background image
background image

Nauczyciel – wychowawca to ta osoba , która 

ma istotny wpływ na kształtowanie 
osobowości wychowanka, na jakość stosunków 
interpersonalnych w grupie, w klasie, a także 
w szerszym środowisku społecznym .

background image

OSOBISTY PRESTIŻ

U wychowawcy jest pożądany, ale jedynie jako grunt 

autorytetu pedagogicznego, którego sednem jest 

życzliwość dla wychowanków i aprobata jego 

tożsamości, czyli po prostu miłość pedagogiczna, a 

tym samym - wypływająca z niej - wyrozumiała 

cierpliwość. Nie oznacza to jednak lekceważenia 

wad wychowanków, lecz wyrozumiałość dla ich 

słabości. Dążąc do zdobycia autorytetu 

wychowawczego, trzeba posiąść sztukę panowania 

nad sobą, nad swoimi ruchami, unikając wszelkiej 

wybuchowości, ale też tupetu, który jest odmianą 

leku. Zaś najbardziej szkodzi autorytetowi 

pedagogicznemu faworyzowanie pupilka.

 

background image

DOBRY WYCHOWAWCA 
MUSI 

być wierny sobie samemu i tym, którym służy

oznaczać się stałością charakteru, a zarazem 

stałością co do metod wychowawczego 

oddziaływania, tak aby uczeń nie czuł się 

zagrożony wyskokowymi kaprysami jego humoru

bazować na stałości i prawdzie, nigdy obłudnik nie 

będzie dobrym wychowawcą

być odpowiedzialny za dzieci, otaczać ich opieką 

w imieniu rodziców

troszczyć się o ich rozwój, o postęp moralny

pragnąć ich dobra i szczęścia

background image

OCZEKIWANIA WOBEC 
WYCHOWAWCY

Cechy pozytywne: miły, przyjazny, pogodny, 

cierpliwy, pomocny, z poczuciem humoru, 

rozumie problemy uczniów, sprawiedliwy, 

uspołeczniony, ufny, otwarty na kontakt z 

innymi, pozwalający na wiele działań, umie 

utrzymać porządek, kompetentny, stanowczy, 

posiada rozległą wiedzę, jasno tłumaczy rzeczy 

trudne, prowadzi zajęcia interesująco, posiada 

wysoką kulturę osobistą, optymizm, 

stanowczość, prawdomówność, dbałość o 

wygląd zewnętrzny, lubi swoją pracę i ludzi.

background image

Cechy negatywne: sarkazm, faworyzowanie 

niektórych uczniów, stosowanie kar dla 
utrzymania dyscypliny, brak dbałości o 
potrzeby poszczególnych uczniów, opryskliwy, 
uparty, lekceważy uczniów, mały zasób 
wiadomości, nie dotrzymuje obietnic, 
niesprawiedliwy, impulsywny, niezrównoważony 
uczuciowo, niechlujny wygląd, prymitywny tryb 
życia, brak zainteresowań, nie lubi pracy 
szkolnej, chaotyczność w postępowaniu, 
rutyniarstwo, brak systematyczności

background image

ZASADY 
WYCHOWAWCY

Wychowawca, który pragnie w swoich 

wychowankach kształtować człowieka 
mądrego, o dojrzałej osobowości powinien w 
swoim postępowaniu kierować się 
konkretnymi zasadami i sam cechować się 
dojrzałą osobowością. Janusz Homplewicz 
analizując to zagadnienie wyróżnia 
następujące zasady: 

background image

1

. "ZASADA PRAWDY" które oznacza zgodność słowa z czynem. 

Dziecko ma prawo do prawdy. Zaś na samym początku, prawdą 

u dziecka i wychowanka staje się oblicze i osobowość 

wychowawcy

2.

 "ZASADA DOBRA DZIECKA" we wszystkich etapach i formach 

procesów wychowania. Oznacza ona że interes, korzyść, własne 

dobro, bezpieczeństwo i wszechstronny rozwój dziecka staje się 

głównym i bezwarunkowym motywem oraz wskazówką działania 

wychowawcy.

