background image

 

 

 

 

CHEMIOTERAPIA 

CHEMIOTERAPIA 

NOWOTWORÓW PRZEWODU 

NOWOTWORÓW PRZEWODU 

POKARMOWEGO

POKARMOWEGO

background image

 

 

 

 

RAK JELITA GRUBEGO

RAK JELITA GRUBEGO

background image

 

 

 

 

Epidemiologia

Epidemiologia

2 miejsce u obu płci w strukturze zachorowań 

2 miejsce u obu płci w strukturze zachorowań 

(po 10%)

(po 10%)

Około 11000 nowych zachorowań/rok (2000r.)

Około 11000 nowych zachorowań/rok (2000r.)

Wzrost ryzyka > 45 – 50 r.ż.

Wzrost ryzyka > 45 – 50 r.ż.

U 75% stadium wczesne, ale u 50% nawrót w 

U 75% stadium wczesne, ale u 50% nawrót w 

ciągu 2 lat po pierwotnie radykalnym leczeniu 

ciągu 2 lat po pierwotnie radykalnym leczeniu 

operacyjnym a u 25% rak wyjściowo 

operacyjnym a u 25% rak wyjściowo 

zaawansowany (gł. rozsiew do wątroby)

zaawansowany (gł. rozsiew do wątroby)

Przeżycia 5 letnie ok. 20-30% - o połowę 

Przeżycia 5 letnie ok. 20-30% - o połowę 

mniej niż w Europie Zach i USA

mniej niż w Europie Zach i USA

background image

 

 

 

 

Czynniki ryzyka

Czynniki ryzyka

65-85% zachorowań ma charakter 

65-85% zachorowań ma charakter 

sporadyczny

sporadyczny

10% ma charakter rodzinny

10% ma charakter rodzinny

3% jest spowodowana mutacją 

3% jest spowodowana mutacją 

silnych genów predyspozycji

silnych genów predyspozycji

background image

 

 

 

 

Czynniki ryzyka

Czynniki ryzyka

Polipy gruczołowe jelita grubego

Polipy gruczołowe jelita grubego

Większość raków powstaje z gruczolaków, a 

Większość raków powstaje z gruczolaków, a 

ich wspólną cechą jest dysplazja nabłonka

ich wspólną cechą jest dysplazja nabłonka

Ryzyko przemiany gruczolaka do raka 

Ryzyko przemiany gruczolaka do raka 

zwiększa się wraz z następującymi cechami 

zwiększa się wraz z następującymi cechami 

gruczolaka: 

gruczolaka: 

wielkością > 2 cm

wielkością > 2 cm

typem siedzącym, nieuszypułowanym, 

typem siedzącym, nieuszypułowanym, 

typem kosmkowym

typem kosmkowym

stopniem dysplazji

stopniem dysplazji

Zaleca się usuwanie wszystkich polipów 

Zaleca się usuwanie wszystkich polipów 

stwierdzonych w czasie badania 

stwierdzonych w czasie badania 

endoskopowego

endoskopowego

background image

 

 

 

 

Czynniki ryzyka

Czynniki ryzyka

Czynniki środowiskowe (dietetyczne): 

Czynniki środowiskowe (dietetyczne): 

przewaga tłuszczów zwierzęcych 

przewaga tłuszczów zwierzęcych 

mało błonnika, wapnia

mało błonnika, wapnia

brak aktywności fizycznej 

brak aktywności fizycznej 

zaparcia

zaparcia

Choroby zapalne jelita grubego: colitis 

Choroby zapalne jelita grubego: colitis 

ulcerosa – ryzyko 20x większe, choroba 

ulcerosa – ryzyko 20x większe, choroba 

Leśniowskiego-Crohna

Leśniowskiego-Crohna

Uwarunkowania dziedziczne i genetyczne

Uwarunkowania dziedziczne i genetyczne

background image

 

 

 

 

Uwarunkowania dziedziczne

Uwarunkowania dziedziczne

Zespoły z obecnością gruczolaków

Zespoły z obecnością gruczolaków

Zespół polipowatości gruczolakowatej 

Zespół polipowatości gruczolakowatej 

rodzinnej: FAP: 0,5-1%

rodzinnej: FAP: 0,5-1%

Dziedziczny rak jelita grubego bez 

Dziedziczny rak jelita grubego bez 

polipowatości: HNPCC (Lynch): 2%

polipowatości: HNPCC (Lynch): 2%

Zespoły z polipami 

Zespoły z polipami 

hamartomatycznymi: <1%

hamartomatycznymi: <1%

Zespół Peutz-Jeghersa

Zespół Peutz-Jeghersa

Zespół polipowatości młodzieńczej

Zespół polipowatości młodzieńczej

Zespół Cowdena

Zespół Cowdena

background image

 

 

 

 

Zespół gruczolakowatej 

Zespół gruczolakowatej 

polipowatości rodzinnej 

polipowatości rodzinnej 

(FAP)

