Wykład 1 

WPROWADZENIE DO MAKROEKONOMII. DOCHÓD NARODOWY 

Makroekonomia jako nauka i jej relacje z innymi naukami

Popyt i podaż zagregowana

Obieg okrężny

Makroekonomia jest działem ekonomii, 

który zajmuje się badaniem gospodarki 
narodowej jako całości. 

Makroekonomia jako nauka

Makroekonomia zajmuje się badaniem 
agregatowych zmiennych ekonomicznych

 

Makroekonomia zajmuje się takimi 
zagadnieniami jak dochód narodowy, 
zatrudnienie, inwestycje, inflacja, wzrost 
gospodarczy. 

płacą za towary i 
usługi

dostarczają środki 
produkcji

PRZEDSIEBIORST
WA

GOSPODARSTWA 
DOMOWE

płacą 
wynagrodze

nia

dostarczają dobra i 
usługi

Przepływ okrężny

Przepływ okrężny

Przepływ okrężny

Obieg okrężny (bez rządu)

Firmy

Gospodarstwa 
domowe

Rynki 
finansow
e

Dobra i usługi

Zapłata za dobra i 
usługi

Zasoby

Zasob
y

Kapitał

Ziemia

Praca

Przedsi
ębiorcz
ość

Zaplata za zasoby: 
płaca,

 renta, 
dywidenda/zysk/ %

P

o

ży

c

z

k

i d

la

 

fi

rm

O

d

s

e

tk

i i

 r

a

ty

 

k

a

p

it

a

ło

w

e

O

s

zc

zę

d

n

o

ś

c

i

P

o

ży

c

zk

i d

la

 

lu

d

n

o

s

i

O

d

s

e

tk

i i

 r

a

ty

 

k

a

p

it

a

ło

w

e

Firmy produkują 
dobra

Gospodarstwa domowe 
konsumują i są właścicielami 
wszystkich zasobów

5 
zł

Wart
a 5 
zł

5 zł

5 zł

Równowaga makroekonomiczna

Firmy

Gospodarstwa 
domowe

Rynki 
finansow
e

Dobra i usługi

Zapłata za dobra i 
usługi

Zasoby

Zasob
y

Kapitał

Ziemia

Praca

Przedsi
ębiorcz
ość

Zaplata za zasoby: 
płaca,

 renta, 
dywidenda/zysk/ %

P

o

ży

c

z

k

i d

la

 

fi

rm

O

d

s

e

tk

i i

 r

a

ty

 

k

a

p

it

a

ło

w

e

O

s

zc

zę

d

n

o

ś

c

i S

P

o

ży

c

zk

i d

la

 

lu

d

n

o

s

c

i

O

d

s

e

tk

i i

 r

a

ty

 

k

a

p

it

a

ło

w

e

In

w

e

s

ty

c

je

 

p

la

n

o

w

a

n

e

 

Ip

Konsumpcja 
prywatna C

Prawo Rynków Say’a:

Każda podaż tworzy 
sobie równy popyt = 
Musi być równowaga 
makro

Keynes: 

S nie musi być 
równe Ip

Francuz, Jean 
Baptiste Say, 
urodzony w 1767 
r. i zmarły w 1832 
r., był zaciętym 
liberałem, który 
odrzucił 
możliwość 
wspierania 
polityki 
gospodarczej 
Napoleona 
Bonaparte. 
Przedsiębiorca i 
ekonomista, 
znany jest 
szczególnie ze 
swojego słynnego 
"prawa rynków 
zbytu".

Podstawowe 
dzieło - Traktat 
ekonomii 
politycznej, 1803.

 
C - wydatki 
gospodarstw 
domowych: 
- dobra trwałego 
użytku np. 
telewizor, 
samochód, AGD 
itp. 
- dobra 
nietrwałego 
użytku np. 
żywność, ubrania, 
benzyna itp. 
- usługi np. 
fryzjer, 
kształcenie, 
opieka medyczna 
itp. 
  

  

I - wydatki przedsiębiorstw + wydatki gospodarstw domowych na 
zakup mieszkań 
- inwestycje w kapitał trwały 
- inwestycje w zapasy

5 
zł

Równowaga makroekonomiczna

Prawo rynków Saya: Każda podaż tworzy sobie równy 
popyt

Bo gdy za dużo S to stopy procentowe spadają i rosną 
inwestycje

Keynes udowodnił, że I=S przypadkowo. 

Gdy zła koniunktura nawet przy niskich stopach 
procentowych nie ma inwestycji

 

                             

(1883-1946); baron Tilton, 

 Od 1909 roku wykładowca ekonomii na Uniwersytecie w Cambridge, 
w latach 1911-1945 redaktor Economic Journal, od 1921 roku prezes 
wielkiego towarzystwa ubezpieczeniowego; prowadził też własne 
przedsiębiorstwo finansowe. 

W uporządkowany sposób przedstawił popytową teorię dochodu narodowego 
(tzw. teoria Keynesa). 

Był doradcą rządu brytyjskiego w czasie I Wojny Światowej. Uczestniczył w 
konferencji wersalskiej jako doradca Lloyda George’a. Wywołał znaczne 
poruszenie opuszczając konferencję w proteście przeciw nałożeniu reparacji 
wojennych na Niemcy. 

