background image

KONTEKST 

KONTEKST 

PSYCHOLOGICZNY 

PSYCHOLOGICZNY 

W PROJEKTOWANIU 

W PROJEKTOWANIU 

PROCESÓW 

PROCESÓW 

EDUKACYJNYCH

EDUKACYJNYCH

background image

WŁAŚCIWOŚCI 

WŁAŚCIWOŚCI 

ROZWOJOWE

ROZWOJOWE

Wiążą się z chronologicznym wiekiem 

Wiążą się z chronologicznym wiekiem 

jednostki, w zależności od wieku różnimy się 

jednostki, w zależności od wieku różnimy się 

w sposobie uczenia się 

w sposobie uczenia się 

W rozwoju pamięci mimowolnej stosunkowo 

W rozwoju pamięci mimowolnej stosunkowo 

szybko następuje stabilizacji, czyli 

szybko następuje stabilizacji, czyli 

osiągnięcie maksymalnej wydolności, 

osiągnięcie maksymalnej wydolności, 

osiągnięcie pułapu. Pamięć dowolna rozwija 

osiągnięcie pułapu. Pamięć dowolna rozwija 

się jednak nadal 

się jednak nadal 

Zamierzone uczenie się jest chyba 

Zamierzone uczenie się jest chyba 

najbardziej znaczącą cechą dzieci i młodzieży 

najbardziej znaczącą cechą dzieci i młodzieży 

w okresie uczenia się. 

w okresie uczenia się. 

background image

Zmiany, które sprawiają, że dziecko 

Zmiany, które sprawiają, że dziecko 

może dowolnie kierować procesem 

może dowolnie kierować procesem 

uczenia się.

uczenia się.

wybiórcze koncentrowanie uwagi

wybiórcze koncentrowanie uwagi

nastawienie 

nastawienie 

umiejętność organizowania treści  

umiejętność organizowania treści  

jest to bardzo ważną umiejętność, polega na wiązaniu elementów 

jest to bardzo ważną umiejętność, polega na wiązaniu elementów 

nowego materiału i włączanie go w tworzący się system struktur 

nowego materiału i włączanie go w tworzący się system struktur 

poznawczych, czyli włączanie go do dotychczasowej wiedzy tworzącej 

poznawczych, czyli włączanie go do dotychczasowej wiedzy tworzącej 

umysłową reprezentację świata

umysłową reprezentację świata

odbywa się w naszych umysłach zgodnie z pewnymi prawidłowościami 

odbywa się w naszych umysłach zgodnie z pewnymi prawidłowościami 

ogólnymi, ale również zgodnie z naszymi indywidualnymi 

ogólnymi, ale również zgodnie z naszymi indywidualnymi 

doświadczeniami, preferencjami oraz zgodnie z prawidłowościami 

doświadczeniami, preferencjami oraz zgodnie z prawidłowościami 

rozwojowymi 

rozwojowymi 

na początku dziecko organizuje treści na etapie przypominania, potem 

na początku dziecko organizuje treści na etapie przypominania, potem 

moment organizowania przenosi się na okres wcześniejszy, wtedy 

moment organizowania przenosi się na okres wcześniejszy, wtedy 

kiedy dziecko zapoznaje się z nowymi treściami

kiedy dziecko zapoznaje się z nowymi treściami

organizacja przyswajanych treści działa również na etapie 

organizacja przyswajanych treści działa również na etapie 

przechowywania informacji, gdy pojawiają się nowe informacje zostają 

przechowywania informacji, gdy pojawiają się nowe informacje zostają 

powiązane z tymi, które są, uaktualniają się

powiązane z tymi, które są, uaktualniają się

wiązanie nowego materiału z tym, który już posiadamy wyraźnie 

wiązanie nowego materiału z tym, który już posiadamy wyraźnie 

wzrasta w okresie szkolnym 

wzrasta w okresie szkolnym 

background image

PŁEĆ

PŁEĆ

Jedna z najbardziej stałych cech 

Jedna z najbardziej stałych cech 

jednostki

jednostki

Nie wpływa bezpośrednio na 

Nie wpływa bezpośrednio na 

uczenie się

uczenie się

Wpływ może mieć zróżnicowane 

Wpływ może mieć zróżnicowane 

doświadczenie zdobywane przez 

doświadczenie zdobywane przez 

chłopców i dziewczęta

chłopców i dziewczęta

background image

INTELIGENCJA

INTELIGENCJA

Inteligencja – zdolność uczenia się

Inteligencja – zdolność uczenia się

Im wyższa inteligencja tym większe 

Im wyższa inteligencja tym większe 

możliwości uczenia się

możliwości uczenia się

Rodzaje inteligencji:

Rodzaje inteligencji:

płynna – wrodzona

płynna – wrodzona

skrystalizowana – nabyta

skrystalizowana – nabyta

Inteligencja nie zapewnia wysokich wyników w nauce, 

Inteligencja nie zapewnia wysokich wyników w nauce, 

bardzo ważna jest pracowitość i zainteresowania osoby

bardzo ważna jest pracowitość i zainteresowania osoby

Inteligencja decyduje o:

Inteligencja decyduje o:

szybkości zapamiętywania

szybkości zapamiętywania

sensowności zapamiętywania

sensowności zapamiętywania

obróbce intelektualnej” przyswajanych treści

obróbce intelektualnej” przyswajanych treści

zwiększonej plastyczności

zwiększonej plastyczności

samodzielności dochodzenia do stwierdzeń

samodzielności dochodzenia do stwierdzeń

zachowaniach twórczych

zachowaniach twórczych

background image

ZDOLNOŚCI SPECJALNE

ZDOLNOŚCI SPECJALNE

Wywierają wpływ na wybiórczość uczenia 

Wywierają wpływ na wybiórczość uczenia 

się, decydują o zróżnicowaniu.

się, decydują o zróżnicowaniu.

Można je stwierdzić u dziecka porównując 

Można je stwierdzić u dziecka porównując 

jego osiągnięcia z innymi bądź porównując 

jego osiągnięcia z innymi bądź porównując 

z osiągnięciami tego dziecka w innych 

z osiągnięciami tego dziecka w innych 

dziedzinach (mocne strony dziecka).

dziedzinach (mocne strony dziecka).

Są to względnie stałe właściwości, które 

Są to względnie stałe właściwości, które 

można jednak rozwijać, brak stymulacji 

można jednak rozwijać, brak stymulacji 

powoduje ich ograniczenie

powoduje ich ograniczenie

background image

ZAINTERESOWANIA

ZAINTERESOWANIA

Wyrażają się w wybiórczym 

Wyrażają się w wybiórczym 

spostrzeganiu pewnych fragmentów 

spostrzeganiu pewnych fragmentów 

z pominięciem innych.

z pominięciem innych.

Ich przejawy są szczególnie 

Ich przejawy są szczególnie 

widoczne w sytuacji wyboru.

widoczne w sytuacji wyboru.

Dziecko osiąga lepsze efekty w 

Dziecko osiąga lepsze efekty w 

sferze, która stanowi obszar jego 

sferze, która stanowi obszar jego 

zainteresowań.

zainteresowań.

background image

NASTAWIENIE

NASTAWIENIE

Wybiórcze oczekiwanie czegoś, co 

Wybiórcze oczekiwanie czegoś, co 

ma się stać, nie jest to bierne 

ma się stać, nie jest to bierne 

oczekiwanie.

oczekiwanie.

Wpływa na wybiórczość uczenia się.

Wpływa na wybiórczość uczenia się.

Nieświadomie uczymy się tego, co 

Nieświadomie uczymy się tego, co 

jest zgodne z naszymi poglądami, co 

jest zgodne z naszymi poglądami, co 

może nam się do czegoś przydać.

może nam się do czegoś przydać.

background image

DOTYCHCZASOWA 

DOTYCHCZASOWA 

WIEDZA

WIEDZA

Wywołuje określone nastawienie.

Wywołuje określone nastawienie.

Największy wpływ ma wtedy, gdy 

Największy wpływ ma wtedy, gdy 

posiadana wiedza jest dobrze 

posiadana wiedza jest dobrze 

ustrukturalizowana a nowe treści 

ustrukturalizowana a nowe treści 

odnoszą się do niej.

odnoszą się do niej.

Wiedza, by sprzyjać dalszemu 

Wiedza, by sprzyjać dalszemu 

uczeniu się, musi być przetwarzana.

uczeniu się, musi być przetwarzana.

background image

POGLĄDY I POSTAWY

POGLĄDY I POSTAWY

Decydują o wybiórczości uczenia się

Decydują o wybiórczości uczenia się

W pierwszej kolejności i trwalej 

W pierwszej kolejności i trwalej 

przyswajane jest to, co zgodne z 

przyswajane jest to, co zgodne z 

naszymi poglądami i postawami.

naszymi poglądami i postawami.