(FAP)

Mnogie (>100) polipy gruczolakowate w jelicie 

Mnogie (>100) polipy gruczolakowate w jelicie 

grubym od wczesnej dorosłości – 10-20 lat

grubym od wczesnej dorosłości – 10-20 lat

Rozpoznawany w endoskopii 

Rozpoznawany w endoskopii 

Mutacja genu APC

Mutacja genu APC

Średni wiek zachorowania na raka j. grubego – 

Średni wiek zachorowania na raka j. grubego – 

ok. 40 lat

ok. 40 lat

Inne nowotwory: żołądka, j. cienkiego, 

Inne nowotwory: żołądka, j. cienkiego, 

tarczycy,

tarczycy,

 brodawki Vatera, hepatoblastoma, mięsaki, 

 brodawki Vatera, hepatoblastoma, mięsaki, 

guzy mózgu

guzy mózgu

Nie-nowotworowe: kostniaki żuchwy, guzy 

Nie-nowotworowe: kostniaki żuchwy, guzy 

desmoidalne, łagodne guzy nadnerczy

desmoidalne, łagodne guzy nadnerczy

background image

 

 

 

 

Zespół Lynch - HNPCC

Zespół Lynch - HNPCC

Mutacje w genach naprawy MMR (mismatch 

Mutacje w genach naprawy MMR (mismatch 

repair genes) 

repair genes) 

Ryzyko raka j. grubego – 80%

Ryzyko raka j. grubego – 80%

Towarzyszą inne nowotwory: endometrium 

Towarzyszą inne nowotwory: endometrium 

(70%), jajnika, żołądka, j. cienkiego, dróg 

(70%), jajnika, żołądka, j. cienkiego, dróg 

żółciowych

żółciowych

Cechy szczególne raka j grubego: 

Cechy szczególne raka j grubego: 

zachorowania synchroniczne i metachroniczne, 

zachorowania synchroniczne i metachroniczne, 

70% w prawej okrężnicy, mała tendencja do 

70% w prawej okrężnicy, mała tendencja do 

meta, śr. wiek zachorowania 45 lat

meta, śr. wiek zachorowania 45 lat

background image

 

 

 

 

Zespół Lynch - HNPCC

Zespół Lynch - HNPCC

Kryteria Amsterdamskie rozpoznawania 

Kryteria Amsterdamskie rozpoznawania 

zespołu Lynch:

zespołu Lynch:

Zachorowanie na raka j grubego lub nowotwory ze 

Zachorowanie na raka j grubego lub nowotwory ze 

spektrum Lynch u 3 i więcej osób w 2 kolejnych 

spektrum Lynch u 3 i więcej osób w 2 kolejnych 

pokoleniach

pokoleniach

Jedno zachorowanie < 50 rż

Jedno zachorowanie < 50 rż

Jeden chory jest krewnym I stopnia dla pacjenta

Jeden chory jest krewnym I stopnia dla pacjenta

Wykluczenie FAP – weryfikacja histologiczna

Wykluczenie FAP – weryfikacja histologiczna

Modyfikacja Bethesda:

Modyfikacja Bethesda:

Nowotwór j grubego < 50 rż lub zachorowanie na 

Nowotwór j grubego < 50 rż lub zachorowanie na 

neo ze spektrum Lynch o 10 lat wcześniej niż 

neo ze spektrum Lynch o 10 lat wcześniej niż 

typowo

typowo

background image

 

 

 

 

Zespół Peutz`a-Jeghers`a

Zespół Peutz`a-Jeghers`a

Mnogie polipy w p. pokarmowym o typie 

Mnogie polipy w p. pokarmowym o typie 

hamartoma (hamartoma – obok elem. 

hamartoma (hamartoma – obok elem. 

nabłonkowych zawierają też inne elementy 

nabłonkowych zawierają też inne elementy 

tkankowe, gł. włókna m gładkich), gł. w jelicie 

tkankowe, gł. włókna m gładkich), gł. w jelicie 

cienkim

cienkim

Przebarwienia na bł. śluzowych policzków, 

Przebarwienia na bł. śluzowych policzków, 

czerwieni wargowej, palców

czerwieni wargowej, palców

Często 1szy objaw – wgłobienie j. cienkiego 

Często 1szy objaw – wgłobienie j. cienkiego 

przed 20 rż., inne: niedrożność, bóle brzucha, 

przed 20 rż., inne: niedrożność, bóle brzucha, 

krwawienie

krwawienie

Ryzyko raka podwyższone: j cienkiego, grubego, 

Ryzyko raka podwyższone: j cienkiego, grubego, 

trzustki, żołądka, piersi, jajnika, czerniaka

trzustki, żołądka, piersi, jajnika, czerniaka

background image

 

 

 

 

