background image

 

 

 

 

CHORY WE WSTRZĄSIE 

CHORY WE WSTRZĄSIE 

Jakub 
Wątrobiński

Jakub 
Wiszniewski

Wstrząs to stan kliniczny, w którym na skutek 

Wstrząs to stan kliniczny, w którym na skutek 

dysproporcji między zapotrzebowaniem a dowozem 

dysproporcji między zapotrzebowaniem a dowozem 

odpowiedniej ilości tlenu do komórek organizmu dochodzi 

odpowiedniej ilości tlenu do komórek organizmu dochodzi 

do upośledzenia funkcji i niewydolności ważnych dla 

do upośledzenia funkcji i niewydolności ważnych dla 

życia narządów.

życia narządów.

background image

 

 

 

 

Patofizjologia wstrząsu

Patofizjologia wstrząsu

1.

1.

 Hipoperfuzja tkanek

 Hipoperfuzja tkanek

 

 

Hipotonia i/lub zmniejszona podaż tlenu powoduje niedotlenienie, 

Hipotonia i/lub zmniejszona podaż tlenu powoduje niedotlenienie, 

metabolizm beztlenowy,

metabolizm beztlenowy,

uszkodzenie komórek, zaburzenie czynności narządów i w 

uszkodzenie komórek, zaburzenie czynności narządów i w 

konsekwencji ich niewydolność.

konsekwencji ich niewydolność.

2.

2.

 Odpowiedź neurohormonalna

 Odpowiedź neurohormonalna

 

 

Zwiększenie impulsacji współczulnej — zwiększenie kurczliwości 

Zwiększenie impulsacji współczulnej — zwiększenie kurczliwości 

mięśnia sercowego i obkurczenie naczyń obwodowych,

mięśnia sercowego i obkurczenie naczyń obwodowych,

 

 

Uwolnienie hormonów stresu: aminy katecholowe, glukagon, ACTH, 

Uwolnienie hormonów stresu: aminy katecholowe, glukagon, ACTH, 

hormon

hormon

antydiuretyczny — utrzymanie ciśnienia perfuzyjnego, wzrost 

antydiuretyczny — utrzymanie ciśnienia perfuzyjnego, wzrost 

kurczliwości mięśnia sercowego,

kurczliwości mięśnia sercowego,

zatrzymanie wody i sodu.

zatrzymanie wody i sodu.

3.

3.

 Odpowiedź metaboliczna

 Odpowiedź metaboliczna

 

 

Hormony antyinsulinowe wywołują oporność tkanek na insulinę, 

Hormony antyinsulinowe wywołują oporność tkanek na insulinę, 

hiperglikemię i lipolizę.

hiperglikemię i lipolizę.

 

 

Mediatory zapalenia i niedotlenienia i niedotlenienie aktywują 

Mediatory zapalenia i niedotlenienia i niedotlenienie aktywują 

proteolizę w mięśniach, co dostarcza aminokwasów do produkcji 

proteolizę w mięśniach, co dostarcza aminokwasów do produkcji 

białek ostrej fazy (reakcje obronne).

białek ostrej fazy (reakcje obronne).

 

 

Katabolizm wywołuje utratę masy mięśniowej, słabe gojenie ran, 

Katabolizm wywołuje utratę masy mięśniowej, słabe gojenie ran, 

anergię, hipoalbuminemię. 

anergię, hipoalbuminemię. 

background image

 

 

 

 

Ogólne objawy wstrząsu

Ogólne objawy wstrząsu

 

 

a)

a)

 

 

Skóra blada, zimna, spocona lub różowa, ciepła, sucha;

Skóra blada, zimna, spocona lub różowa, ciepła, sucha;

b)

b)

 CUN

 CUN

- zaburzenia świadomości

- zaburzenia świadomości

-niepokój

-niepokój

-lęk.

-lęk.

c)

c)

 Układ oddechowy

 Układ oddechowy

-przyśpieszenie oddechu,

-przyśpieszenie oddechu,

-sinica,

-sinica,

d) 

d) 

Układ krążenia

Układ krążenia

-najczęściej tachykardia pow. 100,

-najczęściej tachykardia pow. 100,

-rzadko bradykardia,

-rzadko bradykardia,

-hipotensja,

-hipotensja,

-spadek RR,

-spadek RR,

-wzrost HR,

-wzrost HR,

-zapadnięcie żył szyjnych,

-zapadnięcie żył szyjnych,

e)

e)

 Układ wydalniczy

 Układ wydalniczy

-skąpomocz lub bezmocz

-skąpomocz lub bezmocz

f)

f)

 Układ pokarmowy

 Układ pokarmowy

-nudności,

-nudności,

-wymioty,

-wymioty,

-wzdęcia,

-wzdęcia,

-biegunka.

-biegunka.

background image

 

 

 

 

Monitorowanie

Monitorowanie

stała ocena świadomości (GCS)

stała ocena świadomości (GCS)

oddech ( U dorosłych osób 12-20)

oddech ( U dorosłych osób 12-20)

EKG

EKG

RR (Prawidłowe ciśnienie u dorosłej osoby powinno 

RR (Prawidłowe ciśnienie u dorosłej osoby powinno 

utrzymywać się pomiędzy 120 na 80 a 135 na 85 mm Hg.)

utrzymywać się pomiędzy 120 na 80 a 135 na 85 mm Hg.)

saturacja (Prawidłowa saturacja hemoglobiny jest większa 

saturacja (Prawidłowa saturacja hemoglobiny jest większa 

niż 95%.)

niż 95%.)

kapnometria (Prawidłowa wartość to 35-45 ETCO2)-ocż 

kapnometria (Prawidłowa wartość to 35-45 ETCO2)-ocż 

(Wartości prawidłowe mieszczą się w zakresie 4 - 12 cm 

(Wartości prawidłowe mieszczą się w zakresie 4 - 12 cm 

H2O)-ciepłota ciała (Prawidłowa temperatura ciała to 

H2O)-ciepłota ciała (Prawidłowa temperatura ciała to 

36.6°C, poniżej 28°C mówimy o hipotermi ciężka)

36.6°C, poniżej 28°C mówimy o hipotermi ciężka)

diureza

diureza

background image

 

 

 

 

Podział wstrząsów

Podział wstrząsów

I.

I.

Wstrząs oligowolemiczny

Wstrząs oligowolemiczny

 

 

(związany ze zmniejszeniem objętości 

(związany ze zmniejszeniem objętości 

krwi krążącej)

krwi krążącej)

a)

a)

pokrwotoczny

pokrwotoczny

b)

b)

pooparzeniowy

pooparzeniowy

-oparzenia (utrata osocza, uwalnianie toksyn, powikłania 

-oparzenia (utrata osocza, uwalnianie toksyn, powikłania 

bakteryjne)

bakteryjne)

-rabdomioliza (rozpad tkanek)

-rabdomioliza (rozpad tkanek)

c)

c)

z odwodnienia

z odwodnienia

II.

II.