Jeden z twórców Międzynarodowego Funduszu Walutowego i 
Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju. 

Główne prace: A Treatise on Money (t. 1 The Pure Theory of Money, 1930; t. 2 
The Applied Theory of Money, 1930); Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i 
pieniądza (1936, wydanie polskie 1956).

John Maynard Keynes

Równowaga makroekonomiczna

Firmy

Gospodarstwa 
domowe

Rynki finansowe

Zaplata za zasoby: 
płaca,

 renta, 
dywidenda/zysk/ %

O

s

zc

zę

d

n

o

ś

c

i S

In

w

e

s

ty

c

je

 

p

la

n

o

w

a

n

e

 

Ip

Konsumpcja 
prywatna C

Rząd

P

o

d

a

tk

i

Tr

a

n

s

fe

r

y

 

s

o

c

ja

ln

e

G

 Z

a

k

u

p

y

 

rz

ą

d

o

w

e

Równowaga gdy 
G+Ip=Tn+S

Odpływ
:

S, T, C

Dopływ
:

Ip, G, C

Zakupy rządowe: np. 
papier uzbrojenie, etc

Transfery
: renty, 
emerytur
y, 
stypendi
a

Podatki: Pośrednie np. 

VAT akcyza i 

Bezpośrednie np. PIT, 

CIT

Równowa
ga gdy 
G+Ip=Tn
+S

G+Ip=T+S
Więc 
G-T=S-Ip

RównowagaMakroekonomiczna

Jeśli więc G>T to S>Ip

Deficyt budżetowy uniemożliwia  
wykorzystanie wszystkich oszczędności 
firmom
 
Państwo (deficyt) wypiera inwestycje 
prywatne

. 

Równowaga makroekonomiczna

Firmy

Gospodarstwa 
domowe

Rynki 
finansow
e

Zaplata za zasoby: 
płaca,

 renta, 
dywidenda/zysk/ %

O

s

zc

zę

d

n

o

ś

c

i S

In

w

e

s

ty

c

je

 

p

la

n

o

w

a

n

e

 

Ip

Konsum
pcja 
prywatn
a C

Rząd

P

o

d

a

tk

i

 n

e

tt

o

G

 Z

a

k

u

p

y

 

rz

ą

d

o

w

e

Równowaga gdy 
G+Ip+E=Tn+S+X

Odpływ
:

S, T, C, 

Dopływ:

Ip, G, C-X, 
E

Z

a

g

ra

n

ic

a

Im

po

rt

 (X

)

Ek

sp

ort

 

E

C-X

Równowaga makroekonomiczna

Firmy

Gospodarstwa 
domowe

Rynki 
finansow
e

Zaplata za zasoby: 
płaca,

 renta, 
dywidenda/zysk/ %

O

s

zc

zę

d

n

o

ś

c

i S

In

w

e

s

ty

c

je

 

p

la

n

o

w

a

n

e

 

Ip

Konsum
pcja 
prywatn
a C

Rząd

P

o

d

a

tk

i

 n

e

tt

o

G

 Z

a

k

u

p

y

 

rz

ą

d

o

w

e

Równowaga gdy 
G+Ip+E=Tn+S+X

Odpływ
:

S, T, C, 

Dopływ:

Ip, G, C-X, 
E

Z

a

g

ra

n

ic

a

Im

po

rt

 (X

)

Ek

sp

ort

 

E

C-X

Popyt Globalny 
AD=G+Ip+E+C-X

Równowaga makroekonomiczna

Firmy

Gospodarstwa 
domowe

Rynki 
finansow
e

In

w

e

s

ty

c

je

 

p

la

n

o

w

a

n

e

 

Ip

Rząd

G

 Z

a

k

u

p

y

 

rz

ą

d

o

w

e

Z

a

g

ra

n

ic

a

Im

po

rt

 (X

)

Ek

sp

ort

 

E

C-X

Popyt Globalny 
AD=G+Ip+E+C-X

AD=G+Ip+(E-X)+C

E-X =En
Eksport minus Import to Eksport netto

AD=G+Ip+En+C

Dochód narodowy 

Y

O

g

ó

ln

y

 p

o

zi

o

m

 c

e

n

 

P

AD

P

2

P

1

Y

2

Y

1

Popyt zagregowany AD maleje gdy rośnie ogólny 

poziom cen P bo:

a) Zmniejsza się bogactwo (siła nabywcza gospodarstw 

domowych),

b) Rośnie stopa procentowa w wyniku inflacji (a to 

zmniejsza kredyty),

c) Zmniejsza się eksport netto (nasze ceny nie są 

konkurencyjne wiec spada eksport za to 
importowane towary stają się tańsze),

Popyt zagregowany

JEST TO SUMA JAKĄ 
GOSPODARSTWA DOMOWE, 
RZĄD I PRZEDSIĘBIORSTWA 
PLANUJĄ WYDAĆ NA DOBRA I 
USŁUGI PRZY RÓŻNYM 
POZIOMIE CEN