Polipowatość 

Polipowatość 

młodzieńcza

młodzieńcza

Mnogie polipy hamartomatyczne na całej 

Mnogie polipy hamartomatyczne na całej 

długości przewodu pokarmowego 

długości przewodu pokarmowego 

spowodowane wzrostem blaszki właściwej

spowodowane wzrostem blaszki właściwej

Występowanie: 1 lub 2 dekada życia

Występowanie: 1 lub 2 dekada życia

Przeciętny wiek RJG – 34 lata

Przeciętny wiek RJG – 34 lata

Choroba Cowdena: mnogie polipy 

Choroba Cowdena: mnogie polipy 

hamartomatyczne podobne do 

hamartomatyczne podobne do 

młodzieńczych, tłuszczaki, nerwiaki, rak 

młodzieńczych, tłuszczaki, nerwiaki, rak 

piersi < 25 roku życia, rak tarczycy, glejaki, 

piersi < 25 roku życia, rak tarczycy, glejaki, 

grudkowe zmiany skórne

grudkowe zmiany skórne

background image

 

 

 

 

Rodzinnie występujący 

Rodzinnie występujący 

RJG

RJG

Ok. 10 -15% chorych na RJG ma 

Ok. 10 -15% chorych na RJG ma 

krewnego w I st. z pozytywnym 

krewnego w I st. z pozytywnym 

wywiadem, ale inaczej niż w FAP i 

wywiadem, ale inaczej niż w FAP i 

HNPCC

HNPCC

Ryzyko rozwoju raka 2x większe gdy 

Ryzyko rozwoju raka 2x większe gdy 

krewny I st., 3-4x gdy dwóch 

krewny I st., 3-4x gdy dwóch 

krewnych I st.

krewnych I st.

background image

 

 

 

 

Umiejscowienie 

Umiejscowienie 

30-50% - odbytnica

30-50% - odbytnica

15-20% - esica

15-20% - esica

14% - jelito ślepe i okrężnica wstępująca

14% - jelito ślepe i okrężnica wstępująca

9% - poprzecznica

9% - poprzecznica

6% - okrężnica zstępująca

6% - okrężnica zstępująca

1% - kanał odbytu

1% - kanał odbytu

5% - mnogie guzy (synchroniczne – w tym 

5% - mnogie guzy (synchroniczne – w tym 

samym czasie, metachroniczne – po latach)

samym czasie, metachroniczne – po latach)

makroskopowo

makroskopowo

Polipowaty, owrzodziały, rozlegle naciekający

Polipowaty, owrzodziały, rozlegle naciekający

background image

 

 

 

 

Histologia 

Histologia 

90-95% rak gruczołowy

90-95% rak gruczołowy

Gruczołowo - śluzowy

Gruczołowo - śluzowy

Sygnetowokomórkowy 

Sygnetowokomórkowy 

Drobnokomórkowy 

Drobnokomórkowy 

Płaskonabłonkowy

Płaskonabłonkowy

Gruczołowo – płaskonabłonkowy

Gruczołowo – płaskonabłonkowy

Niezróżnicowany

Niezróżnicowany

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego - 

Rak jelita grubego - 

objawy

objawy

Wczesny:

Wczesny:

Bez objawów

Bez objawów

Pobolewania brzucha

Pobolewania brzucha

Nadmierne oddawanie gazów

Nadmierne oddawanie gazów

Zaburzenia rytmu wypróżnień

Zaburzenia rytmu wypróżnień

Krwawienie utajone/jawne 

Krwawienie utajone/jawne 

Niedokrwistość

Niedokrwistość

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego - 

Rak jelita grubego - 

objawy

objawy

Późny – prawa strona:

Późny – prawa strona:

Niespecyficzne bóle brzucha, obj. zapal wyrostka u 

Niespecyficzne bóle brzucha, obj. zapal wyrostka u 

osoby po 65 rż.

osoby po 65 rż.

Osłabienie, utrata wagi ciała

Osłabienie, utrata wagi ciała

Niedokrwistość mikrocytarna

Niedokrwistość mikrocytarna

Wyczuwalny guz

Wyczuwalny guz

Późny –lewa strona:

Późny –lewa strona:

Zmiana rytmu wypróżnień, zaparcia lub biegunka

Zmiana rytmu wypróżnień, zaparcia lub biegunka

Kolkowy ból brzucha

Kolkowy ból brzucha

Podniedrożność/niedrożność

Podniedrożność/niedrożność

Stolec z domieszką świeżej krwi

Stolec z domieszką świeżej krwi

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego - 

Rak jelita grubego - 

objawy

objawy

Rak odbytnicy:

Rak odbytnicy:

Zaburzenia rytmu wypróżnień

Zaburzenia rytmu wypróżnień

Uczucie pełności w odbytnicy

Uczucie pełności w odbytnicy

Konieczność wypróżnienia

Konieczność wypróżnienia

Krwawienie jawne

Krwawienie jawne

Bolesne parcie na stolec

Bolesne parcie na stolec

Ból w miednicy małej

Ból w miednicy małej

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego - 

Rak jelita grubego - 

objawy

objawy

Rak odbytu:

