background image

Rynek usług gastronomicznych w 

Rynek usług gastronomicznych w 

Polsce

Polsce

background image

Gastronomia  -  wywodzi  się  z  języka  greckiego  i 

pochodzi  od  dwóch  słów: 

gaster

  –  oznaczający 

żołądek oraz 

normos

 – prawo. Jest to:

sztuka 

kulinarna, 

polegająca 

na 

przygotowywaniu potraw,

szeroko  pojęta  wiedza  na  temat  żywności,  jej 
wartości odżywczej, sposobów przygotowywania, 
komponowaniu 

poszczególnych 

składników 

posiłków,  zwyczajów  związanych  z  jedzeniem, 
tradycji kulinarnych,

rodzaj  działalności  gospodarczej  polegającej  na 
prowadzeniu restauracji, barów itp. 

background image

„Obsługa  i/lub  przetwarzanie  żywności  i  jej 
przechowywanie 

punkcie 

sprzedaży 

lub

w  punkcie  dostaw  dla  konsumenta  finalnego; 
określenie  obejmuje  terminale  dystrybucyjne, 
działalność  cateringową,  stołówki  zakładowe, 
catering  instytucjonalny,  restauracje  i  podobne 
działania  związane  z  usługami  żywnościowymi, 
sklepy,  centra  dystrybucji    w  supermarketach  i 
hurtownie” 

Rozporządzenie  (WE)  nr  178/2002  Parlamentu  Europejskiego  i 

Rady, z dnia 28 stycznia 2002 roku

background image

dochody ludności,

ceny żywności i usług gastronomicznych,

tradycja uczęszczania do lokali 
gastronomicznych,

industrializacja i towarzyszące temu 
zmiany społeczne np.:
- aktywizacja zawodowa kobiet,
- zmiana struktury rodziny.

background image

1.

Funkcja 

produkcyjna 

– 

wyniku 

przetwarzania 

surowców 

zostają 

wytworzone nowe produkty.

2.

Funkcja  usługowa  –  szeroka  gama 
świadczeń,  której  najważniejszą  częścią 
jest  przygotowanie  oraz  serwowanie 
napojów i potraw.

3.

Funkcja 

handlowa 

– 

pośrednictwo

w  wymianie  towarów,  czyli  sprzedaż 
wyrobów  tytoniowych  ,  alkoholowych, 
ciastkarskich itp.

background image

1.

Restauracje:

zakłady  gastronomiczne  z  pełną  obsługą 
kelnerską,  oferujące  szeroki  i  zróżnicowany 
asortyment  potraw  i  napojów,  do  wyboru 
według karty jadłospisowej.

dania  przygotowywane  są  na  indywidualne 
zamówienie, produkowane głównie z surowców 
(rzadziej z półproduktów i gotowych potraw).

asortyment  uzupełniają  napoje  zimne  i  gorące, 
alkohole, wyroby cukiernicze i towary handlowe 
(papierosy, słodycze itp.). 

często  posiadają  odpowiedni  do  charakteru 
obiektu wystrój wnętrz i specjalizację w rodzaju 
kuchni (regionalna, narodowa). 

background image

2.

Bary:

zakłady 

gastronomiczne 

przeważnie 

samoobsługowe, 

prowadzące 

działalność 

zbliżoną  do  restauracji  i  oferujące  zazwyczaj 
ograniczony 

zestaw 

potraw 

towarów 

popularnych są to:

jadłodajnie,

bary  uniwersalne,  przekąskowe,  mleczne, 
restauracyjne (bistra) i szybkiej obsługi,

kawiarnie,

piwiarnie,

winiarnie,

herbaciarnie.

background image

3.

Punkty gastronomiczne:

placówki 

prowadzące 

ograniczoną 

działalność gastronomiczną, takie jak:

smażalnie,

lodziarnie,

pijalnie i bufety.

4.

Stołówki:

zakłady  zbiorowego  żywienia  zapewniające 

określonym  grupom  konsumentów  zbiorowe 

posiłki,  głównie  w  postaci  obiadów,  a  także 

śniadania i kolacji.

background image
background image
background image

Kryterium klasyfikacji

Kryterium klasyfikacji

Zakłady gastronomiczne

Zakłady gastronomiczne

Charakter oferty 

Zakłady świadczące usługi żywieniowe (np. 

