SEMINARIUM 02 - 

Uszkodzenia miednicy 

Pierścień miednicy składa się 

z: 

• kości miednicznej-2 (3 kości - kulszowa, 

łonowa, biodrowa) 

• kości krzyżowej-1  (część kręgosłupa)
• z tyłu - 2 stawy krzyżowo – biodrowe - 

są spoiste, zbite, półsztywne

• z przodu - spojenie łonowe – bardziej 

elastyczne

Przyczyny uszkodzenia , 

złamania miednicy : 

1. gwałtowny skurcz mięsni 
•

– tzw. Złamania z oderwania 

2. urazy bezpośrednie
•

- urazy typu zgniecenia działające na 

miednicę w jej osi poprzecznej lub przednio- 

tylnej ( zgniecenie, przejechanie) 

3. urazy pośrednie 
•

- urazy działają w osi pionowej – przez 

przenoszenie siły skurczu urazu działającego 

na kończynę np.: skok z wysokości, uraz 

komunikacyjny typu „deski rozdzielczej” 

• Miednica zawiera kości płaskie - bogato unaczynione - 

często przerzuty nowotworowe (raczej dotyczy dorosłych- 

częściej  pojedyncze blizny odcinka bliższego kości 

udowej ), guzy pierwotne - głównie u dzieci - 

osteosarcoma, piorunujący przebieg. 

• -hemipelvictomia - usunięcie połowy miednicy - przy 

nowotworze pierwotnym bez przerzutów

• -hemipelvectomia wewnetrzna - pozwala na oszczędzenie 

nogi, wstawienie implantu ( koszt ok. 1 mln $) 

• Spojenie łonowe i kości krzyżowe z boku kręgosłupa- to 3 

stawy , które amortuzuja upadek i są dośc elastyczne. 

• *podczas stania – środek ciężkości na środek stawu 

biodrowego

• *siedzenie - środek ciężkości na guzach kulszowych 

• Najważniejsze 

stawy w 
miednicy : 

1.staw biodrowy
2.staw krzyżowo- 

biodrowy 

• Pierścień 

miednicy : 

      - tylny

- przedni – do 
spojenia 
łonowego 

Typy złamań:

1. stabilne 
•

-    nie uszkadzają pierścienia miednicznego

•

-         kopnięcie w talerz biodrowy ( najczęściej 

uraz bezpośredni ) 

•

-         awulsyjne - wyrwanie przez mięsień

•

 

2. niestabilne
•

*złamanie przezstawowe 

•

-         leczenie operacyjne - repozycja 

(nastawienie do pozycji jak najbliższej 

fizjologicznej ) 

•

-          ustabilizowanie zespolenia

•

* uszkodzenie ciągłości pierścienia 

W zależności od siły, kierunku i 
umiejscowienia urazy powstają 

złamania : 

• izolowane
• a)     dotyczą 1 kości 
• b)    złamanie k. Kulszowej, łonowej, talerz 

k. Biodrowej , którym nie towarzyszy 

większego stopnia przemieszczenie 

odłamów – zwykle uszkodzenia lekkie, 

wymagające leżenia 6 tyg. W łóżku 

• operacyjne zespolenie – gdy oderwania 

kolców przedniego górnego i dolnego oraz 

guza kulszowego np. u sportowców 

W zależności od siły, kierunku i 
umiejscowienia urazy powstają 

złamania : 

• wielomiejscowe 
• a)     gł. Złamania k. Łonowych i kulszowych 

uszkodzenia poważne 

• b)    mogą łączyć się z uszkodzeniem stawów 

krzyżowo- biodrowych lub złamaniami k. Biodrowej i 

jej przemieszczeniem  

• - złożone , połączone z nadwichnięciem i 

zwichnięciem  odłamów( czyli uszkodzeniem 

pierścienia miednicy) 

• a)     przyczyny  rozerwania pierścienia : zwichnięcie 

spojenia łonowego lub stawu krzyżowo- biodrowego, 

złamanie części łonowej ze zwichnięciem stawu 

krzyżowo- biodrowego  

• b)    typowe przemieszczenie miednicy ku górze i  do 

tyłu 

Kliniczne objawy złamania 

miednicy : 

