Nessun titolo diapositiva

Substancja czynna

Spośród limonoidów występujących w neem należących do grupy C-Secomiliacine

(azadirachtyna, salanina, nimbina), blisko 83% stanowi azadirachtyna A występująca w nasionach miodli. Jest ona także
najskuteczniej działającą substancją owadobójczą. Do chwili obecnej wyodrębniono 13 innych izomerów strukturalnych
azadirachtyny A; wśród nich największe znaczenie mają azadirachtyna B i azadirachtyna E, występujące w niewielkich
ilościach, ale mające bardzo skuteczne działanie owadobójcze.

Mechanizm działania.

Działa przede wszystkim jako regulator wzrostu (działanie juwenizujące), zakłócając rozwój

owadów  w  stadiach  preimaginalnych.  Hamuje  powstawanie  i  wydzielanie  ekdysonu,  głównego  hormonu  regulującego
przeobrażanie.  Oddziaływuje  na  poziomie  hormonalnym,  powodując  zaburzenia  morfogenetyczne,  co  prowadzi  do
powstawania tzw. larw permanentnych, czyli niezdolnych do przekształcania się w postacie dorosłe z powodu zniszczenia
naskórka.  Redukuje  znaczne  zainteresowanie  owada  walorami  smakowymi  rośliny  (wynikające  z  efektu  o  charakterze
neurofizjologicznym)  oraz  posiada  właściwości  odstraszające  o  charakterze  węchowym.  Stosowanie  azadirachtyny
powoduje  także  znaczący  spadek  aktywności  samic  w  składaniu  jaj  oraz  żywotności  jaj  u  wielu  owadów.  Działa
kontaktowo i żołądkowo.

Spektrum działania.

Jest dość szerokie, obejmuje m.in. prostoskrzydłe (Orthoptera), pluskwiaki równoskrzydłe

(Homoptera), mszycarzowate (Aphididae), piewikowate (Cicadellidae), błonkówki (Hymenoptera), pluskwiaki
różnoskrzydłe (Heteroptera), przylżeńce (Thysanoptera), mącznikowate (Aleurodidae), motyle (Lepidoptera), muchówki
(Diptera) z rodziny miniarkowate (Agromyzidae), chrząszcze (Coleoptera). Produkt działa także na roztocza, a w formie
wyciągu posiada działanie grzybobójcze i nicieniobójcze.

Właściwości lecznicze.

Azadirachtyna wykazała swoje właściwości także w bardzo niskich stężeniach oraz w

niewielkim zakresie działanie układowe, mocniejsze w przypadku stosowania na korzenie, słabsze przy stosowaniu na
części naziemne rośliny. Działanie na fitofagi nie jest natychmiastowe i nie powoduje ich śmierci, przejawia się tym, że
po pewnym czasie znikają one z porażonych roślin.

Rejestracja.

We Włoszech produkt jest zarejestrowany.

Klasa toksyczności.

Xi (drażniąca), Nc (nie klasyfikowana).

Karencja

3 dni.

Azadirachtyna

Azadirachtyna
wyciąg z Azadirachta Indica (drzewo neem = miodla indyjska)

Informacje ogólne

Substancja czynna ekstrahowana z nasion rośliny

tropikalnej Azadirachta Indica, gatunku drzewa z rodziny Meliacee, rosnącego na
Półwyspie  Indyjskim,  obecnie  rozpowszechnionego  także  na  obszarach
tropikalnych  i  subtropikalnych  Afryki,  Ameryki  i  Australii.  Główną  cechą  tego
drzewa  jest  obecność  w  różnych  częściach  (liściach,  nasionach,  owocach,
drewnie  i  korze)  licznych  substancji  czynnych  mających  właściwości  lecznicze
należących  do  klasy  limonoidów.  Spośród  ponad  100  substancji,  z  punktu
widzenia  biologicznego  największe  znaczenie  mają  limonoidy  trójterpenoidowe.
Wśród  nich  wyodrębniono  kolejnych  9  grup,  z  których  część  tworzy  kolejne
limonoidy.  Limonoid  tetranotrójterpenoidowy,  znany  powszechnie  jako
azadirachtyna,  jest  substancją  najbardziej  aktywną.  Jej  cząsteczki  organiczne
wyizolowano  ze  wszystkich  części  rośliny,  ale  działanie  owadobójcze  mają  tylko
cząsteczki  zawarte  w  nasionach  i  tłoczonym  z  nich  oleju.    Zazwyczaj  zawartość
azadirachtyny  w  nasionach  jest  bardzo  różna  (0,1-1%),  zależy  to  od  obszaru
pochodzenia materiału oraz od sezonu.

Substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego

Informacje ogólne

Substancje organiczne o złożonym składzie chemicznym, które wskutek działania kwasów lub zasad

ulegają hydrolizie, tworząc krótkie łańcuchy polipeptydów, aminokwasów i amoniaku. Stosowane są jako atraktanty, w
mieszaninach z insektycydami, w zwalczaniu dorosłych postaci różnych gatunków muchówek, szkodników drzew owocowych i
drzew oliwnych. Produkt otrzymuje się na drodze hydrolizy białek pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego.

Substancja czynna.

Hydrolizaty białkowe (peptydy, polipeptydy, itp.).

Mechanizm działania.

Wykazują działanie wabiące, także na duże odległości. Wykorzystuje się fakt, że muchówki, przed

złożeniem jaj, przez pewien okres muszą odżywiać się białkami. Zwabione w ten sposób owady giną pod wpływem działania
insektycydu wchodzącego w skład przygotowanej mieszanki atraktantem.

Spektrum działania.

Bactrocera oleae Gmel, Ceratitis capitata Wied., Ragholetis cerasi (nasionnica trześniówka).

Właściwości lecznicze.

Zraszane są korony drzew owocowych, niekiedy zabieg powtarza się w odstępie 20-30 dni.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano kilka preparatów na bazie hydrolizatów białkowych. W niektórych państwach

członkowskich produkt nie jest uznawany jako środek ochrony roślin, wobec czego nie podlega przepisom o środkach ochrony
roślin.

Klasa toksykologiczna.

Nc (nie klasyfikowany).

Okres karencji.

Należy przestrzegać okresu karencji określonego dla insektycydu wchodzącego w skład mieszanki.

Obszar zastosowania.

Drzewa owocowe (czereśnie), cytrusowe, drzewa oliwne.

Toksyczność i selektywność.

Hydrolizaty białkowe generalnie uznawane są za nietoksyczne i nieszkodliwe dla środowiska,

ponieważ ulegają degradacji w glebie.

Fitotoksyczność.

Nie są fitotoksyczne.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Zazwyczaj miesza się ze środkami owadobójczymi (pyretroidami

syntetycznymi). Zawsze należy przestrzegać wskazówek podanych na etykiecie.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Substancje wabiące (atraktanty). Można stosować tylko w połączeniu z

innymi produktami znajdującymi się w wykazie w Załączniku II B Rozporządzenia EWG 2092/91 z późniejszymi zmianami.

Hydrolizaty białkowe

Substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego

Preparaty handlowe zawierające hydrolizaty białkowe

Nazwa handlowa

Producent

Amadene

Baigro

Buminal

Esca proteica Montedison

Esca proteica Siapa

Esca proteica Silchim

Esca Sariaf

Nu Lure

Chimiberg

Cheminova Agro Italia

Bayer

Isagro Italia

Ind.Chimiche Caffaro

Siapa

Sariaf

Intrachem Italia

Substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego

Lecytyna

Informacje ogólne.

Fosfolipid złożony z mieszaniny dwuglicerydów kwasu olejowego,

palmitynowego  i  stearynowego,  zawierających  cząsteczki  choliny  połączone  wiązaniem
estrowym  z  kwasem fosforowym.  Występuje w komórkach  roślinnych  i  zwierzęcych, jako
budulec, przede wszystkim ściany komórkowej. Lecytyna ma bardzo szerokie zastosowanie
w  przemyśle  spożywczym  jako  emulgator  oraz  antyoksydant  i  stabilizator  (w  Europie
dozwolone jest jej stosowanie jako substancji oznaczonej symbolem E 322). Dzięki swym
właściwościom  stanowi  składnik  mieszanin  wodno-olejowych  insektycydów  i  preparatów
grzybobójczych.    Poprawa  jej  skuteczności  pozwala  na  stosowane  niższych  dawek
substancji aktywnej. Lecytynę uzyskuje się przede wszystkim z nasion soi (inne źródła to
nasiona rzepaku, słonecznika i jaja kurze).

Spektrum działania.

Skutecznie działa na mączniaka jabłoni, winorośli, truskawki i warzyw np. sałaty.

Właściwości lecznicze.

Działa kontaktowo.

Rejestracja.

Produkt nie jest zarejestrowany we Włoszech.

Klasa toksykologiczna.

Nc (nie klasyfikowana).

Okres karencji.

0 dni w przypadku roślin ozdobnych, 3 dni dla ogórka, 7 dni dla jabłoni i winorośli (w Niemczech).

Obszar zastosowania.

W krajach, w których jest zarejestrowana, znajduje zastosowanie w takich uprawach jak ogórek,

winorośl, jabłoń, rośliny ozdobne.

Toksyczność i selektywność.

Nie jest toksyczna dla dżdżownicy Eisenia foetida w dawce 1.000 mg/kg gleby; nie jest

toksyczna dla pszczół w dawkach 100 g. Uznawana za nieszkodliwą dla organizmów pożytecznych, takich jak Encarsia

formosa, Chrysoperla carnea, Diaretiella rapae, Thyphlodromus pyri i Pruchogramma cacoeciae.

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczna.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Lecytynę można mieszać z większością preparatów stosowanych w rolnictwie

ekologicznym.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Fungicyd.

Preparaty handlowe zawierające lecytynę

Nazwa handlowa

Producent

Formuła prosta

Betasan

Lectina

Formuła złożona (lecytyna+olej roślinny)

Bed

Agrisan

Fitofarmaceutica Medica

Cerrus

Substancja czynna.

Różne (w zależności od gatunku rośliny).

Mechanizm działania.

Przypuszcza się, że oleje roślinne oddziaływują na fizjologię stosunków patogen-roślina.

Oleje eteryczne

powodują zazwyczaj zaburzenia rozwoju i rozmnażania grzybów, bakterii i owadów.

Spektrum działania.

Oleje kwasów tłuszczowych skutecznie działają na mączniaki prawdziwe, parch, szarą pleśń, roztocza, mszyce,

wciornastkowate (Thripidae) i mączlikowate (Aleurodidae). Natomiast olejki eteryczne wykazują działanie grzybobójcze przede wszystkim
przy zwalczaniu Penicilium, Alternaria, Fusarium oxysporum, Phytophthora cryptogea, Stemphylium vesicarium, Sphaerotheca fuliginea,
itp.

Właściwości lecznicze.

Działają wyłącznie kontaktowo. Ich trwałość zależy od składu chemicznego, ale łatwo ulegają degradacji,

ponieważ chętnie są atakowane przez mikroorganizmy.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowany jest tylko jeden preparat na bazie pinolenu (olejku sosnowego), jako fitoregulator rozwoju

roślin oraz substancja zapobiegająca transpiracji.

Obszar zastosowania.

Produkt może być stosowany dla gatunków roślin, na których został zarejestrowany. Sadownictwo: drzewa

cytrusowe, jabłoń, grusza, brzoskwinia, nektaryna, czereśnia, morela, śliwa, winorośl, kiwi. Warzywnictwo: warzywa liściaste (sałata,
endywia, szpinak, botwina, pietruszka, bazylia), warzywa, których częścią jadalną jest owoc, ziemniak; burak cukrowy. Inne zastosowania:
sadzonki roślin zielnych, siewki ze szkółek i rośliny szkółkarskie i rozsada, świeżo posadzone sadzonki, siewki drzew zrzucających liście;
rośliny wiecznie zielone w szkółkach, parkach i na terenach zielonych w miastach; rośliny ozdobne obszarów nadmorskich, kwiaty.

Toksyczność i selektywność.

Produkt szkodliwy dla organizmów wodnych.

Fitotoksyczność.

W przeciwieństwie do olejów mineralnych, oleje roślinne nie powodują uszkodzenia roślin, co więcej, ich obecność

przyczynia się w niektórych wypadkach do obniżenia fitotoksyczności mieszanin, do których są dodawane (na przykład w cieczy
bordoskiej).

Współdziałanie z innymi substancjami.

Zaleca się stosowanie olejów roślinnych oddzielnie, chociaż mogą one być stosowane

również w mieszaninach ze zwykłymi produktami stosowanymi w rolnictwie: nawozami dolistnymi i pestycydami.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Insektycyd, akarycyd, fungicyd i inhibitor kiełkowania.

Oleje roślinne

Informacje ogólne

Oleje roślinne można podzielić na oleje pochodne kwasów tłuszczowych i olejki

eteryczne  (lotne).  Oleje  kwasów  tłuszczowych  uzyskuje  się  z  nasion  i  owoców  winorośli,  słonecznika,
rzepaku,  soi,  oliwek,  krokosza  barwierskiego,  itp.  Olejki  eteryczne  są  to  substancje  wytwarzane  przez
rośliny  aromatyczne,  na  przykład  miętę,  sosnę  czy  kminek.  Olejek  miętowy  uzyskuje  się  z  liści  i
kwitnących wierzchołków Mentha piperita L. W skład olejku eterycznego wchodzi mentol, menton, estry
różne,  pinene,  tymol,  karwon,  aldehyd  octowy  i  izowalerianianowy,  octan  i  izowalerianian  metylu  oraz
substancje  taninowe  i  żywiczne.  Olejek  sosnowy  uzyskuje  się  z  odpadów  ścieru  drzewnego  Pinus
palustris Mill. i innych gatunków sosen. W jego skład wchodzą przede wszystkim alkohole drugorzędne i
trzeciorzędne oraz monoterpeny. Olejek kminkowy jest lotnym olejem roślinnym uzyskiwanym z  Carum
carvi  L.,  rośliny  z  rodziny  baldaszkowatych,  występującej  w  Europie  oraz  Azji  Środkowej  i  Zachodniej,
obecnie  uprawianej  w  Wielkiej  Brytanii,  Rosji  i  Ameryce.  W  skład  olejku  kminkowego  wchodzi  karwon
(53-63%) oraz d-limonen.

Substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego

Preparaty handlowe zawierające oleje roślinne

Nazwa handlowa

Producent

Vapor Gard

Intrachem Bio Italia

Substancja czynna.

Pyretryny naturalne (pyretryna I i II, cyneryna I i II, jasmolina I i II) są to estry powstałe w wyniku

reakcji  kwasu  (chryzantemowego  lub  pyretrowego)  z  alkoholem  (pyretrolonem,  cynerolonem,  jasmolonem).  Spośród
wymienionych  estrów  najbardziej  skutecznym  insektycydem  jest  pyretryna  I.  Estry  są  praktycznie  nierozpuszczalne  w
wodzie,  natomiast  bez  trudu  rozpuszczają  się  w  rozpuszczalnikach  organicznych.  Pyretryny  łatwo  ulegają  szybkiej
degradacji  przez  utlenianie,  jeżeli  poddane  są  działaniu  powietrza  i  światła.  Z  tego  powodu,  aby  zwiększyć  jego
stabilność,  do  preparatów  dodaje  się  substancje  mające  działanie  synergizujące  i  stabilizujące,  na  przykład  piperonylo-
butoksyd  (=PPBO).  Początkowo  stosowano  pyretryny  naturalne  jako  „wzorce”,  na  których  począwszy  od  lat  60-tych
opracowano  cały  cykl  pochodnych  półsyntetycznych,  zwanych  pyretroidami,  bardziej  skutecznych  (przede  wszystkim
dzięki większej trwałości) oraz mniej kosztownych w stosunku do molekuł stosowanych pierwotnie.

Mechanizm działania.

Pyretryna jest insektycydem działającym kontaktowo. Atakuje w krótkim czasie układ nerwowy

owadów,  które  już  po  kilku  minutach  tracą  zdolność  koordynacji  ruchów  i  stopniowo  ulegają  paraliżowi.  Działanie
toksyczne jest w każdym razie krótkotrwałe, ponieważ substancja czynna jest w krótkim czasie metabolizowana, wobec
czego  często  działanie  nie  wystarcza,  aby  spowodować  śmierć  owada.  W  preparatach  dostępnych  w  handlu  dodaje  się
zazwyczaj  składniki  synergizujące,  między  innymi  piperonylo-butoksyd,  który  zwiększa  skuteczność  pyretryny  poprzez
hamowanie  oksydazy  (=MFO)  owada.  W  ten  sposób  zostaje  zablokowany  system  ,  ktory  prowadzi  do  detoksykacji
pyretryn.

Spektrum działania.

Skuteczne wobec wielu owadów: przylżeńcow (wciornastkowatych), pluskwiaków (Hemiptera),

mszyc, mączlikowatych, pluskiew, miodówek, skoczkowatych, motyli (owocówka jabłkóweczka, sówkowate,
omacnicowate); chrząszczy (pędrusi - Apioni, poskrzypków - Crioceris, stonki ziemniaczanej) błonkówek (pilarzowatych -
Tenthredinidae), muchówek (much i komarów).

Właściwości lecznicze.

Preparaty na bazie pyretryn nie maja działania układowego. Są nietrwałe, chociaż dodatek

antyutleniaczy pozwala na zwiększenie skuteczności.

Pyretryny

Informacje ogólne

Związki organiczne uzyskane z roślin należących do

rodzaju Chrysanthemum (=Pyrethrum), a szczególnie gatunku C. cinerariaefolium,
który  zawiera  najwięcej  pyretryn  (1-1,5%).  Złocień  jest  rośliną  wieloletnią,
pierwotnie występującą w Iranie, która stopniowo rozprzestrzeniała się na różnych
obszarach.  Odmiany,  z  których  można  uzyskać  najwięcej  substancji  czynnych
pochodzą  z  Dalmacji,  górskich  regionów  Kenii  i  Tanzanii,  Kaukazu,  Japonii,
Ekwadoru i Nowej Gwinei.

Substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego

Rejestracja.

We Włoszech jest zarejestrowanych wiele

preparatów.

Klasa toksykologiczna.

Xn (szkodliwy).

Okres karencji.

2 dni.

Obszar zastosowania.

Cytrusy, pestkowe, ziarnkowe,

figowiec, granatowiec, orzech, truskawka, winorośl, warzywa,
ziemniak, psiankowate, burak cukrowy, słonecznik, pastewne,
motylkowe, tytoń, zboża, kwiaty, rośliny ozdobne. Zabiegi na
żywności magazynowanej: zbożach i strączkowych. Dezynsekcja
materiału siewnego.

Toksyczność i selektywność.

Niska toksyczność dla ludzi i

zwierząt ciepłokrwistych (LD50 doustnie dla samców szczura:
2.370 mg/kg, dla samic szczura: 1.030 mg/kg). Bardzo toksyczne
dla roztoczy z rodziny Phytoseidae. Toksyczne dla owadów
pożytecznych.

Fitotoksyczność.

Nie są fitotoksyczne.

Współdziałanie

innymi

substancjami.

Nie

współdziałają z substancjami o odczynie alkalicznym, cieczą
bordoską i siarką wapniową.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Insektycydy.

Wymagane zezwolenie jednostki certyfikującej lub organu
nadzoru.

Pyretryny

Substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego

Preparaty handlowe zawierające piretryny

Nazwa handlowa

Producent

Biopiren

Biopiren Plus

Ecopyr

Fitogreen

Florapir

Pireco(*)

Pirenyl E

Piretro Natura

Piretro Verde

Pulvosan(*)

Afitin L

Agro-Pyr

Blow(*)

Cerenone

Cipertran Combi Ec

Compo Insektycyd Spray (*)

Dueci Fito Insetticida(*)

Fitopyr

Flortis Insetticida P 1

Flortis Insetticida P 2,5

Insetticida Liquido Kb(*)

Keniatox Grain Protectant

Keniatox Verde

Kenyagreen(*)

Mor

Nettafid

Permetrix

Pibutrina Concentrata 1-D

Piperil

Pireflor

Pirenone

Piresan

Piresan Plus

Piretran

Piretrin

Piretrix 10

Piretro Enichem Agricol.

Piretro Garden(*)

Piretrol

Piretrum 40

Pirital

Pir-Nature

Pyrethrin

Silpir Ag

Tetraplus Combi Ec

Copyr

Cerrus

Copyr

Aventis CropScience Italia

Cerrus

Copyr

Orvital

Sipcam

Ital-Agro

Copyr

Sipcam

Sepran

Compo Agricoltura

Guaber

Copyr

Orvital

Scotts France

Copyr

Syngenta Crop Protection

Ind. Chimiche Caffaro

Zapi Industrie Chimiche

Syngenta Crop Protection

Scam

Terranalisi

United Chemical Holding S.A

Copyr

Guaber

Chemia

Laboratorio Biofarm.Italiano

Isagro Italia

Copyr

Agrica

Copyr

Ital-Agro

Copyr

Agrosol

Siapa

Sepran

Substancja czynna.

Cechy biologiczne pochodnych gorzkli wynikają z dwóch zawartych w niej substancji czynnych, o bardzo

podobnych molekułach (izomery optyczne): kwasje i neokwasje.

Mechanizm działania.

Kwasje działają na układ nerwowy, przede wszystkim przez wdychanie. Działanie owadobójcze jest dość

powolne, powoduje u ofiar stopniowe spowalnianie aktywności aż do paraliżu i w rezultacie do śmierci. Główną drogą wnikania
substancji są przetchlinki.

Spektrum działania.

Działają skutecznie przede wszystkim na mszyce, pilarzowate, wciornastkowate

Właściwości lecznicze.

