background image

 

 

 

 

Rozwój naczyń 

Rozwój naczyń 

krwionośnych

krwionośnych

Katarzyna Tomkiewicz

Katarzyna Tomkiewicz

Aleksandra Dawiskiba

Aleksandra Dawiskiba

background image

 

 

 

 

Wstęp

Wstęp

Pochodzenie: do przestrzeni między mezodermą 

Pochodzenie: do przestrzeni między mezodermą 

a endodermą wnikają komórki mezenchymy 

a endodermą wnikają komórki mezenchymy 

(tzw. ANGIOBLASTY)  

(tzw. ANGIOBLASTY)  

Skupienia angioblastów - WYSPY 

Skupienia angioblastów - WYSPY 

ANGIOBLASTYCZNE 

ANGIOBLASTYCZNE 

W 17 dniu rozwoju w wyspach zaczyna tworzyć 

W 17 dniu rozwoju w wyspach zaczyna tworzyć 

się światło oraz zachodzi różnicowanie się 

się światło oraz zachodzi różnicowanie się 

komórek angioblastycznych

komórek angioblastycznych

Pierwotne naczynia tworzą podkowiaste sploty

Pierwotne naczynia tworzą podkowiaste sploty

background image

 

 

 

 

Rozwój naczyń - stadia rozwoju

Rozwój naczyń - stadia rozwoju

Kom.otaczające wyspę - 

mięśniówka i tk. łączna 

naczynia

Kom. zewnętrznej cz. wyspy –

śródbłonek

Kom. w środku- pierwotne 

komórki krwiotwórcze

background image

 

 

 

 

Układ tętniczy

Układ tętniczy

Początek 4 tyg: 2 pierwotne aorty - przedłużenie 

Początek 4 tyg: 2 pierwotne aorty - przedłużenie 

wsierdziowej cewy serca

wsierdziowej cewy serca

Po krótkim przebiegu, wnikają do 1 łuku 

Po krótkim przebiegu, wnikają do 1 łuku 

skrzelowego, przedłużając się w 

skrzelowego, przedłużając się w aorty grzbietowe

Pierwotne odgałęzienia aorty:

Pierwotne odgałęzienia aorty:

1)

1)

Tt. Międzysegmentowe ściany ciała zarodka

Tt. Międzysegmentowe ściany ciała zarodka

2)

2)

Tt żółtkowe pęcherzyka żółtkowego

Tt żółtkowe pęcherzyka żółtkowego

3)

3)

Tt. Pępowinowe dla łożyska

Tt. Pępowinowe dla łożyska

    

    

background image

 

 

 

 

Pierwotne aorty i ich odgałęzienia

Pierwotne aorty i ich odgałęzienia

    

    

background image

 

 

 

 

Tętnice międzysegmentowe

Tętnice międzysegmentowe

Brzuszne- łączą się w krezce i 

Brzuszne- łączą się w krezce i 

wytwarzają:

wytwarzają:

     

     

-układy tętnicze trzewne

-układy tętnicze trzewne

        

        

-tt.pnia trzewnego

-tt.pnia trzewnego

        

        

-t.krezkową górną i dolną

-t.krezkową górną i dolną

Grzbietowe-nie łączą 

Grzbietowe-nie łączą 

się,unaczyniają cewę nerwową

się,unaczyniają cewę nerwową

background image

 

 

 

 

Tętnice żółtkowe

Tętnice żółtkowe

Naczynia zaopatrujące pęcherzyk żółciowy

Naczynia zaopatrujące pęcherzyk żółciowy

Stopniowo zlewają się ze sobą biegnąc w krezce 

Stopniowo zlewają się ze sobą biegnąc w krezce 

grzbietowej jelita

grzbietowej jelita

Powstaja z nich:

Powstaja z nich:

Tętnice trzewne

Tętnice trzewne

Tętnice krezkowe górne i dolnej

Tętnice krezkowe górne i dolnej

Zaopatrują obszar jelit

Zaopatrują obszar jelit

background image

 

 

 

 

Tętnice pępowinowe

Tętnice pępowinowe

Biegną w sąsiedztwie omoczni do łożyska

Biegną w sąsiedztwie omoczni do łożyska

Powstają z brzusznych odgałęzień aorty grzbietowej

Powstają z brzusznych odgałęzień aorty grzbietowej

W 4 tyg rozwoju uzyskują połączenie z tętnicą 

W 4 tyg rozwoju uzyskują połączenie z tętnicą 

biodrową wspólną, zatracając w ten sposób 

biodrową wspólną, zatracając w ten sposób 

pierwotne pochodzenie

pierwotne pochodzenie

Po urodzeniu:

Po urodzeniu:

-części bliższe tych tętnic:  tętnice biodrowe 

-części bliższe tych tętnic:  tętnice biodrowe 

wewnętrzne oraz tt. pęcherzowe górne

wewnętrzne oraz tt. pęcherzowe górne

- części dalsze: zrastają się i przekształcają się w 

- części dalsze: zrastają się i przekształcają się w 

więzadła pępkowe przyśrodkowe

więzadła pępkowe przyśrodkowe

background image

 

 

 

 

 

 

W 4-5tyg. Do każdego z 

W 4-5tyg. Do każdego z 

kształtujących się łuków 

kształtujących się łuków 

skrzelowych dołączają nerw z 

skrzelowych dołączają nerw z 

tętnicą- 

tętnicą- 

tętnicą łuków=łukiem 

tętnicą łuków=łukiem 

tętniczym

tętniczym

Tętnice łuków powstają z 

Tętnice łuków powstają z 

worka tętniczego

worka tętniczego

 (najdalsza 

 (najdalsza 

część pnia tętniczego)

część pnia tętniczego)

Wszystkie tętnice łuków 

Wszystkie tętnice łuków 

uchodzą do aorty grzbietowej

uchodzą do aorty grzbietowej

 

 

Układ tętniczy

background image

 

 

 

 

Podział pnia tętniczego na 

Podział pnia tętniczego na 

tętnicę płucną i aortę brzuszną 

tętnicę płucną i aortę brzuszną 

(na  skutek wytworzenia 

(na  skutek wytworzenia 

przegrody aortalno- płucnej)

przegrody aortalno- płucnej)

 

 

wytworzenie rogów w worku 

wytworzenie rogów w worku 

tętniczym:                      

tętniczym:                      

          

          

- prawego- początek pnia 

- prawego- początek pnia 

ramienno- głowowego

ramienno- głowowego

          

          

- lewego- początek łuku 

- lewego- początek łuku 

aorty

aorty

    

    

W dalszym etapie embriogenezy następuje:

W dalszym etapie embriogenezy następuje:

background image

 

 

 

 

W dalszym rozwoju układ łuków skrzelowych  wraz z 

W dalszym rozwoju układ łuków skrzelowych  wraz z 

przebiegajacymi w nich tętnicami ulega istotnym 

przebiegajacymi w nich tętnicami ulega istotnym 

modyfikacjom:

modyfikacjom:

Łuk

Łuk

Powstają:

Powstają:

I

I

Większa część zanika, reszta tworzy t. szczękową i t 

Większa część zanika, reszta tworzy t. szczękową i t 

szyjną zewnętrzną

szyjną zewnętrzną

II

II

Zanika, pozostałości to tętnica strzemiączka i t. 

Zanika, pozostałości to tętnica strzemiączka i t. 

gnykowa

gnykowa

III

III

Tt. Szyjne wspólne i początek t szyjnej wewnętrznej, t 

Tt. Szyjne wspólne i początek t szyjnej wewnętrznej, t 

szyjna zewnętrzna jest wypustką tętnicy łuku 

szyjna zewnętrzna jest wypustką tętnicy łuku 

trzeciego 

trzeciego 

IV

IV

Strona prawa: najbliższy odcinek t. podobojczykowej

Strona prawa: najbliższy odcinek t. podobojczykowej

Strona lewa: łuk aorty (z niego lewa t. 

Strona lewa: łuk aorty (z niego lewa t. 

podobojcztykowa)

podobojcztykowa)

V

V

Nie powstaje lub tworzą się szczątkowe zanikające 

Nie powstaje lub tworzą się szczątkowe zanikające 

naczynia, twór przejściowy

naczynia, twór przejściowy

VI

VI

(łuk płucny)

(łuk płucny)

Strona prawa: cz.bliższa odcinek bliższy prawej t. 