 

 

Wstrząs Normowolemiczny

Wstrząs Normowolemiczny

 (zachowana jest prawidłowa 

 (zachowana jest prawidłowa 

objętość krwi krążącej, jednak we wszystkich rodzajach tego typu 

objętość krwi krążącej, jednak we wszystkich rodzajach tego typu 

wstrząsu (poza kardiogennym) dochodzi do zmniejszenia oporu 

wstrząsu (poza kardiogennym) dochodzi do zmniejszenia oporu 

naczyń i mówi się wtedy o tzw. hipowolemi względnej (spadek OCŻ)

naczyń i mówi się wtedy o tzw. hipowolemi względnej (spadek OCŻ)

a)

a)

kardiogenny

kardiogenny

b)

b)

neurogenny

neurogenny

-bólowy

-bólowy

-rdzeniowy

-rdzeniowy

c)

c)

hemolityczny

hemolityczny

d)

d)

septyczny, toksyczny

septyczny, toksyczny

e)

e)

anafilaktyczny

anafilaktyczny

f)

f)

płucny

płucny

background image

 

 

 

 

Wstrząs oligowolemiczny - 

Wstrząs oligowolemiczny - 

pokrwotoczny

pokrwotoczny

Objawy:

Objawy:

I klasa krwotoku

I klasa krwotoku

Utrata 15% objętości krwi (750ml) – objawów brak lub minimalna tachykardia, oddech, RR i 

Utrata 15% objętości krwi (750ml) – objawów brak lub minimalna tachykardia, oddech, RR i 

nawrót włośniczkowy w normie

nawrót włośniczkowy w normie

II klasa krwotoku

II klasa krwotoku

Utrata 15-30% krwi(750-1500ml) – niepokój, przyspieszenie oddechu, tachykardia, spadek 

Utrata 15-30% krwi(750-1500ml) – niepokój, przyspieszenie oddechu, tachykardia, spadek 

RR, diureza godzinowa 20-30ml

RR, diureza godzinowa 20-30ml

III klasa krwotoku

III klasa krwotoku

Utrata 30-40% krwi(1500-2000ml)- znaczne zmiany w stanie psychicznym, tachypnoe 

Utrata 30-40% krwi(1500-2000ml)- znaczne zmiany w stanie psychicznym, tachypnoe 

(przyspieszenie i skrócenie oddechu), częstoskurcz, tętno nitkowate, znaczny spadek RR, 

(przyspieszenie i skrócenie oddechu), częstoskurcz, tętno nitkowate, znaczny spadek RR, 

skąpomocz (diureza poniżej 20ml)

skąpomocz (diureza poniżej 20ml)

IV klasa krwotoku

IV klasa krwotoku

Utrata powyżej 40% krwi(2000ml

Utrata powyżej 40% krwi(2000ml

).Jest to stan zagrożenia życia.

).Jest to stan zagrożenia życia.

Objawy: 

Objawy: 

obniżony poziom świadomości, skóra zimna i lepka, częstoskurcz 180-200/minutę, 

obniżony poziom świadomości, skóra zimna i lepka, częstoskurcz 180-200/minutę, 

może wystąpić słabo napięte tętno, spadek RR, często niewyczuwalne ciśnienie skurczowe.

może wystąpić słabo napięte tętno, spadek RR, często niewyczuwalne ciśnienie skurczowe.

Utrata powyżej 50% krwi (2500ml) prowadzi do:

Utrata powyżej 50% krwi (2500ml) prowadzi do:

-utraty przytomności

-utraty przytomności

-utraty tętna 

-utraty tętna 

-utraty ciśnienia tętniczego

-utraty ciśnienia tętniczego

Postępowanie

Postępowanie

-ogólne jak we wstrząsie

-ogólne jak we wstrząsie

-reanimacja płynami-we wstrząsie hipowolemicznym jest to jedyny środek ratujący życie.

-reanimacja płynami-we wstrząsie hipowolemicznym jest to jedyny środek ratujący życie.

-we wczesnym okresie wstrząsu, kiedy dominują objawy hipowolemii najważniejsze jest 

-we wczesnym okresie wstrząsu, kiedy dominują objawy hipowolemii najważniejsze jest 

szybkie przetaczanie nie rodzaj płynów (koloidy czy krystaloidy)

szybkie przetaczanie nie rodzaj płynów (koloidy czy krystaloidy)

-w przypadku pacjenta agonalnego dopuszcza się przetaczanie krwi grupy ORh+ bez 

-w przypadku pacjenta agonalnego dopuszcza się przetaczanie krwi grupy ORh+ bez 

wykonania próby krzyżowej.

wykonania próby krzyżowej.

background image

 

 

 

 

Wstrząs kardiogenny

Wstrząs kardiogenny

Jest szczególną postacią niewydolności krążenia. Serce nie jest w 
stanie utrzymać na dostatecznym poziomie ciśnienia tętniczego, 
niezależnie od zachowania się oporu obwodowego.

Patofizjologiczną oznaką jest zmniejszenie kurczliwości mięśnia 
sercowego, powodujące zmniejszenie objętości wyrzutowej, rzutu 
serca, systemowego ciśnienia krwi.

Zwiększone są ciśnienia OCŻ, w tętnicy płucnej i zaklinowania. 

background image

 

 

 

 

Wstrząs kardiogenny 

Wstrząs kardiogenny 

Przyczyny:

Przyczyny:

->

->

Zawał serca i jego ostre powikłania (pęknięcie mięśnia brodawkowatego, 

Zawał serca i jego ostre powikłania (pęknięcie mięśnia brodawkowatego, 

przegrody

przegrody

międzykomorowej, ściany komory).

międzykomorowej, ściany komory).

->

->

Zaburzenia rytmu serca.

Zaburzenia rytmu serca.

->

->

Ostre zapalenie mięśnia sercowego.

Ostre zapalenie mięśnia sercowego.

->

->

Stłuczenie serca.

Stłuczenie serca.

->

->

Leki o działaniu kardiodepresyjnym.

Leki o działaniu kardiodepresyjnym.

->

->

Rozwarstwienie aorty wstępującej.

Rozwarstwienie aorty wstępującej.

->

->

Zatorowość płucna.

Zatorowość płucna.

Objawy kliniczne:

Objawy kliniczne:

->

->

Hipotensja.

Hipotensja.

->

->

Tachykardia, rytm cwałowy.

Tachykardia, rytm cwałowy.

->

->

Poszerzenie żył szyjnych.

Poszerzenie żył szyjnych.

->

->

Może być szmer nad sercem, tarcie osierdziowe, rzężenia nad połami 

Może być szmer nad sercem, tarcie osierdziowe, rzężenia nad połami 

płucnymi.

płucnymi.

->

->

Oliguria.

Oliguria.

->

->

Zimna, blada, lepka skóra (obkurczenie naczyń skórnych).

Zimna, blada, lepka skóra (obkurczenie naczyń skórnych).

->

->

Zimne marmurkowe kończyny.

Zimne marmurkowe kończyny.

->

->

Sinica.

Sinica.

->

->

Splątanie i inne zaburzenia świadomości.

Splątanie i inne zaburzenia świadomości.

Warunkiem skutecznego leczenia jest wczesne rozpoznanie i 

Warunkiem skutecznego leczenia jest wczesne rozpoznanie i 

leczenie przyczynowe skurczowej niewydolności serca.

leczenie przyczynowe skurczowej niewydolności serca.

background image

 

 

 

 

Wstrząs kardiogenny

Wstrząs kardiogenny

Główne cele leczenia poza przyczynowym to:

Główne cele leczenia poza przyczynowym to:

- zwiększenie rzutu serca,

- zwiększenie rzutu serca,

- utrzymanie rytmu zatokowego,

- utrzymanie rytmu zatokowego,

- przywrócenie ciśnienia perfuzyjnego narządów.