Rak odbytu:

Krwawienie (najczęściej klinicznie jawne)

Krwawienie (najczęściej klinicznie jawne)

Świąd odbytu, wydzielina 

Świąd odbytu, wydzielina 

śluzowopodobna, brudzenie bielizny

śluzowopodobna, brudzenie bielizny

Ból lub bolesne parcie

Ból lub bolesne parcie

Uczucie przeszkody bądź ciała obcego

Uczucie przeszkody bądź ciała obcego

Nietrzymanie gazów i/lub stolca

Nietrzymanie gazów i/lub stolca

Wyczuwalny lub nawet widoczny guz

Wyczuwalny lub nawet widoczny guz

Powiększenie węzłów chłonnych 

Powiększenie węzłów chłonnych 

pachwinowych

pachwinowych

background image

 

 

 

 

Drogi rozprzestrzeniania

Drogi rozprzestrzeniania

Miejscowe naciekanie

Miejscowe naciekanie

Rak odbytnicy:

Rak odbytnicy:

 

 

w kierunku pęcherza moczowego 

w kierunku pęcherza moczowego 

i kości krzyżowej 

i kości krzyżowej 

Rak okrężnicy: perforacja żołądka, jelita 

Rak okrężnicy: perforacja żołądka, jelita 

cienkiego lub sąsiedniego odcinka jelita grubego 

cienkiego lub sąsiedniego odcinka jelita grubego 

(np. rak esicy wywołuje perforację kątnicy)  

(np. rak esicy wywołuje perforację kątnicy)  

Przerzuty drogą limfatyczną

Przerzuty drogą limfatyczną

Rozsiew po otrzewnej

Rozsiew po otrzewnej

Przerzuty drogą krwionośną, głównie przez 

Przerzuty drogą krwionośną, głównie przez 

naczynia układu wrotnego

naczynia układu wrotnego

background image

 

 

 

 

Stopniowanie

Stopniowanie

Klasyfikacja Dukesa w modyfikacji 

Klasyfikacja Dukesa w modyfikacji 

Astlera-Collera

Astlera-Collera

Klasyfikacja TNM

Klasyfikacja TNM

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego – 

Rak jelita grubego – 

miejsca przerzutów

miejsca przerzutów

Wątroba

Wątroba

38-60%

38-60%

Węzły chłonne jamy brzusznej 

Węzły chłonne jamy brzusznej 

39%

39%

Płuca

Płuca

38%

38%

Otrzewna 

Otrzewna 

28%

28%

Jajnik

Jajnik

18%

18%

Nadnercza

Nadnercza

14%

14%

Opłucna

Opłucna

11%

11%

Kości

Kości

10%

10%

Mózg

Mózg

8%

8%

background image

 

 

 

 

Czynniki prognostycznie 

Czynniki prognostycznie 

niekorzystne

niekorzystne

Obecność przerzutów w regionalnych węzłach chłonnych i 

Obecność przerzutów w regionalnych węzłach chłonnych i 

liczba zmienionych przerzutowo węzłów

liczba zmienionych przerzutowo węzłów

Zajęcie naczyń chłonnych/krwionośnych przez komórki raka

Zajęcie naczyń chłonnych/krwionośnych przez komórki raka

Mikro-inwazja raka wzdłuż nerwów

Mikro-inwazja raka wzdłuż nerwów

Naciek guza przez całą ścianę jelita lub na tkanki otaczające

Naciek guza przez całą ścianę jelita lub na tkanki otaczające

Stopień histologicznej złośliwości G3 lub G4

Stopień histologicznej złośliwości G3 lub G4

Typ z komórek sygnetowatych lub drobnokomórkowy

Typ z komórek sygnetowatych lub drobnokomórkowy

Operacja z powodu niedrożności lub perforacji

Operacja z powodu niedrożności lub perforacji

Podwyższone stężenie CEA przed- i po operacji

Podwyższone stężenie CEA przed- i po operacji

background image

 

 

 

 