Popyt zagregowany AD

Dochód narodowy 

Y

O

g

ó

ln

y

 p

o

zi

o

m

 c

e

n

 

P

AD

0

P

2

P

1

Y

2

Y

1

a) Zmiany dochodów realnych (reakcja AD w tym samym kierunku)
b)  Zmiany stopy procentowej (reakcja AD w przeciwnym kierunku),
c)  Oczekiwania dotyczące przyszłych odchodów, inflacji stóp 

procentowych (reakcja AD zgodna z racjonalnymi 
oczekiwaniami),

d)  Polityka budżetowa (ekspansywna AD w prawo, restrykcyjna AD 

w lewo)

e) Polityka monetarna (ekspansywna AD w prawo, restrykcyjna AD 

w lewo)

Popyt zagregowany 
wyjściowy

AD

1

AD

-1

Popyt zagregowany 
zmniejszony

Popyt zagregowany 
zwiększony

Y

3

P

0

wz

ro

st

sp

ad

e

k

Determinanty Popytu zagregowanego AD

Dochód narodowy 

Y

O

g

ó

ln

y

 p

o

zi

o

m

 c

e

n

 

P

AS

P

2

P

1

Y

2

Y

1

Podaż zagregowana AS rośnie gdy rośnie ogólny poziom 

cen P bo:

a) Zwiększają się zyski producentów w okresie krótkim 

(ceny sprzedawanych produktów rosną a koszty przez 
jakiś czas nie),

b) Producenci myślą ze wzrost cen oznacza wzrost popytu 

AD więc produkują więcej

Podaż zagregowana

JEST TO OGÓLNA PRODUKCJA 
DÓBR I USŁUG 
WUTWORZONYCH W 
GOSPODARCE PRZY RÓZNYM 
POZIOMIE CEN 

Podaż zagregowana AS

Dochód narodowy 

Y

O

g

ó

ln

y

 p

o

zi

o

m

 c

e

n

 

P

AS

0

P

2

P

1

Y

2

Y

1

a) Zmiany podaży zasobów (reakcja AS w tym samym kierunku)
b)  Zmiany technologii i wydajności pracy (reakcja AS w tym samym 

kierunku),

c)  Oczekiwania dotyczące przyszłych zysków, inflacji etc. (reakcja 

AD zgodnie z teorią racjonalnych oczekiwań),

Podaż zagregowana 
wyjściowa

AS

1

AS

-1

Podaż 
zagrego
wana 
zmniejs
zona

Podaż zagregowana 
zwiększona

Y

3

P

0

wzrost

spade

k

d) Zmiany płac (reakcja AS w tym 

samym kierunku)

e) Szoki podażowe (np. gwałtowny 

wzrost cen ropy oznacza spadek 
AS)

Determinanty Podaży zagregowanej AS

Dochód narodowy 

Y

O

g

ó

ln

y

 p

o

zi

o

m

 c

e

n

 

P

AS

P

0

Y

0

Podaż zagregowana AS równa się popytowi 

zagregowanemu AD

Podaż zagregowana

AS=AD

Równowaga Makroekonomiczna

Popyt zagregowany

AD

Poziom cen równowagi

Dochód narodowy równowagi

Równowaga makroekonomiczna

Firmy

Gospodar-
stwa 
domowe

Rynki 
finansow
e

Zaplata za zasoby: 
płaca,

 renta, 
dywidenda/zysk/ %

O

sz

cz

ęd

no

śc

i S

In

w

es

ty

c

je 

pla

no

w

a

ne

 

Konsumpcja 

prywatna C

Rząd

P

o

d

a

tk

i n

e

tt

o

G

 Z

a

k

u

p

y

 

rz

ą

d

o

w

e

PK

B

Amort
yzacja

br

utt

o

Inw

es

tyc

j

e n

ett

o

PKN

Pod

atki

 poś

red

nie

s

u

b

s

y

d

ia

net

to

Podatki pośrednie- 
subsydia= Podatki 
pośrednie netto

PKN w cenach 

czynników 

wytwórczych

Dochody 

zagraniczn

ych 

czynników

 produkcji 

uzyskane w

 Polsce

Do

ch

od

y  

    

    

po

lsk

ich

 cz

yn

nik

ów

 

pro

du

kc

ji u

zy

sk

an

e 

za

 gr

an

icą

Dochody uzyskane przez 
nasze czynniki za granicą 
– dochody uzyskane w 
Polsce przez obce 
czynniki = Dochody netto 
polskich czynników z 
zagranicy

ne

tt

o

Doch

ód 

Naro

dow

y

Z

U

S

Zyski 
niepodzielone

P

od

at

k

i C

IT

Tr

a

n

sf

e

ry

Dochod

y 

Osobiste Do

ch

o

d

y

R

o

zp

o

rz

ą

d

za

ln

e

P

IT

Dochód 
Narodowy to 
właściwe 
wynagrodzeni
e czynników 
produkcji

Doch Rozp.+ PIT-Transfery soc.+ZUS+CIT+Zyski niep-Dochody netto 
z własności zagr+Amortyzacja+ Podatki pośrednie=PKB