- przywrócenie ciśnienia perfuzyjnego narządów.

Zaopatrzenie wstępne

Zaopatrzenie wstępne

 (anestezjolog, intensywista)

 (anestezjolog, intensywista)

- tlenoterapia lub wentylacja mechaniczna,

- tlenoterapia lub wentylacja mechaniczna,

- kaniulacja żyły centralnej,

- kaniulacja żyły centralnej,

- monitorowanie nieinwazyjne i inwazyjne,

- monitorowanie nieinwazyjne i inwazyjne,

- leki przeciwbólowe i uspokajające ( ograniczają 

- leki przeciwbólowe i uspokajające ( ograniczają 

zużycie

zużycie

tlenu przez serce, zmniejszają impulsację 

tlenu przez serce, zmniejszają impulsację 

współczulną,

współczulną,

napięcie naczyń)

napięcie naczyń)

- leki wspomagające czynność serca.

- leki wspomagające czynność serca.

Zaopatrzenie ostateczne

Zaopatrzenie ostateczne

 (kardiolog inwazyjny lub

 (kardiolog inwazyjny lub

 

 

kardiochirurg)

kardiochirurg)

-Przezskórna angioplastyka naczyń wieńcowych 

-Przezskórna angioplastyka naczyń wieńcowych 

(PTCA).

(PTCA).

-Kontrpulsacja wewnątrzaortalna (IABP).

-Kontrpulsacja wewnątrzaortalna (IABP).

-Interwencja kardiochirurgiczna.

-Interwencja kardiochirurgiczna.

Leki i metody stosowane w leczeniu wstrząsu 

Leki i metody stosowane w leczeniu wstrząsu 

kardiogennego:

kardiogennego:

Wpływające na preload i afterload (obciążenie 

Wpływające na preload i afterload (obciążenie 

wstępne i następcze):

wstępne i następcze):

NTG, NTP, inhibitory ACE, PGE1, NO (rozszerzają 

NTG, NTP, inhibitory ACE, PGE1, NO (rozszerzają 

naczynia,

naczynia,

zmniejszają afterload.

zmniejszają afterload.

Płyny

Płyny

IABP, sztuczna komora.

IABP, sztuczna komora.

Leczenie

Leczenie

Leki wpływające na 

Leki wpływające na 

kurczliwość

kurczliwość

 

 

(inotropowododatnie):

(inotropowododatnie):

-

-

Katecholaminy

Katecholaminy

:

:

*

*

dobutamina-

dobutamina-

 redukuje też 

 redukuje też 

napięcie naczyń,

napięcie naczyń,

*

*

dopamina

dopamina

 - w dużych 

 - w dużych 

dawkach kurczy naczynia,

dawkach kurczy naczynia,

*

*

noradrenalina 

noradrenalina 

- silnie 

- silnie 

obkurcza naczynia,

obkurcza naczynia,

*

*

adrenalina

adrenalina

-

-

Inhibitory

Inhibitory

 

 

fosfodiesterazy

fosfodiesterazy

 

 

(PDE)  rozszerzają łożysko 

(PDE)  rozszerzają łożysko 

naczyniowe

naczyniowe

-

-

Hormony

Hormony

 

 

tarczycy

tarczycy

.

.

background image

 

 

 

 

Wstrząs septyczny

Wstrząs septyczny

 

 

Patofizjologia

Patofizjologia

 

 

Wstrząs septyczny jest następstwem uszkodzenia śródbłonka naczyń, 

Wstrząs septyczny jest następstwem uszkodzenia śródbłonka naczyń, 

zwiększenia ich

zwiększenia ich

przepuszczalności i przenikania płynu z przestrzeni wewnątrznaczyniowej 

przepuszczalności i przenikania płynu z przestrzeni wewnątrznaczyniowej 

do pozanaczyniowej.

do pozanaczyniowej.

Ponadto toksyny bakteryjne i mediatory procesu zapalnego uszkadzają 

Ponadto toksyny bakteryjne i mediatory procesu zapalnego uszkadzają 

mięsień sercowy.

mięsień sercowy.

 

 

Opór naczyń obwodowych jest zmniejszony.

Opór naczyń obwodowych jest zmniejszony.

Hemodynamicznie występuje duży rzut serca przy małym oporze naczyń 

Hemodynamicznie występuje duży rzut serca przy małym oporze naczyń 

obwodowych.

obwodowych.

 

 

Krew gromadzi się w naczyniach mikrokrążenia.

Krew gromadzi się w naczyniach mikrokrążenia.

 

 

Tworzą się mikrozakrzepy, co aktywuje układ krzepnięcia i fibrynolizy.

Tworzą się mikrozakrzepy, co aktywuje układ krzepnięcia i fibrynolizy.

Zakażenie - wniknięcie drobnoustrojów ( wirusów, bakterii, grzybów, 

Zakażenie - wniknięcie drobnoustrojów ( wirusów, bakterii, grzybów, 

pasożytów) do

pasożytów) do

organizmu człowieka.

organizmu człowieka.

Zapalenie — odczyn obronny tkanek organizmu na bodziec zapalny.

Zapalenie — odczyn obronny tkanek organizmu na bodziec zapalny.

Posocznica — uogólniona reakcja zapalna na rozprzestrzenianie się 

Posocznica — uogólniona reakcja zapalna na rozprzestrzenianie się 

drobnoustrojów

drobnoustrojów

SfRS — zespół uogólnionej reakcji zapalnej (rozwija się z przyczyn 

SfRS — zespół uogólnionej reakcji zapalnej (rozwija się z przyczyn 

zapalnych i niezapalnych — uraz, oparzenie, OZT).

zapalnych i niezapalnych — uraz, oparzenie, OZT).

Ciężka posocznica — ze spadkiem ciśnienia tętniczego.

Ciężka posocznica — ze spadkiem ciśnienia tętniczego.

Wstrząs septyczny — ciężka posocznica, nie poddająca się leczeniu 

Wstrząs septyczny — ciężka posocznica, nie poddająca się leczeniu 

przetaczaniem płynów.

przetaczaniem płynów.

MODS — zespół niewydolności wielonarządowej.

