Badanie klatki piersiowej

Opracowali: lek.med. Marcin Wawrzycki

lek.med. Szymon Wcisło

Klinika Chirurgii Ogólnej i Torakochirurgii USK
nr2 im.WAM

Kierownik Kliniki:

prof. dr hab.n.med. M. Brocki

Badanie klatki piersiowej

Okolice klatki piersiowej:

1. Powierzchnia przednia:

a)okolica nadobojczykowa
b)

okolica podobojczykowa

c)okolica sutkowa – przedłużenie okolicy
podobojczykowej ku dołowi do VI żebra
d)

okolica podżebrowa klatki piersiowej

- ciągnąca się

od VI żebra do brzegu

żeber

Badanie klatki piersiowej

Okolice klatki piersiowej:

2. Powierzchnia boczna:

a)okolica pachowa

3. Powierzchnia tylna:

a)okolica nadgrzebieniowa
b)

okolica podgrzebieniowa

c)okolica podłopatkowa
d)

okolica międzyłopatkowa

Badanie klatki piersiowej

Linie orientacyjne klatki piersiowej:

1. Ściana przednia:

- linia pośrodkowa ciała
- parzyste linie mostkowe
- parzyste linie środkowo-obojczykowe
- parzyste linie przymostkowe

Badanie klatki piersiowej

Linie orientacyjne klatki piersiowej:

2. Ściana boczna:

- parzyste przednie linie pachowe
- parzyste środkowe linie pachowe
- parzyste tylne linie pachowe

Badanie klatki piersiowej

Linie orientacyjne klatki piersiowej:

3. Ściana tylna:

- linia kręgowa
- parzyste linie przykręgowe
- parzyste linie łopatkowe

Badanie klatki piersiowej

Charakterystyczne punkty kl.

piersiowej:

1. Wcięcie jarzmowe mostka
2. Kąt Ludwika – połączenie rękojeści z

trzonem mostka oraz miejsce przyczepu
chrząstek drugich żeber

3. Uwypuklenie wyrostka ościstego siódmego

kręgu szyjnego

Badanie klatki piersiowej

Oglądanie

Badanie palpacyjne

Opukiwanie

Osłuchiwanie

Badanie klatki piersiowej

Oglądanie:

1. Symetria:

- prawa połowa jest niewiele większa od lewej
- wypełnione dołki nad- i podobojczykowe
- kąt mostkowy jest miernie zaznaczony
- międzyżebrza wypełnione
- łopatki przylegają ściśle do ściany kl. piersiowej
- barki znajdują się na tym samym poziomie
- kąt nadbrzuszny jest prawie prosty

Badanie klatki piersiowej

Oglądanie:

2. Kształt kl. piersiowej:

- kl. piersiowa rozedmowa
- kl. piersiowa krzywicza (np. „pierś kurza”)
- kl. piersiowa lejkowata i szewska

Badanie klatki piersiowej

Oglądanie:

3. Ocena ruchomości kl. piersiowej
4. Ocena częstości oddychania (14-20 /min,

stosunek czasowy wdechu do wydechu 2:3)

5. Ocena toru oddychania:

- brzuszny (typus abdominalis)
- piersiowy (typus costalis)

6. Ocena okolicy przedsercowej

- uderzenie koniuszkowe

Badanie klatki piersiowej

Badanie palpacyjne:

1. Rozszerzalność kl. piersiowej (ograniczenie

rozszerzalności po stronie zmiany –
rozedma, zwłóknienie płuc, płyn w jamie
opłucnej, złamania żeber)

2. Drżenie piersiowe (dostarcza informacji o

gęstości leżącego pod spodem miąższu lub
obecności zmian w jamie opłucnowej –
warunkiem powstania jest drożność oskrzeli)

Badanie klatki piersiowej

Badanie palpacyjne:

2. Drżenie piersiowe cd.:

- osłabione: odma opłucnowa, wysiękowe
zapalenie opłucnej, w miejscu dużego guza w
ścianie kl. piersiowej, w chorobach
wywołujących zatkanie oskrzeli
- wzmożone: w chorobach przebiegających
ze wzmożeniem spoistości płuc – zapalenie ,
guz, zawał, zwłóknienie (bez upośledzenia
drożności oskrzela)

Badanie klatki piersiowej

Badanie palpacyjne:

3. Krepitacje (trzeszczenia) – odma podskórna
4. Uderzenie koniuszkowe serca – efekt

uderzenia koniuszka serca w czasie skurczu
o przednią ścianę kl. piersiowej, wyczuwalne
w V m.ż. przyśrodkowo od linii środkowo-
obojczykowej lewej.

Badanie klatki piersiowej

Opukiwanie:

1. Orientacyjne – oceniające symetryczność

odgłosu (2 m.ż. z przodu kl. piersiowej,
dołki nadobojczykowe, 4 m.ż. w linii środkowo-
obojczykowej, 6 m.ż. w linii pachowej
środkowej , środki okolic nadgrzebieniowych,
międzyłopatkowych, podłopatkowych

2. Szczegółowe – oceniające charakter odgłosu

opukowego, granice płuc, ruchomość granic
płuc.