Strona prawa: cz.bliższa odcinek bliższy prawej t. 

płucnej, cz.dalsza zanika 

płucnej, cz.dalsza zanika 

Strona lewa: przewód tętniczy:połączenie z aortą 

Strona lewa: przewód tętniczy:połączenie z aortą 

grzbietową(aż do porodu) w życiu pozapłodowym 

grzbietową(aż do porodu) w życiu pozapłodowym 

pozostałością jest 

pozostałością jest 

więzadło tętnicze 

więzadło tętnicze 

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

Od dwóch grzbietowych aort odchodzą 

Od dwóch grzbietowych aort odchodzą 

naczynia metameryczne, czyli 

naczynia metameryczne, czyli 

segmentalne. Z nich powstają:

segmentalne. Z nich powstają:

Gałęzie grzbietowe aorty wstępującej 

Gałęzie grzbietowe aorty wstępującej 

Gałęzie boczne aorty wstępującej

Gałęzie boczne aorty wstępującej

Gałęzie brzuszne powstają z tętnic 

Gałęzie brzuszne powstają z tętnic 

żółtkowych

żółtkowych

W 5 tyg w środkowej części zarodka 

W 5 tyg w środkowej części zarodka 

następuje połączenie się dwóch aort 

następuje połączenie się dwóch aort 

grzbietowych w jedną

grzbietowych w jedną

background image

 

 

 

 

Anomalie tętnicze:

Anomalie tętnicze:

Drożny przewód tętniczy (8/10000 urodzeń)

Drożny przewód tętniczy (8/10000 urodzeń)

Zwężenie światła aorty

Zwężenie światła aorty

Patologiczne odejście t. podobojczykowej prawej, 

Patologiczne odejście t. podobojczykowej prawej, 

powoduje trudności w połykaniu i oddychaniu

powoduje trudności w połykaniu i oddychaniu

Rozdwojony łuk aorty-zachowanie prawej aorty 

Rozdwojony łuk aorty-zachowanie prawej aorty 

grzbietowej, wytwarza się pierścień naczyniowy 

grzbietowej, wytwarza się pierścień naczyniowy 

otaczający tchawice i przełyk, utrudniając połykanie i 

otaczający tchawice i przełyk, utrudniając połykanie i 

oddychanie

oddychanie

Przerwany łuk aorty, wada spowodowana nieprawidłowym 

Przerwany łuk aorty, wada spowodowana nieprawidłowym 

odejściem tętnicy podobojczykowej prawej

odejściem tętnicy podobojczykowej prawej

Prawy łuk aorty na skutek niedrożności lewej aorty 

Prawy łuk aorty na skutek niedrożności lewej aorty 

grzbietowej

grzbietowej

background image

 

 

 

 

Układ żylny

Układ żylny

Sieć żylna zarodka w 4 tyg rozwoju:

Sieć żylna zarodka w 4 tyg rozwoju:

Sieć żylna grzbietowa

Sieć żylna grzbietowa

Podwójna sieć żylna odżywcza

Podwójna sieć żylna odżywcza

background image

 

 

 

 

Sieć układu grzbietowego

Sieć układu grzbietowego

 

 

Żyły zasadnicze przednie zbierają 

Żyły zasadnicze przednie zbierają 

krew z części głowowej

krew z części głowowej

Żyły zasadnicze tylne drenują 

Żyły zasadnicze tylne drenują 

pozostałe części zarodka

pozostałe części zarodka

Łączą się w krótkie żyły zasadnicze 

Łączą się w krótkie żyły zasadnicze 

wspólne i  wnikają do zatoki żylnej

wspólne i  wnikają do zatoki żylnej

background image

 

 

 

 

   

   

W 8 tyg powstają anastomozy 

W 8 tyg powstają anastomozy 

między żyłami zasadniczymi 

między żyłami zasadniczymi 

przednimi, prowadzi to do:

przednimi, prowadzi to do:

Powstania lewej żyły ramienno-

Powstania lewej żyły ramienno-

głowowej

głowowej

Zanik żyły sercowej zasadniczej lewej

Zanik żyły sercowej zasadniczej lewej

Powstanie żyły głównej górnej z 

Powstanie żyły głównej górnej z 

połączenia żyły zasadniczej przedniej 

połączenia żyły zasadniczej przedniej 

prawej z żyłą zasadniczą wspólną 

prawej z żyłą zasadniczą wspólną 

prawą

prawą

background image

 

 

 

 

W 12 tyg embriogenezy powstają 

W 12 tyg embriogenezy powstają 

żyły dodatkowe:

żyły dodatkowe:

Żż. podzasadnicze - drenują nerki

Żż. podzasadnicze - drenują nerki

Żż. Krzyżowo-zasadnicze - drenują 

Żż. Krzyżowo-zasadnicze - drenują 

obszar kończyn dolnych

obszar kończyn dolnych

 

 

Żż. Nadzasadnicze – drenują 

Żż. Nadzasadnicze – drenują 

powłoki ciała za pośrednictwem żył 

powłoki ciała za pośrednictwem żył 

międzyżebrowych

międzyżebrowych

background image

 

 

 

 