Trwałość jest dość ograniczona. Ponadto, ponieważ substancje czynne nie są lotne, aby ułatwić ich

przedostawanie się do przetchlinek owada, trzeba dodać środki powierzchniowo czynne (mydła), co znacznie zwiększa skuteczność
działania. Preparaty na bazie kwasji są gorzkie: odradza się zatem ich stosowanie w niedługim czasie przed zbiorami.

Rejestracja.

We Włoszech nie zarejestrowano żadnego preparatu dostępnego w handlu.

Klasa toksykologiczna.

Xn (szkodliwy).

Okres karencji.

Nie jest wymagany.

Obszar zastosowania.

Warzywnictwo, sadownictwo, rośliny ozdobne.

Toksyczność i selektywność.

Kwasje nie sa toksyczne dla ludzi, zwierząt, pszczół i innych owadów pożytecznych. Preparaty na

bazie gorzkli mogą być więc stosowane także w okresie kwitnienia. Mają niewielką zdolność przetrwania w środowisku.

Fitotoksyczność.

Nie zanotowana

Współdziałanie z innymi substancjami.

Nadaje się do mieszania z mydłami

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Insektycyd, repelent.

Kwasja

wyciąg z Quassia amara = gorzkli właściwe

Informacje ogólne

Kwasje są to skutecznie działające substancje owadobójcze

uzyskiwane  z  drewna  różnych  gatunków  drzew  tropikalnych  takich  jak  Quassia
amara i Picrasma excelsa z rodziny Simaroubuceae. Właściwości owadobójcze kwasji
są  znane  od  końca  XIX  wieku.  Quassia  amara  pochodzi  z  Brazylii  i  Gujany,  a
uprawiana  jest  w  Kolumbii,  Panamie  i  Indiach  zachodnich.  Aby  uzyskać  wyciąg
substancji czynnych, drewno gorzkli pocięte na płaty lub niewielkie walce maceruje
się  24  godziny  w  wodzie,  następnie  gotuje  we  wrzącej  wodzie  przez  15-20  minut.
Jeżeli produkt występuje w postaci rozdrobnionego proszku, wystarczy 1lub 2-dniowa
maceracja i nie ma potrzeby gotowania.

Substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego

Preparaty handlowe zawierające kwasję

Nazwa handlowa

Producent

Legno di quassio

Quassio

Cerrus

Fitofarmaceutica Media

Tbn

Substancja czynna.

Alkaloid rotenonu.

Mechanizm działania.

Jest to insektycyd selektywny, nie układowy. Działa kontaktowo i żołądkowo w dość krótkim czasie. Jest

wolniejszy, ale bardziej trwaly i dłużej utrzymuje się na uprawie w porownaniu do pyretryn.. Działa na układ nerwowy, hamując mitozę i
jako inhibitor łańcucha oddechowego. Jest także skuteczny jako substancja odstraszająca owady, działający nawet przez kilka tygodni.

Spektrum działania.

Jest bardzo szerokie, obejmuje różne owady: przylżeńce (wciornastowate), mszyce, mączlikowate, pluskwiaki,

biedronkowate, motyle (owocówka jabłkóweczka, sówkowate); chrząszcze (kwieciaki - Anthonomus, poskrzypkowate - Criocerinae,
stonka, Melighetes); błonkówki (owocnice, mrówki); muchówki (muchy).

Właściwości lecznicze.

Nie działa wgłębnie. Pod wpływem światła i powietrza utlenia się i ulega fotodegradacji, przekształcając się

w ciągu 10 dni w substancje pochodne pozbawione właściwości owadobójczych. Uważa się, że skuteczność rotenonu jest tym większa, im
większy jest stopień jego czystości. Zaleca się przeprowadzanie zabiegów o zachodzie słońca, aby substancja zadziałała skutecznie zanim
ulegnie rozpadowi pod wpływem promieni słonecznych.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano kilka preparatów.

Klasa toksykologiczna.

T (toksyczny).

Okres karencji.

10 dni.

Obszar zastosowania

Drzewa cytrusowe, brzoskwinia, morela, czereśnia, śliwa, jabłoń, grusza, winorośl, drzewo oliwkowe; kapusta,

karczoch, sałata, endywia, cykoria, szpinak, seler, koper włoski, arbuz, cukinia, ogórek, psiankowate, fasola, marchew, cebula, czosnek,
por, ziemniak. Rośliny leśne i rośliny ozdobne.

Toksyczność i selektywność.

Toksyczny dla zwierząt domowych i bydła (LD50 doustnie dla szczura: 132-1.500 mg/kg). Toksyczny

dla ryb i owadów pożytecznych, chociaż nie wykazuje szczególnej agresywności wobec wczesnych stadiów owadów zapylających

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczny

Współdziałanie z innymi substancjami.

Nie współdziała z substancjami alkalicznymi, cieczą bordoską i siarką wapniową.

Dodatek substancji zmiękczającej, na przykład olejku sosnowego, zwiększa jego skuteczność.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Insektycyd. Wymagane zatwierdzenie jednostki certyfikującej lub organu nadzoru.

Rotenon

wyciąg z

Derris

spp.,

Lonchocarpus

spp. i

Tephrosia

spp.

Informacje ogólne

Związek występujący w różnych roślinach z rodziny motylkowych, należących

do  rodzaju  Derris,  Lonchocarpus  i  Tephrosia,  pochodzących,  kolejno,  z  Azji,  Ameryki  Południowej  i
Afryki.  Jest  to  alkaloid  uzyskiwany  przede  wszystkim  z  korzeni  przy  pomocy  rozpuszczalników  lub
wody, w postaci żywicy, w której procentowa zawartość rotenonu waha się od 2 do 40%, w zależności
od  metody  ekstrakcji.  Ma  ograniczoną  rozpuszczalność  w  wodzie  i  bardzo  łatwo  utlenia  się  pod
wpływem bezpośredniego działania światła.

Substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego

Preparaty handlowe zawierające rotenon

Nazwa handlowa

Producent

Bioroten

Derrot

Max P(*)

Rotemix

Rotena

Rotenil

Intrachem Bio Italia

Cerrus

Guaber

Cerrus

Serbios

Informacje ogólne

Deltametryna, którą uzyskano na drodze

syntezy chemicznej w roku 1973, jest pierwszym z grupy tzw.
pyretroidów fotostabilnych.

Substancja czynna.

Jest to cząsteczka stabilna, bardzo słabo

rozpuszczalna w wodzie, ale znakomicie rozpuszczalna w
rozpuszczalnikach organicznych.

Mechanizm działania

Działa na owady kontaktowo i

żołądkowo, szybko i z długotrwałym skutkiem.

Spektrum działania.

Jest bardzo szerokie, obejmuje:

prostoskrzydłe,

przylżeńce

(wciornastkowate),

pluskwiaki

(mszycarzowate,  mączlikowate,  skoczkowate,  pluskwowate  -
Cimicidae,  miseczniki),  motyle  (owocówka,    sówkowat),
chrząszcze  (czarnuchowate),  błonkówki  (pilarzowate),  muchówki
(pryszczarkowate, muchy).

Właściwości lecznicze.

Insektycyd nie mający działania

wgłębnego. Okres trwałości 3-4 tygodnie.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano kilka preparatów.

Klasa toksykologiczna.

T (toksyczny).

Okres karencji.

Od 3 do 30 dnia (w zależności od obszaru

stosowania).

Obszar zastosowania

Cytrusy, truskawka, brzoskwinia,

morela, śliwa, czereśnia, jabłoń, grusza, winorośl, oliwka, szparag,
marchew,  ogórek,  młoda  kapusta,  kapusta  głowiasta,  karczoch,
sałata i podobne, szpinak, groszek, fasolka szparagowa, papryka,
pomidor,  bakłażan,  seler,  por,  cebula,  fasola,  grzyby,  ziemniak,
bób,  soja,  bawełna,  rzepak,  pszenica,  jęczmień,  kukurydza,
lucerna,  burak  cukrowy,  tytoń,  topola,  siewki,  rośliny  ozdobne  .
Zabiegi na magazynowanej żywności: zboża.

Toksyczność i selektywność

Toksyczność na ssaki jest

względnie niska (wartość LD50 doustna dla szczura wynosi 135
mg/kg). Toksyczna dla Phytoseidae i owadów pożytecznych.
Bardzo toksyczna żołądkowo i wyraźnie toksyczna kontaktowo dla
pszczół. Toksyczna dla ryb.

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczny.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Insektycyd.

Dopuszczony do stosowania wyłącznie w pułapkach zawierających
specjalne atraktanty i tylko przeciwko muszce oliwek (Bactrocera
oleae Gmel.) oraz muszce owoców (Ceratitis capitata Wied.),
wymagana zgoda jednostki certyfikującej lub organ nadzoru.

Deltametryna

Substancje dopuszczone do stosowania wyłącznie w pułapkach i/lub podajnikach automatycznych

Preparaty handlowe zawierające deltametrynę

Nazwa handlowa

Producent

Formuła prosta

Afis D

Afis Flow

Agrometrina SE

Agtrin

Agtrin D

Apsil

Basmetrin

Bitam 1,7 EC

Bitam Blu

Bitam P.B.

Decis

Decis 15 EW

Decis Blu

Decis Jet

Degrim FL

Delphine

Deltacid L

Deltakill

Deltamflow

Deltamicro

Deltamix Respect

Deltarocca

Deltidral

Demetrina SE

Drago Blu

Ekotrin LF

Favorit

Fitosan (*)

Glorial

Hobbyflor (*)

Keshet

Keshet SC

K-Othrine Grains PP

Masometrin

Meteor

Metrys

Metrys EC

Metrys Flow

Overot

Port Blu

Spider

Stick FL

System

Tetran D

Chemia

Makhteshim Chemical Works

Cheminova Agro Italia

Makhteshim Chemical Works

Agrimport

Socoa

Makhteshim Chemical Works

Aventis CropScience Italia

Agrim

Chimac-Agriphar

Scam

Zapi Industrie Chimiche

Scam

Greenlogy

Agrimix

Rocca Frutta

Linfa

Chimiberg

Aventis CropScience Italia

Ital-Agro

Erregi

Guaber

Agriphyt

Ital-Agro

Makhteshim Chemical Works

Aventis CropScience Italia

Quimica Masso Comercial

Chimiberg

Agrosol

Tecomag

Agroqualita

Makhteshim Chemical Works

Scam

Green Ravenna

Makhteshim Chemical Works

Substancje dopuszczone do stosowania wyłącznie w pułapkach i/lub podajnikach automatycznych

Substancja czynna.

Posiada takie same parametry rozpuszczalności i stabilności jak deltametryna, ale w odróżnieniu od niej,

występuje w dwóch postaciach izometrycznych.

Mechanizm działania

Działa głównie kontaktowo, w dalszym rzędzie żołądkowo, bardzo szybko i z dużą mocą porażania

śmiertelnego. W niewielkich dawkach ma także właściwości repelentu.

Spektrum działania.

Przylżeńce (wciornastkowate), pluskwiaki (mszycarzowatwe, mączlikowate, skoczkowate, pluskwowate -

Cimicidae, miseczniki,), motyle (owocówka jabłkóweczka, minujące, sówkowate, omacnicowate), chrząszcze (pędrusie, stonka),
błonkówki (pilarzowate), muchówki (pryszczarkowate, muchy). Posiada niewielkie działanie jako akarycyd.

Właściwości lecznicze.

Wykazuje trwałą zdolność do ochrony, chociaż nie ma działania układowego. Rozkład substancji czynnej w

glebie trwa od 4 do 12 tygodni. Wymywanie w różnych glebach jest nieistotne.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano kilka preparatów.

Klasa toksykologiczna.

T+ (bardzo toksyczna).

Okres karencji.

Od 3 do 70 dni (w zależności od upraw, na które jest stosowana substancja czynna).

Obszar zastosowania

Jabłoń, grusza, migdał, orzech, morela, brzoskwinia, czereśnia, śliwa, malina, czarna porzeczka, agrest,

kiwi, truskawka, winorośl, ogórek, brukselka, groszek, fasola, bób, karczoch, seler, cykoria, pomidor, papryka, koper włoski, soczewica,
marchew, cebula, czosnek, por, cukinia, rzodkiewka, fasolka szparagowa, ziemniak, orzech arachidowy, soja, jęczmień, bawełna,
słonecznik, burak cukrowy, rzepak, pszenica, żyto, owies, sorgo, kukurydza, chmiel, lucerna, łąki, pastwiska, życica, burak pastewny,
tytoń, rośliny ozdobne, leśne. Zabiegi na magazynowanych ziarnach zbóż.

Toksyczność i selektywność

Jest bardzo toksyczna dla owadów pożytecznych i organizmów wodnych, mniej toksyczna dla ssaków

(wartość LD50 doustnie dla szczura wynosi 96 mg/kg).

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczna

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Insektycyd. Dopuszczony doi stosowania tylko w pułapkach zawierających

atraktanty i tylko przeciwko Bactrocera oleae Gmel. i Ceratitis capitata Wied., po zatwierdzeniu przez jednostkę certyfikującą lub
organ nadzoru.

Lambda-cyhalotryna

Informacje ogólne

Lambda-cyhalotryna jest pyretroidem syntetycznym o szerokim spektrum działania, o

parametrach chemicznych zbliżonych do piretryn naturalnych.

Preparaty handlowe zawierające lambda-cialotrinę

Nazwa handlowa

Producent

Karate Xpress

Karate EC

Karate EW

Karate Grains

Karate N

Karate Zeon

Syngenta Crop Protection

Mechanizm działania.

Ułatwia powstawanie narośli bliznowatej na ranach części drzewiastych powstałych wskutek przycinania,

okrzesywania, odchwaszczania czy gradu. Wosk tworzy nieprzepuszczalną barierę ochronną na tkankach roślin, łatwą do usunięcia.

Rejestracja.

Produkt nie podlega rejestracji, ponieważ we Włoszech nie jest uznawany za produkt ochrony roślin. We Włoszech

dopuszczony jest jako substancja dodawana do żywności (E 901).

Obszar zastosowania.

Ochrona ran i cięć powstałych wskutek przycinania.

Toksyczność i selektywność.

Wosk pszczeli jest całkowicie nietoksyczny.

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczny.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Dopuszczony do ochrony ran i cięć powstałych wskutek przycinania.

Wosk pszczeli

Informacje ogólne

Podobnie jak wszystkie produkty naturalne, wygląd, skład

i  parametry  nie  są  stałe.  W  skład  wosku  pszczelego  wchodzi  mieszanina
substancji  tłuszczowych,  takich  jak  palmitynian  mirycylowy  (33%),  cerotato
mirycylowy  (12%),  palmitoleat  mirycylowy  (12%),  palmitat  cerile  (6%)  i  inne.
Zawiera  także  wolne  kwasy,  węglowodory  i  inne  składniki.  Jest  to  związek
obojętny  i  wyjątkowo  stabilny;  odporny  na  działanie  kwasów,  trawienie,
fermentację i utlenianie. Wosk wytwarzają młode pszczoły w wieku od 12 do 18
dni, które wydzielają go ze specjalnych gruczołów znajdujących się w odwłoku. W
przeszłości

wosk

pszczeli

miał

bardzo

wiele

zastosowań,

obecnie

wykorzystywany jest głównie w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym
(poza samym pszczelarstwem oczywiście), ponieważ w innych obszarach
zastosowań zastąpiły go pochodne ropy naftowej i woski innego pochodzenia.

Substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego

Żelatyna

Informacje ogólne.

Żelatyna, niezależnie od swego pochodzenia roślinnego bądź

zwierzęcego  (żelatyna  z  kości,  agaru,  owoców)  jest  to  żel  złożony  z  jednorodnej
mieszaniny  białek  rozpuszczalnych  w  wodzie  o  wysokim  ciężarze  molekularnym  lub  z
polisacharydów. Żelatyna ma bardzo różnorodne zastosowanie w przemyśle, natomiast w
ochronie  roślin  zakres  jej  stosowania  jest  bardzo  ograniczony.  We  Włoszech
wykorzystanie żelatyny jako insektycydu we Włoszech jest praktycznie nieznane.

Mechanizm działania.

Produkt działa dusząco, zatykając tchawki owadów,

uniemożliwiając wymianę gazową.

Spektrum działania.

Stosowana przeciw mszycom.

Rejestracja.

We Włoszech produkt nie jest zarejestrowany.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Insektycyd.

Substancja czynna.

Składnikiem owadobójczym Bacillus thuringiensis jest -endotoksyna, występująca

kryształów białkowych spor (na zdjęciu powyżej)

Mechanizm działania.

Bacillus thuringiensis ma działanie wyłącznie żołądkowe na larwy, wobec których

skuteczność jest odwrotnie proporcjonalna do ich wieku, a zatem ciężaru. bakterie nie muszą rozmnażać się w
organizmie żywiciela, działają jak prawdziwa trucizna. Kiedy Bacillus thuringiensis wnika do jelita środkowego
larwy owada, rozpoczyna się normalny proces trawienia i białkowy kryształ rozprzestrzenia się w jelicie.
Wówczas, przy zetknięciu z sokami trawiennymi żywiciela, w sprzyjającym, wysoko alkalicznym środowisku
(pH 9,5-12) rozpuszcza się, uwalniając -endotoksynę, która paraliżuje mięśnie układu trawiennego, powodując

przerwanie aktywności troficznej larwy (w ciągu pół godziny od wniknięcia do żołądka). U gatunków bardziej
wrażliwych dodatkowo zostaje zniszczony nabłonek jelita środkowego, co powoduje w bardzo krótkim czasie
śmierć larwy; u gatunków mniej wrażliwych śmierć następuje po kilku dniach wskutek zagłodzenia lub
posocznicy.

Spektrum działania.

Do połowy lat 70-tych znano jedynie odmiany Bacillus thuringiensis skuteczne w

zwalczaniu  larw  motyli;  stopniowo  odkrywano  inne  odmiany,  skuteczne  wobec  muchówek  i  chrząszczy,  a
ostatnio  także  wobec  błonkówek,  roztoczy,  nicieni,  itp.  Odmiana  kurstaki  jest  skuteczna  wobec  motyli
zżerających  liście,  sówkowatych  i  niektórych  gatunków  chrząszczy.  Odmiana  israelensis  stosowana  jest  w
zwalczaniu  muchówek  (komarowatych,  muchowatych,  Sciaridae,  ochotkowatych  -  Chironomidae,
koziułkowatych  -  Tipulidae).  I  wreszcie  odmiana  tenebrionis  jest  stosowana  głównie  wobec  chrząszczy
stonkowatych (stonki ziemniaczanej).

Właściwości lecznicze.

Bacillus thuringiensis jest bardzo ważnym insektycydem biologicznym o

niewątpliwych korzystnych właściwościach, posiada ponadto pewne cechy szczególne, takie jak: ma działanie
żołądkowe  tylko  wobec  stadium  larwalnego;  jaja  i  osobniki  dorosłe  są  niewrażliwe.  Zabieg  należy
przeprowadzać w momencie pojawienia się larw we wczesnym stadium, ponieważ takie są najbardziej wrażliwe
na  toksynę;  Bakteria  jest  fotolabilna  pod  wpływem  działania  promieni  UV  (na  eksponowanych  na  słońce
powierzchniach szybko obumiera, natomiast  w glebie ma zdolność przetrwania stosunkowo wysoką, nawet do
40 dni w glebie); powodzenie zabiegu zależy od bardzo dokładnego rozprowadzenia bakterii na całej roślinie
czy w koronie drzewa, szczególnie na dolnej powierzchni liści, gdzie bakteria jest lepiej osłonięta od czynników
atmosferycznych (światło, deszcz), a larwy owadów chętniej żerują i znajdują dobre siedlisko; najlepsze wyniki
uzyskuje się przy temperaturze około 20C; jest mało trwała (maksimum 8 dni).

Bacillus thuringiensis

Informacje ogólne

Preparaty na bazie Bacillus thuringiensis (Berliner) były pierwszymi

insektycydami  biologicznymi,  szeroko  rozpowszechnionymi  w  ochronie  upraw.  Badania
prowadzone  już  w  początkach  XX  wieku  wkrótce  wykazały  własności  owadobójcze  Bacillus
thuringiensis,  tym  niemniej  dopiero  na  początku  lat  60-tych  rozpoczęto  produkcję  na  skalę
przemysłową  preparatów  przeznaczonych  dla  rolnictwa.  Jest  to  bakteria  gramdodatnia,  której
cechą charakterystyczną jest  występowanie  kryształu białka zawierającego toksynę  o  nazwie  -

endotoksyna, skutecznie działającą na wiele gatunków owadów. Do dnia dzisiejszego
wyizolowano ponad 30 podrodzajów Bacillus thuringiensis, działających na liczne gatunki, od
muchówek po motyle i chrząszcze.

Mikroorganizmy stosowane w biologicznym zwalczaniu pasożytów

Rejestracja.

Od połowy lat 80-tych we Włoszech

zarejestrowano

wiele

preparatów

bazie

Bacillus

thuringiensis  odm.  kurstaki,  tenebrionis  i  aizawai.  Obecnie
dostępne  są  w  handlu  także  preparaty  zawierające  Bacillus
thuringiensis  odm.  israelensis,  zarejestrowane  jako  środki
medyczno-chrirurgiczne.

Klasa toksykologiczna.

(drażniący),

(nie

klasyfikowany).

Okres karencji.

3 dni.