MODS — zespół niewydolności wielonarządowej.

background image

 

 

 

 

Wstrząs septyczny

Wstrząs septyczny

Mediatory procesu zapalnego:

Mediatory procesu zapalnego:

-Składniki komplementu

-Składniki komplementu

-Układ kinin

-Układ kinin

-Układ krzepnięcia

-Układ krzepnięcia

-Histamina

-Histamina

-Serotonina

-Serotonina

-Enzymy lizosomalne

-Enzymy lizosomalne

-Prostaglandyny

-Prostaglandyny

-Leukotrieny

-Leukotrieny

-PAF

-PAF

-Cytokiny (TNF, interleukiny)

-Cytokiny (TNF, interleukiny)

-Tlenek azotu

-Tlenek azotu

-Toksyny drobnoustrojów (endotoksyny, egzotoksyny) 

-Toksyny drobnoustrojów (endotoksyny, egzotoksyny) 

wyzwalają złożoną, uogólnioną reakcję zapalną 

wyzwalają złożoną, uogólnioną reakcję zapalną 

organizmu gospodarza.

organizmu gospodarza.

background image

 

 

 

 

Wstrząs septyczny

Wstrząs septyczny

 

 

Okresy Choroby

Okresy Choroby

 

 

1. Okres wczesny

1. Okres wczesny

- wzmożona przepuszczalność naczyń włosowatych po ich uszkodzeniu,

- wzmożona przepuszczalność naczyń włosowatych po ich uszkodzeniu,

- rozszerzenie naczyń krwionośnych,

- rozszerzenie naczyń krwionośnych,

- rzut serca prawidłowy lub zwiększony,

- rzut serca prawidłowy lub zwiększony,

- hiperwentylacja, tachykardia,

- hiperwentylacja, tachykardia,

- może występować gorączka lub nie,

- może występować gorączka lub nie,

- podstawowe leczenie — wypełnienie łożyska naczyniowego.

- podstawowe leczenie — wypełnienie łożyska naczyniowego.

2. Okres wstrząsu rozwiniętego

2. Okres wstrząsu rozwiniętego

- nasilony przesięk kapilarny

- nasilony przesięk kapilarny

- depresja mięśnia sercowego (wpływ toksyn i mediatorów),

- depresja mięśnia sercowego (wpływ toksyn i mediatorów),

- objawy wstrząsu i zaburzenia czynności narządów,

- objawy wstrząsu i zaburzenia czynności narządów,

- w leczeniu stosuje się wypełnienie łożyska naczyniowego i katecholaminy.

- w leczeniu stosuje się wypełnienie łożyska naczyniowego i katecholaminy.

3. Wstrząs ciężki

3. Wstrząs ciężki

- oporność na standardowe leczenie,

- oporność na standardowe leczenie,

- gwałtowny przebieg,

- gwałtowny przebieg,

- masywny przesięk przez naczynia włosowate,

- masywny przesięk przez naczynia włosowate,

- znaczna depresja mięśnia sercowego,

- znaczna depresja mięśnia sercowego,

- objawy uszkodzenia wielu narządów ~MODS): zaburzenia świadomości, ARDS, 

- objawy uszkodzenia wielu narządów ~MODS): zaburzenia świadomości, ARDS, 

ONN, DIC,

ONN, DIC,

- konieczne jest podawanie dużych objętości płynów i dużych dawek katecholamin.

- konieczne jest podawanie dużych objętości płynów i dużych dawek katecholamin.

background image

 

 

 

 

Wstrząs septyczny 

Wstrząs septyczny 

LECZENIE

LECZENIE

-Antybiotykoterapia (empiryczna i celowana)

-Antybiotykoterapia (empiryczna i celowana)

Leczenie objawowe:

Leczenie objawowe:

»

 

 

Poszukiwanie ognisk zakażenia i ich usuwanie — opracowanie 

Poszukiwanie ognisk zakażenia i ich usuwanie — opracowanie 

chirurgiczne, drenaże.

chirurgiczne, drenaże.

»

 

 

Leczenie eksperymentalne — przeciwciała przeciw toksynom 

Leczenie eksperymentalne — przeciwciała przeciw toksynom 

bakteryjnym i mediatorom zapalnym np. TNĘ cytokinom.

bakteryjnym i mediatorom zapalnym np. TNĘ cytokinom.

»

 

 

Resuscytacja płynowa — często duże objętości, monitorowanie 

Resuscytacja płynowa — często duże objętości, monitorowanie 

inwazyjne.

inwazyjne.

»

 

 

Wlewy katecholamin — poprawiają czynność serca i obkurczają 

Wlewy katecholamin — poprawiają czynność serca i obkurczają 

naczynia.

naczynia.

»

 

 

Wentylacja mechaniczna (ARDS).

Wentylacja mechaniczna (ARDS).

»

 

 

Wodorowęglan sodu — wyrównywanie kwasicy metabolicznej.

Wodorowęglan sodu — wyrównywanie kwasicy metabolicznej.

»

 

 

Diuretyki — gdy po resuscytacji płynowej oliguria lub anuria.

Diuretyki — gdy po resuscytacji płynowej oliguria lub anuria.

»

 

 

Hemofiltracja lub hemodializa — ONN.

Hemofiltracja lub hemodializa — ONN.

»

 

 

Przetaczanie FFP, KKP, ATIi — DIC.

Przetaczanie FFP, KKP, ATIi — DIC.

»

 

 

Wałka z gorączką — ograniczenie zapotrzebowania tlenowego.

Wałka z gorączką — ograniczenie zapotrzebowania tlenowego.

»

 

 

Sterydy — hamowanie reakcji zapalnej.

Sterydy — hamowanie reakcji zapalnej.

background image

 

 

 

 

Wstrząs septyczny 

Wstrząs septyczny 

ARDS

ARDS

ARDS

ARDS

 — zespół ostrych zaburzeń 

 — zespół ostrych zaburzeń 

oddechowych.

oddechowych.

Ostra

Ostra

 

 

niewydolność

niewydolność

 

 

oddechowa

oddechowa

 

 

spowodowana zwiększoną 

spowodowana zwiększoną 

przepuszczalnością kapilar płucnych

przepuszczalnością kapilar płucnych

 

 

Niekardiogenny

Niekardiogenny

 

 

obrzęk

obrzęk

 

 

płuc

płuc

.

.

Płuca szczególnie narażone

Płuca szczególnie narażone

 — przejmują 

 — przejmują 

cały rzut serca (duża ilość mediatorów), dla 

cały rzut serca (duża ilość mediatorów), dla 

swej prawidłowej funkcji muszą być 

swej prawidłowej funkcji muszą być 

„suche”.

„suche”.

*

*

 

 

Rtg

Rtg

 — rozsiane zagęszczenia — obraz 

 — rozsiane zagęszczenia — obraz 

„burzy śnieżnej”

„burzy śnieżnej”

*

*

Leczenie

Leczenie

 — wentylacja mechaniczna 

 — wentylacja mechaniczna 

(często agresywna, ułożenie na brzuchu).

(często agresywna, ułożenie na brzuchu).

 

 

background image

 

 

 

 

Wstrząs neurogenny

Wstrząs neurogenny

 

 

Etiologia

Etiologia

 

 

urazowe uszkodzenie rdzenia kręgowego

urazowe uszkodzenie rdzenia kręgowego

 

 

blokada centralna wywołana znieczuleniem PP lub ZO

blokada centralna wywołana znieczuleniem PP lub ZO

 

 

Spadek ciśnienia krwi jest skutkiem utraty napięcia naczyń 

Spadek ciśnienia krwi jest skutkiem utraty napięcia naczyń 

obwodowych.

obwodowych.

 

 

Hipotonia występuje bez obkurczenia naczyń skórnych

Hipotonia występuje bez obkurczenia naczyń skórnych

 

 

W zależności od wysokości uszkodzenia rdzenia kręgowego będzie 

W zależności od wysokości uszkodzenia rdzenia kręgowego będzie 

występować tachykardia lub bradykardia (np. accelerantes).

występować tachykardia lub bradykardia (np. accelerantes).

 

 

Występują obwodowe ubytki neurologiczne.

Występują obwodowe ubytki neurologiczne.

