background image

Środki publiczne

Prawo finansów 

publicznych

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

1

background image

Środki publiczne

Transfer środków publicznych

Podstawy prawne

KONST  217/1  Środki  finansowe  na 
cele  publiczne  są  gromadzone  i 
wydatkowane  w  sposób  określony  w 
ustawie.
NFP 42  /  1Sposób  gromadzenia 
środków publicznych z poszczególnych 
tytułów określają odrębne ustawy.
NFP  44  /  1. Wydatki  publiczne  mogą 
być 

ponoszone 

na 

cele 

wysokościach ustalonych w:
1)

ustawie budżetowej;

2)

uchwale budżetowej jednostki 

samorządu terytorialnego;
3)

planie  finansowym  jednostki 

sektora finansów publicznych.

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

2

background image

Środki publiczne

Podział wg doktryny

Państwowe 

Samorządowe

Krajowe

Zagraniczne

Zasadnicze

Uboczne

Definitywne

Zwrotne

Odpłatne

Nieodpłatne

Zwyczajne

Nadzwyczajne

Stałe

Sporadyczne

Publicznopraw

ne

Prywatno-

gospodarcze

Podział wg ustawy

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

3

background image

Kategorie środków publicznych:

A

Dochody publiczne

ŹRÓDŁO WPŁYWÓW

CEL WYPŁAT

1. DANINY PUBLICZNE

• Podatki

• Cła

• Opłaty

• składki

2. DOCHODY Z MIENIA 

PUBLICZNEGO

• Najem

• Dzierżawa

• Dywidendy

• Odsetki od lokat

3. DOCHODY DOBROWOLNE

• Spadki

• Zapisy 

• Darowizny

WYDATKI PUBLICZNE

(środki redystrybucji definitywnej; 

obowiązuje zasada niefunduszowania)

+ ROZCHODY BUDŻETOWE

(środki redystrybucji czasowej; np.

 

•spłaty otrzymanych pożyczek i kredytów;

•wykup papierów wartościowych;

•udzielone pożyczki i kredyty;

•płatności wynikające z odrębnych ustaw, których 

źródłem finansowania są przychody z prywatyzacji 

majątku Skarbu Państwa;

•inne operacje finansowe związane z zarządzaniem 

długiem publicznym i płynnością;

•płatności związane z udziałami Skarbu Państwa w 

międzynarodowych instytucjach finansowych

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

4

background image

Kategorie środków publicznych:

B

Środki z Unii Europejskiej i inne środki 

zagraniczne

ŹRÓDŁO WPŁYWÓW

CEL WYPŁAT

Budżet UE

Fundusze unijne

Inni donatorzy 

zagraniczni

(np. EFTA)

WYDATKI PUBLICZNE

(obowiązuje zasada 

funduszowania)

1.Konkretny  cel  do  sfinansowania 

ustalony przez donatora

2.Określona 

procedura 

wydawania (pierwszeństwo umów 

międzynarodowych 

przed 

ustawami krajowymi) 

3.Odrębny  rachunek  i  obsługa 

bankowa 

4.Sankcje za złamanie w/w zasad:

•zwrot otrzymanych środków 

•karne odsetki

•wykluczenie  z  grona  beneficjentów 

( 3 lata)

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

5

background image

Kategorie środków publicznych:

C:

 Przychody budżetowe // 

D

: Przychody JSFP

ŹRÓDŁO 

WPŁYWÓW

CEL WYPŁAT

C

1. Skarbowe papiery 

wartościowe

2. Otrzymane pożyczki i 

kredyty

3. Spłacone pożyczki 

udzielone ze środków 

publicznych

4. Prywatyzacja majątku 

Skarbu Państwa

Sfinansowanie deficytu 

budżetowego 

=

dostarczenie środków na 

pokrycie zaplanowanych 

wydatków publicznych

D

•Działalność gospodarcza

(odpłatna, komercyjna)

•Działalność statutowa

( w odpłatnej części)

Własne potrzeby finansowe 

JSFP, 

z tym że część środków jest 

przekazywana budżetom 

publicznym

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

6

background image

Wydatki publiczne

Podział wg doktryny

Nabywcze Transfero

we

Osobowe Rzeczowe

Krajowe

Zagranicz

ne

Majątkow

e

Bieżące

Elastyczn

e

Sztywne

Podział wg ustawy

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

7

background image

Wydatki sztywne

(wydatki prawnie 

zdeterminowane)

Cechy

Rodzaje

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

8

background image

Kategorie wydatków 

publicznych:

A

: Wydatki bieżące

A 1 

Dotacje

Celowe

NFP 

168: 

dotacje 

niewykorzystane    =  zwrot 

do 31 stycznia nast. roku

NFP 

169: 

dotacje 

sprzeniewierzone 

nienależnie 

uzyskane 

zwrot  w  ciągu  14  dni  od 

stwierdzenia 

tych 

okoliczności

Podmiotowe
Przedmiotowe
Inwestycyjne

A 2

Subwen

cje

Dla JST

Wg  przepisów  ustawy  o 

dochodach JST

Dla partii politycznych

Wymagany wynik wyborczy: 

> 3% partia, > 6% koalicja

A 3

Świadcze

nia na 

rzecz 

osób 

fizycznyc

h

Wynagrodzenia i 

uposażenia dla 

pracowników sfery 

budżetowej

NFP  112  a: 

W  razie,  gdy 

poziom  długu  publicznego 

do  PKB  >  55%  zakazane  są 

podwyżki  dla  pracowników 

„budżetówki”

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

9

background image

Kategorie wydatków 

publicznych:

B: 

Wydatki majątkowe

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

10

background image

Kategorie wydatków 

publicznych:

C: 

Wydatki na obsługę 

długu SP

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

11

background image

Kategorie wydatków 

publicznych:

D: 

Środki własne UE

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

12

background image

Środki publiczne w praktyce 

PL (1)

( Źródło: Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej za rok 2011, NIK 

2012)

Dochody BP 2011

Plan = 273 mld zł / Wykonanie = 277 mld zł

Wydatki BP 2011

Plan = 313 mld zł / Wykonanie = 302 mld zł

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

13

background image

Środki publiczne w praktyce 

PL (2)

( Źródło: R. Antczak, Na co rząd wydaje Twoje pieniądze?, „Puls Biznesu”, 24.07.2012 r.)

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

14

background image

Zasady gospodarowania 

środkami publicznymi

Prawo finansów publicznych

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

15

background image

Katalog zasad 

gospodarowania środkami 

publicznymi

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

16

background image

( Nie) funduszowanie

Niefunduszowanie

(zasada – NFP 42/2)

Funduszowanie

(wyjątek – NFP 42/3-4 i inne ustawy)

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

17

background image

Zasada nieroszczeniowości 

budżetu

(NFP 51)

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

18

                                                        1. Wpłata podatków                              

2. 

Brak roszczenia o 1

3. Wypłata świadczeń publicznych
                                                                                 4. Brak roszczenia 
o 3 
                                                                                  (na podstawie 
ustawy budżetowej)

BUDŻ

ET

DONATO

R

BENEFICJE

NT

background image

Zasada jednostronnej dyrektywności 

budżetu 

(NFP 52)

STRONA DOCHODOWA

Dotyczy:

STRONA WYDATKOWA

Charakter analityczny:

Planowane dochody i 

przychody budżetowe 

są prognozą

Budżet Państwa

Budżety JST

Plan finansowy 

jednostki budżetowej

Charakter dyrektywny: 

planowane wydatki i 

rozchody budżetowe 

są 

limitem:

•podmiotowym

•przedmiotowym

•czasowym 

•kwotowym

Brak sankcji, gdy:

Dochody > plan

Dochody < plan

Sankcje, gdy 

wydatkowanie środków 

naruszy którykolwiek z 

w/w limitów

Przychody 

są prognozą

Inne JSFP

Koszty mogą być > plan, 

gdy:

•Przychody JSFP > plan

•Zobowiązania JSFP ≤ 

plan

•Dotacje dla JSFP  ≤ plan

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

19

background image

Racjonalizacja wydatków 

publicznych - przykłady

NFP 46

Zrównoważo

ny plan 

finansowy

Zaciągane zobowiązania przez JSFP  

  

Planowe wydatki na zobowiązania

 

minus  

(

obligatoryjne składki 

+

 

koszty spłaty obecnych zobowiązań)

NFP 48

Zasada bezpiecznej kapitalizacji wolnych środków JSFP:

•Skarbowe papiery wartościowe

•Obligacje komunalne

•Depozyt u Ministra Finansów

•Lokaty w bankach krajowych

NFP 49 

Zakaz nabywania akcji, obligacji i udziałów w spółdzielniach przez JSFP

( z kilkoma wyjątkami)

NFP 50

Zaostrzenie wymogów legislacyjnych dla aktów prawnych

 zwiększających wydatki JSFP lub zmniejszających dochody JSFP

NFP 

112a

Reguła 

wydatko

wa

Wydatki BP 

rok

 < 

wydatki BP 

( rok – 1) 

współczynnik inflacji + max. 1 %

( nie dotyczy to wskazanych w tym przepisie wydatków sztywnych)

NFP 128, 

133,135

Ograniczenia w udzielaniu dotacji z budżetów publicznych

Dr Piotr Pomorski: Środki publiczne 

(2)

20


Document Outline