Obszar zastosowania

Bacilkus thuringiensis odm.

kurstaki: drzewa cytrusowe, kasztanowiec, ziarnkowe,
pestkowe, winorośl, truskawka, kiwi, drzewa oliwkowe, burak
czerwony, cykoria, rzepa, psiankowate, dyniowate, kapustne,
warzywa liściaste, fasola, fasolka szparagowa, zioła świeże,
oset , seler, koper włoski, karczoch, por, rzepak, soja,
słonecznik, bawełna, ziemniak, kukurydza, burak cukrowy,
tytoń, rośliny kwiatowe i ozdobne, leśne, szkółkarskie, topola,
okrywa z traw. Bacillus thuringiensis odm. tenebrionis:
pomidor, bakłażan, mięta, szparag, ziemniak, topola, wierzba,
wiąz. Bacillus thuringiensis odm. aizawai: drzewa cytrusowe,
ziarnkowe, pestkowe, truskawka, winorośl, kiwi, oliwka,
pomidor, cykoria, rzepa, papryka, bakłażan, dyniowate,
kapustne, warzywa liściaste, fasola, fasolka szparagowa, zioła
świeże, oset, seler, koper włoski, karczoch, rzepak, słonecznik,
bawełna, ziemniak, kukurydza, burak cukrowy, tytoń, rośliny
ozdobne, rośliny leśne, szkółkarskie, topola.

Toksyczność i selektywność.

Jest nieszkodliwa dla ludzi,

zwierząt  i  pszczół.  Nie  działa  na  owady  pożyteczne  i  inne
owady  nie  będące  obiektem  zabiegów  (z  wyjątkiem  różnych
gatunków  motyli  nieszkodliwych  dla  fauny,  występujących  na
obszarze zabiegu).

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczny

Współdziałanie z innymi substancjami

Preparatów na

bazie Bacillus thuringiensis można stosować w mieszaninach z
licznymi  akarycydami,  insektycydami,  fungicydami  oraz
wspomagającymi  (n.p.  cukrem),  które  zwiększają  skuteczność
działania bakterii. Nie współdziałają ze środkami utleniającymi
oraz  preparatami  o  odczynie  kwaśnym  bądź  alkalicznym.  Nie
należy stosować z wodą o z pH  wyższym od 8.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Insektycyd.

Tylko produkty nie modyfikowane genetycznie, zgodnie z
Dyrektywą Rady nr 90/220/EWG.

Bacillus thuringiensis

Mikroorganizmy stosowane w biologicznym zwalczaniu pasożytów

Preparaty handlowe zawierające Bacillus thuringiensis

Nazwa handlowa

Producent

Bacillus thuringiensis

odm. kurstaki

Bac

Bacide

Bactospeine Hpwp

Bactucide G

Bactucide P

Bactucide S

Biobit Hpwp

Biobit Pb

Biobit XI

Biosep

Btk 32

Btk 32 Green

Delfin

Dipel

Dipel 2x

Dipel 8l

Dipel 8l Abbott

Dipel Hpwp

Ecotech Bio

Ecotech Pro

Foray 48 B

Jackpot Bfc

Kristal

Kristal 32

Lepinox

Mvp Bioinsetticida

Nolep 32

Piliotox 16 Pb

Piliotox 5 G

Piliotox XI

Rapax

Thuricide Hp

B.thuringiensis odm.

aizawai + B.thuringiensis

Agree

Biolas B.T

Turex

B.thuringiensis odm.

tenebrionis

Leptistop

Novodor Fc

Ind.Chimiche Caffaro

DuPont De Nemours Italiana

Scam

Ind.Chimiche Caffaro

Scae Valent BioSciences Italy

Bactep Corporation

Agribiotec

Biochem

AgriSense Bcs Limited

Sipcam

Scae Valent BioSciences Italy

Siapa

Scae Valent BioSciences Italy

Intrachem Bio Italia

Sipcam

Oris

Intrachem Bio Italia

Mycogen

Biochem

Ind.Chimiche Caffaro

Ind.Chemiche Caffaro

Intrachem Bio Italia

AgriSense Bcs Limitem

AgriSense Bcs Limited

Oris

AgriSense Bcs Limited

Ind.Chemiche Caffaro

Scae Valent BioSciences Italy

Substancja czynna.

Komórki bakterii Streptomyces griseoviridis.

Mechanizm działania.

W odpowiednio wilgotnym podłożu kolonie bakterii szybko rozmnażają się, kolonizując korzenie rośliny

żywicielskiej, wykazując przy tym działanie grzybobójcze na mikroorganizmy chorobotwórcze. Produkt stymuluje także wzrost rośliny
żywicielskiej, ponieważ w trakcie procesu kolonizacji ryzosfera wytwarzane są enzymy i metabolity wzrostu, stymulujące rozwój
korzeni.

Spektrum działania

Głównym obiektem zabiegów są Fusarium spp. powodujące tracheofusariosi oraz inne grzyby fitopatogeny,

jak Alternaria spp., Pythium spp. i Phomopsis spp.

Właściwości lecznicze.

Można stosować go do zabiegów na sucho do nasion, lub w roztworze wodnym w podłożu upraw, poprzez

zraszanie lub nawadnianie. Podobnie jak inne mikroorganizmy, nie ma działania wgłębnego.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano jeden preparat.

Klasa toksykologiczna.

Xi (drażniący)

Okres karencji.

Nie wymagany.

Obszar zastosowania

Ogórek, melon, gerbera, cyklamen, goździk.

Toksyczność i selektywność.

Nie jest groźny dla ssaków. Należy unikać styczności ze skórą i wdychania, ponieważ preparat może

powodować podrażnienia. Nieszkodliwy dla entomofauny pożytecznej.

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczny

Współdziałanie z innymi substancjami

Odradza się stosowanie łącznie z fungicydami lub nawozami w postaci koncentratu.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Tylko produkty nie modyfikowane genetycznie, zgodnie z Dyrektywą Rady nr

90/220/EWG.

Streptomyces griseoviridis

Informacje ogólne

Mikroorganizmy te, występujące normalnie w naturze, mają cechy,

które powodują oddziaływanie na wzrost i przeżycie patogena w oparciu o cztery mechanizmy:
walka o podłoże i przestrzeń, antybioza oparta na produkcji przez antagonistów toksycznych
metabolitów  drugorzędnych,  pasożytowanie,  gdzie  antagonista  dokonuje  cyklu  biologicznego
kosztem  organizmu  fitopatogena  i  wreszcie  wrodzona  odporność,  która  możliwa  jest  dzięki
temu,  że  antagonista  uruchamia  mechanizmy  odpornościowe  rośliny.  Streptomyces
griseoviridis stosowany jest także jako biofungicyd, ponieważ zaobserwowano, że posiada on
właściwości  znoszenia  wielu  chorób  roślin  uzyskanych  z  białego  torfu  Sphagnum
pochodzącego  z  Finlandii.  W  trakcie  badań  prowadzonych  przez  Uniwersytet  w  Helsinkach
zaobserwowano,  jak  Streptomyces  tworzyły  obfitą  florę  bakteryjną  w  torfie.  Najbardziej
obiecujący  jest  jeden  ze  szczepów  (K61,  który  występuje  powszechnie  w  naturze  nie  jest
zmodyfikowany  genetycznie).  W  wyniku  przeprowadzonych  prób  laboratoryjnych  został
następnie  wdrożony  do  produkcji  na  skalę  przemysłową  przez  fińską  Kamira  Oy.  Bakterię
produkuje  się  metodą  fermentacji,  po  której  następuje  liofilizacja,  w  wyniku  której  uzyskuje
się proszek zawierający co najmniej 180 komórek/g. Produkt jest stabilny przez 12 miesięcy,
pod warunkiem, że przechowywany jest w temperaturze poniżej 8C.

Mikroorganizmy stosowane w biologicznym zwalczaniu pasożytów

Preparaty handlowe zawierające Streptomyces griseoviridis

Nazwa handlowa

Producent

Mycostop

Kemira Agro

Wirusy są pasożytami obligatoryjnymi, a zatem nie można ich hodować na substancjach odżywczych, tylko in vivo poprzez
zainfekowanie  podatnych  owadów  albo  zainfekowanie  linii  komórkowych.  Wirusa  granulozy  Cydia  pomonella  (CpGV)
początkowo  wyizolowano  z  larwy  owocówki  jabłkóweczki  w  Ameryce  Środkowej.  CpGV  jest  wytwarzany  in  vivo,  poprzez
infekowanie  specjalnie  w  tym  celu  hodowanych  larw  owocówki  jabłkóweczki.  Preparaty  na  bazie  wirusów  uzyskuje  się
zazwyczaj poprzez infekcję  przy użyciu martwych larw w  celu wytworzenia wodnej zawiesiny  zawierającej  wirusy.  Wirus
zostaje następnie oczyszczony metodą odwirowania, po czym powstaje preparat w postaci stężonej zawiesiny z dodatkiem
specjalnych  substancji.  Jest  stabilny  przez  ponad  2  lata,  pod  warunkiem,  że  przechowywany  jest  w  niskiej  temperaturze
(poniżej  4C),  natomiast  w  przypadku  przechowywania  w  temperaturze  otoczenia  preparat  zachowuje  skuteczność  tylko

przez kilka tygodni. Jest to jeden z najbardziej zakaźnych wirusów, jego LD50 wynosi prawie 0,5 OB wobec larw
pierwszego stadium owocówki jabłkóweczki.

Substancja czynna.

Wiriony, czyli związki złożone z DNA i kapsydy.

Mechanizm działania.

Infekcja zaczyna się zazwyczaj w momencie, gdy owad przypadkowo połyka ciała okluzyjne

wirusa. Kiedy dostaną się one do alkalicznego środowiska jelita żywiciela, także dzięki peptydazie alkalin znajdujących się
w  sokach  trawiennych,  rozpuszczają  się,  uwalniając  zawarte  w  środku  cząsteczki  wirusa.  W  ten  sposób  wiriony  infekują
komórki  nabłonkowe  i  replikuja  się  ich  kosztem.  Stąd  nowopowstałe  wiriony  wydobywają  się  i  wnikają  do  krwi,  skąd
infekcja  rozprzestrzenia  się  praktycznie  na  wszystkie  pozostałe  tkanki.  Zaatakowane  owady  początkowo  wykazują
zmniejszenie  aktywności  troficznej  i  ruchowej,  a  następnie  stają  coraz  bardziej  podatne  na  choroby  wywołane  przez
bakterie i grzyby. W końcowym etapie zaatakowane larwy przestają żerować i umierają w ciągu 3-5 dni ( może tu wystąpić
dziurkowatość skórki owoców spowodowana przez młode zaatakowane wirusem larwy , które usiłowały penetrować owoc).

Spektrum działania.

CpGV jest zakaźny dla co najmniej 6 gatunków zwójkowatych, ale dopuszczone do sprzedaży

zostały preparaty tylko na bazie Cydia pomonella, ponieważ ten gatunek jest jedynym interesującym gatunkiem z punktu
widzenia ekonomicznego.

Wirus granulozy

Cydia pomonella

(CpGV)

Informacje ogólne

Obecnie spośród 12 rodzin wirusów zawierających wirusy

chorobotwórcze  owadów,  jedynie  te  należące  do  rodziny  Baculoviridae  mają
zastosowanie  w  rolnictwie  ekologicznym.  Do  rodziny  tej  należy  tylko  jeden  rodzaj,
Baculovirus,  podzielony  na  trzy  podgrupy  A,  B  i  C.  U  większości  Baculovirus  wiriony
wbudowane są w osłonkę białkową o strukturze krystalicznej (zwaną ciałem okluzyjnym,
OB), pojedynczą (GV) lub w większej liczbie (NPV). Ciało okluzyjne pełni funkcję ochrony
wirionów,  bardzo  wrażliwych  na  promieniowanie  ultrafioletowe.  Replikacja  Baculovirus
odbywa się jedynie w jądrze komórek gospodarza. Do tej pory NPV wyizolowano u około
500  gatunków  owadów  (przede  wszystkim  błonkówek  i  motyli),  wydaje  się,  że  GV
występują wyłącznie u motyli, natomiast NOBV działają na niektóre gatunki chrząszczy.
W każdym razie, poza nielicznymi wyjątkami, każdy wirus jest wybiórczy i jest zdolny do
zainfekowania  niewielu  gatunków  w  ramach  jednego  lub  ograniczonej  liczby  rodzajów
należących do tej samej rodziny owadów.

Mikroorganizmy stosowane w biologicznym zwalczaniu pasożytów

Właściwości lecznicze.

Podobnie jak wszystkie wirusy, także CpGV jest insektycydem

powierzchniowym, działa wyłącznie żołądkowo. Nie ma działania natychmiastowego na
larwy owocówki jabłkóweczki - jego skuteczność nie przekracza 80% populacji. Należy
przeprowadzić 2-3 zabiegi na każde pokolenie, w odstępie nie większym niż 8-10 dni przed i
po otwarciu się jaj owocówki, światło bardzo szybko niszczy wirusa. Lepszą skuteczność
uzyskuje się poprzez dodanie środka osłonowego (na przykład penalenu) i substansji
stymulującej apetyt larw (na przykład na cukru). Należy także brać pod uwagę, że ponieważ
CpGV działa stosunkowo powoli, należy prowadzić stałe monitorowanie populacji fitofaga
(za pomocą pułapek feromonowych), tak, aby zadziałać na czas w momencie pojawienia się
larw najbardziej podatnych. Wykazano także, że istnieje związek proporcjonalny między
ciężarem i wiekiem owada a podatnością na wirusa (larwy w ostatnich stadiach
przepoczwarzenia stają się praktycznie niewrażliwe).

Rejestracja.

Obecnie zarejestrowano 2 preparaty.

Klasa toksykologiczna.

Xi (drażniący)

Okres karencji.

3 dni.

Obszar zastosowania

Jabłoń, grusza, pigwa, orzech, nashi.

Toksyczność i selektywność

Nie jest toksyczny w stosunku do innych organizmów, za

wyjątkiem podanych gatunków motyli. Wartość LD50 doustnie dla szczura 2.000 mg/kg.

Jest nieszkodliwy dla entomofauny pożytecznej i owadów nie będących obiektem zabiegów.
Może powodować podrażnienia u ludzi w przypadku wdychania.

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczny

Współdziałanie z innymi substancjami

Zaleca się unikanie mieszania z pestycydami

i nawozami o odczynie alkalicznym oraz produktami na bazie miedzi i siarki.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Insektycyd. Tylko produkty nie

modyfikowane genetycznie, zgodnie z Dyrektywą Rady nr 90/220/EWG.

Wirus granulozy

Cydia pomonella

(CpGV)

Mikroorganizmy stosowane w biologicznym zwalczaniu pasożytów

Preparaty handlowe zawierające wirusa granulozy Cydia

pomonella CpGV

Nazwa handlowa

Producent

Madex

Carpovirusine

Intrachem Bio Italia

Natural Plant Protection

Substancja czynna.

Zarodniki grzyba.

Mechanizm działania.

Zarodniki grzyba w kontakcie z owadem zaczynają kiełkować, wnikając do ciała owada przez kutykulę na

wysokości  głowy  i  segmentów  tułowia,  działając  mechanicznie  i  enzymatycznie.  Możliwe  jest  także  zakażenie  żołądkowe.  Zdolność
perforacji  bezpośredniej  kutykuli  stwierdzono  także  wobec  owadów  o  narządzie  gębowym  kłująco-ssącym,  takich  jak  mączlikowate  i
mszyce.  Następnie  grzyb  rozwija  się  w  ciele  owada,  wytwarzając  toksyny  i  powodując  utratę  wody  oraz  substancji  odżywczych,  co
doprowadza  do  śmierci  owada  w  ciągu  3-5  dni.  W  środowisku  o  dużej  wilgotności  owad  zostaje  pokryty  białą  powłoką  zbudowaną  ze
strzępków grzybni oraz  konidiów.

Spektrum działania.

Beauveria bassiana w naturze ma bardzo szerokie spektrum działania, obejmuje bowiem wiele gatunków

owadów, ale w ramach jednego gatunku działają określone gatunki grzyba. Dostępne obecnie w handlu gatunki są skuteczne we
wszystkich stadiach rozwoju (jaja, larwy, poczwarki i osobniki dorosłe) mączlikowatych, które atakują większość upraw warzywnych i
roślin ozdobnych gruntowych i pod osłonami (Bemisia tabaci, Bemisia argentofolii, Trialeurodes vaporariorum).

Właściwości lecznicze.

Ten grzyb działa żołądkowo oraz kontaktowo, dlatego może być stosowany również do zwalczania

szkodników z narządem gębowym kłująco-ssącym, a zatem niewrażliwych na bioinsektycydy o działaniu żołądkowym (na przykład
Bacillus thuringiensis). Aby skuteczność grzyba jako organizmu chorobotwórczego była wysoka, wymagane jest bardzo wilgotne
środowisko lub osłona wodna, aby zarodniki mogły kiełkować, a strzępki grzybni przeniknąć do ciała żywiciela. Zaleca się
przeprowadzanie zabiegów gdy stopień porażenia szkodnikiem jest niski, zanim szkody będą widoczne. Zabieg należy powtórzyć w
przypadku dużych opadów deszczu. W wysokich temperaturach i promieniowaniu UV zdolność zakażania i żywotność mikroorganizmu
znacznie się obniża.

Rejestracja.

Jest zarejestrowany jeden preparat na bazie Beauveria bassiana.

Klasa toksykologiczna.

Xi (drażniący)

Okres karencji

Ze względu na cechy produktu naturalnego nie jest wymagana karencja w okresie przez zbiorami.

Obszar zastosowania

Pomidor, papryka, bakłażan, arbuz, melon, dynia, cukinia, ogórek, sałata, endywia, cykoria, truskawka, rośliny

ozdobne.

oksyczność i selektywność

Grzyby te są pasożytami stawonogów, nie są toksyczne i nie pasożytują na ssakach. Toksyczność

preparatów jest stosunkowo niska (wartość LD50 przez inhalację dla szczura wynosi 2x109 CFU; LD50 na skórze dla szczura  2.000

mg/kg; LD50 ustnie dla szczura  3.000 mg/kg). U ludzi preparat może podrażniać oczy skórę przy bezpośrednim kontakcie. Preparat ten

nie wywołuje objawów klinicznych zatrucia u ptaków, natomiast może działać toksycznie na organizmy wodne. Nie wywołuje szkód u
owadów pożytecznych nie będących obiektem zabiegów. Trwałość Beauveria bassiana w glebie jest bardzo krótka.

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczny

Współdziałanie z innymi substancjami

Można stosować z innymi insektycydami i nawozami. Należy uważać przy stosowaniu

fungicydów, zazwyczaj nie zaleca się łącznego stosowania, chociaż niektóre substancje czynne, takie jak wodorotlenki miedzi i siarki, nie
mają negatywnego wpływu na żywotność Beauveria bassiana.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Tylko produkty nie modyfikowane genetycznie, zgodnie z Dyrektywą Rady nr

90/220/EWG.

Beauveria bassiana

Informacje ogólne

Idea zwalczania szkodliwych owadów sięga czasów Agostino Bassi, który w roku

1834  odkrył,  że  chorobę  jedwabnika  (Bombix  mori)  wywoływał  pewien  grzyb,  obecnie  zwany  Beauveria
bassiana.  Grzyb  ten  występuje  we  wszystkich  szerokościach  geograficznych,  w  każdym  środowisku.
Znaleziono  go  u  blisko  500  gatunków  owadów,  przede  wszystkim  z  rzędu  motyli  i  chrząszczy.  Grzyby
niedoskonałe entomopatogeniczne można wytwarzać zarówno metodą fermentacji płynnej (w zanurzeniu)
jak też stałej (stosując najczęściej jako substrat ziarniaki zbóż). Zazwyczaj stosuje się drugą metodę po to,
aby  uzyskać  konidia  (bardziej  odporne  i  łatwiejsze  do  przechowywania),  a  nie  blastospory.  Okres
przechowywania  preparatów  trwa  od  6  miesięcy  do  2  lat,  pod  warunkiem,  że  przechowywane  są  w
lodówce, natomiast w temperaturze otoczenia szybko tracą swoją żywotność.

Mikroorganizmy stosowane w biologicznym zwalczaniu pasożytów

Preparaty handlowe zawierające Beauveria bassiana

Nazwa handlowa

Producent

Naturalis

Intrachem Bio Italia

Substancja czynna.

Zarodniki i grzybnia Ampelomyces quisqualis.

Mechanizm działania.

Strzępki rostkowe grzyba wnikają do wnętrza strzępków grzybni fitopatogena i rozwijają się tam,

niezależnie od warunków zewnętrznych. Taka forma pasożytowania spowalnia, a następnie hamuje rozwój grzybni różnych
gatunków mączniaka.

Spektrum działania.

Jest szczególnie aktywny wobec czynników wywołujących mączniaka prawdziwego z rodziny Erisiphaceae.

W literaturze odnotowano ponad 64 gatunki mączniaka podatne na działanie antagonisty, między innymi należące do rodzaju
Brasilomyces, Erysiphe, Leveillula, Microsphaera, Phyllactinia, Podosphaera, Sphaeroteca, Uncinula. Są to grzyby powodujące
mączniaka prawdziwego, które atakują 256 gatunków roślin.

Właściwości lecznicze.

Nie działa wglębnie, jest stosowany jest do przeprowadzania zabiegów na liściach w pierwszym etapie

porażenia mączniakiem; zazwyczaj stosuje się 2 zabiegi w odstępie 7-10 dni. Aby zarodniki mogły kiełkować, wilgotność względna
musi wynosić co najmniej 60%, natomiast wnikanie grzyba trwa od 2 do 4 godzin w zależności o temperatury.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano w handlu jeden preparat.

Klasa toksykologiczna.

Nc (nie klasyfikowany).

Okres karencji

Jest to biofungicyd bez żadnego okresu karencji.

Obszar zastosowania

We Włoszech dopuszcza się stosowanie na winoroślach. Ostatnio poszerzono zakres stosowania także na

dyniowate (cukinia, melon, ogórek, dynia, arbuz), psiankowate (pomidor, bakłażan, papryka), truskawkę i różę.

Toksyczność i selektywność

Nie jest toksyczny dla kręgowców i entomofauny pożytecznej, ani dla ludzi i ssaków. Może

powodować lekkie podrażnienie oczu.

