Kulturowe podstawy życia 

społecznego

 

 

Rozumienie kultury

• Atrybutywne – człowieka a przyroda
• Dystrybutywne – czas i przestrzeń, 

mamy do czynienia z kulturami

 

 

Atrybutywne rozumienie 

kultury

• Kultura to granica pomiędzy 

człowiekiem/człowieczeństwem a 

przyrodą/zwierzętami – podejście 

ewolucyjne (homo sapiens sapiens)

• Kultura a natura – przeciwstawienie 

pojęć

• Kultura jako zaprowadzenie ładu 

(porządku) w świecie natury – cultura 

(łac.) – uprawa roli

• Kultura jako „ogród” (Z.Bauman)

 

 

Dystrybutywne rozumienie 

kultury

• Kultura jako cecha charakterystyczna społeczeństwa
• sposób życia, wspólny dla całej społeczności 
• normy, wartości, idee, sposoby działania 

społeczeństwa 

• to sposoby myślenia, zachowania się współdziałania 

i porozumiewania się przekazywana przez pokolenia 

przy pomocy języka i innych sposobów 

komunikowania się (gesty, malarstwo, pismo, 

architektura, muzyka, moda, pożywienie). 

• to sposób postępowania, przyjęty przez grupę ludzi, 

wykształcony na przestrzeni długiego czasu i 

przekazywany z pokolenia na pokolenie. 

 

 

Składniki kultury

• Kultura materialna

• Kultura niematerialna
1) wiedza (zbiór pojęć opartych na 

wnioskach pochodzących z 

doświadczenia empirycznego);  

2) przekonania (poglądy i idee, które 

odnoszą się do sytuacji i faktów w 

których uczestniczyliśmy i 

uczestniczyć będziemy); 

3) wartości – pojęcia abstrakcyjne 

mówiące co społeczeństwo uważa 

za dobre; rola konfliktów wartości

4) normy (są szczegółowe i ogólne 

zinstytucjonalizowane) – 

zwyczaje, obyczaje, tabu, prawa; 

5) znaki i symbole – znaki to 

reprezentacje, przedstawienie 

zastępujące coś innego niż one 

same - znaki konwencjonalne i 

naturalne; język i gesty; 

 

 

Typy kultur

• Kultura elitarna i masowa
• Kultura narodowa
• Kultura grup społecznych (rycerska,  

robotnicza, chłopska, biznesu, 
polityczna, studencka, 
subkultury/kontrkultury etc.)

• Kultura terytoriów – kultura miejska i 

wiejska, kultura regionalna

• Kultura dominująca i podporządkowana

 

 

Czym jest etnocentryzm i relatywizm 

kulturowy

 

 

Ważne pojęcia związane z 

kulturą:

 

 

Pojęcia

• dyfuzja kulturowa – proces przenikania 

elementów jednej kultury do drugiej 

• akulturacja – przeobrażenia spowodowane 

przepływem treści między odmiennymi 

kulturowo zbiorowościami. 

• Ewolucja kultury – zmiany składników 

kulturowych

• Transkulturowość – przemiany kulturowe 

współczesnego świata, wzajemne 

przenikanie się kultur