 

 

Mogą wystąpić nudności, wymioty, bezdech ośrodkowy.

Mogą wystąpić nudności, wymioty, bezdech ośrodkowy.

Przy uszkodzeniu odcinka szyjnego kręgosłupa dominacja 

Przy uszkodzeniu odcinka szyjnego kręgosłupa dominacja 

układu przywspółczulnego: bradykardia, skurcz oskrzeli, biegunka.

układu przywspółczulnego: bradykardia, skurcz oskrzeli, biegunka.

Leczenie:

Leczenie:

 

 

zabezpieczenie dróg oddechowych i wentylacja,

zabezpieczenie dróg oddechowych i wentylacja,

 

 

resuscytacja płynami,

resuscytacja płynami,

 

 

katecholaminy - zwiększenie napięcia naczyń, wspomaganie 

katecholaminy - zwiększenie napięcia naczyń, wspomaganie 

czynności serca,

czynności serca,

 

 

atropina -bradykardia.

atropina -bradykardia.

background image

 

 

 

 

Wstrząs anafilaktyczny

Wstrząs anafilaktyczny

Etiologia

Etiologia

 

 

Anafilaksja - ostra reakcja, w której pośredniczą przeciwciała. 

Anafilaksja - ostra reakcja, w której pośredniczą przeciwciała. 

Występuje w przypadku ekspozycji na dany antygen u uprzednio 

Występuje w przypadku ekspozycji na dany antygen u uprzednio 

uczulonej osoby.

uczulonej osoby.

 

 

Reakcja anafilaktoidalna - podobna klinicznie, ale bez udziału 

Reakcja anafilaktoidalna - podobna klinicznie, ale bez udziału 

przeciwciał, nie jest konieczna wcześniejsza ekspozycja.

przeciwciał, nie jest konieczna wcześniejsza ekspozycja.

 

 

Wśród licznych czynników wyzwalających anafilaksję znajdują się 

Wśród licznych czynników wyzwalających anafilaksję znajdują się 

antybiotyki i inne leki, środki kontrastowe, produkty zawierające 

antybiotyki i inne leki, środki kontrastowe, produkty zawierające 

lateks.

lateks.

 

 

Duży odsetek zgonów.

Duży odsetek zgonów.

Patofizjologia

Patofizjologia

 

 

Kompleks antygen- przeciwciało wiąże się z receptorami komórek 

Kompleks antygen- przeciwciało wiąże się z receptorami komórek 

tucznych i granulocytów.

tucznych i granulocytów.

 

 

Degranulacja i uwolnienie enzymów i mediatorów reakcji zapalnej.

Degranulacja i uwolnienie enzymów i mediatorów reakcji zapalnej.

 

 

Uwolnione mediatory wywołują zwiększoną przepuszczalność 

Uwolnione mediatory wywołują zwiększoną przepuszczalność 

naczyń włosowatych, obrzęk, rozszerzenie naczyń, skurcz oskrzeli.

naczyń włosowatych, obrzęk, rozszerzenie naczyń, skurcz oskrzeli.

 

 

Wstrząs powstaje wskutek rozszerzenia naczyń i utraty osocza 

Wstrząs powstaje wskutek rozszerzenia naczyń i utraty osocza 

przez nieszczelne naczynia włosowate.

przez nieszczelne naczynia włosowate.

background image

 

 

 

 

Objawy

Objawy

 

 

Skóra — zaczerwienienie, pokrzywka, rumień, świąd.

Skóra — zaczerwienienie, pokrzywka, rumień, świąd.

 

 

Układ oddechowy — obrzęk dróg oddechowych — niedrożność, 

Układ oddechowy — obrzęk dróg oddechowych — niedrożność, 

skurcz oskrzeli — duszność, ostra niewydolność oddechowa, 

skurcz oskrzeli — duszność, ostra niewydolność oddechowa, 

powstawanie pułapki powietrznej.

powstawanie pułapki powietrznej.

 

 

Układ krążenia — tachykardia i hipotonia.

Układ krążenia — tachykardia i hipotonia.

 

 

OUN — niepokój, splątanie.

OUN — niepokój, splątanie.

 

 

Układ pokarmowy — nudności, wymioty, kurczowe bóle brzucha, 

Układ pokarmowy — nudności, wymioty, kurczowe bóle brzucha, 

biegunka.

biegunka.

 

 

Nerki — krwiomocz w wyniku hemolizy

Nerki — krwiomocz w wyniku hemolizy

Leczenie

Leczenie

 

 

W przypadku zatrzymania krążenia — resuscytacja krążeniowo-

W przypadku zatrzymania krążenia — resuscytacja krążeniowo-

oddechowa.

oddechowa.

 

 

Utrzymanie drożności dróg oddechowych, tlenoterapia i wentylacja 

Utrzymanie drożności dróg oddechowych, tlenoterapia i wentylacja 

mechaniczna.

mechaniczna.

 

 

Resuscytacja płynowa.

Resuscytacja płynowa.

 

 

Adrenalina-lek z wyboru: zwiększa napięcie naczyń, rzut serca, 

Adrenalina-lek z wyboru: zwiększa napięcie naczyń, rzut serca, 

rozszerza oskrzela.

rozszerza oskrzela.

Leki przeciwhistaminowe

Leki przeciwhistaminowe

 

 

Glikokortykosteroidy.

Glikokortykosteroidy.

Inne:

Inne:

 aminofilina, salbutamol, terbutalina 

 aminofilina, salbutamol, terbutalina 

Wstrząs anafilaktyczny

Wstrząs anafilaktyczny

background image

 

 

 

 

Wstrząs

Wstrząs

 

 

Urazowy

Urazowy

Uraz

Uraz

 

 

– dynamiczne przeniesienie dużej energii do żywych 

– dynamiczne przeniesienie dużej energii do żywych 

tkanek, które powoduje ich uszkodzenie, a następnie 

tkanek, które powoduje ich uszkodzenie, a następnie 

zaburzenia czynności komórek lub nawet całego 

zaburzenia czynności komórek lub nawet całego 

organizmu.

organizmu.

bezpośrednie obrażenia urazowe

bezpośrednie obrażenia urazowe

wybuchy

wybuchy

hałas i ultradźwięki

hałas i ultradźwięki

urazy termiczne

urazy termiczne

promieniowanie

promieniowanie

(STAŁA OBSERWACJA)

(STAŁA OBSERWACJA)

Rozpoznanie:

Rozpoznanie:

Chory blady, spowolniały, zaburzenia świadomości.

Chory blady, spowolniały, zaburzenia świadomości.

Rysy twarzy zaostrzone, skóra (zwłaszcza kończyn) zimna, 

Rysy twarzy zaostrzone, skóra (zwłaszcza kończyn) zimna, 

pokryta potem

pokryta potem

Ból.

Ból.

Tętno przyspieszone, czasami niemiarowe.

Tętno przyspieszone, czasami niemiarowe.

RR obniżone, żyły szyjne zapadnięte, czas wypełniania naczyń 

RR obniżone, żyły szyjne zapadnięte, czas wypełniania naczyń 

włosowatych przedłużony.

włosowatych przedłużony.

Tony serca głuchawe.

Tony serca głuchawe.

Oddech płytki, przyspieszony.