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczny

Współdziałanie z innymi substancjami

Można stosować łącznie z innymi bioinsektycydami, na przykład Bacillus

thuringiensis czy Trichoderma harzianum, natomiast nie wolno mieszać z preparatami na bazie siarki .

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Tylko produkty nie modyfikowane genetycznie, zgodnie z Dyrektywą Rady nr

90/220/EWG.

Ampelomyces quisqualis

Informacje ogólne

Jest to grzyb niedoskonały stosowany w zwalczaniu różnych

gatunków mączniaka prawdziwego jako, że jest antagonistą mączniaka występującym w
naturze. Obecnie stosuje się wyizolowanego Ampelomyces quisqualis oznaczonego
numerem 10, odkrytego w Izraelu. Jest on wytwarzany metodą fermentacji w celu
uzyskania zarodników, które staną się składnikami preparatu handlowego. Następnie
zarodniki zostają ponownie uwodnione , kiełkują w grzybni mączniaka, i pasożytują go.
Preparat handlowy jest stabilny przez okres około 12 miesięcy, pod warunkiem
przechowywania go w temperaturze niższej niż 20C i przez okres około 3 lat, jeżeli jest

silnie schłodzony.

Mikroorganizmy stosowane w biologicznym zwalczaniu pasożytów

Preparaty handlowe zawierające Ampelomyces quisqualis

Nazwa handlowa

Producent

AQ10

Intrachem Bio Italia

Substancja czynna.

Konidia i grzybnia Trichoderma harzianum.

Mechanizm działania

Działanie grzybobójcze Trichoderma harzianum polega na współzawodnictwie pokarmowym i

nadpasożytnictwie,  chociaż  niektóre  gatunki  wytwarzają  także  substancje  antybiotykowe  (zwłaszcza  przy  niskim  pH).  Walka  o
pożywienie, stanowiąca główny mechanizm działania, polega na tym, że grzyb pasożytujący zabiera zarodnikom patogenów substancje
zawarte  w  wydzielinach  na  powierzchni  organów  roślinnych  (makro-  i  mikroelementów,  cukrów,  alkoholi,  pektyn,  aminokwasów,
kwasów  organicznych),  co  hamuje  ich  rozwój.  Rzeczywiste  działanie  grzybobójcze  rozpoczyna  się  w  momencie,  gdy  grzyb  pasożyt
zostaje  przyciągnięty  przez  substancje  wydzielane  przez  strzępki  grzybni  żywiciela.  Kiedy  Trichoderma  harzianum  dociera  do
pasożyta  rośliny,  owija  jego  grzybnię  strzępkami  swojej  grzybni,  wydzielając  enzymy  (beta-  1,3-glukanazę  i  chitynazę).  Enzymy  te
rozpuszczają ścianę komórkową i umożliwiają przeniknięcie do wnętrza grzybni żywiciela, rozpoczynając proces pasożytowania).

Spektrum działania.

Rejestracja wymagana we Włoszech obejmuje jedynie Botrytis cinerea Pers. Ale grzyb działa także w

stosunku do wielu innych patogenów (Sclerotinia spp., Rhizoctonia spp., itp.).

Właściwości lecznicze.

Różne preparaty stosowane są do zabiegów dolistnych jak i też doglebowych, we Włoszech zaleca się

stosowane zarejestrowanego preparatu tylko do zabiegów dolistnych. Grzyb nie ma działania wgłębnego, a zatem jest bardzo istotnie,
aby stosować go z odpowiednim wyprzedzeniem, przed rozwinięciem się fazy krytycznej choroby, w ten sposób grzyb będzie mieć
wystarczająco dużo czasu na kolonizację porażonych części. Zabiegi należy przeprowadzać w regularnych odstępach co 7-8 dni.
Najlepsze rezultaty uzyskuje się w warunkach wysokiej wilgotności względnej (ponad 80%) i temperaturze od 20 do 25C.

Rejestracja.

Produkt jest zarejestrowany we Włoszech, także w Grecji, Szwecji, Danii i innych krajach europejskich.

Klasa toksykologiczna.

Xi (drażniący).

Okres karencji

7 dni dla winorośli, 3 dni dla pomidora.

Obszar zastosowania

We Włoszech dopuszcza się stosowania na winorośli i pomidorze.

Toksyczność i selektywność

Trichoderma harzianum nie jest chorobotwórczy dla kręgowców i roślin. Toksyczność preparatów

jest zmienna, ale niska (wartość LD50 doustnie dla szczura 500 mg/kg). U ludzi może wywołać podrażnienia oczu. Jest selektywny

wobec entomofauny pożytecznej, toksyczny dla organizmów wodnych. Nie ma żadnego wpływu na aktywność i rozmnażanie drożdży, a
zatem także na procesy fermentacji w produkcji wina.

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczny

Współdziałanie z innymi substancjami

Nie zaleca się stosowania w połączeniu z siarką wapniowa. Jeżeli jest to konieczne,

zabiegi należy przeprowadzać w odstępie co najmniej 2 tygodni. Współdziała bez problemu z preparatami na bazie miedzi i siarki.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Tylko produkty nie modyfikowane genetycznie, zgodnie z Dyrektywą Rady nr

90/220/EWG.

Trichoderma harzianum

Informacje ogólne

Do rodzaju Trichoderma należy wiele gatunków grzybów występujących w naturze, z

czego  zdolności  antagonistyczne  wykazały  w  stosunku  do  niektórych  patogenów  lądowych,  co  stwierdzono  na
podstawie  badań  prowadzonych  od  lat  30-tych  ubiegłego  wieku.  Gatunkiem  najlepiej  przebadanym  jest
Trichoderma  harzianum,  który  wykorzystuje  się  między  innymi  do  przygotowywania  preparatów  do  dezynfekcji
biologicznej gleby i zaprawiania nasion. Ten grzyb właściwy występuje zazwyczaj na terenach nisko położonych,
głównie  w  glebach  kwaśnych  i  środowisku  sprzyjającym  różnicowaniu  się  jego  struktur,  co  pozwala  na
przetrwanie w glebie przez długi czas. Preparat przygotowuje się zazwyczaj w postaci rozpuszczalnego proszku,
chociaż  używa  się  też  preparatów  granulowanych.  Preparat  jest  stabilny  przez  okres  1  roku,  pod  warunkiem
przechowywania  w  temperaturze  poniżej  20C  w  opakowaniu  próżniowym,  ale  bardzo  szybko  traci  swą

skuteczność, jeżeli jest przechowywany w temperaturze otoczenia.

Mikroorganizmy stosowane w biologicznym zwalczaniu pasożytów

Preparaty handlowe zawierające Trichoderma harzianum

Nazwa handlowa

Producent

Trichodex

Makhteshim Chemical Works

Substancja czynna.

Liczne i różne w zależności od owada będącego obiektem zabiegów.

Mechanizm działania

Feromony płciowe są to substancje wydzielane w naturze przez samice, aby zwabić samców

tego  samego  gatunku.  Są  one  stosowane  na  cztery  sposoby:  monitorowanie  (monitoring  system),  który  polega  na
stosowaniu  feromonów,  za  pomocą  których  są  wabione  i  następnie  chwytane  samce  danego  gatunku;  masowe
wychwytywanie (mass trapping), który polega na masowym wyłapywaniu samców przy wykorzystaniu dużej liczby pułapek,
tak,  aby  nie  dopuścić  do  kopulacji;  dezorientacja  seksualna,  polegająca  na  tym,  że  prowokuje  się  ciągłe  i  rozproszone
wysyłanie  feromonów,  które  powodują  dezorientację  samców  i  w  konsekwencji  zmniejszają  liczbę  kopulacji;  i  wreszcie
technika  zwana  attract  and  kill,  polegająca  na  tym,  że  na  jakiejś  części  rośliny  (na  przykład  na  gałęzi)  umieszcza  się
mieszankę  feromonów  i  insektycydów,  aby  zniszczyć  samce. Natomiast  rolą    feromonów  agregacyjnych  jest  wywołanie u
owadów tego samego gatunku i bez rozróżnienia płci zachowania, które zwiększa liczebność populacji (grupowanie się) w
bezpośredniej bliskości źródła wydzielania feromonów.

Spektrum działania.

Feromony płciowe stosowane według techniki monitorowania stosowane są w pułapkach

przeznaczonych dla wielu rozmaitych owadów szkodliwych, przede wszystkim motyli, natomiast feromony stosowane w
metodzie mass trapping działają jedynie wobec niektórych gatunków motyli. System dezorientacji płciowej stosowany jest
wobec owocówek.. W odróżnieniu od feromonów płciowych, które są dostępne do zwalczania wielu gatunków owadów
fitofagów, dostępne obecnie feromony agregacyjne mogą być stosowane tylko w zwalczaniu chrząszcze roślin leśnych.

Feromony płciowe dostępne w handlu są to mieszaniny o niskiej masie cząsteczkowej, a zatem dość lotne.

Feromony

Informacje ogólne

Są to lotne substancje organiczne stosowane jako

substancje oddziałujące na życie płciowe różnych gatunków owadów. Istnieją
różne typy feromonów, które sklasyfikowano według sposobu reagowania
podmiotu,a

więc

feromony:

płciowe,

agregacyjne,

rozpraszające

(epideiktyczne),  alarmowe,  śladowe,  dojrzewania.  Obecnie  wiele  feromonów
uzyskuje  się  w  drodze  syntezy  chemicznej,  są  one  tak  samo  skuteczne  jak
feromony  naturalne.  Spośród  wszystkich  typów  feromonów,  płciowe  i
agregacyjne mają największe zastosowanie praktyczne w walce ze szkodnikami
roślin.

Substancje dopuszczone do stosowania wyłącznie w pułapkach i/lub podajnikach automatycznych

Rejestracja.

Środki ochrony roślin zawierające

feromony stosowane w technice dezorientacji płciowej
oraz attract and kill muszą być zarejestrowane. Obecnie
we Włoszech trwa procedura rejestracji preparatów,
które mają być stosowane w technice dezorientacji
płciowej. Natomiast środki ochrony roślin zawierające
feromony stosowane jako pułapki do monitorowania i
wychwytywania masowego, nie muszą być rejestrowane,
ponieważ stosowane są w bardzo niskich ilościach.

Obszar zastosowania

Sadownictwo, drzewa

cytrusowe, winorośl, oliwki, uprawy zielarskie i rośliny
ozdobne, gospodarka leśna, przechowywane środki
spożywcze.

Toksyczność i selektywność

Nie są w żaden

sposób niebezpieczne dla ludzi i zwierząt. Ponieważ
stosowane są w pułapkach, nie są wymagane szczególne
środki

ostrożności.

Znaczna

selektywność

tych

substancji sprawia, że nie istnieje ryzyko dla
entomofauny pożytecznej.

Fitotoksyczność.

Ponieważ substancje te nie biorą

udziału w procesach biologicznych, można uznać, że
ryzyko fitotoksyczności nie istnieje.

Współdziałanie

innymi

substancjami

Zazwyczaj

współdziałają

najważniejszymi

insektycydami dostępnymi w handlu (na przykład
syntetycznymi pyretroidami), chociaż nie zawsze muszą
być stosowane w połączeniu z insektycydami.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Atraktanty. Substancje zmieniające zachowania płciowe.
Dopuszczone

stosowanie

tylko

pułapkach

podajnikach automatycznych.

Feromony

Substancje dopuszczone do stosowania wyłącznie w pułapkach i/lub podajnikach automatycznych

Preparaty handlowe zawierające feromony

Nazwa handlowa

Producent

Pułapki stosowane do mass trapping

Big Trap-Cossus (1)

Biocattura

Biocattura Cz

Biocontrol Delta (1)

Biocontrol V (1)

Cromotrap

Dacus Track (1)

Dscus Track Plus (1)

Der Trap(1)

Der Trap

Mastrap

Mastrap L

Mastrap Ls

Maxi Zeuco(1)

Novatrap

Supercare C (1)

Supercare Z (1)

Super Green

Trappol Ala (1)

Trappol Carpo (1)

Trappool Coss (1)

Trappol Dacus (1)

Trappol Proc (1)

Trappol Zeuz (1)

Trappola cromotropica

Trappola per coleotteri anobidi

Trappola per coleotteri delle derrate

Vertical White Trap(1)

Vertical Yellow Trap (1)

Dyfuzory stosowane do dezorientacji

płciowej

Ecopom

Isomate C Plus

Isomate Ctt

Isomate Ofm Rosso

Isonet A

Isonet L

Isonet Le

Isonet Z

Rak 3

Rak 3+4

Rak 5

Rak 5+6

Pułapki stosowane do

monitorowania

Demetra Italia

Chemia

Isagro Italia

Serbios

Intrachem Bio Italia

Novapher

Isagro Italia

Intrachem Bio Italia

Novapher

Serbios

Lea

Novapher

AgriSense Bcs

Limited

AgriSense Bcs

Limited

Isagro Italia

Shin-Etsu Chemical

Basf Agro

Substancja czynna.

Fosforan dwuamonowy.

Mechanizm działania

Nie jest to preparat służący do zwalczania pasożytów, lecz do ich zwabiania. Stosowany

jest jako przynęta w pułapkach, Zapach uwolnionego amoniaku stanowi przynętę typu pokarmowego dla postaci
dorosłych much.

Spektrum działania.

Muchówki: Bactrocera oleae Gmel., Ceratitis capitata Wied., Rhagoletis cerasi L..

Właściwości lecznicze.

Należy wymieszać z wodą w proporcji 30-40 g/rodzinę (jedna dawka). W wysokiej

temperaturze woda paruje, a fosforan amoniaku ulega krystalizacji.

Rejestracja.

We Włoszech nie jest uznawany za produkt ochrony roślin, a zatem nie podlega rejestracji.

Klasa toksykologiczna.

T (toksyczny).

Okres karencji.

Od 3 do 30 dnia (w zależności od obszaru stosowania).

Obszar zastosowania.

Można stosować w sadach owocowych i na plantacjach oliwek.

Toksyczność i selektywność

Jest to produkt o bardzo niskiej toksyczności dla ludzi i nieszkodliwy dla fauny

wodnej i lądowej (wartość LD50 doustnie dla szczura  2.000 mg/kg). Może powodować podrażnienia dróg

oddechowych w przypadku wdychania. Nie występuje problem gromadzenia substancji w glebie.

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczny. Posiada właściwości nawozu.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Atraktant. Dopuszczony do stosowania tylko w pułapkach.

Fosforan dwuamonowy

Informacje ogólne

Fosforan dwuamonowy jest krystalicznym proszkiem, który w zetknięciu z

powietrzem  stopniowo  traci  około    8%  amoniaku.  Czystość  produktu  handlowego  wynosi  98-99%.
Uzyskuje  się  go  poprzez  traktowanie  fosforytu  kwasem  siarkowym,  którego  nadmiar  strąca  się  po
dodaniu  węglanów;  po  przefiltrowaniu  neutralizuje  się  go  amoniakiem,  następnie  mieszaninę
podgrzewa się, w wyniku czego powstaje krystaliczny proszek barwy białej, szarej lub czarnej. Jest
rozpuszczalny  w  wodzie,  natomiast  nie  rozpuszcza  się  w  alkoholu  ani  acetonie.  W  rzeczywistości
otrzymany  produkt  jest  nawozem,  ale  bywa  stosowany  także  jako  atraktant  w  celu  zwiększenia
skuteczności  pułapek  wykorzystywanych  przy  zwalczaniu  muchówek  drzew  owocowych  i  muszki
oliwek

Substancje dopuszczone do stosowania wyłącznie w pułapkach i/lub podajnikach automatycznych

Informacje ogólne

Głównym składnikiem jest polimer

tetramerowy uzyskany w wyniku kondensacji dwóch cząsteczek
aldehydu octowego. Aldehyd octowy ulega polimeryzacji w
obecności kwasu chlorowodorowego i kwasu siarkowego w niskiej
temperaturze. Jest do najpowszechniej w świecie stosowany środek
do zwalczania mięczaków.

Substancja czynna.

Metaldehyd.

Mechanizm działania

Działa żołądkowo i kontaktowo. Skutki

działania  żołądkowego  są  pewniejsze  niż  kontaktowego,  chociaż
jest  ono  wolniejsze,  ponadto  wystarczą  niższe  dawki.  Natomiast
działanie  kontaktowe  jest  wprawdzie  szybsze,  ale  odwracalne,
jeżeli porażone mięczaki zdołają dostać się do miejsca zacienionego
i  wilgotnego.  Metaldehyd  powoduje  znaczne  zwiększenie
wydzielania śluzu, co powoduje odwodnienie mięczaka.

Spektrum działania.

Jest skuteczne wobec wszystkich

mięczaków spotykanych w rolnictwie: pomrowów z rodziny
pomrowów (Agrolimax agrestis, Limax flavus), śliników

(Arion

lusitanicus) oraz ślimaków z rodzaju Helix.

Właściwości lecznicze.

Zabiegi doglebowe, w postaci przynęty,

w  uprawach  pod  osłonami  i  gruntowych.  Większość  preparatów
dostępnych we Włoszech ma niskie stężenie (5%). Metaldehyd jest
skuteczny  przez  około  3  tygodnie,  zaleca  się  przeprowadzanie
zabiegów  wieczorem.  Ich  skuteczność  będzie  większa,  jeżeli
zastosuje  się  wcześniej  nawodnienie  prewencyjne,  aby  zwiększyć
aktywność mięczaków fitofagów.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano szereg preparatów na

bazie metaldehydu.

Klasa toksykologiczna.

Xn (szkodliwy).

Okres karencji.

20 dni.

Obszar zastosowania

Truskawka, warzywa, grzyby, ziemniak,

rośliny ozdobne i szkółkarskie.

Toksyczność i selektywność

Wartość LD50 doustnie dla

szczura wynosi 630 mg/kg. Metaldehyd jest toksyczny dla owadów
pożytecznych, zwierząt domowych, ryb i bydła, a
niebezpieczeństwo zatrucia wynika z faktu, że preparaty
zawierające metaldehyd przywabiają psy i różne gatunki pszczół.

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczny, jeżeli stosowany jest

zgodnie z zaleceniami.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Środek do

zwalczania mięczaków. Dopuszczony do stosowania wyłącznie w
pułapkach zawierających repelent dla zwierząt wyższych.
Dopuszczony do stosowania do 31.03.2006 roku.

Metaldehyd

Preparaty handlowe zawierające metaldehyd

Nazwa handlowa

Producent

Agrosan B(*)

Antilimax

Antilumaca

Antilumaca Esca

Antilumaca F(*)

Antilumaca Giardini(*)

Antilumaca-STI

Carakol 1

Cifobloc

Compo Antilumache(*)

Compo-Lumachicida

Controlumaca Caffaro

Deadline

Dueci Lumachicida Helix(*)

Elitan Esca

Elitan Orto

Elitan P.M(*)

Escacide

Escaldeide

Escalim

Escanex PS

Escartox

Gardene(*)

Gasterox

Gasterox E

Gasterox N

Gesal Lumachicida

Klain Limaxin

Azf Agricoltura

Aventis CropScience Italia

Ind.Chimiche Caffaro

Fedis

Siapa

Agrosol

Kollant

Cifo

Compo Agricoltura

Ind.Chimiche Caffaro

Guaber

Chemia

Pavoni&C.

Azf Agricoltura

Tecniterra

Zapi Industrie Chimiche

Sipcam

Compo Agricoltura

Fedis

Substancja czynna.

Ortofosforan żelaza (FePO4x2H2O).

Mechanizm działania

Ortofosforan żelaza działa na metabolizm wapnia w jelitach pomrowów i ślimaków, które wskutek tego

przestają żerować. Śmierć następuje po 3-6 dniach.

Spektrum działania.

Zwalcza mięczaki, skuteczny wobec wielu gatunków pomrowów i ślimaków, między innymi Deroceras

reticulatum, Derceras laeve, Arion sufuscus, Arion circumscriptus, Arion hortensis, Arion rufus, Arion ater, Limax flavus, Limax
tenullus, Ariolimax columbianus, Helix spp., Helicella spp. Cepaea spp.

Właściwości lecznicze.

Słaba rozpuszczalność w wodzie i zdolność rozpraszania. Produkt zachowuje swą aktywność w glebie przez

około 2 tygodnie, ale po obfitych opadach zaleca się powtórzenie zabiegu. Zabieg należy przeprowadzać o zmierzchu, ponieważ
pomrowy i ślimaki żerują nocą. Rozrzucić granulki na całym obwodzie obszaru lub dookoła rośliny; jeżeli gleba jest w trakcie zabiegu
sucha, zaleca się jej zmoczenie. W przeciwieństwie do metaldehydu, ponieważ ortofosforan żelaza nie powoduje odwodnienia
mięczaków, daje znakomite efekty także w warunkach wysokiej wilgotności.

Rejestracja.

We Włoszech nie ma żadnego zarejestrowanego preparatu jako środek do zwalczania mięczaków zawierający fosforan

żelaza.

Klasa toksykologiczna.

III-IV (źródło: EPA, U.S. Environmental Protection Agency, 2001). Nc (nie klasyfikowany) w Niemczech.

Okres karencji.

Nie jest wymagany

Obszar zastosowania.

Drzewa owocowe (włącznie z cytrusami), karczoch, szparag, fasola, buraki, brokuły, brukselka, kapusta,

marchew, kalafior, zboża, ogórek, ziemniak, sałata, cebula, groszek, papryka, rzodkiewka, truskawka, pomidor, rzepa, pszenica, rośliny
ozdobne, obszary zadarnione, uprawy pod osłonami (źródło: EPA, U.S. Environmental Protection Agency, 2001).

Toksyczność i selektywność

Bardzo selektywny: pomrowy i ślimaki są najbardziej wrażliwe na działanie fosforanu żelaza spośród

innych organizmów. Nie stwierdzono żadnej toksyczności u ssaków (wartość LD50 doustnie dla szczura 5.000 mg/kg), ptaków i ryb.