1.      ból samoistny w okolicy uszkodzenia ,, 

nasilający się w czasie ruchu 

2.     bolesność w czasie rozchylania i ściskania 

talerzy biodrowych lub okolicy krętarzy 

3.     złamanie z przemieszczeniem odłamów – 

skrócenia kończyny dolnej po str. Przemieszczenia i 
zniekształcenia obrysów miednicy

4.     przy złamaniu z uszkodzeniem pęcherza- krwisty 

mocz 

 5. przy złamaniu z uszkodzeniem cewki moczowej- 

brak mikcji 

Badanie fizykalne –

ważne !

-      a)    krwawienia - ze splotów 

żylnych, z części gąbczastej kości

    b) uszkodzenie odbytu głównie u 

mężczyzn 

    c) objawy zapalenia 

Diagnostyka i postępowanie z 

chorym z urazem miednicy :

1.

diagnostyka narządów wewnętrznych  ( badanie 
fizykalne)- czy doszło do uszkodzenia ?  

-         pęcherz moczowy i cewka – czy jest mikcja, ocena 

napięcia pęcherza, krwawienie z cewki , czasami 
cystografia / urografia 

-         sploty naczyniowe
-         moczowody, nasieniowody , badania narządów płc. I 

odbytu ( bad. Per rectum ) 

- - narządy wewnętrzne jamy brzusznej- objawy 

otrzewnowe, wzmożenie napięcie mm. Brzucha, 
bolesność- krwiak pozaotrzewnowy  ; podejrzenie 
uszkodzenia trzewi i naczyń – laparotomia 

c.d. 

2. zabezpieczenie (przeciwwstrząsowe) chorego przed 

stanem ostrym – wkłucie (gdy pacjent jest we wstrząsie, 

to trudno je założyć). Wstrząs jest często powikłaniem 

poważnych uszkodzeń miednicy . Przyczyny wstrząsu : 

krwotok wew., uszkodzenie i rozpad bogato 

unaczynionej tkanki mięśniowej , uszkodzenie narządów 

wew. Wynaczynieniu może ulec ok. 3-5 l krwi. 

3. kontrola ew. krwawienia  ze splotów żylnych, części 

gąbczastej kości – morfologia, hematokryt

4. ocena ruchomości stawów biodrowych
5. ocena ukrwienia i unerwienia k. Dolnych 
6. miejsce złamania- krwiak, obrzęk, ból samoistny , 

podczas ruchu , oburęcznego ścisnięcia talerzy 

miednicy lub ucisku na spojenie łonowe 

*złamania panewkowe (w okolicy 

panewki) stawu biodrowego - 

Letoune

1. kolumna przednia panewki  - 

złamanie tylnej krawędzi panewki 

2. kolumna tylna panewki => 

granica między 1 i 2 w 
płaszczyźnie czołowej 

Powikłania uszkodzeń 

miednicy : 

1.      wstrząs 
2.     krwiak pozaotrzewnowy – ucisk jamy 

brzusznej powoduje objawy niedrożności jelit , 
zapalenie wyrostka, otrzewnej 

3.     uszkodzenia nerek, pęcherza moczowego, 

cewki 

4.     pęknięcia jelita, rozerwanie krezki , 

narządów j. Brzusznej 

5. siły powodujące poważne obrażenia pierścienia 

miednicy rozchodzą się na okoliczne tkanki 

Centralne zwichnięcie biodra 

(dawna nazwa) =złamanie dna  

panewki

-         przyczyna : 1. przy wypadku samochodowym: kość 

udowa po uderzeniu deski rozdzielczej kolanem - wbija się 
w miednicę lub bezpośrednie uderzenie w okolice krętarza 
większego ; 2. upadek na bok 

-         podział 3 stopniowy (uzależniony od przemieszczenia 

głowy k. Udowej - równika głowy kości udowej):

-     1` głowa kości udowej nie wchodzi w równik ( równik , 

głowa k. Udowej nie wpukla się  do miednicy ) 