Oddech płytki, przyspieszony.

background image

 

 

 

 

Wstrząs Urazowy

Wstrząs Urazowy

Postępowanie na miejscu wypadku

Postępowanie na miejscu wypadku

 

 

zatamowanie krwawienia

zatamowanie krwawienia

 

 

tlenoterapia

tlenoterapia

 

 

szybki transport

szybki transport

Leczenie

Leczenie

 

 

zwiększenie zaopatrzenia komórek w tlen i inne substancje 

zwiększenie zaopatrzenia komórek w tlen i inne substancje 

energetyczne

energetyczne

 

 

wyrównanie objętości krwi krążącej

wyrównanie objętości krwi krążącej

 

 

wyrównanie zaburzeń krążenia obwodowego i jego skutków

wyrównanie zaburzeń krążenia obwodowego i jego skutków

Powikłania wstrząsu:

Powikłania wstrząsu:

 

 

Ostra niewydolność nerek

Ostra niewydolność nerek

 

 

Zespół ostrej niewydolności oddechowej

Zespół ostrej niewydolności oddechowej

 

 

Zespół rozsianego wykrzepiania 

Zespół rozsianego wykrzepiania 

wewnątrznaczyniowego (DIC). 

wewnątrznaczyniowego (DIC). 

background image

 

 

 

 

Podstawy transfuzjologii 

Podstawy transfuzjologii 

(preparaty krwiopochodne i 

(preparaty krwiopochodne i 

krwiozastępcze)

krwiozastępcze)

Wskazania do stosowania krwi i jej 

Wskazania do stosowania krwi i jej 

preparatów:

preparatów:

 

 

nagła utrata krwi powyżej 20% objętości krwi krążącej 

nagła utrata krwi powyżej 20% objętości krwi krążącej 

lub osocza (wstrząs hipowolemiczny)

lub osocza (wstrząs hipowolemiczny)

 

 

znaczne pogorszenie zdolności przenoszenia tlenu w 

znaczne pogorszenie zdolności przenoszenia tlenu w 

ciężkiej niedokrwistości

ciężkiej niedokrwistości

 

 

niedobory osoczowych czynników krzepnięcia z 

niedobory osoczowych czynników krzepnięcia z 

objawami skazy krwotocznej, także u chorych 

objawami skazy krwotocznej, także u chorych 

operowanych

operowanych

 

 

ciężkie niedobory innych białek osocza, prowadzące do 

ciężkie niedobory innych białek osocza, prowadzące do 

powikłań zagrażających życiu

powikłań zagrażających życiu

 

 

wymienne przetaczanie krwi w chorobie hemolitycznej 

wymienne przetaczanie krwi w chorobie hemolitycznej 

noworodków oraz w niektórych ciężkich zatruciach

noworodków oraz w niektórych ciężkich zatruciach

 

 

krążenie pozaustrojowe

krążenie pozaustrojowe

background image

 

 

 

 

Podstawy transfuzjologii

Podstawy transfuzjologii

Przetaczamy:

Przetaczamy:

1. 

1. 

Preparaty krwiopochodne:

Preparaty krwiopochodne:

-krew pełną (w dużej utracie krwi)

-krew pełną (w dużej utracie krwi)

-preparaty krwinek czerwonych

-preparaty krwinek czerwonych

-koncentrat krwinek czerwonych KKCZ (standardowy 

-koncentrat krwinek czerwonych KKCZ (standardowy 

preparat do przetoczeń,  pozbawiony 2/3 osocza)

preparat do przetoczeń,  pozbawiony 2/3 osocza)

-koncentrat krwinek czerwonych ubogoleukocytarnych

-koncentrat krwinek czerwonych ubogoleukocytarnych

 

 

(bez 70-80% leukocytów, stosowane u chorych z 

(bez 70-80% leukocytów, stosowane u chorych z 

reakcją

reakcją

 

 

gorączkową po wcześniejszym podaniu KKCZ)

gorączkową po wcześniejszym podaniu KKCZ)

-krwinki czerwone płukane (stosowane u chorych z 

-krwinki czerwone płukane (stosowane u chorych z 

reakcją 

reakcją 

gorączkową po wcześniejszym podaniu preparatu 

gorączkową po wcześniejszym podaniu preparatu 

ubogoleukocytarnego)

ubogoleukocytarnego)

-krwinki czerwone mrożone (do przetoczeń krwi 

-krwinki czerwone mrożone (do przetoczeń krwi 

własnej 

własnej 

przy planowanych zabiegach chirurgicznych)

przy planowanych zabiegach chirurgicznych)

-płytki krwi

-płytki krwi

-koncentrat krwinek płukanych (u chorych z poważną 

-koncentrat krwinek płukanych (u chorych z poważną 

skazą krwotoczną, ostrą białaczką, w przypadku 

skazą krwotoczną, ostrą białaczką, w przypadku 

chemioterapii)

chemioterapii)

-składniki osocza

-składniki osocza

-osocze świeżo mrożone FFP

-osocze świeżo mrożone FFP

-koncentrat czynnika VIII i IX

-koncentrat czynnika VIII i IX

-albuminy 5% (ciśnienie osmotyczne = ciśnienie 

-albuminy 5% (ciśnienie osmotyczne = ciśnienie 

osocza)

osocza)

-albuminy 20% i 25% (są bardziej stężone)

-albuminy 20% i 25% (są bardziej stężone)

-immunoglobiny

-immunoglobiny

2. 

2. 

Preparaty krwiozastępcze:

Preparaty krwiozastępcze:

- zwiększają objętość osocza 

- zwiększają objętość osocza 

(uzupełniają utraconą objętość 

(uzupełniają utraconą objętość 

krwi)

krwi)

- zwiększają przepływ tkankowy 

- zwiększają przepływ tkankowy 

(rozcieńczają krew i zmniejszają 

(rozcieńczają krew i zmniejszają 

jej lepkość)

jej lepkość)

- zwiększają utlenowanie 

- zwiększają utlenowanie 

narządów (stwarzają możliwość 

narządów (stwarzają możliwość 

lepszego wykorzystania krwinek 

lepszego wykorzystania krwinek 

czerwonych)

czerwonych)

- koloidy (ze względu na duże 

- koloidy (ze względu na duże 

cząsteczki dłużej utrzymują się w 

cząsteczki dłużej utrzymują się w 

łożysku naczyniowym i skuteczniej 

łożysku naczyniowym i skuteczniej 

zwiększają objętość naczyniową)

zwiększają objętość naczyniową)

- dekstrany (wielocukier): 

- dekstrany (wielocukier): 

dekstran 40 6% i 10%, dekstran 

dekstran 40 6% i 10%, dekstran 

70 6%

70 6%

- HAES: roztwory skrobi 3%, 6% i 

- HAES: roztwory skrobi 3%, 6% i 

10% (hydroksyetylowana 

10% (hydroksyetylowana 

pochodna skrobi)

pochodna skrobi)

- żelatyny (gelafundin): roztwór 

- żelatyny (gelafundin): roztwór 

skrobi

skrobi

- haemofusin 10%

- haemofusin 10%

- krystaloidy (szybko przenikają 

- krystaloidy (szybko przenikają 

przez ściany naczynia, krótko 

przez ściany naczynia, krótko 

utrzymują się w łożysku 

utrzymują się w łożysku 

naczyniowym-pozostaje około 20-

naczyniowym-pozostaje około 20-

25%, podaje się je przy utracie 

25%, podaje się je przy utracie 

krwi do 20%)

krwi do 20%)