Zależność ta występuje na 

Zależność ta występuje na 

wszystkich etapach uczenia się 

wszystkich etapach uczenia się 

(odbiór, przechowywanie, 

(odbiór, przechowywanie, 

aktualizowanie). 

aktualizowanie). 

background image

STYL POZNAWCZY

STYL POZNAWCZY

Styl poznawczy determinuje rodzaj 

Styl poznawczy determinuje rodzaj 

aktywności, który umożliwia zdobywanie 

aktywności, który umożliwia zdobywanie 

wiedzy, sposób dochodzenia do wiedzy.

wiedzy, sposób dochodzenia do wiedzy.

Ze względu na styl poznawczy można 

Ze względu na styl poznawczy można 

wyróżnić osoby impulsywne i refleksyjne.

wyróżnić osoby impulsywne i refleksyjne.

Różne typy aktywności są bardziej 

Różne typy aktywności są bardziej 

skuteczne w różnych dziedzinach i na 

skuteczne w różnych dziedzinach i na 

różnych etapach zdobywania wiedzy.

różnych etapach zdobywania wiedzy.

background image

POZIOM ASPIRACJI

POZIOM ASPIRACJI

Dotyczy sfery zamierzonych osiągnięć, 

Dotyczy sfery zamierzonych osiągnięć, 

wyznacza to, co jednostka chce zdobyć.

wyznacza to, co jednostka chce zdobyć.

Poziom aspiracji wpływa w znacznym 

Poziom aspiracji wpływa w znacznym 

stopniu na efekty uczenia się.

stopniu na efekty uczenia się.

Najważniejszy jest stosunek poziomu 

Najważniejszy jest stosunek poziomu 

aspiracji do możliwości.

aspiracji do możliwości.

Za optymalny uznaje się poziom aktywności 

Za optymalny uznaje się poziom aktywności 

bliski maksymalnym możliwościom jednostki

bliski maksymalnym możliwościom jednostki

niższy – przyzwyczajenie do łatwizny, 

niższy – przyzwyczajenie do łatwizny, 

wygodnictwo

wygodnictwo

wyższy – niepowodzenia.

wyższy – niepowodzenia.

background image

MOTYWY UCZENIA SIĘ

MOTYWY UCZENIA SIĘ

Czynniki wewnętrzne pobudzające jednostkę do 

Czynniki wewnętrzne pobudzające jednostkę do 

działania i ukierunkowujące jej aktywność.

działania i ukierunkowujące jej aktywność.

Motywacja ma bardzo duże znaczenie w przebiegu i 

Motywacja ma bardzo duże znaczenie w przebiegu i 

efektach końcowych uczenia się.

efektach końcowych uczenia się.

Motywację można opisać za pomocą dwóch 

Motywację można opisać za pomocą dwóch 

wymiarów:

wymiarów:

rodzaj (w zależności od potrzeb)

rodzaj (w zależności od potrzeb)

siła (zbyt duża powoduje np dezorganizację).

siła (zbyt duża powoduje np dezorganizację).

I prawo Yerkesa-Dodsona – informuje o istnieniu 

I prawo Yerkesa-Dodsona – informuje o istnieniu 

optymalnego poziomu motywacji

optymalnego poziomu motywacji

II prawo Yerkesa-Dodsona – im trudniejsze zadanie, 

II prawo Yerkesa-Dodsona – im trudniejsze zadanie, 

tym niższy poziom motywacji jest optymalny

tym niższy poziom motywacji jest optymalny

background image

WŁASNA AKTYWNOŚĆ

WŁASNA AKTYWNOŚĆ

Aktywność w:

Aktywność w:

dochodzeniu do wiedzy

dochodzeniu do wiedzy

przetwarzaniu informacji (strukturalizacja):

przetwarzaniu informacji (strukturalizacja):

zakres przetwarzania (im szerszy, tym lepiej)

zakres przetwarzania (im szerszy, tym lepiej)

głębokość przetwarzania (najlepiej semantyczne)

głębokość przetwarzania (najlepiej semantyczne)

Gdy dziecko aktywnie przyswaja 

Gdy dziecko aktywnie przyswaja 

informacje trwa to dłużej, ale ich trwałość 

informacje trwa to dłużej, ale ich trwałość 

jest większa. Ma ono również większe 

jest większa. Ma ono również większe 

możliwości wykorzystania zdobytej wiedzy 

możliwości wykorzystania zdobytej wiedzy 

i umiejętności w różnych sytuacjach. 

i umiejętności w różnych sytuacjach. 


Document Outline