3.

 "ZASADA PRZYKŁADU" jest wyrazem powszechnego 

przekonania, że wszystkie wartości, ideały, treści, a także 

przekonania, postawy i umiejętności jakie faktycznie posiada i 

prezentuje wychowawca, stają się normą i wartością, a przez to 

faktyczną treścią procesów wychowania i treścią przekazu. 

Jednak te wartości i umiejętności trzeba najpierw samemu 

posiadać, by móc przekazać je innym.

4.

 "ZASADA PROJEKCJI PEDAGOGICZNEJ" w niej podkreśla się 

umiejętność patrzenia na wychowanka, oczyma samego 

wychowanka. Oczywiście nie chodzi tu o to, by przejąć jako 

własną tę jego perspektywę patrzenia i pojmowania spraw, ale 

po to, aby zrozumieć jak do niego mówić, jak się zachować by 

być zrozumiałym, ponadto by zyskać zaufanie i otwarcie się 

dziecka.

background image

5.

 "ZASADA WIĘZI EMOCJONALNEJ" z wychowankiem tzn. 

nawiązania i utrzymania z nim bezpośrednio, osobistego, 

ciepłego kontaktu. Chodzi o predyspozycję 

kontaktowości wychowawcy z wychowankiem. O kontakt 

osoby wolnej z wolną, o kontakt niewymuszony - a 

chciany, czasem wyczekiwany, rosnący, mogący 

zawładnąć dzieckiem, a przy tym o kontakt wyrażający 

całą godność osoby, również dziecka 

6.

 "ZASADA POSZANOWANIA OSOBOWOŚCI" wychowanka, 

dostrzegania i doceniania jego niepowtarzalnej 

osobowości, wymagającej szacunku. Po mistrzowsku tę 

prawdę wyraził Janusz Korczak - wspaniały i wierny 

wychowawca młodzieży: "To nie prawda że to dziecko - 

to już człowiek, tyle że jeszcze maleńki".

6

7.

 "ZASADA PROFESJONALIZMU" w wychowaniu, opiece i 

nauczaniu. Wymaga ona od wychowawcy - w imię etyki 

zawodowej i skuteczności działań - czynienia 

wszystkiego kompetentnie i fachowo, umiejętnie i 

dojrzale.

background image

Stefan Kunowski analizując to zagadnienie zauważa, że w 

wychowaniu musi się stale rozszerzać sfera samodzielności 

wychowanka, jednak nie ta zwyrodniała w samowoli i w 

zachciankach, lecz prowadzona w kierunku nadanym przez 

wychowawcę.

Do nich należy: 

1.

Wychowanie do grzeczności, które jest jednym z 

podstawowych ideałów życiowych, do których powinno 

prowadzić się dzieci w procesie wychowania. Wychowawca 

powinien nauczyć dzieci prostych form kulturowych i 

okazywania szacunku. Można w tym celu wykorzystać 

zestaw wskazówek G. Pellegrino:

 Wydawaj polecenia krótko i zwięźle, nie moralizuj; 

 Nie szantażuj karą, nie ucz, że w życiu jest coś za coś (ucz 

bezinteresowności); 

Nie dopuszczaj do niewypełnienia polecenia (bądź 

konsekwentny i stanowczy lecz życzliwy); 

Pokazuj radość i uśmiech; 

Bądź towarzyszem dziecka w nauce i zabawie".

background image

2.

Wychowanie do radości.

Radość to jeden z ideałów, na którym wiele można 

zbudować; a na pewno może gwarantować pokój: w 

człowieku i między ludźmi. Radość to najprostsza 

metoda na agresje, złość, negatywizm. Tylko 

wychowawca pełen optymizmu może nauczyć 

wychowanków okazywania radości. Ma wtedy szansę 

na wychowanie młodego pokolenia nastawionego 

pozytywnie do świata, ludzi i własnego życia. Radość 

jest tą siłą która dodaje energii i umożliwia twórczy 

stosunek do obowiązków. Uczniowie którzy potrafią się 

śmiać i radować, łatwiej radzą sobie z trudnościami i 

szybciej realizują program nauczania. A zatem każdy 

nauczyciel, będąc jednocześnie wychowawcą, powinien 

włączyć element radości w program edukacyjny. 

background image

3.