- glukoza 5%, 10% i 40%

- glukoza 5%, 10% i 40%

- 0,9% Natrium Chloratum

- 0,9% Natrium Chloratum

- roztwór Ringera

- roztwór Ringera

- płyn wieloelektrolitowy

- płyn wieloelektrolitowy

background image

 

 

 

 

Podstawy transfuzjologii

Podstawy transfuzjologii

Przetaczanie krwi i jej preparatów wymaga:

Przetaczanie krwi i jej preparatów wymaga:

badań serologicznych

badań serologicznych

 (oznaczenie grupy krwi w 

 (oznaczenie grupy krwi w 

zakresie ABO i Rh)

zakresie ABO i Rh)

próby krzyżowej

próby krzyżowej

 (ma na celu wykazanie zgodności lub 

 (ma na celu wykazanie zgodności lub 

niezgodności serologicznej pomiędzy dawcą a biorcą, 

niezgodności serologicznej pomiędzy dawcą a biorcą, 

przeprowadza się badania surowicy dawcy z krwinkami 

przeprowadza się badania surowicy dawcy z krwinkami 

biorcy i odwrotnie)

biorcy i odwrotnie)

próby biologicznej

próby biologicznej

 (wykonywana na samym początku 

 (wykonywana na samym początku 

przetaczania u wszystkich chorych, polega na szybkim 

przetaczania u wszystkich chorych, polega na szybkim 

wprowadzeniu 30 ml krwi do żyły chorego, następnie 

wprowadzeniu 30 ml krwi do żyły chorego, następnie 

zmniejszenia szybkości przetaczania do 20 kropli na 

zmniejszenia szybkości przetaczania do 20 kropli na 

minutę i obserwowaniu chorego przez 10 minut – tętno, 

minutę i obserwowaniu chorego przez 10 minut – tętno, 

oddech, wygląd zewnętrzny, samopoczucie; w 

oddech, wygląd zewnętrzny, samopoczucie; w 

przypadku niepokojących objawów przerywa się 

przypadku niepokojących objawów przerywa się 

transfuzję)

transfuzję)

background image

 

 

 

 

Podstawy transfuzjologii

Podstawy transfuzjologii

Powikłania poprzetoczeniowe wczesne:

Powikłania poprzetoczeniowe wczesne:

-ostra, wewnątrznaczyniowa hemoliza (wstrząs hemolityczny)

-ostra, wewnątrznaczyniowa hemoliza (wstrząs hemolityczny)

-odczyn alergiczny w postaci zaczerwienienia skóry, wysypki, obrzęku głośni i 

-odczyn alergiczny w postaci zaczerwienienia skóry, wysypki, obrzęku głośni i 

duszności, 

duszności, 

bądź wstrząsu anafilaktycznego

bądź wstrząsu anafilaktycznego

-odczyn gorączkowy

-odczyn gorączkowy

-niekardiogenny obrzęk płuc

-niekardiogenny obrzęk płuc

-przeciążenie krążenia 

-przeciążenie krążenia 

-wstrząs septyczny

-wstrząs septyczny

-powikłania zatorowe

-powikłania zatorowe

-zaburzenia rytmu serca

-zaburzenia rytmu serca

Powikłania poprzetoczeniowe późne:

Powikłania poprzetoczeniowe późne:

-łagodna żółtaczka po KKCZ

-łagodna żółtaczka po KKCZ

-opóźnione odczyty hemolityczne

-opóźnione odczyty hemolityczne

-poprzetoczeniowe choroby zakaźne

-poprzetoczeniowe choroby zakaźne

Autotransfuzja:

Autotransfuzja:

Jest to przetoczenie choremu jego własnej krwi w trakcie zabiegu

Jest to przetoczenie choremu jego własnej krwi w trakcie zabiegu

Przeciwwskazania:

Przeciwwskazania:

-zły stan ogólny

-zły stan ogólny

-niedokrwistość

-niedokrwistość

-niewydolność oddechu i krążenia oraz nerek i wątroby

-niewydolność oddechu i krążenia oraz nerek i wątroby

-nowotwory złośliwe

-nowotwory złośliwe

background image

 

 

 

 

DIC

DIC

Zespół rozsianego wykrzepiania 

Zespół rozsianego wykrzepiania 

wewnątrznaczyniowego

wewnątrznaczyniowego

 czasem też 

 czasem też 

zespół 

zespół 

DIC

DIC

 (od 

 (od 

ang. 

ang. 

disseminated intravascular coagulation

disseminated intravascular coagulation

 - 

 - 

DIC

DIC

), zespół 

), zespół 

chorobowy polegający na aktywacji (w przebiegu różnych 

chorobowy polegający na aktywacji (w przebiegu różnych 

chorób) kaskady krzepnięcia i wytworzenie licznych 

chorób) kaskady krzepnięcia i wytworzenie licznych 

mikrozakrzepów w świetle małych naczyń krwionośnych, 

mikrozakrzepów w świetle małych naczyń krwionośnych, 

co w efekcie często doprowadza do zużycia czynników 

co w efekcie często doprowadza do zużycia czynników 

krzepnięcia, szczególnie fibrynogenu, czynnika VIII i V 

krzepnięcia, szczególnie fibrynogenu, czynnika VIII i V 

oraz płytek krwi, powodując objawy skazy krwotocznej 

oraz płytek krwi, powodując objawy skazy krwotocznej 

("koagulopatia ze zużycia").

("koagulopatia ze zużycia").

Najczęściej dochodzi wówczas do masowej 

Najczęściej dochodzi wówczas do masowej 

fibrynolizy, czemu towarzyszą liczne wynaczynienia i 

fibrynolizy, czemu towarzyszą liczne wynaczynienia i 

krwotoki. DIC może doprowadzić do wstrząsu, który 

krwotoki. DIC może doprowadzić do wstrząsu, który 

niekiedy kończy się nawrotem choroby. Jeśli wstrząs 

niekiedy kończy się nawrotem choroby. Jeśli wstrząs 

dotyczy wielu narządów, może okazać się śmiertelny 

dotyczy wielu narządów, może okazać się śmiertelny 

background image

 

 

 

 

DIC

DIC

Przyczyny:

Przyczyny:

Wykrzepianie wyzwalają bezpośrednio głównie uwolniony czynnik 

Wykrzepianie wyzwalają bezpośrednio głównie uwolniony czynnik 

tkankowy (TF) i tromboplastyna oraz odsłonięcie warstwy 

tkankowy (TF) i tromboplastyna oraz odsłonięcie warstwy 

podśródbłonkowej naczyń. Do przyczyn pośrednich należą:

podśródbłonkowej naczyń. Do przyczyn pośrednich należą:

 

 

powikłania ginekologiczne (najczęstsza przyczyna) - zator wodami 

powikłania ginekologiczne (najczęstsza przyczyna) - zator wodami 

płodowymi, rzucawka, przedwczesne odklejenie łożyska, sztuczne 

płodowymi, rzucawka, przedwczesne odklejenie łożyska, sztuczne 

poronienie, obumarcie płodu

poronienie, obumarcie płodu

 

