1

Materiałoznawstwo i sprzęt stomatologiczny
2006/2007

Tworzywa sztuczne

cracked by bonns
created by sobxxx

2

Tworzywa sztuczne

• Masy celuloidowe
• Masy, które są produktem 

kondensacji fenolu i formaldehydu

• Masy winylowe i akrylowe

3

Tworzywa akrylowe

• Jest to tworzywo termoplastyczne 

otrzymywane drogą polimeryzacji 
estrów kwasu metakrylowego i 
kwasu akrylowego

4

Polimeryzacja

• Proces chemiczny polegający na 

prostym łączeniu się wielu 
cząsteczek zawierających wiązania 
wielokrotne w jeden związek 
wielkocząsteczkowy- bez żadnego 
produktu ubocznego

5

Akryl

• Bezbarwny
• O charakterystycznym zapachu
• Łatwo palny
• Powyżej temp 65º C ulega polimeryzacji
• Polimeryzuje pod wpływem tlenu i światła
• Inhibitorem polimeryzacji jest np. B-

metanol ( łączy się z O2 i nie 
zapoczątkowuje polimeryzacji)

6

Plastyfikowanie

- to inaczej 

zmiękczanie

7

Plastyfikatory np.:

• Salol
• Octan winylu
• Aceton
• Ftalan dwubutylu

8

Arkyle

• Samopolimery

 zwane szybko 

polimeryzującymi

• Normalnie polimeryzujące
• Akryle elastyfikowane

9

Masy akrylanowe szybko 

polimeryzujące

• Polimeryzują w temp. 15-18º C

• Bezbarwne

• Łatwe w użyciu

• Mniejsza wytrzymałość w porównaniu z 

akrylem polimeryzującym w temp. 100º C

• Mniej trwała barwa

• Częściej powodują alergie

• Bardziej toksyczne

Należą tu: Duracryl, Palavit, Spofakryl

Służą np. do napraw prac protetycznych, do 

wykonywania koron tymczasowych

10

Akryl elastyfikowany

• Otrzymywany przez dodanie elastyfikatorów 

w ilości 50% masy lub kopolimerów

• Trwale łączy się z podłożem
• Jest elastyczny
• Nieszkodliwy dla tkanek otaczających i 

organizmu

Należy tu: żywica E.D.M. , Plastupalat

Służą do podścielania protez, szczególnie przy 

kolbowatych wyrostkach

11

Fazy polimeryzacji

• Faza mokrego piasku
• Faza pęcznienia
• Faza rozklejania
• Faza nitek
• Faza ciasta
• Faza wstępnej polimeryzacji 

12

13

14

Akryle polimeryzujące 

termicznie charakteryzują się:

• Stosunkowo małą wytrzymałością
• Umiarkowaną elastycznością
• Są kruche i miękkie
• Względnie wysoką odpornością na 

zniszczenie

• Małym przewodnictwem cieplnym
• Stabilnością koloru
• Niewielką toksycznością 

15

Puszkowanie

 jest procesem 

polegającym na zmianie np. 

wosku na akryl

16

Metody puszkowania

•Wprost
•Odwrotne

17

18

19

20

21

22

Błędy polimeryzacji

• Porowatość w gotowym tworzywie o różnej 

wielkości pęcherzyków, spowodowana 

uwalnianiem monomeru (zbyt szybko 

prowadzony proces polimeryzacji)

• Szorstkość powierzchni, spowodowana 

niedociśnieniem (złe sprasowanie)

• Smugi czerwone (źle wymieszane tworzywo)

• Smugi białe ( za późno sprasowane tworzywo)

• Mniejsza wytrzymałość ( szybka 

polimeryzacja)

• Sieć pęknięć ( kropla monomeru na tworzywie 

akrylanowym)