególności  w 

sytuacjach:

a) zagrożenia ludzi, zwierząt lub mienia,
b)  potrzeby  dotarcia  do  źródeł  zagrożenia  w  celu  jego  rozpoznania 

oraz 

ograniczenia wzrostu,
c)  potrzeby  użycia  środków  gaśniczych  i  neutralizatorów  oraz 

odprowadzenia 

substancji toksycznych,
d) potrzeby zapewnienia dróg dojścia i ewakuacji,

5)  wstrzymania  komunikacji  w  ruchu  lądowym,  w  szczególności  w 

celu:

a)  zapewnienia  właściwego  ustawienia  i  eksploatacji  sprzętu 

ratowniczego,

b)  zapewnienia  dróg  komunikacyjnych  na  potrzeby  działania 

ratowniczego,

c) eliminacji zagrożeń powodowanych przez środki komunikacji,
d) realizacji zadań określonych w pkt 1-4,

6)  przyjęcia  w  użytkowanie,  na  czas  niezbędny  do  działania 

ratowniczego, 

pojazdów, środków technicznych i innych przedmiotów, a także ujęć 

wody, 

środków gaśniczych oraz 

background image

 

 

nieruchomości przydatnych w działaniu ratowniczym,

7) odstąpienia od zasad działania uznanych powszechnie za 
bezpieczne, z zachowaniem wszelkich dostępnych w danych 
warunkach zabezpieczeń, jeżeli w ocenie kierującego działaniem 
ratowniczym, dokonanej w miejscu i czasie zdarzenia, istnieje 
prawdopodobieństwo uratowania życia ludzkiego, w szczególności w 
przypadkach, gdy:
a) z  powodu  braku  specjalistycznego  sprzętu  zachodzi  konieczność 

zastosowania 

b) sprzętu zastępczego,
b) fizyczne możliwości ratownika mogą zastąpić brak możliwości użycia 
właściwego sprzętu,
c) jest możliwe wykonanie określonej czynności przez osobę zgłaszającą się 
dobrowolnie.

2. Zarządzenia kierującego działaniem ratowniczym, o którym mowa w ust. 
1, są decyzjami, którym może być nadany rygor natychmiastowej 
wykonalności, 

trybie 

przepisów 

Kodeksu 

postępowania 

administracyjnego.

background image

 

 

Dziękuję za uwagę

st. bryg. dr inż. Witold Skomra


Document Outline