Nie stwierdzono toksyczności dla wielu innych organizmów, takich jak dżdżownice czy chrząszcze żyjące w ziemi, jeżeli przestrzegana
jest zalecana dawka, sposób i okres stosowania. Nie powoduje reakcji alergicznych u ludzi (pod warunkiem, że nie został połknięty w
dużych ilościach); może natomiast powodować podrażnienia oczu. Fosforan żelaza cechuje bardzo słaba rozpuszczalność w wodzie i
zdolność przemieszczania się w glebie, co zmniejsza niebezpieczeństwo wymywania w glebie i zanieczyszczenie wód gruntowych
(źródło: EPA, U.S. Environmental Protection Agency, 2001).

Fitotoksyczność.

Nie jest fitotoksyczny. Ma pewne właściwości nawozu, ponieważ ulega degradacji pod wpływem mikroorganizmów

żyjących w glebie i zamienia się w związki asymilowane przez rośliny.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Nie stwierdzono braku współdziałania z innymi powszechnie stosowanymi

substancjami czynnymi (źródło: Western Farm Sernice, Inc. 2000).

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Moluskocyd.

Preparaty dostępne w handlu.

Aktualnie żaden preparat nie jest zarejestrowany we Włoszech. Jeden preparat jest

zarejestrowany w Niemczech - „Ferramol Schneckenkorn” firmy W. Neudorff.

Ortofosforan żelaza

Informacje ogólne

Fosforan żelaza w naturze występuje bardzo powszechnie w postaci

stałej,  koloru  biało-szarawego,  stanowi  składnik  niektórych  minerałów,  takich  jak  beraunit,
cacoxenit, dufrenit,  konickite, syderyt   żelaza czy sterngit. Nielotny. Słabo rozpuszczalny w
wodzie, co sprawia, że w niewielkim stopniu rozprasza się w środowisku. Stosowany jest w
wielu dziedzinach, między innymi w przemyśle spożywczym (jako dodatek) i rolnictwie (jako
nawóz).  Ortofosforan  żelaza  może  być  także  stosowany  jako  środek  skutecznie  zwalczający
mięczaki - ślimaki i pomrowy. Preparat dostępny w handlu, który rozprowadza się w glebie,
ma  postać  granulek,  w  których  skład  wchodzi  fosforan  żelaza  zmieszany  z  aktraktantami
danego ślimaka lub pomrowa.

Preparaty rozprowadzane wśród roślin uprawnych

Substancja czynna.

Frakcją aktywną, działającą jako fungicyd, jest jon miedzi (Cu++).

Mechanizm działania

Fungicyd działa jako jon miedzi kontaktowo na powierzchni roślin. Jony miedzi działają w ten

sposób, że wnikają w półprzepuszczalną błonę i ścianę chitynową grzybów, przedostając się przede wszystkim do zarodników i
konidiów. W ten sposób następuje zamiana niektórych kationów znajdujących się w ścianie chitynowej (wodoru, wapnia,
magnezu) na jony miedzi oraz zniszczenie białek strukturalnych i enzymatycznych błony komórkowej. A zatem toksyczne
działanie miedzi przejawia się przede wszystkim tym, że zablokowane jest kiełkowanie zarodników i konidiów grzybów.

Spektrum działania.

Zazwyczaj związki na bazie miedzi stosowane są w zabiegach zapobiegawczych przeciwko szerokiej

gamie  grzybów,  przede  wszystkim  Albugo,  Alternaria,  Bremia,  Cercospora,  Cytospora,  Colletotricum,  Coryneum,
Cycloconium, Cylindrosporium, Deuterophoma, Diplocarpon,  fumaggine, Gibberella, Gloeosporium, Guignardia, Marssonina,
Nectria,  mączniaki,  Penicillium,  Peronospora,  Phoma,  Phyllostica,  Phragmidium,  Phytophtora,  Phomopsis,  Plasmopara,
Puccinia,  Septoria,  Sclerotinia,  Sphaeropsis,  Taphrina,  Tilletia,  Uromyces,  Venturia.  Wykazują  także  znaczne  działanie
bakteriobójcze.

Właściwości lecznicze.

Efekty drugorzędne stosowania miedzi w zabiegach u roślin są następujące: drewnienie tkanek,

lepsze gojenie się ran, regulacja siły wzrostu, utwardzenie epikarpu (skórki) owoców. W porównaniu z innymi solami miedzi,
wodorotlenek działa lepiej i szybciej, ponieważ jego cząsteczki są drobniejsze, trwalsze i lepiej się rozprowadzają, jako że są
zdolne do przemieszczania się na roślinach w przypadku wysokiej wilgotności otoczenia.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano kilka produktów na bazie wodorotlenku miedzi.

Klasa toksykologiczna.

Xn (szkodliwy), Xi (drażniący).

Okres karencji.

20 dni.

Obszar zastosowania.

Ziarnkowe (jabłoń, grusza), pestkowe, nieszpułka, winorośl, oliwka, cytrusy, truskawka, warzywa

ogrodowe, burak cukrowy, tytoń, oleiste, rośliny ozdobne i leśne.

Toksyczność i selektywność

Miedź jest metalem ciężkim, który akumuluje się w glebie, co może powodować

śmiertelność fauny żyjącej w ziemi, ryzyko to zwiększa się w przypadku gleb kwaśnych. Osłabianie aktywności
mikroorganizmów prowadzi do znaczącego ograniczenia procesu humifikacji. Duże stężenia miedzi mogą powodować szkody
wśród owadów pożytecznych (biedronek, błonkówek, roztoczy z rodziny Phytoseiidae. Nie jest toksyczna dla pszczół,
natomiast jest toksyczna dla ryb. Mało toksyczny dla ssaków (wartość LD50 doustnie dla szczura wynosi 489 mg/kg).

Fitotoksyczność.

Może powodować występowanie zjawiska fitotoksyczności; zasadniczo nie powinno się przeprowadzać

zabiegów w okresie kwitnienia. Po wznowieniu rozwoju rośliny, może być fitotoksyczna dla niektórych odmian jabłoni i gruszy.
Fitotoksyczność zależy od gatunku i odmiany, ale także od warunków klimatycznych, techniki upraw i okresu przeprowadzania
zabiegów.

Miedź w postaci wodorotlenku

Informacje ogólne

Produkt nierozpuszczalny w rozpuszczalnikach organicznych, barwy

zielono-niebieskiej  o  wysokiej  zawartości  czystej  miedzi  (50%).  Cechuje  go  natychmiastowe
uwalnianie dużej  ilości jonów miedzi. Występuje w postaci stałej, którą uzyskuje się poddając
roztwór  siarczanu  miedzi  działaniu  wodorotlenku  zasadowego  w  obecności  nadmiaru
amoniaku.

Inne substancje stosowane tradycyjnie w biologicznej ochronie roślin

Współdziałanie z innymi substancjami.

Nie zaleca się stosowania w mieszaninie z wielosiarczkami, z

preparatami na bazie Bacillus thuringiensis oraz na bazie wirusa granulozy owocówki jabłkóweczki. Ponadto
niektórych preparatów na bazie wodorotlenku miedzi nie wolno mieszać z olejami mineralnymi. Nie współdziała z
preparatami o odczynie kwaśnym.

Trwałość w środowisku.

Miedź występująca na powierzchni roślin nie ulega degradacji, ani chemicznej, ani

fotolitycznej. Jej pozostałości zmywane są ewentualnie opadami deszczu. Jony miedzi znajdujące się w glebie
reagują z glinami i substancjami organicznymi, tworząc nierozpuszczalne związki. Stąd wniosek, że zawartość
miedzi w glebie zależy od jej składu. W porównaniu z innymi solami miedzi, wodorotlenek jest bardziej trwały.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Fungicyd. Dopuszczony po uzyskaniu zgody jednostki

certyfikującej lub organu nadzoru. Do dnia 31.12.2005 roku maksymalny limit wynosi 8 kg miedzi/ha/rocznie, a od
1.06.2006  roku  maksymalny  limit  wyniesie  6  kg  miedzi/ha/rocznie,  za  wyjątkiem  odrębnych,  bardziej
restrykcyjnych  przepisów  w  ustawodawstwie  o  środkach  ochrony  roślin  tych  państw  członkowskich,  w  których
produkt  będzie  stosowany.  W  przypadku  upraw  wieloletnich  państwa  członkowskie  mogą  wydać    przepisy
uchylające powyższe i określić następujące limity maksymalne:
maksymalna dopuszczona ilość łączna w okresie od 23.03.2002 roku do 31.12.2006 roku nie powinna przekroczyć
38 kg miedzi na ha;
od dnia 1.07.2007 roku maksymalna ilość, która będzie mogła być stosowana rocznie, będzie obliczona poprzez
odliczenie ilości rzeczywiście wykorzystanych w ciągu czterech lat poprzedzających od ilości maksymalnej łącznie
36, 34, 32 i 30 kg miedzi na ha stosowanej odpowiednio w latach 2007, 2008, 2009 i 2010 oraz w latach kolejnych.

Miedź w postaci wodorotlenku

Inne substancje stosowane tradycyjnie w biologicznej ochronie roślin

Substancja czynna.

Jon miedzi (Cu++).

Mechanizm działania

Podobny jak w przypadku wodorotlenku miedzi.

Spektrum działania.

Podobne jak w przypadku wodorotlenku miedzi.

Właściwości lecznicze.

Tlenochlorek miedzi ma działanie kontaktowe. Posiada właściwości grzybobójcze w takim samym zakresie

jak ciecz bordoska, ale przygotowanie preparatu trwa szybciej i nie jest potrzebne dodawanie wapna. Tlenochlorek miedzi i wapnia
działa szybciej w porównaniu z tlenochlorkiem tetramiedziowym, co zapewnia większą skuteczność i trwałość. Spośród wszystkich
preparatów na bazie miedzi, tlenochlorki są najbardziej skuteczne w zwalczaniu bakterioz.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano szereg preparatów na bazie tlenochlorku miedzi.

Klasa toksykologiczna.

Xn (szkodliwy), Xi (drażniący).

Okres karencji.

20 dni.

Obszar zastosowania.

Ziarnkowe, pestkowe, winorośl, cytrusy, oliwka, burak cukrowy, uprawy ogrodowe i kwiatowe. Stosowany

jest na polach ryżowych przeciwko glonom i mięczakom.

Toksyczność i selektywność

Jest mało toksyczny dla większości ptaków i ssaków (wartość LD50 doustnie dla szczura wynosi 700-

800 mg/kg), natomiast jest toksyczny dla ryb. Jest słabo toksyczny dla owadów, przede wszystkim dla pszczół i stawonogów. Według
Hassana et al. (1991) w laboratorium tlenochlorek okazał się umiarkowanie toksyczny dla owada drapieżcy Chrysoperla carnea i
toksyczny dla pasożyta owadów Verticillium lecanii.

Fitotoksyczność.

Zasadniczo odnoszą się te same uwagi, co w przypadku wodorotlenku miedzi, chociaż produkty zawierające

tlenochlorki miedzi są mniej fitotoksyczne w porównaniu z tymi, które zawierają wodorotlenek miedzi. Pewne doświadczenia włoskie
wykazały znakomitą selektywność upraw tlenochlorków w porównaniu z wodorotlenkami. Tlenochlorki miedzi i wapnia są z kolei mniej
fitotoksyczne w porównaniu z tlenochlorkami tretramiedziowymi.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Nie zaleca się stosowania w mieszaninie z wielosiarczkami, preparatami na bazie

Bacillus thuringiensis oraz wirusem granulozy owocówki jabłkóweczki.

Trwałość w środowisku.

Zasadniczo odnoszą się te same uwagi, jak dla wodorotlenku miedzi.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Fungicyd. Takie samo jak wodorotlenku miedzi.

Miedź w postaci tlenochlorku.

Informacje ogólne

Odkrycia tlenochlorku miedzi dokonał Chuard w roku 1910

po  wieloletnich  badaniach  nad  aktywnością  biologiczną  różnych  produktów  na
bazie  miedzi.  Do  dnia  dzisiejszego  wyodrębniono  cały  szereg  związków  chlorków
miedzi,  wśród  których  najważniejsze  to  tlenochlorek  miedzi  i  wapnia  oraz
tlenochlorki  tetramiedziowe.  Tlenochlorek  miedzi  występuje  w  przyrodzie  jako
minerał (atakamit) barwy od  szmaragdowozielonej po zielono-brunatną. Produkty
na  bazie  tlenochlorku  tetramiedziowego  dostępne  w  handlu  zawierają  od  16  do
50%  czystej  miedzi,  natomiast  preparaty  na  bazie  tlenochlorku  miedzi  od  24  do
56%.

Inne substancje stosowane tradycyjnie w biologicznej ochronie roślin

Substancja czynna.

Jon miedzi (Cu++).

Mechanizm działania

Podobny jak w przypadku wodorotlenku miedzi.

Spektrum działania.

Podobne jak w przypadku wodorotlenku miedzi.

Właściwości lecznicze.

Działanie grzybobójcze cieczy bordoskiej zależy od proporcji siarczanu miedzi i mleka

wapiennego: jeżeli uzyskany związek ma odczyn kwaśny, działa szybko, ale jest nietrwały, natomiast jeżeli odczyn jest
zasadowy, jest trwalszy, ale mniej skuteczny. Podobnie jak wszystkie produkty na bazie miedzi, nie ma działania
wgłębnego (interwencyjnego).

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano szereg preparatów na bazie siarczanu miedzi trójzasadowego.

Klasa toksykologiczna.

Xn (szkodliwy), Xi (drażniący).

Okres karencji.

20 dni.

Obszar zastosowania.

Uprawy sadownicze, ogrodnicze, burak cukrowy, tytoń, zboża, oleiste, kwiatowe, rośliny

ozdobne i leśne.

Toksyczność i selektywność

Patrz uwagi na temat wodorotlenku miedzi (LD50 doustnie dla szczura wynosi 1.000

mg/kg).

Fitotoksyczność.

Fitotoksyczna dla większości gatunków roślin, jeżeli stosowany jest w czystej postaci, bez

neutralizacji wodorotlenkiem wapnia.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Nie zaleca się mieszania cieczy bordoskiej z pyretrynami naturalnymi,

rotenonem, Bacillus thuringiensis, wirusem granulozy owocówki jabłkóweczki, wielosiarczkami i olejami mineralnymi.

Trwałość w środowisku.

Patrz uwagi na temat wodorotlenku miedzi.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Fungicyd. Takie samo jak wodorotlenku miedzi.

Miedź w postaci siarczanu trójzasadowego

Informacje ogólne

Siarczek miedzi jest bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie, a zawartość czystej miedzi wynosi

25,5% (preparaty dostępne w handlu mają od 13 do 25% czystej miedzi), pH raczej kwaśny, słabą przyczepność oraz
wysoką fitotoksyczność. Występuje w przyrodzie jako minerał kalkanit (niebieskie kryształy trójskośne). Zazwyczaj sól nie
jest stosowana jako taka, lecz po neutralizacji wodorotlenkiem wapnia (mlekiem wapiennym), w wyniku czego powstaje
ciecz bordoska, związek nierozpuszczalny mający postać zawiesiny w wodzie. Proporcje siarczanu miedzi i mleka
wapiennego określają odczyn kwaśny lub zasadowy cieczy bordoskiej.

Inne substancje stosowane tradycyjnie w biologicznej ochronie roślin

Informacje ogólne

W przyrodzie występuje jako minerał kupryt w postaci równych czerwonych ośmiościanów. Monotlenki

miedzi  są  to  proszki  amorficzne,  o  wysokiej  masie  cząsteczkowej,  barwa  waha  się  od  żółtej  do  czerwonej  w  zależności  od
metody  przygotowania  i  rozmiarów  cząsteczek.  Chemicznie  nienasycony,  jest  stabilny  w  suchym  powietrzu,  utlenia  się
stopniowo  pod  wpływem  wilgoci,  przekształcając  się  w  tlenek  miedziawy.  Jest  praktycznie  nierozpuszczalny  w  wodzie  i
rozpuszczalnikach organicznych, natomiast rozpuszcza się w roztworach kwaśnych minerałów oraz w roztworach amoniaku i
jego soli.

Substancja czynna.

Jon miedzi (Cu++).

Mechanizm działania

Podobny jak w przypadku wodorotlenku miedzi.

Spektrum działania.

Podobne jak w przypadku wodorotlenku miedzi.

Właściwości lecznicze.

Tlenek miedziawy wykazuje dobrą przyczepność do rośliny poddanej zabiegowi, która zmienia się

w zależności od rozmiarów tworzących go cząsteczek. Zdolność rozpuszczania jest bardzo silnie ograniczona w czasie z
powodu dużej masy cząsteczkowej. Jego działanie fitotoksyczne jest większe w porównaniu z innymi produktami na bazie
miedzi. W tej postaci miedź jest dobrze wykorzystywana i dodatkowo ma działanie bakteriobójcze.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano szereg preparatów na bazie soli tlenku miedziawego.

Klasa toksykologiczna.

Xn (szkodliwy)

Okres karencji.

20 dni.

Obszar zastosowania.

Uprawy sadownicze, ogrodnicze, burak cukrowy, tytoń, zboża, oleiste, rośliny ozdobne i leśne.

Stosuje się także do zaprawiania pszenicy, jęczmienia i pomniejszych zbóż. Stosowany na polach ryżowych przeciwko glonom i
mięczakom.

Toksyczność i selektywność

Patrz uwagi na temat wodorotlenku miedzi. Mało toksyczny dla ptaków i pszczół (wartość

LD50 doustnie dla szczura wynosi 470 mg/kg).

Fitotoksyczność.

Może powodować opadanie kwiatów, ordzawienie owoców i obumieranie liści.

Trwałość w środowisku.

Patrz uwagi na temat wodorotlenku miedzi.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Fungicyd. Takie samo jak wodorotlenku miedzi.

Miedź w postaci tlenku miedziawego.

Substancja czynna.

Etylen. Gaz ten jest znacznie lepiej rozpuszczalny w wodzie w porównaniu z tlenem,

rozpuszczalność maleje jednak w miarę wzrostu temperatury; wytwarzany jest w procesie cracking termicznego ropy
naftowej i gazu naturalnego.

Mechanizm działania

Stymuluje dojrzewanie owoców, przekształcając skrobię w wolne cukry, zmniejszając stężenie

kwasów organicznych oraz indukcję syntezy enzymów pektolitycznych, które rozkładają substancje pektynowe ściany
komórki, powodując ogólne rozmięknienie tkanek. Ponadto etylen pobudza pojawianie się barwnych pigmentów i
niszczenie chlorofilu.

Spektrum działania.

Stymulator dojrzewania owoców.

Właściwości lecznicze.

Regulator rozwoju roślin. Etylen w temperaturach fizjologicznych ma postać gazu, ale w

komórkach występuje w postaci roztworu i jako taki dyfunduje w roślinach (w systemie międzykomórkowym). Ponadto,
ponieważ uruchamia proces starzenia się komórek, wywołuje efekt kaskadowy, ponieważ zwiększa syntezę siebie samego
(starzejące się komórki wytwarzają większe ilości etylenu).

Rejestracja.

We Włoszech w rolnictwie konwencjonalnym dopuszczona jest stosowanie etylenu w zabiegach na owocach

„w  sytuacji,  gdy  rośliny  nie  osiągnęły  jeszcze  rozwoju  fizjologicznego  koniecznego  do  samodzielnego  dojrzewania
biologicznego”  (Rozp.  Min.  Zdrowia  z  dnia  15.02.1984,  Dziennik  Urzędowy  nr  80  z  dnia  21.03.1984).  Nie  jest
zarejestrowany  do  stosowania  w  rolnictwie  ekologicznym,  ale  są  zarejestrowane  preparaty  handlowe  na  bazie  etylenu-
stymulatora rozwoju (Etacelasil, Etefon), dla których ma zastosowanie ustawa o środkach ochrony roślin.

Obszar zastosowania.

Dozwolone jest stosowanie na cytrusach, bananach i kaki (Rozp. Min. Zdrowia z dnia

15.02.1984 roku, Dziennik Urzędowy nr 80 z dnia 21.03.1984), także w mieszaninie z azotem lub innym gazem obojętnym,
spełniającej określone wymogi czystości (zawartośc etylenu 98%).

Toksyczność i selektywność

Ponieważ gęstość etylenu jest zbliżona do gęstości powietrza, a dolny limit palności jest

względnie niski (3%), w zetknięciu z powietrzem może łatwo tworzyć mieszankę łatwopalną. Ma działanie znieczulające,
które nie powoduje efektów ubocznych żadnego typu, ale w dużych stężeniach (20%) może mieć działanie duszące,
spowodowane spadkiem zawartości tlenu w atmosferze (LD w powietrzu dla myszy: 950.000 mg/kg).

Fitotoksyczność.

Jeżeli występuje w znaczącym stężeniu w powietrzu, może powodować zmiany w ruchach troficznych

górnej części roślin zwiększenie opadania i ogólne przyspieszenie procesów starzenia się tkanek roślinnych.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Wysokie stężenie dwutlenku węgla i niska zawartość tlenu powodują

zahamowanie procesu starzenia się stymulowanego przez etylen (dojrzewanie owoców). Nie powoduje korozji, może
wchodzić w kontakt z dowolnym metalem.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Dopuszczone jest stosowanie wyłącznie do dojrzewania bananów. W

niektórych państwach członkowskich, między innymi we Włoszech, nie jest uznawany za środek ochrony roślin i nie
podlega przepisom o środkach ochrony roślin.