bary)

zakłady 

oferujące 

napoje, 

zakłady 

rozrywkowe

Formalne warunki 

korzystania

z usług

Zakłady 

gastronomiczne 

otwarte

i zamknięte

Systemy obsługi

Zakłady 

obsługą 

kelnerską, 

samoobsługowe, z obsługą barową

Wielkość zakładu

Zakłady małe, średnie, duże

Forma własności

Zakłady 

gastronomiczne 

prywatne, 

spółdzielcze, państwowe

Okres działalności

Zakłady stałe, sezonowe

Standars świdczonych usług Zakłady 

wysokim, 

średnim

i standardowym poziomie obsługi 

Koncepcja działania

Gastronomia  indywidualna,  systemowa, 

specjalna

background image

Gastronomia otwarta:

zakłady  gastronomiczne  typu  żywieniowego
restauracje,  bary,  jadłodajnie,  stołówki,    cukiernie, 
deserownie,  maszyny vendingowe, 

zakłady  serwujące  napoje:  winiarnie,  piwiarnie,   
cocktail-bary,  bary aperitif, kawiarnie, herbaciarnie,

zakłady rozrywkowe: bary nocne, kluby,  dyskoteki,

punkty  gastronomiczne:  smażalnie,  lodziarnie, 
bufety,

placówki w środkach transportu.

Gastronomia zamknięta:

stołówki i bufety pracownicze, szkolne stołówki,

gastronomię turystyczną (ośrodki wczasowe),

formy  żywienia  w  szpitalach  i  domach  opieki 
społecznej.

background image

Gastronomia 

indywidualna

Gastronomia 

systemowa

Gastronomia specjalna

Gastronomia 
świadcząca usługi 
żywieniowe:
zakłady 
indywidualnych 
właścicieli
restauracje 
międzynarodowe
zakłady przekąskowe
restauracje 
luksusowe
zakłady z kuchnią 
wegetariańską
gastronomia 
hotelowa
Gastronomia oferująca 
napoje:
piwiarnie
winiarnie
herbaciarnie
kawiarnie
zakłady rozrywkowe

zakłady fast food
systemy 
gastronomiczne 
zakłady w obiektach 
handlowych
gastronomia w 
halach targowych

Gastronomia przy 
infrastrukturze 
transportu:
zakłady gastronomiczne 
 przy autostradach
zakłady na dworcach
gastronomia w środkach 
transportu
Żywienie zbiorowe 
(catering):
kantyny
stołówki szkolne
stołówki w zakładach 
pracy
żywienie w domach 
opieki społecznej
szpitale

background image

Wyszczególnieni

System 

gastronomiczny 

(Pizza Hut)

Zakłady fast food 

(McDonald’s)

Produkt 
zorientowany na 
zaspokojenie

potrzeby żywieniowe

potrzeby w zakresie 

rozrywki

Czas pobytu 
konsumenta

długi

krótki

System obsługi 
klientów

kelnerski

samoobsługa ze 

względu na czas 

obsługi

Szczyt natężenia 
kientów

pora obiadowa u 

wieczorowa, wtedy gdy 

klienci zaspokajają 

potrzeby żywieniowe

duży ruch przez cały 

dzień, dania 

traktowane jako 

przekąski, a nie jako 

posiłek

Poziom cen

średni

niski, zgodnie z zasada 

mała marża- duży obrót

Lokalizacja 

odgrywają mniejszą 

rolę

w centrum miasta, 

dzielnicy, w centrum 

handlowym

Możliwość indyw. 
rozwiązań

mała

inicjatywa własna nie 

pożądana

Główni 
konsumenci

osoby w średnim wieku 

i starsze

dużo dzieci i młodzieży

background image

Baza  gastronomiczna  jest  bardzo  istotnym 
elementem 

infrastruktury 

turystycznej 

oraz 

produktów 

turystycznych. 

Ze 

względu 

na 

specyfikę  świadczonych  usług  można  wyróżnić 
trzy jej segmenty:

placówki 

gastronomiczne 

obiektach 

hotelarskich, ściśle powiązane z obsługą turystów,

inne 

placówki 

żywieniowe 

usytuowane 

miejscach  licznie  odwiedzanych  przez  turystów, 
jak 

zabytkowe

i  handlowe  centra  miast,  ważniejsze  atrakcje 
turystyczne, 

pozostałe  placówki,  obsługujące  przeważnie 
stałych mieszkańców i sporadycznie. 

background image
background image

Zgodnie z Rozporządzeniem wykonawczym do 

ustawy o usługach turystycznych 

(

Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 

19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów 

hotelarskich

i innych obiektów, w których są świadczone usługi 

hotelarskie

):

w hotelach i motelach mających od trzech do pięciu 

gwiazdek powinna by co najmniej jedna restauracja 

oraz aperitif bar lub bar kawowy,

w obiektach trzygwiazdkowych dopuszcza się brak

        restauracji,  jeśli  tego  rodzaju  zakład  znajduje  się

w pobliżu (do 200 m),

background image

w  hotelach  i  motelach  dwugwiazdkowych 
wymagany  jest  aperitif  bar  lub  bar  kawowy, 
podobnie 

jak

pensjonatach 

trzy-, 

cztero- 

pięciogwiazdkowych,

zakład  gastronomiczny  powinny  mieć  także 
kempingi czterogwiazdkowe,

domach 

wycieczkowych 

kategorii 

wymagana jest

          restauracja,  a  w  obiektach  II  kategorii  – 

jadłodajnia lub bar szybkiej obsługi,

jadłodajnie powinny byc także w schroniskach.