Molekularne czynniki 

Molekularne czynniki 

prognostyczne

prognostyczne

Delecja 18q – niekorzystny

Delecja 18q – niekorzystny

Niestabilność mikrosatelitarna (MSI) – 

Niestabilność mikrosatelitarna (MSI) – 

korzystna

korzystna

Inne: wysoka ekspresja syntazy 

Inne: wysoka ekspresja syntazy 

tymidylanowej, mutacja p53 - 

tymidylanowej, mutacja p53 - 

niekorzystne

niekorzystne

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego – ogólne 

Rak jelita grubego – ogólne 

zasady terapii

zasady terapii

Leczeniem zasadniczym jest radykalne 

Leczeniem zasadniczym jest radykalne 

wycięcie jelita z guzem z limfadenektomią 

wycięcie jelita z guzem z limfadenektomią 

– operacja musi być makroskopowo 

– operacja musi być makroskopowo 

doszczętna

doszczętna

Leczenie adiuwantowe jest zawsze 

Leczenie adiuwantowe jest zawsze 

wskazane, jeżeli obecne są niekorzystne 

wskazane, jeżeli obecne są niekorzystne 

czynniki prognostyczne Leczenie 

czynniki prognostyczne Leczenie 

adiuwantowe należy zastosować nie 

adiuwantowe należy zastosować nie 

później niż po 6-8 tygodniach od operacji

później niż po 6-8 tygodniach od operacji

background image

 

 

 

 

Leczenie uzupełniające

Leczenie uzupełniające

Adjuwantowe

Adjuwantowe

Stosowanie cytostatyków skojarzone z 

Stosowanie cytostatyków skojarzone z 

radykalną radioterapią lub radykalnym 

radykalną radioterapią lub radykalnym 

operacyjnym usunięciem guza 

operacyjnym usunięciem guza 

pierwotnego, a skierowane przeciwko 

pierwotnego, a skierowane przeciwko 

domniemanym przerzutom, dla których 

domniemanym przerzutom, dla których 

istnienia brakuje wykładników w 

istnienia brakuje wykładników w 

badaniach diagnostycznych, ale których 

badaniach diagnostycznych, ale których 

późniejsze ujawnienie jest bardzo 

późniejsze ujawnienie jest bardzo 

prawdopodobne

prawdopodobne

background image

 

 

 

 

Leczenie uzupełniające

Leczenie uzupełniające

Neoadjuwantowe

Neoadjuwantowe

Leczenie uzupełniajace, które poprzedza 

Leczenie uzupełniajace, które poprzedza 

leczenie radykalne i ma na celu wczesne 

leczenie radykalne i ma na celu wczesne 

oddziaływanie na mikroprzerzuty

oddziaływanie na mikroprzerzuty

Leczenie indukcyjne

Leczenie indukcyjne

Poprzedza leczenie miejscowe o założeniu 

Poprzedza leczenie miejscowe o założeniu 

radykalnym, ale jego celem jest przede 

radykalnym, ale jego celem jest przede 

wszystkim uzyskanie zmniejszenie masy 

wszystkim uzyskanie zmniejszenie masy 

guza i ułatwienie przeprowadzenia 

guza i ułatwienie przeprowadzenia 

leczenia radykalnego (operacji lub 

leczenia radykalnego (operacji lub 

radykalnej rth)

radykalnej rth)

background image

 

 

 

 

Ogólne zasady terapii

Ogólne zasady terapii

Rodzaj terapii adiuwantowej zależy od lokalizacji 

Rodzaj terapii adiuwantowej zależy od lokalizacji 

guza

guza

Okrężnica lub odbytnica powyżej załamka 

Okrężnica lub odbytnica powyżej załamka 

otrzewnej

otrzewnej

W adiuwancie tylko CTH 

W adiuwancie tylko CTH 

Odbytnica poniżej załamka otrzewnej

Odbytnica poniżej załamka otrzewnej

RTH przed operacją 

RTH przed operacją 

 w adiuwancie tylko 

 w adiuwancie tylko 

CTH

CTH

Bez RTH przed operacją 

Bez RTH przed operacją 

 w adiuwancie 

 w adiuwancie 

RTH/CTH

RTH/CTH

RTH w raku odbytnicy poprawia przeżycie

RTH w raku odbytnicy poprawia przeżycie

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego – 

Rak jelita grubego – 

chirurgia

chirurgia

Rodzaje resekcji guza (R – residual 

Rodzaje resekcji guza (R – residual 

tumor)

tumor)

R0 – zabieg doszczętny makroskopowo i 

R0 – zabieg doszczętny makroskopowo i 

mikroskopowo – CEL 

mikroskopowo – CEL 

R1 – zabieg niedoszczętny mikroskopowo

R1 – zabieg niedoszczętny mikroskopowo

R2 – zabieg niedoszczętny 

R2 – zabieg niedoszczętny 

makroskopowo (leczenie paliatywne)

makroskopowo (leczenie paliatywne)

Minimum 12 węzłów chłonnych 

Minimum 12 węzłów chłonnych 

powinno być zbadanych hist- pat.

powinno być zbadanych hist- pat.