Żyły podzasadnicze pojawiają się 

Żyły podzasadnicze pojawiają się 

jako pierwsze i tworzą:

jako pierwsze i tworzą:

Żyły nerkowe lewe

Żyły nerkowe lewe

Żyły nadnerczowe

Żyły nadnerczowe

Żyły gonad (jadrowa i jajnikowa)

Żyły gonad (jadrowa i jajnikowa)

Część żyły głównej dolnej

Część żyły głównej dolnej

background image

 

 

 

 

Z żył nadzasadniczych powstają:

Z żył nadzasadniczych powstają:

żyła nieparzysta

żyła nieparzysta

żyła nieparzysta krótka

żyła nieparzysta krótka

Ogonowo:

Ogonowo:

żyła nadzasadnicza lewa zanika

żyła nadzasadnicza lewa zanika

żyła nadzasadnicza prawa jest częścią 

żyła nadzasadnicza prawa jest częścią 

żyły głównej dolnej

żyły głównej dolnej

background image

 

 

 

 

Żyły krzyżowo-zasadnicze tworzą 

Żyły krzyżowo-zasadnicze tworzą 

   

   

-anastomozy dając początek               

-anastomozy dając początek               

          -żyle biodrowej wspólnej lewej

          -żyle biodrowej wspólnej lewej

Żyła krzyżowo-zasadnicza prawa 

Żyła krzyżowo-zasadnicza prawa 

staję się odcinkiem krzyżowym żyły 

staję się odcinkiem krzyżowym żyły 

głównej dolnej 

głównej dolnej 

background image

 

 

 

 

W rozwoju żyły głównej dolnej wyróżnia się 

W rozwoju żyły głównej dolnej wyróżnia się 

cztery odcinki:

cztery odcinki:

1.

1.

Wątrobowy-z żyły watrobowej

Wątrobowy-z żyły watrobowej

2.

2.

Przednerkowy- z żyły podzasadniczej 

Przednerkowy- z żyły podzasadniczej 

prawej

prawej

3.

3.

Nerkowy- z połaczenia żył podzasadniczych 

Nerkowy- z połaczenia żył podzasadniczych 

i nadzasadniczych

i nadzasadniczych

4.

4.

Pozanerkowy- z żyły nadzasadniczej prawej

Pozanerkowy- z żyły nadzasadniczej prawej

background image

 

 

 

 

Sieć żylna odżywcza

Sieć żylna odżywcza

Żyły żółtkowe prowadzą krew z 

Żyły żółtkowe prowadzą krew z 

pęcherzyka żółtkowego do zatoki 

pęcherzyka żółtkowego do zatoki 

żylnej

żylnej

Żyły pępkowe prowadzą utlenowaną 

Żyły pępkowe prowadzą utlenowaną 

krew do zarodka

krew do zarodka

background image

 

 

 

 

Żyły żółtkowe

Żyły żółtkowe

Tworzą splot wokół dwunastnicy, z którego 

Tworzą splot wokół dwunastnicy, z którego 

powstaje żyła wrotna

powstaje żyła wrotna

 

 

W wątrobie poprzerywane przez sznury 

W wątrobie poprzerywane przez sznury 

wątrobowe tworzą sieć naczyń włosowatych 

wątrobowe tworzą sieć naczyń włosowatych 

wątroby

wątroby

Rozszerzenie prawej żyły żółtkowej tworzy część 

Rozszerzenie prawej żyły żółtkowej tworzy część 

wątrobowo-sercową żyły głównej dolnej

wątrobowo-sercową żyły głównej dolnej

Prawa żyła żółtkowa daje początek żyle 

Prawa żyła żółtkowa daje początek żyle 

krezkowej górnej

krezkowej górnej

Żyła żółtkowa lewa zanika

Żyła żółtkowa lewa zanika

background image

 

 

 

 

Żyły pępowinowe

Żyły pępowinowe

Początkowo biegną po obydwu stronach 

Początkowo biegną po obydwu stronach 

wątroby

wątroby

Następnie ulegają przekształceniom:

Następnie ulegają przekształceniom:

Żyła pępowinowa prawa i część lewej 

Żyła pępowinowa prawa i część lewej 

zanikają

zanikają

Między żyła pępowinową lewą a żyłą 

Między żyła pępowinową lewą a żyłą 

głowową dolna powstaje przewód żylny z 

głowową dolna powstaje przewód żylny z 

a z niego w życiu pozapłodowym więzadło 

a z niego w życiu pozapłodowym więzadło 

obłe watroby i więzadło żylne

obłe watroby i więzadło żylne

background image

 

 

 

 

Koniec

Koniec

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 


Document Outline