Etylen

Informacje ogólne

Wodorowęglan nienasycony o wysokiej reaktywności,

regulator wzrostu roślin. Odkrycia, że etylen bardzo skutecznie działa na wzrost i
rozwój roślin, dokonał w roku 1901 Nielubow, który wkrótce potem odkrył także, że
same rośliny wytwarzają etylen. Do roku 1953 poznano już większość efektów
fizjologicznych

etylenu

sprawdzono

doświadczalnie

możliwości

jego

wykorzystania praktycznego pod nazwą „hormonu wzrostu”. Etylen jest bardzo
niebezpiecznym gazem łatwopalnym (w zetknięciu z tlenem może eksplodować),
jest bezbarwny, stabilny chemicznie w normalnych warunkach, nietoksyczny.

Inne substancje stosowane tradycyjnie w biologicznej ochronie roślin

Substancja czynna.

Mydło jest przede wszystkim mieszaniną soli potasowej kwasów tłuszczowych różnego rodzaju, między innymi

kwasu oleinowego i linolowego. Mydła, w których skład wchodzą sole kwasów tłuszczowych oleju palmowego są nieskuteczne w
zwalczaniu fitofagów. Generalnie, spośród wszystkich mydeł, potasowe są o wiele skuteczniejsze i nie są fitotoksyczne.

Mechanizm działania

Działa kontaktowo, rozpuszczając woskową osłonę ochronną owadów i powodując śmierć owadów w

wyniku oddziaływania czynników atmosferycznych. Działanie owadobójcze trwa najwyżej 6 godzin. Wykazuje także działanie
pośrednie przeciwko grzybom saprofitycznym, ponieważ ułatwia rozpuszczanie słodkiej wydzieliny produkowanej przez owady
roślinożerne. Przypuszcza się, że działa także dusząco na owady.

Spektrum działania.

“Mydła” skutecznie działają przeciwko fitofagom o miękkim powłoce chitynowej (mszycom, mączlikowatym,

roztoczom, wciornastkowatym).

Właściwości lecznicze.

W połączeniu z insektycydami ma działanie zwilżające i zwiększające przyczepność, co pozwala na

jednolite rozprowadzenie substancji czynnej w mieszaninie, a zatem preparat lepiej pokrywa roślinę poddaną zabiegowi. Nie posiada
właściwości pozostawania (resztek) ani działania wgłębnego. Działa wyłącznie na miękkie części pasożyta, czyli te, które jeszcze nie
stwardniały lub nie pokryły się chityną.

Rejestracja.

We Włoszech różne preparaty są zarejestrowane.

Klasa toksykologiczna.

Xi (drażniący).

Okres karencji.

3 dni.

Obszar zastosowania.

Ziarnkowe (jabłoń, grusza), brzoskwinia, winorośl, dyniowate (ogórek, melon), psiankowate (pomidor,

papryka, bakłażan), zioła przyprawowe (bazylia, majeranek, rozmaryn, szałwia, mięta, tymianek), kwiaty (gerbera, poinsecja).

Toksyczność i selektywność

Jest szkodliwy dla organizmów wodnych. Toksyczny dla pszczół, zatem nie należy stosować w

okresie kwitnienia. W glebie ulega szybkiej degradacji.

Fitotoksyczność.

Generalnie, jeżeli przestrzegane są zalecane dawki, sól potasowa kwasów tłuszczowych jest słabo fitotoksyczna

(natomiast fitotoksyczne jest mydło sodowe). W rejonach Morza Śródziemnego zaleca się więc stosowanie przy zabiegach wodę o
odczynie obojętnym (w przeciwnym razie trzeba pH skorygować substancjami zakwaszającymi). Ewentualne szkody mogą wystąpić w
miejscach akumulowania się substancji (na brzegach liści) i delikatnych tkankach (np . rozwijajacych się pąkach). Ze względu na
różną wrażliwość roślin, przed przystąpieniem do właściwego zabiegu, należy zrobić próbę na niektórych roślinach (przede wszystkim
dotyczy to roślin ozdobnych).

Współdziałanie z innymi substancjami.

Produktu nie należy mieszać ze związkami zawierającymi jony metali, z nawozami

dolistnymi oraz substancjami chelatującymi.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Insektycyd

Sól potasowa kwasów tłuszczowych (mydło )

Informacje ogólne

Substancja pochodzenia roślinnego, stosowana do zwalczania pasożytów roślin o miękkiej

powłoce. Nazywana jest „miękkim mydłem”, chemicznie jest to sól potasowa kwasów karboksylowych o długim
łańcuchu (kwasów tłuszczowych). Sól ta posiada przede wszystkim zdolność rozpuszczania substancji organicznych,
takich jak tłuszcze. Z oczywistych racji był i jest stosowany przede wszystkim jako detergent (zwłaszcza w
przeszłości, czyli do lat 30-tych, kiedy wprowadzono detergenty syntetyczne), ale stosowany jest także jako środek
ochrony roślin. Uzyskuje się go poprzez saponifikację potasem olejów roślinnych otrzymanych z nasion niektórych
roślin (jęczmienia, słonecznika, soi, itp.). W preparatach dostępnych w handlu dodaje się często alkohole, jako jeden
ze składników formuły.

Inne substancje stosowane tradycyjnie w biologicznej ochronie roślin

Preparaty handlowe zawierające sól potasową kwasów

tłuszczowych (mydło miękkie)

Nazwa handlowa

Producent

Ciopper

Flipper

M-Pede

Euroagro

Guaber

Dow Agroscience

Informacje ogólne

Jest to minerał z grupy ałunów (soli podwójnych złożonych z jednego kationu jednowartościowego

i jednego trójwartościowego, zazwyczaj glinu), w którego skład wchodzi siarczan potasu i związków uwodnionych glinu.
Spośród ałunów, ałun potasowy jest najważniejszy i znany już od starożytności (660 lat p.n.e.). Pozyskiwano go głównie w
Mezopotamii . Jest rozpuszczalny w wodzie, tworząc kwaśny wodny roztwór. Występuje w postaci bezbarwnych
kryształków, które po podgrzaniu tracą wodę pozostałą z procesu krystalizacji i przekształcają się w białą, porowatą masę.
Większość ałunu pochodzi z boksytu lub czystego tlenku glinu poddanego działaniu kwasu siarkowego, następnie
odparowaniu wody i dodaniu potrzebnej ilości siarczanu potasu.

Substancja czynna.

Siarczan potasu i uwodnione związki glinu.

Mechanizm działania

Zapobiega zgniliźnie przechowywanych bananów.

Spektrum działania.

Nie ma zarejestrowanych preparatów handlowych. W niektórych państwach członkowskich UE,

między innymi we Włoszech, produkt nie jest uznawany za środek ochrony roślin, a zatem nie podlega ustawie o środkach
ochrony roślin.

Obszar zastosowania.

Przechowywane banany.

Toksyczność i selektywność

Jest to substancja, która ulega hydrolizie w wodzie uwalniając kwas siarkowy: roztwór

wodny jest kwaśny i może powodować lekkie podrażnienie skóry. Natomiast proszek ałunowy może powodować
podrażnienia dróg oddechowych przy wdychaniu. Słabo toksyczny dla ssaków (wartość LD50 doustnie dla szczura wynosi
1.120 mg/kg).

Współdziałanie z innymi substancjami.

Działa lekko korozyjnie na metalowe części narzędzi stosowanych do

zabiegów.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Zapobieganie dojrzewaniu bananów.

Ałun potasowy (kalinit)

Inne substancje stosowane tradycyjnie w biologicznej ochronie roślin

Informacje ogólne

Zastosowanie olejów do walki z pasożytami sięga końca

ubiegłego  wieku.  Olej  parafinowy  jest  zazwyczaj  mieszaniną  węglowodorów,  głównie
nasyconych.  Zawartość  procentowa  węglowodorów  parafinowych  i  naftalenowych
może  sięgać  90-95%  (przy  czym  zawartość  oleju    parafinowego  wynosi  ponad  60%).
Otrzymuje  się  je  metodą  rektyfikacji  ropy  naftowej,  a  względnie  niska  zawartość
węglowodorów  nienasyconych  jest  dodatkowo  zmniejszana  metodą  rafinacji  przy
użyciu kwasu siarkowego. Olej parafinowy ulega destylacji już w temperaturze 335C.

Rafinowanie  trwa  do  momentu,  gdy  pozostałość  nie  podlegająca  reakcji  z  kwasem
siarkowym  osiąga  wartość  92%  lub  wyższą  (średnio  95-96%).  Ponieważ  ma  niewiele
wiązań  podwójnych,  jest  mniej  toksyczny  dla  roślin.  Oleje  dobrze  rafinowane  maja
kolor  biały,  niską  lepkość  (60-80  sekund),  gęstość  średnią  i  przedział  destylacji
mniejszy w porównaniu z tradycyjnymi olejami mineralnymi.

Substancja czynna.

Węglowodory parafinowe.

Mechanizm działania

Oleje działają przede wszystkim dusząco: pokrywają ciała

owadów  bądź  roztoczy  cienką  błoną  i  wnikają  kapilarnie  przez  ich  przetchlinki,
powodując  ich  zatkanie  (wskutek  czego  następuje  podrażnienie  i  śmierć  przez
zaduszenie).  Ponadto  działają  odstraszająco  na  liczne  fitofagi,  powodując
zablokowanie żerowania i składania jaj.

Spektrum działania.

Oleje działają przede wszystkim na owady małe. Stosowane

są przede wszystkim w zwalczaniu koszenili, roztoczy, miodówek, mszyc, pluskwiaków
i larw motyli. W pewnym zakresie działają także na jaja roztoczy, natomiast nie są
aktywne wobec jaj mszyc.

Właściwości lecznicze.

Działają wyłącznie kontaktowo. Oleje parafinowe

zawierają duże ilości węglowodorów parafinowych, mających większą skuteczność
owadobójczą w stosunku do olejów naftalenowych oraz mniejszą fitotoksyczność w
porównaniu z olejkami eterycznymi.

Rejestracja.

We Włoszech nie ma rozróżnienia między olejami mineralnymi a

parafinowymi. Wszystkie preparaty zarejestrowane są jako oleje mineralne. Uznano
jednak, że należy umieścić na etykiecie sprzedawanych preparatów oznakowanie
„oleje parafinowe”.

Klasa toksykologiczna.

Xi (drażniąca), Nc (nie klasyfikowany).

Okres karencji.

15-20 dni.

Obszar zastosowania.

Cytrusy, ziarnkowe, pestkowe, porzeczka, figa, kaki, orzech,

orzech laskowy, winorośl, oliwka, karczoch, seler, koper włoski, dyniowate, pomidor,
papryka, fasola, ziemniak, burak cukrowy, kukurydza, rośliny ozdobne i leśne.

Toksyczność i selektywność

Nieszkodliwy dla ludzi, zwierząt i ekosystemu.

Działanie owadobójcze jest krótkotrwałe, co sprawia, że nie są szkodliwe dla owadów
pożytecznych, które mogą zjawić się na roślinach już kilka dni po zabiegu.

Fitotoksyczność.

Aby uniknąć zjawisk fitotoksyczności, oleju parafinowego nie

należy mieszać go z produktami zawierającymi siarkę, a kiedy przeprowadza się
zabiegi preparatami zawierającymi siarkę, należy przestrzegać 15-dniowej wykonać
go po co najmniej 15 -dniowej przerwie.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Nie współdziałają z produktami

zawierającymi siarkę.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Insektycyd, akarycyd.

Olej parafinowy

Preparaty handlowe zawierające olej parafinowy

Nazwa handlowa

Producent

4 Stagioni (olej mineralny

parafinowy)

Agrofitol (olej biały parafinowy)

Agrol (olej biały parafinowy)

Agrumin (olej biały parafinowy)

Biolid E (olej biały o ścisłym

zakresie destylacji)

Biolio (olej parafinowy

rafinowany)

Citrone (czysty olej parafinowy)

Coccitox Fluido (olej biały

parafinowy)

Dueci Anticocciniglia (olej

mineralny parafinowy) (*)

Dueci Anticocciniglia Liquido

(czysty olej mineralny

parafinowy) (*)

Dueci Anticocciniglia Spray

(olej mineralny parafinowy) (*)

Ideal (olej parafinowy)

Mikonos E (olej biały

parafinowy)

Newoil (olej parafinowy narrow

range)

Oleocid (olej mineralny

parafinowy) (*)

Oleoter (olej biały parafinowy)

Oligreen (olej mineralny

parafinowy) (*)

Oliobianco Sandoz (olej

mineralny parafinowy )

Olioval (biały czysty olej

mineralny parafinowy)

Ovipron 2000 (olej mineralny

parafinowy )

Ovispray (czysty olej mineralny

parafinowy)

Para-Ravit 80 (olej parafinowy)

Sepr-Oil (olej biały

parafinowany)

Somol 80 (biały olej

parafinowy)

Spray OL (czysty biały olej

mineralny parafinowy)

Ultra Citrus (olej mineralny

parafinowy o ścisłym zakresie

Zapi Industrie Chimiche

Cheminova Agro Italia

Sipcam
Chimiberg

Sipcam

Copyr

Total Raffinage Distribution

Sariaf

Guaber

Syngenta Crop Protection

Sipcam

Scam

Cifo

Terranalisi

Overty

Syngenta Crop Protection

Copyr

Cerexagri Italia

Total Raffinage Distribution

Scotts-France

Sepran

Basf Agro

Sivam

Intrachem Bio Italia

Substancja czynna.

Różne postaci siarki, głównie pięciosiarczek i tiosiarczyn wapnia, w mniejszym stopniu

siarczyny, siarczany, monosiarczki, dwu-, trój- i tetrasiarczki, tiosiarczany, itp.

Mechanizm działania

Jako insektycyd działa kontaktowo i dusząco, kaustycznie na powłokę owadów. Działa na

układ  oddechowy,  ponieważ  zatyka  przetchlinki.  Jest  także  w  stanie  częściowo  rozpuścić  niektóre  składniki  tarczki
miseczników  .  Jeśli  jest  uzywana  jako  fungicyd,  ciecz  kalifornijska  ma  działanie  bezpośrednie  na  szkodniki  poniewaz
zawiera  ona  trwały  wielosiarczek  wapnia.  Poza  tym  wykazuje  działanie  ochronne  dzięki  działaniu  siarki,  która  się
uwalnia stopniowo w formie precypitatu.

Spektrum działania.

Insektycyd, akarycyd, fungicyd. Wykazuje działanie owadobójcze przede wszystkim wobec

wszystkich gatunków biedronkowatych, działanie roztoczobójcze przede wszystkim na zimujące jaja przędziorka
owocowca, natomiast działanie grzybobójcze przede wszystkim na parcha jabłoni i gruszy, moniliozę, mączniaka i
wszystkie patogeny wrażliwe na siarkę.

Właściwości lecznicze.

Nie ma działania wgłębnego (interwencyjnego), działa jedynie kontaktowo. Aktywność

biologiczna wielosiarczku jest w dużym stopniu uwarunkowana temperaturą i wilgotnością względną powietrza.
Skuteczność preparatów zależy od procentowej zawartości wielosiarczków, które uwalniają się po rozpuszczeniu w
wodzie. Preparaty płynne są bardziej skuteczne, ponieważ wielosiarczki rozpuszczają się w wodzie dość długo.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano kilka preparatów w postaci płynnej i rozpuszczalnych proszków.

Klasa toksykologiczna.

Xi (drażniący).

Okres karencji.

30 dni.

Siarka wapniowa (wielosiarczek wapnia)

Informacje ogólne

Substancja nieorganiczna na bazie siarki, należąca do pierwszej generacji

insektycydów. Poza działaniem owadobójczym, przede wszystkim na miseczniki , ma także działanie
grzybobójcze,  które  wywołuje  proces  uwalniania  siarki  elementarnej.  Po  raz  pierwszy  zaczęto
stosować  siarkę  wapniową  pod  koniec  XIX  wieku  w  Kalifornii,  przeciwko  Cocciniglia  S.  Josè.
Obecnie  wielosiarczek  wapnia  produkowany  jest  na  skalę  przemysłową  metodą  reakcji  siarczku
wapnia  z  siarką,  ale  w  przeszłości  przygotowywano  go  także  bezpośrednio  w  gospodarstwie,
stosując  składniki  w  następujących  proporcjach:  10  kg  wapna  niegaszonego,  20  kg  siarki,  100  l
wody.  Do  grupy  wielosiarczków  należy  także  wielosiarczek  baru  i  sodu,  ale  nie  znalazły  się  w
wykazie w załączniku II B do Rozporządzenia EWG nr 2092/91.

Inne substancje stosowane tradycyjnie w biologicznej ochronie roślin

Obszar zastosowania.

Cytrusy, brzoskwinia, jabłoń, grusza, morela, czereśnia, śliwa, ziarnkowe, winorośl,

oliwka, rośliny szkółkarskie.

Toksyczność i selektywność

Jest lekko toksyczny dla ludzi (drażni drogi oddechowe przy wdychaniu oraz skórę

i  oczy  przy  zetknięciu),  zwierząt  domowych,  ryb  i  bydła,  należy  go  więc  stosować  ostrożnie.  Wielosiarczki  są
szkodliwe  dla  roztoczy  drapieżców  i  niektórych  motyli  pasożytów,  Aphytis  mytilaspidis  i  Aphytis  lignanensis,
natomiast  są  nieszkodliwe  dla  chrząszczy  koszenili  (Cryptolaemus  montrouzieri,  Rodolia  cardinalis,  Stethorus
picipes) i Crysoperla carnea. W przyrodzie ulega degradacji na praktycznie nieszkodliwe elementy, takie jak siarka i
wapno.

Fitotoksyczność.

Wielosiarczek wapnia, dzięki mniejszej fitotoksyczności wobec roślin, pozwala na

przeprowadzanie  zabiegów  w  przypadkach,  gdy  nie  można  stosować  miedzi  z  powodu  niebezpieczeństwa
uszkodzenia i ordzawienia roślin. Natomiast jest bardziej kaustyczny w porównaniu z wielosiarczkiem baru, należy
zatem  zachować  ostrożność  przy  stosowaniu  go  na  poszczególne  gatunki  (na  przykład  brzoskwinię)  i  uprawy
szczególnie  wrażliwe,  w  których  może  spowodować  oparzenia  gałązek  i  opadanie  zalążków.  Rozpylanie  bardzo
drobnymi  kroplami  zmniejsza  ryzyko  fitotoksyczności,  zwłaszcza  w  okresach  wysokich  temperatur  lub  nagłych
przymrozków po opryskach.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Zabiegi z użyciem wielosiarczków należy przeprowadzać w odstępie

co najmniej 15 dni od zabiegów z użyciem olejów mineralnych. Wielosiarczek wapnia z powodu swego zasadowego
odczynu, zazwyczaj nie nadaje się do mieszania z innymi produktami. Ponadto jest bardzo korozyjny dla narzędzi
używanych do zabiegów (części metalowych i gumowych), należy zatem bardzo dokładnie myć narzędzia po każdym
użyciu.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Fungicyd, insektycyd, akarycyd. Dopuszczony do stosowania po

zatwierdzeniu go przez jednostkę certyfikujacą lub organ nadzoru.

Siarka wapniowa (wielosiarczek wapnia)

Inne substancje stosowane tradycyjnie w biologicznej ochronie roślin

Preparaty handlowe zawierające siarkę wapniową

(wielosiarczek wapnia)

Nazwa handlowa

Producent

Chimisol

Calciotiol

Calcium

Policalcio 30

Polisolfuro di Ca

Polisolfuro di Ca Polisenio

Polisolfuro di Ca Romagna

Salical L

Silcal

Solfocalcio Romagna

Chimberg

Sipcam

Agrosol

Chemia

Cheminova Agro Italia

Polisenio

Ind.Chimiche Caffaro

I.C.S. Ind.Chimiche Subalpine

Siapa

Ind.Chimiche Caffaro

Substancja czynna.

Wodorotlenki występujące w danym oleju. Działanie owadobójcze olejów

wzrasta w miarę wzrastania masy cząsteczkowej (do pewnego limitu) i podwójnych wiązań tworzących
je wodorotlenków.

Mechanizm działania

Działają na owady przede wszystkim drogą fizyczną, owijając ich ciało cienką

błoną i wnikając kapilarnie przez przetchlinki, zatykając je. Następuje śmierć przez zaduszenie.
Natomiast toksyczne działanie olejów na grzyby jest złożone i niezbyt dobrze jeszcze zbadane. Można je
wyjaśnić w ten sposób, że powstaje fizyczna bariera na powierzchni rośliny, wywołując bezpośrednie i
pośrednie działanie na wnikanie patogenów.

Spektrum działania.

Mszyce, biedronki, roztocza, grzyby (Cercospora musae, mączniaki).

Właściwości lecznicze.

Działają wyłącznie kontaktowo. Ich trwałość zależy od składu chemicznego

olejów, ale jest nie dłuższa niż kilka dni. Działanie owadobójcze jest o wiele skuteczniejsze, jeżeli
mieszanina będzie dokładnie rozpylona na całej powierzchni rośliny.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano wiele preparatów, przy czym wszystkie pochodne ropy

naftowej do użytku rolnego rejestrowane są jako oleje mineralne.

Klasa toksykologiczna.

Xi (drażniąca), Nc (nie klasyfikowany).

Okres karencji.

20 dni.

Obszar zastosowania.

Cytrusy, ziarnkowe, pestkowe, porzeczka, figa, kaki, orzech, orzech laskowy,

winorośl, oliwa, karczoch, seler, koper włoski, dyniowate, pomidor, papryka, fasola, ziemniak, burak
cukrowy, kukurydza oraz rośliny ozdobne i leśne.

Toksyczność i selektywność

Toksyczność wobec ssaków jest bardzo niska (wartość LD50 doustnie

dla szczura 4.300 mg/kg). Lekko toksyczny dla roztoczy Physeiidae. Nie występuje problem

akumulowania w glebie.

Fitotoksyczność.