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego – 

Rak jelita grubego – 

leczenie adiuwantowe

leczenie adiuwantowe

Chemioterapia systemowa (PS 

Chemioterapia systemowa (PS 

 2):

 2):

Zawsze jeżeli są niekorzystne czynniki 

Zawsze jeżeli są niekorzystne czynniki 

prognostyczne 

prognostyczne 

Złoty standard”: dożylne podawanie 5-

Złoty standard”: dożylne podawanie 5-

fluorouracylu z leukoworyną (5-FU/FA) przez 

fluorouracylu z leukoworyną (5-FU/FA) przez 

6 miesięcy

6 miesięcy

Obecnie w raku okrężnicy udowodniono 

Obecnie w raku okrężnicy udowodniono 

wyższość nad „złotym standardem” w terapii 

wyższość nad „złotym standardem” w terapii 

adiuwantowej w zakresie dłuższego 

adiuwantowej w zakresie dłuższego 

przeżycia: 

przeżycia: 

Kapecytabiny – doustna pochodna 5-FU

Kapecytabiny – doustna pochodna 5-FU

Schematu FOLFOX (Oxaliplatyna + 5-FU/FA)

Schematu FOLFOX (Oxaliplatyna + 5-FU/FA)

background image

 

 

 

 

Fluorouracyl

Fluorouracyl

Pochodna fluoropirymidynowa, pro-lek, aktywne 

Pochodna fluoropirymidynowa, pro-lek, aktywne 

metabolity hamują syntezę DNA, fazowo-specyficzny, 

metabolity hamują syntezę DNA, fazowo-specyficzny, 

działa w fazie S

działa w fazie S

Działania niepożądane: zapalenie błon śluzowych, 

Działania niepożądane: zapalenie błon śluzowych, 

biegunki, mielosupresja, odczyny skórne

biegunki, mielosupresja, odczyny skórne

Wąski indeks terapeutyczny: RR u 10-15%

Wąski indeks terapeutyczny: RR u 10-15%

Poprawa indeksu terapeutycznego przez:

Poprawa indeksu terapeutycznego przez:

Podawanie kwasu folinowego wapnia przed 5Fu: 

Podawanie kwasu folinowego wapnia przed 5Fu: 

puli 

puli 

wewnątrzkom folianów, większe hamowanie DNA – 

wewnątrzkom folianów, większe hamowanie DNA – 

podwojenie RR

podwojenie RR

Wydłużone wlewy (22h): 

Wydłużone wlewy (22h): 

 RR ale mediana przeżycia 

 RR ale mediana przeżycia 

podobna, lepsza tolerancja

podobna, lepsza tolerancja

Chronomodulacja: najlepsza tolerancja o 4 rano, więc 

Chronomodulacja: najlepsza tolerancja o 4 rano, więc 

wlewy nocne

wlewy nocne

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego –

Rak jelita grubego –

najczęstsze leki

najczęstsze leki

Kapecytabina: doustna pochodna 

Kapecytabina: doustna pochodna 

fluoropirymidynowa, prekursor 5Fu, aktywność 

fluoropirymidynowa, prekursor 5Fu, aktywność 

odpowiada aktywności 5Fu we wlewach ciągłych

odpowiada aktywności 5Fu we wlewach ciągłych

Irynotekan: pochodna kamptotecyny, hamuje 

Irynotekan: pochodna kamptotecyny, hamuje 

topoizomerazę I i syntezę DNA

topoizomerazę I i syntezę DNA

Działania niepożądane: biegunki cholinergiczne 

Działania niepożądane: biegunki cholinergiczne 

(atropina przed!), neutopenia, zsp. zatorowo-

(atropina przed!), neutopenia, zsp. zatorowo-

zakrzepowe

zakrzepowe

Oksaliplatyna: pochodna platyny III generacji, 

Oksaliplatyna: pochodna platyny III generacji, 

hamuje replikację DNA

hamuje replikację DNA

Działania niepożądane: neurotoksyczność

Działania niepożądane: neurotoksyczność

background image

 

 

 

 

Kliniczne skale oceny stanu 

Kliniczne skale oceny stanu 

sprawności (PS-

sprawności (PS-

Performance Status)

Performance Status)

Skala WHO = ECOG = Zubroda (i Skala Karnofsky’ego)

Skala WHO = ECOG = Zubroda (i Skala Karnofsky’ego)

0

0

:

:

 brak objawów i normalna aktywność życiowa; pełna 

 brak objawów i normalna aktywność życiowa; pełna 

sprawność 

sprawność 

(100%) 

(100%) 

1

1

:

:

 niewielkie objawy i pacjent ambulatoryjny, i nie ma 

 niewielkie objawy i pacjent ambulatoryjny, i nie ma 

przeszkód w zwykłej codziennej aktywności życiowej 

przeszkód w zwykłej codziennej aktywności życiowej 

(90-80%) 

(90-80%) 

2

2

:

:

 obecne objawy i pacjent spędza w łóżku < 50% dnia, i 

 obecne objawy i pacjent spędza w łóżku < 50% dnia, i 

czasami wymaga opieki pielęgniarskiej; może zadbać o 

czasami wymaga opieki pielęgniarskiej; może zadbać o 

większość swoich potrzeb osobistych 

większość swoich potrzeb osobistych 

(70-60%) 