background image

Na  rozwój  rynku  usług  gastronomicznych  po  1990 

roku miał wpływ:

wzrost wynagrodzeń Polaków,

zmiana  zwyczajów  żywieniowych  Polaków  ze 
względu na szybszy tryb życia, co powoduje brak 
czasu na przygotowywanie posiłków w domu,

zmianę  nastawienia  konsumentów  do  zakupów, 
rozwój 

centrów 

handlowych 

punktów 

gastronomicznych w nich się znajdujących,

zmianę  modelu  życia,  na  wzór  krajów  Europy 
Zachodniej.

background image

Badanie  bazy  noclegowej  w  lipcu  2013  r. 
wykazało  7  594  placówek  gastronomicznych 
znajdujących  się  w  turystycznych  obiektach 
noclegowych.  Większość  (62,6%)  znajdowała 
się w obiektach hotelowych. 

Najwięcej placówek gastronomicznych było w 
hotelach  (3,4  tys.)  oraz  innych  obiektach 
hotelowych (0,9 tys.). Tylko ośrodki wczasowe 
dysponowały  podobną  liczbą  (0,9  tys.) 
placówek  gastronomicznych.  W  porównaniu 
do  roku  poprzedniego  liczba  placówek 
gastronomicznych zwiększyła się o 0,4%. 

background image
background image
background image

W 2013 r. przychody ogółem z działalności 
gastronomicznej  w  cenach  bieżących 
wyniosły ok. 26,2 mld zł i w porównaniu z 
rokiem  poprzednim  wzrosły  o  5,3%  (w 
cenach stałych były wyższe o ok. 3,0%). 

Z  produkcji  gastronomicznej  pochodziło 
75,1%  wartości  przychodów  ogółem, 
23,0%  ze  sprzedaży  towarów  handlowych 
(w  tym  16,8%  ze  sprzedaży  alkoholu  i 
wyrobów tytoniowych) a 1,9% z pozostałej 
działalności. 

background image

Wzrosły przychody w zakresie produkcji 
gastronomicznej (o 10,4%), natomiast w 
innych 

rodzajach 

działalności 

gastronomicznej  zanotowano  spadek 
przychodów  w  porównaniu  z  rokiem 
poprzednim. 

background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image
background image

Rosnące dochody ludności, w połączeniu ze 
zmianami  standardu  i  stylu  życia,  będą  w 
Polsce 

zwiększać 

popyt 

na 

usługi 

gastronomiczne w najbliższych kilku latach. 

Ważnym  czynnikiem  rozwoju  gastronomii 
jest  rosnąca  liczba  singli,  czyli  osób 
żyjących  samotnie,  którzy  są  przyszłością 
gastronomii,  częściej  niż  inni  korzystają  z 
barów  i  restauracji,  a  także  częściej 
zamawiają jedzenie do domu.

background image

Największy  potencjał  rozwoju  w  Polsce 
mają  wciąż  sieci  fast  foodów  (30  proc.). 
Niewiele  niższe  tempo  rozwoju  zanotują 
pizzerie (28 proc.). Na trzecim miejscu pod 
względem 

tempa 

wzrostu 

sprzedaży 

uplasują  się  restauracje  (23  proc.),  jednak 
to  właśnie  one  zyskają  największy  udział  w 
sprzedaży (prawie 10 mld zł).

background image

Największy 

rozwoju 

sieci 

gastronomicznych (m.in. barów kawowych 

i  restauracji  sieciowych)  nastąpi  w  32 

polskich  miastach  liczących  100-400  tys. 

mieszkańców.  Do  odniesienia  sukcesu 

potrzebne  jest  dostosowanie  oferty  i  cen 

do lokalnych warunków.

Sieci  pizzerii  i  fast  foodów  (McDonald’s, 

AmRest  -  KFC,  Pizza  Hut,  Burger  King, 

Starbucks,  Sphinx)  mogą  z  powodzeniem 

rozwijać  się,  wchodząc  do  blisko  100 

polskich  miast  z  populacją  50-100  tys. 

mieszkańców i mniejszych.

background image

Centra  handlowe  będą  także  miały 
znaczący  wpływ,  gdyż  stwarzają  nowe 
możliwości  do  spędzenia  czasu  z  dala 
od domu. 

Przewiduje 

się 

kontynuację 

konsolidacji.  Łańcuchy,  ze  względu  na 
ich  skalę,  będą  w  stanie  utrzymać 
konkurencyjne 

ceny, 

mimo 

stale 

rosnących kosztów.

Moda  na  sushi-bary,  casual  dinig
kawiarnie sieciowe.

background image

Document Outline