-     2`głowa wchodzi w równik (do miednicy wchodzi - do 

polowy równika wchodzi głowa kości udowej)

 3` głowa przechodzi głębiej ( więcej niż do połowy równika 

wchodzi głowa kości udowej – nawet w całości - do 
miednicy ) 

Kość krzyżowa : 

-         rzadko ulega złamaniom 
-         przyczyna : uraz bezpośredni 
-         w przypadku przemieszczenia się 

odłamu do miednicy – uszkodzenie 
korzeni nerwowych ( zaburzenia czynn.  
Zwieraczy odbytu i pęcherza ) 

- rozległe uszkodzenie : wikłane są 

obrażeniami odbytnicy 

Kość guziczna : 

-         przyczyna : upadek na pośladki , uraz 

bezpośredni ( kopnięcie) 

-         przemieszczenie się kości pociąganej 

przez przyczepy mm. – ból ( KOKCYGODYNIA) 

- przyczyny kokcygodynii : stłuczenia korzeni i 

splotów nerwowych, zmiany zwyrodnieniowe w 
stawie krzyżowo- guzicznym , wypadnięcie j. 
Miażdżystego oddzielającego V kręg lędźwiowy 
od k. Krzyżowej 

Leczenie stabilnego złamania 

miednicy ( awulsyjnego) :

- LEŻENIE - ok. 4 - 6 tyg. (by doszło do 

zrostu kostnego; okres zależy od 

lokalizacji złamania)- nie dążymy do 

operacji , leczenia klinicznego 

- ułożenie , które zmniejsza dolegliwości 

bólowe : uniesienie (zgięcie) w stawie 

kolanowym  i lekkie odwiedzenie w 

stawie biodrowym 

- po 4 - 6 tyg. pionizacja
- później rehabilitacja 

Leczenie niestabilnego 

złamania miednicy:

- złamanie z przemieszczeniem – 

operacyjne

- złamanie centralne - wyciąg
- leczenie operacyjne, gdy złamanie 

śródstawowe, gdy szczelina 
złamania przechodzi przez 
panewkę 

Wyciągi:
a) 2 osiowe (prawie nie stosowane) - w okolicę nadkłykciową kości 

udowej

                     - w okolicę krętarza większego (od boku)
b) 1 osiowe - nadkłykciowy z lekkim odwiedzeniem w osi ciała
 
Zwichnięcie:
- 3 - 4 tyg wyciąg, po tym czasie zaczyna się kostnienie
 
Odłamy preparowane min 2 śrubami, aby nie było rotacji

Przy upadku z wysokości
-         diagnostyka  narządów wewnętrznych miednicy
-          RTG KRĘGOSŁUPA (szczególnie odcinek lędźwiowy, chyba, że 

badanie wskazuje na uszkodzenie wyżej) 

-         RTG  PIĘT ( możliwe złamania )  
 
 

 

ZŁAMANIE MALGAIGNE’A  („miednica 

łamie się wzdłuż”)

a) szczeliny przełomów przebiegają w okolicy otwory zasłonionego , 

Pionowe złamanie przez kość kulszową, łonową z przodu i z tyłu gł. 

Kość biodrową  równolegle / skośnie do stawu krzyżowo - biodrowego

b) W zespoleniu najważniejszy tył - zespolenie od strony wewnętrznej 

płytą i śrubami

c) leczenie : nastawienie i zespolenie ( płyta / śruby ) 
d) przyczyna : gł. Upadek z wysokości 
e) współistnieć może rozerwanie spojenia łonowego oraz rozerwanie 

więzadeł stawu krzyzowo- biodrowego, co pociąga za sobą 

przemieszczenie odłamów 

f) powikłania 
-        1.  wczesne : wstrząs, uszkodzenie n. Kulszowego, pęcherz, cewki, 

naczyń krwionośnych i trzewi 

-        2.  późne : zator t. Płucnych, zaburzenia statyki , niedowłady mm., 

upośledzenie czucia , zaburzenia oddawania moczu i stolca, 

impotencja