(70-60%) 

3

3

:

:

 obecne znaczne objawy i pacjent spędza w łóżku > 50% dnia, 

 obecne znaczne objawy i pacjent spędza w łóżku > 50% dnia, 

i wymaga opieki pielęgniarskiej; niepełnosprawny 

i wymaga opieki pielęgniarskiej; niepełnosprawny 

(50-40%) 

(50-40%) 

4

4

:

:

 obecne znaczne objawy i pacjent leżący cały czas w łóżku; w 

 obecne znaczne objawy i pacjent leżący cały czas w łóżku; w 

znaczącym stopniu niepełnosprawny i może wymagać szybkiej 

znaczącym stopniu niepełnosprawny i może wymagać szybkiej 

hospitalizacji 

hospitalizacji 

(30-10%) 

(30-10%) 

Śmierć 

Śmierć 

(0)

(0)

background image

 

 

 

 

CRC – choroba rozsiana

CRC – choroba rozsiana

Chemioterapia systemowa jest podstawą 

Chemioterapia systemowa jest podstawą 

terapii (PS 

terapii (PS 

 2 wg WHO) 

 2 wg WHO) 

Na podstawie badań III fazy za standard 

Na podstawie badań III fazy za standard 

w leczeniu I rzutu można uznać 

w leczeniu I rzutu można uznać 

stosowanie schematów trójlekowych:

stosowanie schematów trójlekowych:

Irinotekan

Irinotekan

 + 5-FU/FA (np. FOLFIRI) lub

 + 5-FU/FA (np. FOLFIRI) lub

Oxaliplatyna

Oxaliplatyna

 + 5-FU/FA (np. FOLFOX)

 + 5-FU/FA (np. FOLFOX)

Miejscowo zaawansowany i nieresekcyjny 

Miejscowo zaawansowany i nieresekcyjny 

guz odbytnicy – wskazanie do RTH/CTH

guz odbytnicy – wskazanie do RTH/CTH

background image

 

 

 

 

CRC – choroba rozsiana

CRC – choroba rozsiana

U chorych z przerzutami ważne by 

U chorych z przerzutami ważne by 

rozważyć leczenie chirurgiczne

rozważyć leczenie chirurgiczne

U chorych z przerzutami do wątroby 

U chorych z przerzutami do wątroby 

podanie neoadjuwantowej 

podanie neoadjuwantowej 

chemioterapii zwiększa o 30% liczbę 

chemioterapii zwiększa o 30% liczbę 

resekcji

resekcji

background image

 

 

 

 

Terapia celowana

Terapia celowana

Cetuksymab – Erbitux: przeciwciało 

Cetuksymab – Erbitux: przeciwciało 

skierowane przeciw miejscu wiązania ligandu 

skierowane przeciw miejscu wiązania ligandu 

w receptorze EGF (naskórkowego czynnika 

w receptorze EGF (naskórkowego czynnika 

wzrostu)

wzrostu)

Zarejestrowany do leczenia raka j. grubego z 

Zarejestrowany do leczenia raka j. grubego z 

przerzutami w skojarzeniu z irinotekanem u 

przerzutami w skojarzeniu z irinotekanem u 

pacjentów ze stwierdzoną ekspresją EGFR, u 

pacjentów ze stwierdzoną ekspresją EGFR, u 

których doszło do niepowodzenoia 

których doszło do niepowodzenoia 

chemioterapii z zastosowaniem irinotekanu 

chemioterapii z zastosowaniem irinotekanu 

(ASCO 2005 cetuksymab + IRI w 3 lub 4 

(ASCO 2005 cetuksymab + IRI w 3 lub 4 

rzucie leczenia 

rzucie leczenia 

 czasu całkowitego przeżycia)

 czasu całkowitego przeżycia)

background image

 

 

 

 

Terapia celowana

Terapia celowana

Bevacizumab – Avastin: blokuje VEGF zanim 

Bevacizumab – Avastin: blokuje VEGF zanim 

ten zwiąże się z receptorem

ten zwiąże się z receptorem

VEGF: czynnik wzrostu śródbłonków 

VEGF: czynnik wzrostu śródbłonków 

naczyniowych, najsilniejszy czynnik 

naczyniowych, najsilniejszy czynnik 

pobudzajacy angiogenezę

pobudzajacy angiogenezę

Bevacizumab jest dopuszczony do stosowania 

Bevacizumab jest dopuszczony do stosowania 

w leczeniu pierwszego rzutu uogólnionego 

w leczeniu pierwszego rzutu uogólnionego 

raka jelita grubego z przerzutami w 

raka jelita grubego z przerzutami w 

skojarzeniu z chemioterapią opartą na 

skojarzeniu z chemioterapią opartą na 

stosowaniu 5Fu (

stosowaniu 5Fu (

 przeżycia o 30%)

 przeżycia o 30%)

background image

 