Zależy od rodzaju oleju (oleje o dużej zawartości węglowodorów naftalenowych są

bardziej  fitotoksyczne),  od  rodzaju uprawy, odmiany,  warunków  fizjologicznych (stres  wodny  powoduje
większą  podatność  roślin  na  uszkodzenia),  od  fazy  fenologicznej  uprawy  (problemy  fitotoksyczności
mogą  dotyczyć  roślin  w  fazie  kiełkowania),  od  okresu  zastosowania  (zimowe  opryski  cytrusów  mogą
zwiększyć  ewentualne  szkody  spowodowane  niską  temperaturą).  Generalnie  nie  zaleca  się  stosowania
olejów  w  najgorętszych  godzinach  dnia.  Należy  przeprowadzić  próbny  zabieg  w  przypadku  niedawno
wprowadzonych odmian.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Nie współdziałają z produktami zawierającymi siarkę.

Odstęp między dwoma zabiegami powinien wynosić co najmniej 15 dni. Należy bardzo dokładnie myć
opryskiwacze po zabiegu siarką, a przed jakimkolwiek zabiegiem z uzyciem preparatu na bazie oleju
mineralnego.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Insektycyd, fungicyd. Tylko drzewa owocowe,

winorośl, oliwki i uprawy tropikalne (np. banany). Wymagana zgoda jednostki certyfikującej lub organu
nadzoru.

Oleje mineralne

Informacje ogólne

Są to mieszaniny węglowodorów, zazwyczaj nasyconych, otrzymanych w drodze destylacji i rafinowania ropy

naftowej.  Mogą  zawierać  węglowodory  parafinowe,  naftalenowe  i  aromatyczne.  Ponieważ  naftalenowe  nie  działają  owadobójczo,  a
aromatyczne są fitotoksyczne, powinny zawierać możliwie najwięcej wodorotlenków parafinowych. Otrzymuje się je poprzez destylację i
rafinowanie  ropy  naftowej.  Oleje  klasyfikuje  się  według  różnych  parametrów,  główne  z  nich,  to:  punkt  50%  destylacji,  to  znaczy,
temperatura, w jakiej destyluje połowa próbki oraz przedział 10-90% destylacji, czyli przedział temperatury, w jakiej destyluje się od 10
do 90% analizowanej próbki. Parametry te dają odpowiednio informację o składzie chemicznym danego oleju oraz jego jednorodności.
Oleje złożone z wodorotlenków o masie cząsteczkowej większej niż 330 mogą być fitotoksyczne, natomiast kiedy masa cząsteczkowa jest
niższa od 290, zmniejsza się działanie owadobójcze: wynika stąd, że masa cząsteczkowa wodorotlenków wchodzących w skład olejów
powinna  zawierać  się  w  przedziale  290-330.  Zwiększenie  masy  cząsteczkowej  gwarantuje  lepsze  działanie  owadobójcze,  ale  także
bardziej  fitotoksyczne  (powodowane  przez  składniki  nienasycone).  Z  tego  powodu  oleje  z  ropy  naftowej  poddawane  są  procesowi
rafinowania,  w  czasie  którego  znaczna  część  składników  nienasyconych,  przyczyna  fitotoksyczności,  nasycona  zostaje  kwasem
siarkowym.  Procentową  zawartość  oleju,  który  nie  reagował  z  kwasem  siarkowym  (wodorotlenków  nasyconych)  określa  tzw.  UR
(pozostałości nie podlegające sulfonowaniu): zwiększając UR zmniejsza się fitotoksyczność i jednocześnie potencjał owadobójczy.

Inne substancje stosowane tradycyjnie w biologicznej ochronie roślin

Preparaty handlowe zawierające oleje mineralne

Nazwa handlowa

Producent

Formuła prosta

Agroil

Agrumol

Agrumol Giardini (*)

Albene

Albene Giardino (*)

Biancaneve

Biancolio

Chemol

Chemol 90 EI

Coccidol E

Coccinil

Coccinoil (*)

Coccistop

Compo Anticocciniglia

Cyanolio Bianco

Diefesan TBZ (*)

Enoil 80

Estrol

Euroil

Foliol

Foliol 80

Koflor Giardino

Zwalczające koszenilę (*)

Kolflor Olio B

Link

Luxigreen (*)

Mibiol

Minerol (*)

Mirax A (*)

Oleotan

Oleoter Estate

Oleovis

Olio Bianco 80

Olio Bianco LBI

Oliocin

Oliovit

Olover

Omil 80

Opalene

Oylir

Paramon 80

Presidium

Primoil ES

Siapol

Pavoni & C.

Isagro Italia

Sariaf

Scam

Compo Agricoltura

Ind.Chimiche Caffaro

Chemia

Ind.Chimiche Caffaro

Orvital

Diachem

Compo Agricoltura

Basf Agro

Sepran

Montechimica Prodotti Chim.

Roloil

Eurozsolfi

Basf Agro

Kollant

Sipcam

Overty

Zapi Industrie Chimiche

Cifo

Guaber

Terranalisi

Scam

Agrico

Lab.Biofarmacot.Ital.

Bayer

Guaber

Linfa Cura Del Verde

Cifo

Chimiberg

Azf Agricoltura

DuPont De Nemours Italiana

Agrosol

Ital-Agro

Ind.Chimiche Caffaro

Informacje ogólne

Nadmanganian potasu jest najpowszechniej występująca solą manganu. Występuje w postaci

graniastosłupów koloru ciemnopurpurowo-fioletowego, a otrzymuje się metoda elektrolitycznego utleniania minerałów
manganu. W wodzie rozpuszcza się powoli, ma silne właściwości utleniające. Ze względu na swój potencjał utleniający,
nadmanganian potasu stosowany jest jako substancja odbarwiająca, dezynfekująca oraz do produkcji wielu substancji
organicznych: sacharyn, barwników, leków, itp.

Substancja czynna.

Nadmanganian potasu.

Mechanizm działania

Działanie utleniające na materię organiczną, które zachodzi w otoczeniu wilgotnym, polega

na zanikaniu nadmanganianu potasu i powstawaniu dwutlenku manganu, jako produktu reakcji. Ponieważ właściwości
grzybobójcze i bakteriobójcze wynikają ze zdolności degradowania materiału organicznego, nie rozwijają się szczepy

odporne.

Spektrum działania.

Dość szerokie, jako fungicyd i środek bakteriobójczy. Szkodniki pochodzenia grzybowego,

traktowane nadmanganianem potasu, to mączniak dyniowatych i drzew owocowych, fuzariozy, werticiliozy i mączniaków
rzekomych np. mączniaka winorośli, plamistość liści wywołana przez grzyb z rodzaju Phomopsis. Stosowany jest także w
zwalczaniu mchów i porostów.

Właściwości lecznicze.

Działa kontaktowo, natychmiastowo. Wykazuje działanie lecznicze wobec mączniaka i

zapobiegawcze wobec pozostałych patogenów. W przypadku zwalczania mączniaka prawdziwego zaleca się stosowanie
zabiegów na przemian z siarką. Trwałość jest niewielka, już po 48 godzinach należy przeprowadzić zabieg preparatami
na bazie siarki.

Rejestracja.

We Włoszech aktualnie nie ma zarejestrowanych preparatów. Są preparaty dopuszczone w niektórych

państwach europejskich.

Obszar zastosowania.

Winorośl, uprawy warzywne i sadownicze.

Toksyczność i selektywność

Jest to produkt o niskiej toksyczności dla fauny lądowej (wartość LD50 doustnie dla

szczura wynosi 1.090 mg/kg) i wodnej. Stosowanie go nie powoduje ryzyka pozostałości na roślinach, ponieważ jest to
produkt utleniania. Dwutlenek manganu, jest nierozpuszczalny w wodzie, obojętny i nie jest absorbowany przez rośliny.
Nadmanganian potasu jest bardzo toksyczny w roztworach stężonych.

Fitotoksyczność.

Jest szczególnie fitotoksyczny dla upraw roślinnych, należy też unikać oprysków przed zbiorami,

ponieważ po zabiegu mogą na owocach pozostać plamy.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Roztwór nadmanganianu potasu przygotowuje się bezpośrednio przed

użyciem; nie można go mieszać z substancjami organicznymi, takimi jak nawozy dolistne, środki owadobójcze, jak
rotenon i pyretryny, z mikroorganizmami i wirusami. Można go natomiast mieszać z siarką, tlenochlorkiem miedzi i
olejem mineralnym. Nie powinno się także mieszać z substancjami kwaśnymi, ponieważ pozbawiają go aktywności. Jest
to produkt silnie korodujący, dlatego zaleca się umycie narzędzi od razu po zabiegu.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Fungicyd, insektycyd. Dopuszczone stosowanie tylko na drzewach

owocowych, oliwkach i winorośli.

Nadmanganian potasu

Inne substancje stosowane tradycyjnie w biologicznej ochronie roślin

Informacje ogólne

Jest to biały proszek powstały w wyniku rozpadu minerału o nazwie krzemianu kwarcu, a

zatem w jego skład wchodzi krzem krystaliczny. Określenie „krystaliczny” oznacza, że cząsteczki ditlenku krzemu
(kryształu górskiego) układają się w ściśle określonym istałym kierunku, natomiast zupełnie odwrotna sytuacja ma
miejsce wówczas, gdy organizacja molekuł jest przypadkowa, taki stan określa się jako „amorficzny”. Piasek
kwarcowy figuruje pośród proszków chemicznie obojętnych stosowanych do ochrony żywności magazynowanej w
spichrzach już w starożytnosci.
Jest to rodzaj skały osadowej, niespójnej, złożonej z elementów średnich lub drobnych, powstałej z przekształcanie
się innych skał, przede wszystkim granitowych oraz łupkowo-krystalicznych. Skład jest zmienny, przeważają
minerały odporne, takie jak kwarc, skaleń i mika.

Substancja czynna.

Nie da się wyodrębnić określonej substancji czynnej. Przypuszcza się, że na szkodniki roślin

działają kryształki kwarcu.

Mechanizm działania.

Nie wykazuje typowego działania owadobójczego, raczej działanie fizyczno-mechaniczne

zakłócające, niszcząc narząd gębowy owadów oraz ścierając ich kutykulę, przede wszystkim w miejscach błon
między segmentami.

Spektrum działania.

Owady, przede wszystkim karaluchy, świeżo wyklute larwy, biedronki.

Właściwości lecznicze.

Wydaje się, że intensywność działania związana jest z wilgotnością proszku, twardości i

stopnia jego rozdrobnienia, wilgotnością powietrza oraz temperaturą.

Rejestracja.

Obecnie nie ma we Włoszech zarejestrowanych preparatów. W niektórych państwach europejskich

nie jest uważany za środek ochrony roślin, a zatem rejestracja nie jest wymagana.

Toksyczność i selektywność.

Zazwyczaj proszki mineralne mają negatywne działanie na małe gatunki

szarańczaków. Dłuższe obcowanie ludzi z krzemem krystalicznym, takim jak kwarc, może powodować krzemicę
płuc.

Fitotoksyczność.

Z uwagi na obojętny charakter kwarcu nie powinny występować problemy fitotoksyczności.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Repelent

Piasek kwarcowy

Substancja czynna

Siarka.

Mechanizm działania

Znakomity środek przeciw mączniakowi właściwemu, działa przede wszystkim jako para, na grzybnię i

zarodniki  pasożyta.  Siarka  wnika  do  komórki  grzyba  dzięki  swej  rozpuszczalności  w  tłuszczach;  przebija  błonę  komórkową,  co
prowadzi do utraty wody i w efekcie do śmierci grzyba. Siarka wykazuje także działanie na poziomie układu oddechowego (cytochrom
b),  gdzie  wchodzi  w  miejsce  tlenu  jako  akceptor  elektronów.  Następuje  redukcja  siarki,  powstaje  siarkowodór,  zapobiegając  w  ten
sposób powstaniu ATP i znaczną utratę energii na poziomie komórek. Potencjał grzybobójczy zmienia się w zależności od temperatury,
stopnia rozdrobnienia cząsteczek i wilgotności względnej. Temperatura otoczenia musi być wystarczająco wysoka, aby mógł powstać
sublimat  cząsteczek  stałych.  Działanie  grzybobójcze  wzrasta  stopniowo  aż  do  temperatury  40C,  a  rozpoczyna  się  od  temperatury

około 10-20C w przypadku siarki o drobnym proszku i 18-20C w przypadku siarki o grubszych cząsteczkach. Działanie to jest słabsze

w miarę zwiększania się wilgotności względnej otoczenia.

Spektrum działania.

Siarka jest szczególnie skuteczna w zwalczaniu mączniaka wywołującego mączniaka drzew owocowych,

winorośli, upraw ogrodowych i kwiatowych. Wykazuje także dość dobre działanie na roztocza.

Właściwości lecznicze.

Nie ma działania wgłębnego i jest mało trwała. Skuteczność lecznicza siarki jest wprost proporcjonalna do

stopnia rozdrobnienia cząsteczek oraz temperatury otoczenia, natomiast spada w warunkach wzrostu wilgotności względnej. Siarka do
oprysków, złożona z drobniejszych cząsteczek, jest bardziej skuteczna od preparatów do opylania, wymagających ponadto większych
dawek. Zabiegi opylania zapewniają lepsze wnikanie do wnętrza masy zielonej.

Rejestracja.

We Włoszech zarejestrowano wiele preparatów.

Klasa toksykologiczna.

Nc (nie klasyfikowany).

Okres karencji.

5 dni.

Obszar zastosowania.

Cytrusy, ziarnkowe, pestkowe, truskawka, orzech laskowy, winorośl, oliwka, warzywa, ziemniak, burak

cukrowy, zboża, słonecznik, soja, tytoń, rośliny leśne, ozdobne i sadzonki topoli. Zabiegi w uprawach pod osłonami.

Toksyczność i selektywność

Toksyczność wobec ssaków bardzo niska. Słabo toksyczna wobec ryb i pszczół. Nieznaczne ryzyko

dla dzikiej flory i fauny. Toksyczna dla niektórych owadów pożytecznych, takich jak błonkówki pasożytnicze z rodzaju Trichogramma i
umiarkowanie toksyczna dla roztoczy z rodziny Phytoseiidae - Amblyseius potentillae i A. andersoni oraz dla niektórych drapieżców,
takich jak tasznikowate. Etykieta umieszczana na preparatach handlowych powinna zawierać oświadczenie o braku selenu, który jest
metalem bardzo delikatnym i pokrewnym siarce, ale dość toksycznym dla ludzi i zwierząt. Przy zabiegach gruntowych siarka
elementarna podlega procesom utleniania o charakterze mikrobiologicznym, wywołanym przez bakterie z rodzaju Thiobacillus.

Fitotoksyczność.

Należy wziąć pod uwagę, że w wysokich temperaturach siarka we wszystkich postaciach staje się fitotoksyczna.

Zaleca  się  zatem  przeprowadzanie  zabiegów  w  najchłodniejszej  porze  dnia,  szczególnie  w  lecie.  Zazwyczaj  siarka  o  drobniejszych
cząsteczkach  (siarka  koloidalna)  jest  bardziej  szkodliwa  w  porównaniu  z  preparatami  do  opylania.  Na  działanie  siarki  są  wrażliwe
niektóre  gatunki  jabłek  (Golden  Delicious,  Imperator,  Jonathan,  Rome  Beaty,  Stayman),  gruszki  (Williams),  brzoskwini  i  prawie
wszystkie gatunki moreli.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Siarka nie współdziała z olejami mineralnymi oraz środkami owadobójczymi o

odczynie zasadowym.

Zastosowanie w rolnictwie ekologicznym.

Fungicyd, akarycyd, repelent.

Siarka

Informacje ogólne

Jest to substancja grzybobójcza stosowana już od ubiegłego wieku w sadownictwie i

uprawie  winorośli,  jako  środek  zwalczający  mączniaka  prawdziwego  i  rzekomego,    działa  także  na  liczne  inne
grzyby. Jej właściwości lecznicze są znane już od czasów starożytnych (1000 lat p.n.e.). Wielorakie działanie, rola
siarki w fizjologii roślin oraz takie cechy, jak niewielki wpływ na środowisko i niski koszt sprawiają, że siarka jest
produktem bardzo ważnym dla rolnictwa. Jeżeli chodzi o zwalczanie pasożytów, siarka dzieli się na następujące
kategorie:
Siarka  do  opylania,  zawierająca:  siarkę  naturalną  o  niskiej  zawartości  siarki;  siarkę  mieloną  wentylowaną  z
cząsteczkami  otrzymanymi  w  wyniku  mielenia  i  przesiewania  siarki  sublimowanej;  siarki  sublimowanej  (kwiatu
siarkowego)  rafinowanej,  o  bardzo  rozdrobnionych  cząsteczkach,  otrzymywanej  w  wyniku  stężenia  par  z
destylacji siarki naturalnej - bardzo aktywnej; siarki aktywowanej, mieszanej z sadzą, o znacznie skuteczniejszym
działaniu.  Istnieją  także  inne  produkty,  w  których  siarka  mieszana  jest  z  różnymi  substancjami,  na  przykład
związkami miedzi, związkami proteinowymi (proteinat siarki).

Inne substancje stosowane tradycyjnie w biologicznej ochronie roślin

Zwalczane szkodniki.

Jest drapieżcą blisko 60 gatunków mszyc, szczególnie Myzus persicae Sulz., Aphys gossypii

Glov., Macrosiphum rosae (L.) i Macrosiphum euphorbiae (Thom.).

Zakres zastosowania.

Uprawy warzywnicze, szczególnie dyniowate.

Sposób podawania.

Owady rozprowadza się przede wszystkim na uprawach chronionych. W sprzedaży produkt

występuje w postaci poczwarek umieszczonych w wermikulicie. Należy je rozprowadzić natychmiast po otrzymaniu
materiału, przy pomocy zwilżonej gąbki, przy pierwszym pojawieniu się mszyc, w ilości 1-2 poczwarek/m

. Zabiegi należy

powtórzyć 3-4 razy w odstępie tygodniowym. Jest to drapieżca bardzo skuteczny w zwalczaniu populacji mszyc, pod
warunkiem, że zostanie wprowadzony odpowiednio szybko. Szczególne warunki środowiska, takie jak suchy klimat,
temperatury w nocy poniżej 15-16C, stosowanie płacht do ściółkowania, sucha gleba, krótki czas działania światła i mała

ilość ofiar zmniejszają ich skuteczność.

Wpływ na środowisko i toksyczność na owady nie będące obiektem zabiegów.

Jest nieszkodliwa.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Nie zaleca się rozprowadzania owadów kiedy występuje

niebezpieczeństwo pozostałości po zabiegach z użyciem insektycydów nie selektywnych. Deszczowanie nadkoronowe
drzew może powodować spadanie larw. Można stosować A. aphidimyza z innymi drapieżcami mszyc.

Aphidoteles aphidimyza

Informacje ogólne

Muchówka pryszczarkowata, której postać dorosła jest drobna i

mała (3-3,5 mm), a odnóża bardzo długie. Dymorfizm płciowy jest widoczny w czułkach,
które u samca są jasne i wydłużone, natomiast u samicy krótkie i czarne. Długość larw A.
aphidimyza Rond. wynosi około 2-3 mm, dojrzałe mają barwę pomarańczową. Gatunek
ten występuje powszechnie w całym świecie, także we Włoszech. Zastosowanie go w
programach ochrony roślin sięga końca lat 70-tych XX wieku.

Najważniejsze organizmy pożyteczne

Preparaty handlowe zawierające Aphidoletes aphidimyza

Nazwa handlowa

Producent

Aphidend

Aphidoletes System

Aphido-Line A

Koppert Italia

Biobest Italia

Novartis Bcm

Najważniejsze organizmy pożyteczne

Zwalczane szkodniki.

Stosuje się do zwalczania Planococcus citri (Risso), Pseudococcus longispinus Targ. i

Planococcus ficus (Sign.) oraz inne koszenile występujące na cytrusach i roślinach ozdobnych, także w uprawach pod
osłonami.

Zakres zastosowania.

Cytrusy, rośliny ozdobne i winorośl.

Sposób podawania.

Owad sprzedawany jest w postaci dorosłej w buteleczkach zawierających około 40 sztuk każda;

należy  umieścić  go  możliwie  najbliżej  porażonych  miejsc,  aby  w  jak  najkrótszym  czasie  uzyskał  dostęp  do  zdobyczy.
Zazwyczaj  C.  montrouzieri  wspomaga  aktywność  Leptomastyx  dactylopii  How.,  dlatego  też  należy  umieścić  po  3-10
osobników dorosłych na każdą roślinę, w ogniskach Planococcuc citri. W przypadku rozmieszczenia na całej powierzchni
stosuje się od 1.200 do 12.000 osobników/ha. Owada rozprowadza się w okresie od momentu przemieszczenia się samic
pasożyta do ich  osiedlenia się na głównych gałęziach. Rozprowadzenie owada w późniejszym czasie, kiedy  Planococcuc
citri jest już chroniony przez gniazdo nasienne lub rozetę owocu, zabieg nie daje rezultatu. Materiał należy rozprowadzić
natychmiast,  a  najpóźniej  w  ciągu  24  godzin  od  chwili  zakupu,  ponieważ  w  buteleczkach  zawierających  owady  dorosłe
znajduje  się  ilość  pożywienia  wystarczająca  tylko  na  czas  transportu.  Temperatury  poniżej  20C  znoszą  jakąkolwiek

aktywność reprodukcyjną, natomiast temperatura 9C stanowi dla owada granicę biologiczną.

Wpływ na środowisko i toksyczność na owady nie będące obiektem zabiegów

. W wielu regionach owad

występuje powszechnie w przyrodzie. Nie jest szkodliwy dla owadów nie będących obiektem zabiegów.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Jest wrażliwy na pozostałości insektycydów nieselektywnych. Często

stosowany jest w połączeniu z Leptomastix dactylopii. Wabią go mieniące się kolory.