Wychowanie do gotowości służeniu innym.

Młodzież dysponuje bogactwem poświęcenia 

i gotowości do współpracy z innymi; zaś 

wychowawca powinien pomóc dziecku 

odkryć w sobie pokłady dobra i obudzić w 

nim gotowość do służenia innym. Można to 

uczynić przez nawiązanie współpracy między 

klasą, np. domem dziecka czy ośrodkiem dla 

osób niepełnosprawnych lub inną 

organizacją niosącą pomoc ludziom. Warto 

też zainspirować działalność PCK na terenie 

szkoły. Każda akcja na rzecz innych niesie 

pożytek dla celów wychowawczych szkoły i 

rozwoju wrażliwości dzieci i młodzieży.

background image

Patron nauczycielstwa święty Fan de Salle (1651 

- 1719), który przekazał nam "dwanaście cnót 
dobrego nauczyciela: powaga, milczenie, 
pokora, roztropność, mądrość, cierpliwość, 
powściągliwość, czujność, pobożność, 
wielkoduszność".

background image

1.

NAUCZYCIEL POWAŻNY, postępuje z godnością, nie 

pochopnie, nie wrzeszczy, niw wybucha 

śmiechem, nie unosi się gniewem, nie trzaska 

drzwiami, zasługuje na szacun

2.

NAUCZYCIEL POWŚCIĄGLIWY, w słowach, nie 

gadatliwy, łatwiej zdobędzie posłuch i zaprowadzi 

ład.

3.

NAUCZYCIEL POKORNY, nie jest skłonny do 

przechwałek wobec uczniów i nie poniża godności 

ucznia.

4.

NAUCZYCIEL ROZTROPNY, cechuje się rozsądkiem 

i praktycznym przewidywaniem.

5.

NAUCZYCIEL MĄDRY, wypowiada słowa wyważone, 

przemyślane, odpowiedzialne.

6.

NAUCZYCIEL CIERPLIWY, posiada zdrową 

tolerancję w stosunku do uczniów i ich błędów; 

czasami umie przymknąć oczy...

background image

7.

NAUCZYCIEL POWŚCIĄGLIWY, potrafi nie 

przejaskrawiać sytuacji.

8.

NAUCZYCIEL DOBRY, posiada maniery i 

kulturę bycia.

9.

 NAUCZYCIEL GORLIWY, umie entuzjować się 

działalnością kulturalną.

10.

NAUCZYCIEL CZUJNY, niczym dobry pasterz 

troszczy się o swoich uczniów w klasie, na 

przerwie i poza murami szkoły.

11.

NAUCZYCIEL POBOŻNY, liczy na pomoc łaski 

Bożej w jego oddziaływaniu na uczniów.

12.

NAUCZYCIEL WIELKODUSZNY, mino iż nie 

jest bogaczem, woli dawać niż brać.

background image

Wychowawca zdaje sobie sprawę, że nie dla zarobku i nie 

dla kariery wybiera się misję pedagogiczną, lecz 

przyjmuje się ją, jako służbę edukacyjną; z nią łączy się 

przekazywanie młodemu pokoleniu prawdy, dobra i 

piękna, a przez to pomaga powierzonemu sobie dziecku 

formować charakter oraz kształtować osobowość. 

Wychowanie nigdy nie było procesem łatwymi nie dawało 

natychmiastowych rezultatów. Aby pomagać uczniom w 

rozwoju sfer osobowości, w dojrzałym podejmowaniu 

odpowiedzialności i planowaniu własnej drogi życia, 

należy odpowiednia zorganizować środowisko 

wychowawcze, zwracając szczególną uwagę na OSOBĘ 

WYCHOWAWCY. Tylko dojrzała osobowość nauczyciela - 

wychowawcy może sprostać temu zadaniu..

background image

Document Outline