 

sepsa, najczęściej spowodowana bakteriami gram-ujemnymi 

sepsa, najczęściej spowodowana bakteriami gram-ujemnymi 

uwalniającymi lipopolisacharyd, a także rzadziej gram-dodatnimi (z 

uwalniającymi lipopolisacharyd, a także rzadziej gram-dodatnimi (z 

powodu ich mukopolisacharydów)

powodu ich mukopolisacharydów)

 

 

uszkodzenia tkanek, takie jak przy oparzeniach, zabiegu 

uszkodzenia tkanek, takie jak przy oparzeniach, zabiegu 

chirurgicznym, wypadku (np. zmiażdżenia)

chirurgicznym, wypadku (np. zmiażdżenia)

 

 

hemolityczna reakcja poprzetoczeniowa i masywne przetoczenia

hemolityczna reakcja poprzetoczeniowa i masywne przetoczenia

 

 

gorączki krwotoczne wywołane przez różne wirusy, a także wiremia 

gorączki krwotoczne wywołane przez różne wirusy, a także wiremia 

w przypadku CMV, HIV, Epsteina-Barr

w przypadku CMV, HIV, Epsteina-Barr

 

 

ostra białaczka promielocytowa, gruczolakorak

ostra białaczka promielocytowa, gruczolakorak

 

 

ukąszenie przez niektóre jadowite węże

ukąszenie przez niektóre jadowite węże

 

 

choroby trzustki (rak, ostre zapalenie lub zaostrzenie zapalenia 

choroby trzustki (rak, ostre zapalenie lub zaostrzenie zapalenia 

przewlekłego)

przewlekłego)

 

 

wstrząs.

wstrząs.

background image

 

 

 

 

DIC

DIC

Leczenie:

Leczenie:

 

 

opanowanie wstrząsu

opanowanie wstrząsu

 

 

wyrównanie hipowolemii

wyrównanie hipowolemii

 

 

dobre ocieplenie

dobre ocieplenie

 

 

tlen

tlen

 

 

antybiotyki

antybiotyki

 

 

przeciwdziałanie kwasicy

przeciwdziałanie kwasicy

 

 

zniesienie bólu

zniesienie bólu

 

 

postępowanie profilaktyczne DIC - 

postępowanie profilaktyczne DIC - 

heparyna we wlewie ciągłym 300-500j./h lub 

heparyna we wlewie ciągłym 300-500j./h lub 

2-3x5000j./d

2-3x5000j./d

background image

 

 

 

 

ARDS 

ARDS 

Zespół ostrej niewydolności oddechowej

Zespół ostrej niewydolności oddechowej

 (ARDS, ang. 

 (ARDS, ang. 

Acute respiratory distress syndrome

Acute respiratory distress syndrome

), zwany również 

), zwany również 

zespołem niewydolności oddechowej

zespołem niewydolności oddechowej

 (RDS, ang. 

 (RDS, ang. 

respiratory distress syndrome

respiratory distress syndrome

) , 

) , 

zespołem 

zespołem 

niewydolności oddechowej dorosłych

niewydolności oddechowej dorosłych

 (w odróżnieniu 

 (w odróżnieniu 

od IRDS), 

od IRDS), 

mokrym płucem

mokrym płucem

 (ang. 

 (ang. 

wet lung

wet lung

) lub 

) lub 

płucem 

płucem 

Da Nang

Da Nang

 (ang. 

 (ang. 

Da Nang lung

Da Nang lung

) jest poważną reakcją płuc 

) jest poważną reakcją płuc 

na różne czynniki, które je uszkadzają. Jest to 

na różne czynniki, które je uszkadzają. Jest to 

najważniejsze schorzenie prowadzące do obrzęku płuc ze 

najważniejsze schorzenie prowadzące do obrzęku płuc ze 

wzrostu przepuszczalności.

wzrostu przepuszczalności.

ARDS

ARDS

 jest poważnym stanem chorobowym płuc 

 jest poważnym stanem chorobowym płuc 

spowodowanym różnorodnymi bezpośrednimi lub 

spowodowanym różnorodnymi bezpośrednimi lub 

pośrednimi czynnikami uszkadzającymi. Zespół ten 

pośrednimi czynnikami uszkadzającymi. Zespół ten 

charakteryzuje się zapaleniem miąższu płucnego 

charakteryzuje się zapaleniem miąższu płucnego 

prowadzącym do upośledzenia wymiany gazowej z 

prowadzącym do upośledzenia wymiany gazowej z 

towarzyszącym uwalnianiem mediatorów procesu 

towarzyszącym uwalnianiem mediatorów procesu 

zapalnego, hipoksemią. Często doprowadza do zespołu 

zapalnego, hipoksemią. Często doprowadza do zespołu 

niewydolności wielonarządowej (MOD). Jest to stan 

niewydolności wielonarządowej (MOD). Jest to stan 

zagrażający życiu, często kończący się śmiercią. 

zagrażający życiu, często kończący się śmiercią. 

Zazwyczaj wymaga zastosowania mechanicznej 

Zazwyczaj wymaga zastosowania mechanicznej 

wentylacji oraz przyjęcia na oddział intensywnej opieki 

wentylacji oraz przyjęcia na oddział intensywnej opieki 

medycznej. Mniej poważną postacią jest ostre 

medycznej. Mniej poważną postacią jest ostre 

uszkodzenie płuc (ALI).

uszkodzenie płuc (ALI).

background image

 

 

 

 

ARDS

ARDS

Ostra niewydolność oddechu u dorosłych

Ostra niewydolność oddechu u dorosłych

Spowodowana jest rozsianymi lub ogniskowymi uszkodzeniami płuc o ostrym przebiegu.

Spowodowana jest rozsianymi lub ogniskowymi uszkodzeniami płuc o ostrym przebiegu.

Przyczyny ARDS:

Przyczyny ARDS:

-posocznica

-posocznica

-aspiracja kwaśnej treści żołądkowej

-aspiracja kwaśnej treści żołądkowej

-masywne przetaczanie krwi

-masywne przetaczanie krwi

-zator powietrzny lub tłuszczowy

-zator powietrzny lub tłuszczowy

-podtopienie

-podtopienie

-reakcja toksyczna (np. drażniące gazy)

-reakcja toksyczna (np. drażniące gazy)

Przyczyny ogniskowe

Przyczyny ogniskowe

-płatowe zapalenie płuc

-płatowe zapalenie płuc

-stłuczenie płuca

-stłuczenie płuca

-ostra niedodma (utrata powietrzności przez pęcherzyki płucne w danym rejonie)

-ostra niedodma (utrata powietrzności przez pęcherzyki płucne w danym rejonie)

Objawy ARDS

Objawy ARDS

-tachypnoe (powyżej 39x/min)

-tachypnoe (powyżej 39x/min)

-duszność

-duszność

-rozsiane rzężenia i świsty nad płucami

-rozsiane rzężenia i świsty nad płucami

-inne objawy zależne od przyczyny

-inne objawy zależne od przyczyny

Postępowanie

Postępowanie

-utrzymanie drożności dróg oddechowych

-utrzymanie drożności dróg oddechowych

-utrzymanie dostatecznej wentylacji i optymalnego natlenowania krwi 

-utrzymanie dostatecznej wentylacji i optymalnego natlenowania krwi 


Document Outline