Cryptolaemus montrouzieri

Informacje ogólne

Chrząszcz należący do biedronkowatych z podrodziny

Scymninae. Pochodzi z Australii i Polinezji, po raz pierwszy zastosowano go w
Kalifornii do zwalczania Planococcuc citri

cytrusów. We Włoszech zaczęto go

wprowadzać w początkach XX wieku. Obecnie stał się gatunkiem endemicznym w
niektórych rejonach Południa i Ligurii.

Preparaty handlowe zawierające Cryptolaemus montrouzieri

Nazwa handlowa

Producent

Formuła prosta

Criptopak 1000

Cryptobug

Cryptogard

Cryptoleaemus Montrouzieri Spata

Cryptolaemus System

Crypto-Line Mo

Formuła złożona

Leptosistem

Bioplanet

Koppert Italia

Intrachem Bio Italia

Spata

Biobest Italia

Novartis Bcm

Scam

Zwalczane szkodniki.

Dorosły owad Eretmocerus mundus Mec. rozmnaża się płciowo, dlatego też 50%

dorosłych wylatujących z pupariów to samce, chociaż w określonych warunkach (temperatura około 20C i obfitość

zdobyczy) proporcje samców i samic zmieniają się na korzyść samic. Samica po kopulacji składa średnio 100-200 jaj
pod  ciałem  larw  B.  tabaci  i  B.  argentiofidi  w  III  i  IV  stadium  rozwoju,  następnie  larwa  po  wylęgu  wnika  do  ciała
żywiciela żerując w jego płynach wewnętrznych. Opanowane przez pasożyta  puparium puchnie, przybiera barwę od
żółtej  po  orzechową,  a  wewnątrz  widać  larwę  lub  poczwarkę  parazytoida.  Po  wylocie  motyla  widoczny  jest  w
puparium  okrągły  otwór.  W  temperaturze 25-30C cykl biologiczny, który obejmuje 4 fazy (jajo, 3 stadia larwalne,

poczwarkę i postać dorosłą) trwa 15-18 dni, a wydłuża się do 35 dni w temperaturze 20C. Samica żyje do 10 dni

żywiąc się także ciałem ofiar (host feeding), dzięki czemu przyczynia się do ograniczenia populacji Bemisia.

Zakres zastosowania.

Uprawy warzywnicze, i roślin ozdobnych, tez pod osłonami.

Sposób podawania.

Produkt sprzedawany jest w postaci żółtych poczwarek umieszczonych wewnątrz

opanowanego przez pasożyta żywiciela, wymieszanych z materiałem rozprowadzającym, zazwyczaj trocinami.
Zazwyczaj rozprowadza się parazytoida na liściach najniższej części rośliny w ilości 6-9 pupariów/m

, 2 lub więcej

podań w odstępie tygodniowym. Kiedy uzyskuje się poziom 80-90% opanowania przez pasożyta, podawanie można
zawiesić. W każdym wypadku uważne monitorowanie porażenia fitofagiem oraz kontrola adaptacji entomofaga
pozwalają na lepsze zaprogramowanie zabiegu.
Parazytoida podaje się natychmiast po otrzymaniu materiału lub w ciągu 24 godzin (w razie opóźnień należy
przechować materiał w temperaturze 10C. Czynniki ograniczające aktywność parazytoida, to temperatura poniżej

15-16C lub powyżej 34-35C oraz nadmierna kutnerowatość liści roślin poddanych zabiegowi.

Wpływ na środowisko i toksyczność na owady nie będące obiektem zabiegów.

Bardzo selektywny,

nieszkodliwy dla organizmów nie będących obiektem zabiegów.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Parazytoid jest dość wrażliwy na pozostałości środków ochrony

roślin nieselektywnych.

Eretmocerus mundus

Informacje ogólne

Błonkówka oścowata, parazytoid mączlikowatych,

osobnik dorosły ma 1 mm. Gatunek ten wykazuje lekki dymorfizm płciowy,
widoczny w kształcie czułków.

Najważniejsze organizmy pożyteczne

Preparaty handlowe zawierające Eretmocerus mundus

Nazwa handlowa

Producent

Mundupak 1000

Bioplanet

Najważniejsze organizmy pożyteczne

Zwalczane szkodniki.

Jest to drapieżca owadów takich jak mączlikowate (zwłaszcza Trialeurodes vaporariorum Westw. i

Bemisia tabaci Genn.), ale także mszyc, roztoczy i jaj owadów.

Zakres zastosowania.

Stosuje się przede wszystkim na psiankowatych (pomidor, bakłażan, papryka) i dyniowatych.

Sposób podawania.

Najlepsze rezultaty uzyskuje się rozprowadzając owady 2-3-krotnie w ciągu tygodnia (technika

powtarzanego  podawania)  w  ilości  1-3  osobników/m2  w  przypadku  niewielkiego  porażenia  mączlikowatymi  (mniej  niż  1
osobnik na 10 roślin). Zbyt późne podanie nie gwarantują właściwego osiedlenia się drapieżcy z uwagi na dość powolny cykl
jego rozwoju. Natomiast jeżeli owad rozprowadzony jest zbyt wcześnie (w początkach porażenia), wystarczy 0,5 osobnika/m2.
Duża  zaletą  drapieżcy  jest  jego  duża  aktywność  także  w  niskich  temperaturach,  dzięki  czemu  jest  bardzo  pożyteczny  w
zimnych  tunelach  w  okresie  zimowym,  w  rejonach  basenu  Morza  Śródziemnego.  Żywotność  owada  spada  w  przypadku
długotrwałych okresów temperatur powyżej 35-36C, natomiast niższe temperatury, poniżej 15C spowalniają aktywność przy

składaniu jaj. Drapieżca pakowany jest w buteleczkach zawierających 250 osobników każda, umieszczonych w wilgotnym
wermikulicie. Maksymalny okres przechowywania preparatu wynosi 24 godziny w temperaturze 6-8C.

Wpływ na środowisko i toksyczność na owady nie będące obiektem zabiegów

Tasznikowate występują

powszechne w przyrodzie (znaną wieloletnią Inula viscosa można uznać za „naturalny zbiornik” M. caliginosus), a zatem
wprowadzenie go nie narusza równowagi naturalnego ekosystemu).

Współdziałanie z innymi substancjami.

Można stosować tasznikowate w połączeniu z Eretmocerus mundus Merc.i

Encarsia formosa (Gah.) bez wywołania niepożądanych interakcji. Jeżeli nie przeprowadza się zabiegów chemicznych, owad
kolonizuje dany areał na wiele lat i staje się gatunkiem endemicznym.

Macrolophus caliginosus

Informacje ogólne

Owady drapieżne z rodziny tasznikowatych. Dorosły owad jest

jasnozielony  z  cienkimi  białymi  szczecinkami,  oczy  ciemnoczerwone,  a  półpokrywy
jasne.  Długość  około  6  mm,  proporcje  samce:samice  wynosi  1:2.  Postacie  młode  SA
bardzo  podobne  do  dorosłych,  za  wyjątkiem  wielkości.  Jest  to  gatunek
rozpowszechniony  głównie  w  basenie  Morza  Śródziemnego,  występuje  przede
wszystkim w Europie Południowej i Afryce Północnej.

Preparaty handlowe zawierające Macrolophus caliginosus

Nazwa handlowa

Producent

Mirisistem

Miripak 250

Mirical

Macrolophus System

Macrolophus N System

Macro-Line C

Macrogard

Scam

Bioplanet

Koppert Italia

Biobest Italia

Novartis Bcm

Intrachem Bio Italia

Zwalczane szkodniki.

Jest to parazytoid wielu gatunków mszyc, zwłaszcza Myzus persicae (Sulz.) i Aphis

gossypii Glov. Wykazuje mniejszą skuteczność wobec Macrosiphum euphorbiae (Thom.) i Aulacorthum solani (Kalt.),
dlatego zaleca się często stosowanie w połączeniu z drapieżcą mszyc (Chrysoperla carnea Steph., Harmonia
axyridis Pallas, Aphidoteles aphidimizia Rond.)

Zakres zastosowania.

Melon, ogórek, papryka i rośliny ozdobne, w uprawach pod osłonami.

Sposób podawania.

Zazwyczaj w początkowym okresie porażenia mszycami podaje się 1-2 osobniki/m

, ale

może się okazać konieczne 2-3-krotne powtórzenie zabiegu z przerwą tygodniową. W miesiącach zimowych, jeżeli
pierwsze podanie jest odpowiednio wcześniej, wystarczy w sumie 0,5 osobnika/m

. Materiał składa się częściowo z

owadów dorosłych, które rozpraszają się w otoczeniu, a częściowo z mumii, które należy dokładnie rozprowadzić na
roślinach; należy go wykorzystać natychmiast po otrzymaniu, a najpóźniej w ciągu 12 godzin, przechowując w
temperaturze 8-10C. Czynnikami ograniczającymi są bardzo wysokie temperatury powyżej 27-28C oraz mrówki

żyjące w roślinach.

Wpływ na środowisko i toksyczność na owady nie będące obiektem zabiegów

. Nie jest szkodliwy.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Nie należy stosować w pułapkach barwnych żółtych w uprawach, w

których stosuje się podawanie A. colemani z uwagi na fakt, że ten parazytoid jest przyciągany przez ten kolor
(natomiast nie ma żadnego problemu z pułapkami niebieskimi).

Aphidius colemani

Informacje ogólne

Błonkówka męczelkowata, parazytoid mszyc. Dorosły owad ma

kształt podłużny koloru czarniawego, długie czułki, długość około 2 mm. A. colemnani
Viereck stosowany jest od długiego czasu przede wszystkim w uprawachpod oslonami,
w których można rozprowadzać go przez cały rok. Pochodzi z Półwyspu Indyjskiego,
ale rodzaj Aphidius występuje także na innych obszarach Azji i w basenie Morza
Śródziemnego.

Najważniejsze organizmy pożyteczne

Preparaty handlowe zawierające Aphidius colemani

Nazwa handlowa

Producent

Aphidipak 500

Aphidius Mix System

Aphidius-System

Aphigard

Aphi-Line C

Aphipar

Aphisystem

Bioplanet

Biobest Italia

Intrachem Bio Italia

Novartis Bcm

Koppert Italia

Scam

Najważniejsze organizmy pożyteczne

W  obecności  Bemisia  tabaci  i  trialeurodes  vaporarium
skuteczniejsze  jest  podawanie  łącznie  E.  formosa  z
parazytoidem  Eretmocerus  mundur  Merc.,  co  daje  zazwyczaj
lepsze  rezultaty  w  zwalczaniu  B.  tabaci.  Puparia  E.  formosa
należy  rozmieścić  równomiernie  na  całej  zagrożonej
powierzchni, wieszając pudełka kartonowe na roślinach, tuż po
otrzymaniu materiału. Jeżeli z jakichkolwiek powodów podanie
materiału  opóźnia  się,  należy  go  przechowywać  do  24  godzin
w

temperaturze

8-10C.

Generalnie

czynnikami

ograniczającymi aktywność parazytoida są krótkie dni, mało
światła oraz temperatura poniżej 15-16C lub powyżej 30C.

Poza  tym  zdolność  rozpoznawania  przez  dorosłe  owady  E.
formosa  ograniczona  jest  w  przypadku  kutnerowatych  liści
danej  uprawy.  Parazytoid  jest  także  mniej  skuteczny  w
przypadku  bardzo  znacznego  porażenia  mączlikowatymi  z
powodu dużej ilości redukowanej przez nie słodkiej wydzieliny.

Wpływ na środowisko i toksyczność na owady nie
będące obiektem zabiegów

Jest nieszkodliwy.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Parazytoid jest

bardzo wrażliwy na pozostałości środków ochrony roślin nie
selektywnych (na przykład pyretryn syntetycznych).

Encarsia formosa

Informacje ogólne

Błonkówka oścowata, parazytoid mączlikowatych.

Pochodzi w rejonów tropikalnych i subtropikalnych, ale obecnie jest
rozpowszechniony także w Europie, Oceanii i Ameryce Północnej. Dorosły owad
ma brunatną głowę, tułów czarny, a odwłok błyszcząco żółty. Populacja składa się
niemal zawsze z samic, ponieważ rozmnażanie odbywa się bez kopulacji. Samce są
bardzo rzadkie i pojawiają się wyłącznie w niekorzystnych warunkach otoczenia.

Preparaty handlowe zawierające Encarsia formosa

Nazwa handlowa

Producent

Encar-Line (kartoniki)

Encar-Line (fiolki)

Encarsia System

Enermix

Engard

Enpak 1000

Ensistem

En-Strip

Novartis Bcm

Biobest Italia

Koppert Italia

Intrachem Bio Italia

Bioplanet

Scam

Koppert Italia

Zwalczane szkodniki.

Działa przeciwko mączlikowatym, zwłaszcza Trialeurodes vaporarorium (Westw.) i w mniejszym

stopniu Bemisia tabaci (Gen.). Jest to bardzo szczególny parazytoid, zdolny do osiągnięcia znacznego stopnia spasożytowania.

Zakres zastosowania.

Uprawy warzywne i uprawy roślin ozdobnych pod osłonami.

Sposób podawania.

E. formosa rozprowadza się w stadium poczwarek mączlikowatych opanowanych przez pasożyta w

pudełkach kartonowych zawieszonych na roślinach w pobliżu ognisk porażenia. Owady podaje się na początku porażenia, należy
starać się otwierać pudełka w środku tunelu, aby nie nastąpił wylot motyli, w przypadku gdy w czasie transportu nastąpiło
przeobrażenie. Zazwyczaj rozprowadza się 4 gniazd poczwarkowych /m2 4-5 razy. Liczba podań zależy od kilku czynników:
- obecność szkodników. Na przykład na pomidorach zaleca się rozpoczynać podawanie parazytoida przy porażeniu średnio 1
owadem dorosłym/roślinę. W takim przypadku, w warunkach optymalnej temperatury można podawać owady co 15 dni;
- uprawy, na której ma być przeprowadzony zabieg, biorąc pod uwagę malejącą skalę prędkości rozmnażania T. vaporarium,
głównego celu błonkówki parazytoida (bakłażan, gerbera, ogórek, pomidor, papryka, poinsecja);minimalnych temperatur w nocy
(15-16C) i maksymalnych w dzień (do 30C).

Sposób podawania.

Jeżeli chodzi o A. barkeri, w

uprawach pod osłonami zaleca się rozrzucanie 50-120
osobników/roślinę co 2 lub 3 tygodnie, natomiast w
uprawach gruntowych od 1.000 do 10.000 drapieżców/m

co 2 tygodnie. Jeżeli stosuje się A. cucumeris, rozrzucanie
powinno  odbywać  się  przy  bardzo  małym  stopniu
porażenia  (biorąc  pod  uwagę  zdolność  Phytoseidae  do
żywienia  się  pyłkiem)  w  dawce  250  osobników/m

podzielonych  na  5  cotygodniowych  zabiegów.  Generalnie
aktywność  drapieżczą  i  żywotność  obydwu  gatunków
zmniejszają  takie  czynniki,  jak  temperatura  poniżej  15C

lub powyżej 26C oraz niska wilgotność względna.

Wpływ na środowisko i toksyczność na owady
nie będące obiektem zabiegów.

Organizmy te

występują powszechnie w przyrodzie.

Współdziałanie z innymi substancjami.

Należy

unikać  stosowania  substancji  czynnych,  których  efekty
toksyczne  na  Phytoseidae  mogą  być  długotrwałe
(pyretryn  syntetycznych,  rotenonu),  substancji  czynnych
nie

selektywnych

(pyretryn)

oraz

produktów

roztoczobójczych (mydeł owadobójczych). Roztocza te są
bardziej skuteczne, jeżeli wprowadzone są do upraw o
gładkich liściach.

Amblyseius

spp.

Cechy ogólne i morfologia.

Rodzaj Amblyseius spp., do którego należą różne gatunki

roztoczy drapieżców (A. barkeri Huges, A. cucumeris Oud., A. californicus McGregor,  A. fallacis
Garman,  A.  degenerans  Berlese)  należy  do  rodziny  Phytoseiidae.  Najbardziej  znane  i
najpowszechniej  wykorzystywane  od  lat  gatunki  do  zwalczania  wciornastkowatych,  to  A.
cucumeris  i    A.  barkeri  (synonim  mckenziei).  Ich  wykorzystaniu  sprzyjają  niskie  koszty  hodowli
oraz duża zdolnośc adaptacji. Z punktu widzenia morfologicznego osobniki różnych gatunków nie
różnią  się  zbytnio  od  siebie:  dorosły  A.  cucumeris  jest  różowo-beżowy,  a  A.  barkeri  brunatno-
czerwony. Obydwa mają ciało w kształcie gruszki i SA mniejsze i bardziej płaskie w porównaniu z
Phytoseielus persimilis Athios-Henriot.

Najważniejsze organizmy pożyteczne

Preparaty handlowe zawierające Amblyseius cucumeris (*)

Nazwa handlowa

Producent

Amblipak 50000

Ambly-Line Cu

Ambly-Line Cu Crs

Amblyseius Breeding System

Amblyseius System

Amblyseius Vermiculite System

Thripex

Thripex Plus

(*) Gatunek powszechnie

sprzedawany

Bioplanet

Novartis Bcm

Biobest Italia

Koppert Italia

Zwalczane szkodniki.

Są drapieżcami wiornastkowatych, szczególnie Thrips tabaci Lind. i Frankliniella occidentalis

(Perg.), ale dzięki zdolności adaptacji także jaj i osobników dorosłych przędziorka chmielowca (Tetranichus urticae Koch.).

Zakres zastosowania.

Warzywa (papryka, pomidor, ogórek), jabłoń, grusza, rośliny ozdobne. W Holandii od wielu lat

stosuje się na ogórka i paprykę prawie wyłącznie A. cucumeris, ponieważ jest on bardzo skuteczny i ma większą zdolności
adaptacji do środowiska upraw pod osłonami. Ponadto wydaje się, że lepiej toleruje pozostałości środków ochrony roślin
stosowanych w walce zintegrowanej.

Najważniejsze organizmy pożyteczne

Zwalczane szkodniki.

Tetranychus urticae czyli przędziorek chmielowiec.

Zakres zastosowania.

Rośliny ozdobne, truskawka, pomidor, bakłażan, papryka, melon, arbuz, ogórek, soja.

Sposób podawania.

P. persimilis sprzedawany jest w buteleczkach zawierających stadia mobilne Phytoseidae (zazwyczaj dorosłe

samice)  wymieszane  z  materiałem  rozpraszającym.  Zawartość  opakowania  opróżniana  jest  szczególnie  w  miejscach  szczególnego
porażenia.  Stopniowo,  w  miarę  wzrastania  roślin  i  stabilizuje  się  styczność  między  liśćmi,  przemieszczanie  się  drapieżcy  w
poszukiwaniu zdobyczy staje się łatwiejsze. Najpowszechniej stosowaną techniką jest introdukcja powtarzana. Pierwszy raz należy
rozprowadzić  Phytoseidae  w  momencie  pojawienia  się  pierwszych  ognisk  porażenia  w  proporcji  drapieżca:zdobycz  15-30:1,  w
zależności od różnych czynników, takich jak wrażliwość uprawy na atak przędziorka (taka sama liczba roztoczy na liść jest bardziej
szkodliwa dla ogórka niż dla truskawki), warunków klimatycznych (na przykład na areałach Południowych Włoch potrzeba zazwyczaj
więcej drapieżców na jednostkę powierzchni, niż na Północy), rodzaju uprawy i jej stadium rozwoju. Generalnie wysokie temperatury
i suchy klimat sprzyjają fitofagom: w niektórych przypadkach należy nawadniać uprawy, aby ułatwić rozwój drapieżcy. W normalnych
warunkach  ilość  rozprowadzanych  Phytoseidae  waha  się  od  2  do  8  osobników/roślinę.  Materiał  należy  rozprowadzić  w  ciągu  24
godzin, pod warunkiem, że przechowywany jest w temperaturze 8-10C.

Phytoseiulus persimilis

Cechy ogólne i morfologia.

Roztocze drapieżca z rodziny Phytoseiidae. Osobnik

dorosły  mierzy  1  mm,  jest  koloru  błyszcząco  pomarańczowego,  ma  kształt  gruszki,  jest
większy  i  bardziej  mobilny  od  swej  ofiary  Tetranychus  urticae  Koch.  Posiada  ogromną
zdolność  wyszukiwania  ofiar,  mimo,  że  pozbawiony  jest  oczu.  Po  raz  pierwszy
zasygnalizowano  występowanie  tego  Phytoseiidae  w  Europie  w  roku  1958,  kiedy
zaobserwowano  go  na  korzeniach  orchidei  przywiezionych  z  Chile.  Obecnie  jest  to
gatunek endemiczny w basenie Morza Śródziemnego, także w innych częściach świata.

Preparaty handlowe zawierające Phytoseiulus persimilis

Nazwa handlowa

Producent

Fitopak 2000

Fitosistem

Phytogard

Phyto-Leaf

Phyto-Line P

Phytoseiulus System

Phytoseiulus T System

Pre Phytoseiulus System

Spidex

Spidex-T

Bioplanet

Scam

Intrachem Bio Italia

Novartis Bcm

Biobest Italia

Koppert Italia

Wpływ na środowisko i toksyczność na owady
nie będące obiektem zabiegów.

Omawiany

drapieżca stał się bardzo powszechny w basenie Morza
Śródziemnego: jego wprowadzenie nie powoduje zatem
zaburzenia równowagi istniejącego ekosystemu.

Współdziałanie

innymi

substancjami.

Drapieżcę  stosuje  się  często  w  połączeniu  z  roztoczem
drapieżcą  Amblyseius  californicus  (McGregor).  Należy
unikać stosowania  substancji czynnych, których efekty
toksyczne  na  Phytoseidae  mogą  być  długotrwałe
(pyretryn syntetycznych, rotenonu) substancji czynnych
nieselektywnych  oraz  produktów  roztoczobójczych
(mydeł owadobójczych).

Document Outline