Nadciśnienie pierwotne

Maria Warońska 

Martina Wolnik

 

 

Definicja

  Nadciśnienie

- 

   utrwalone 

podwyższenie 
systemowego ciśnienia 
tętniczego krwi. 

 

 

Rozpoznanie

   

Średni wynik przynajmniej 

dwukrotnych pomiarów ciśnienia 
w trakcie trzech lub więcej 
kolejnych wizyt przekracza 
140/90 mmHg

 

 

Nadciśnienie pierwotne

  W około 91% przypadkach 

nadciśnienia pojawia się 
ono samoczynnie - jest to 
tzw. nadciśnienie pierwotne 
albo samoistne.

 

 

Nadciśnienie pierwotne

• jest chorobą przewlekłą i postępującą
• początkowo ma charakter zmienny, 

chwiejny

• początkowo chory nawet bez leczenia 

miewa zupełnie prawidłowe wartości 
ciśnienia tętniczego (taki stan rzeczy może 
trwać kilka lat)

• wskutek utrwalania się zmian w ścianie 

naczyń krwionośnych, ciśnienie tętnicze jest 
już na stałe podwyższone.

 

 

Przyczyny

• neurologiczne 
• hormonalne,
• genetyczne (50%)- często cierpi na 

nie kilku członków rodziny. Polega na 
nadmiernej ekspresji mechanizmów 
genetycznych, które wykształciły się 
do obrony przed spadkiem ciśnienia

 

 

   U chorych z nadciśnieniem
   pierwotnym częściej występują
   odmiany genów, które u nosiciela
   zwiększają wchłanianie sodu 
   w nerkach.
  
    Dochodzi do nadmiernego gromadzenia 

sodu w organizmie, co sprzyja 

podwyższonemu ciśnieniu. Prawdopodobnie 

podobny mechanizm powoduje wzrost 

ciśnienia tętniczego u osób spożywających 

duże ilości soli kuchennej.

 

 

Przyczyną nadciśnienia bardzo często 

są czynniki środowiskowe i tryb życia

• stres
• dieta
• używki 
• brak aktywności fizycznej 
• warunki bytowe
• stopień uprzemysłowienia
• strefa geograficzna

 

 

    Stres uaktywnia:
•  układ współczulny, 
• oś podwzgórzowo--przysadkową 
• układ renina- angiotensyna, powodując 

między innymi wzrost wydzielania:

• katecholamin 
• glikokortykosteroidów,
• glukagonu
• hormonu wzrostu
• reniny

 

 

Nadciśnienie pierwotne 

występuje szczególnie często

•  u osób otyłych, 
• nadużywających soli 
   kuchennej w codziennej diecie
•  przyjmujących niektóre leki, np. 

pigułki antykoncepcyjne lub 
preparaty zawierające sterydy.

• obciążonych genetycznie

 

 

Objawy

Pojawiają zazwyczaj po 30 roku życia. Są to:
• bóle głowy, 
• niepokój, 
• bezsenność,
• szum w uszach,
• bóle wieńcowe.
   Są to jednak objawy rzadko kojarzone z 

chorobą, dlatego jej wykrycie często 
oddala się w czasie na wiele lat. 

 

 

W późniejszych etapach choroby pojawiają 

się:

•  zawroty głowy, 
• obniża się sprawność fizyczna i psychiczna. 

Długotrwały brak leczenia prowadzi do: 
• zmian w naczyniach,
• niewydolności nerek
• chorób serca 
   (niewydolność, niedokrwienie, zawał), a w 

konsekwencji prowadzić może do śmierci.

 

 

Leczenie 

niefarmakologiczne

• Rozpoznanie i wyeliminowanie napięć 

i konfliktów - osoby z nadciśnieniem 
powinny w pełni wykorzystywać wolny 
czas na odpoczynek i relaks. 

• Zwalczanie otyłości - walka z otyłością 

wiąże się z aktywnością fizyczną a 
także ze sposobem odżywiania.

 

 

• Regularna aktywność fizyczna - 

odpowiednio dobrany rodzaj aktywności 
fizycznej może mieć ważne znaczenie 
terapeutyczne. Osoby cierpiące na 
nadciśnienie mogą uprawiać takie sporty 
jak: pływanie, turystyka piesza i 
rowerowa, gimnastyka. 

• Ograniczenie spożywania soli 

• Wyeliminowanie używek 

 

 

Leczenie farmakologiczne

• Leki moczopędne - są to leki, które we wczesnym 

stadium leczenia powodują usunięcie nadmiaru 

wody z organizmu 

• Leki blokujące receptory beta - należą do 

najczęściej stosowanych.

• Leki rozszerzające tętniczki obwodowe 
• Antagoniści wapnia 
• Inhibitory konwertazy angiotensyny - są to leki, 

których działanie polega na ograniczeniu 

aktywności enzymu przekształcającego 

angiotensynę I w angiotensynę II, czyli substancje 

silnie podnoszącą ciśnienie krwi.

 

 

Bardzo częstym błędem osób chorych 

jest przerwanie leczenia w 
momencie, kiedy stwierdzona 
zostanie poprawa.

 

 

• Co piąty Polak ma nadciśnienie 

tętnicze, często lekceważymy 
prewencję, wielu z nas żyje z 
nierozpoznanym schorzeniem, a kilka 
milionów chorych nie otrzymuje 
odpowiedniego leczenia.