Badanie klatki piersiowej

Linia

Płuco prawe

Płuco lewe

Przymostkowa

V żebro

IV żebro

Środkowo-

obojczykowa

VI żebro

Środkowo-

pachowa

VII żebro

VIII żebro

Łopatkowa

XI żebro

Przykręgowa

X żebro

Badanie klatki piersiowej

Opukiwanie:

1. Charakter odgłosu opukowego:

- jawny – niskie brzmienie, trwa stosunkowo
długo, stwierdza się go w miejscach
przylegania prawidłowego płuca do ściany
kl. piersiowej (wzór – środek II lewego m.ż.)
- nadmiernie jawny – dźwięk nieco niższy,
trwający dość długo (rozedma, odma
opłucnowa)

Badanie klatki piersiowej

Opukiwanie:

1. Charakter odgłosu opukowego cd.:

- stłumiony – dźwięk krótki, o wyższej
częstotliwości, występuje w chorobach
narządu oddechowego, które prowadzą do
bezpowietrzności tkanki płucnej, powstania
bezpowietrznych jam lub znacznego
utrudnienia przewodzenia drgań ściany
klatki piersiowej

Badanie klatki piersiowej

Opukiwanie serca:

a) Stłumienie względne – rzut sylwetki serca i

dużych naczyń na przednią ścianę klatki
piersiowej (obarczone dużym błędem)

b) Stłumienie bezwzględne – obszar

bezpośredniego przylegania serca do przedniej
ściany klatki piersiowej (lewa granica pokrywa
się z miejscem uderzenia koniuszkowego,
granicę prawą stanowi lewy brzeg mostka,
górna granica to górny brzeg IV żebra)

Badanie klatki piersiowej

Osłuchiwanie:

Zadania osłuchiwania kl. piersiowej:
- określenie charakteru szmerów
oddechowych
- poszukiwanie szmerów oddechowych
dodatkowych
- zbadanie przewodzenia głosu i szeptu

Badanie klatki piersiowej

Osłuchiwanie:

Szmery oddechowe podstawowe:
- szmer oskrzelowy- słyszalny na przebiegu rzutu
tchawicy na kl. piersiową, w innej lokalizacji jest
szmerem patologicznym i świadczy o bezpowietrzności
miąższu płuca przy drożnym oskrzelu (nacieczenie,
niedodma)
- szmer pęcherzykowy – najbardziej rozległy szmer
podstawowy, który się słyszy u zdrowych osób w zakresie
przylegania płuc do kl. piersiowej, powstaje przy
przechodzeniu powietrza z oskrzeli o szerszym świetle do
oskrzeli coraz węższych, a z nich do pęcherzyków
płucnych

Badanie klatki piersiowej

Osłuchiwanie:

Szmer pęcherzykowy cd.:
- prawidłowy – najlepiej słyszalny podczas

wdechu, a warunkiem powstania jest drożność

oskrzela oraz powietrzność miąższu płuca
- zaostrzony – powstaje w wyniku zwiększania

się oporów w drogach oddechowych

(zapalenie oskrzeli, astma oskrzelowa)
- osłabiony – konsekwencja upośledzenia

przewodzenia szumu (rozedma, niedodma,

choroby opłucnej)

Badanie klatki piersiowej

Osłuchiwanie:

2. Szmery oddechowe dodatkowe:

- rzężenia – powstają w oskrzelach i jamach
opłucnych podczas oddychania i kaszlu wskutek
drgań powietrza wywołanych przesuwaniem się
w nich wydzieliny
a) suche – powstają wyłącznie w oskrzelach przy
obrzmieniu błony śluzowej i gromadzeniu się w
nich

gęstej wydzieliny (świsty – dotyczą

małych oskrzeli;

furczenia – zmiany

zlokalizowane w dużych oskrzelach)

Badanie klatki piersiowej

Osłuchiwanie:

Szmery oddechowe dodatkowe cd.:
b) wilgotne – mogą powstawać w oskrzelach i

jamach opłucnych, słyszymy je w zapaleniach

oskrzeli, w rozszerzeniach oskrzeli, w

przypadkach jam na tle gruźlicy; w zależności

od kalibru oskrzeli wyróżniamy
-rz.w. drobnobańkowe
-rz.w. średniobańkowe
-rz.w. grubobańkowe

Badanie klatki piersiowej

Osłuchiwanie:

Szmery oddechowe dodatkowe cd.:
- trzeszczenia – powstają na skutek
gwałtownego otwierania się pęcherzyków
płucnych częściowo wypełnionych
materiałem zapalnym lub uciśniętych przez
nieczynne pęcherzyki

Badanie klatki piersiowej

Osłuchiwanie serca:

1. Zastawka dwudzielna – okolica uderzenia

koniuszkowego

2. Zastawka tętnicy głównej – II prawe m.ż.

przy mostku

3. Zastawka tętnicy płucnej – II lewe m.ż. przy

mostku

4. Zastawka trójdzielna – przyczep V prawego

żebra do mostka

Document Outline