 

 

 

Terapia celowana

Terapia celowana

Badania kliniczne:

Badania kliniczne:

Skojarzone leczenie cetuksymabem 

Skojarzone leczenie cetuksymabem 

z oksaliplatyną i kapecytabiną

z oksaliplatyną i kapecytabiną

Cetuksymab z IRI i 5Fu w 1szej linii 

Cetuksymab z IRI i 5Fu w 1szej linii 

leczenia

leczenia

Skojarzone leczenie cetuksymabem i 

Skojarzone leczenie cetuksymabem i 

bevacizumabem + chtp (badanie 

bevacizumabem + chtp (badanie 

BOND II)

BOND II)

background image

 

 

 

 

Badania kontrolne po 

Badania kontrolne po 

zakończeniu leczenia

zakończeniu leczenia

Badanie lekarskie i CEA co 3 mies 

Badanie lekarskie i CEA co 3 mies 

przez 2 lata, potem co 6 miesięcy

przez 2 lata, potem co 6 miesięcy

Kolonoskopia co 3 lata

Kolonoskopia co 3 lata

Sigmoidoskopia co 6 mies w raku 

Sigmoidoskopia co 6 mies w raku 

odbytnicy

odbytnicy

USG/CT j. brzusznej co 6 miesięcy

USG/CT j. brzusznej co 6 miesięcy

Rtg kl. piersiowej co rok

Rtg kl. piersiowej co rok

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego – 

Rak jelita grubego – 

chemoprewencja

chemoprewencja

Zapobieganie: polipektomia

Zapobieganie: polipektomia

Zatrzymanie transformacji 

Zatrzymanie transformacji 

nowotworowej przy użyciu leków: ASA, 

nowotworowej przy użyciu leków: ASA, 

NLPZ, kw. foliowy, Ca

NLPZ, kw. foliowy, Ca

 

 

ekspresja COX-2 w gruczolakach i raku 

ekspresja COX-2 w gruczolakach i raku 

j. grubego, 

j. grubego, 

 stężenia Pg w ścianie j. 

 stężenia Pg w ścianie j. 

grubego

grubego

ASA i inne NLPZ: 

ASA i inne NLPZ: 

 ryzyka raka j grubego 

 ryzyka raka j grubego 

o ok. 50%, 

o ok. 50%, 

 częstości gruczolaków

 częstości gruczolaków

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego –badania 

Rak jelita grubego –badania 

przesiewowe

przesiewowe

Test na krew utajoną w stolcu

Test na krew utajoną w stolcu

Badanie per rectum

Badanie per rectum

Badanie endoskopowe jelita grubego

Badanie endoskopowe jelita grubego

Radiologiczne badanie kontrastowe 

Radiologiczne badanie kontrastowe 

jelita grubego (wlew doodbytniczy)

jelita grubego (wlew doodbytniczy)

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego – 

Rak jelita grubego – 

badania przesiewowe

badania przesiewowe

Grupa zwykłego ryzyka zachorowania na raka 

Grupa zwykłego ryzyka zachorowania na raka 

jelita grubego:

jelita grubego:

Chorzy > 50 rż

Chorzy > 50 rż

Bez indywidualnego i/lub rodzinnego wywiadu w 

Bez indywidualnego i/lub rodzinnego wywiadu w 

kierunku gruczolaka, raka

kierunku gruczolaka, raka

Bez wywiadu w kierunku choroby zapalnej

Bez wywiadu w kierunku choroby zapalnej

Profilaktyka:

Profilaktyka:

Badania przesiewowe po 50 rż

Badania przesiewowe po 50 rż

Badanie na krew utajoną w stolcu 1x w roku

Badanie na krew utajoną w stolcu 1x w roku

Badanie endoskopowe: sigmoidoskopia co 5 lat 

Badanie endoskopowe: sigmoidoskopia co 5 lat 

lub kolonoskopia co 10 lat lub

lub kolonoskopia co 10 lat lub

Wlew metodą podwójnego kontrastu co 10 lat

Wlew metodą podwójnego kontrastu co 10 lat

background image

 

 

 

 

Rak jelita grubego

Rak jelita grubego

Przebycie jednego z następujących

Przebycie jednego z następujących

:

:

P

P

ol

ol

i

i

p

p

 gruczołowy

 gruczołowy

K

K

olon

olon

oskopia

oskopia

 3 

 3 

lata po wykryciu polipa, jeżeli 

lata po wykryciu polipa, jeżeli 

prawidłowa to następne badania co 5 lat

prawidłowa to następne badania co 5 lat

Przewlekłe zapalne choroby jelit

Przewlekłe zapalne choroby jelit

K

K

olonos

olonos

k

k

op

op

ia

ia

 

 

co

co

 1–2 

 1–2 

lata

lata

pa

pa

cj

cj

ent

ent

ów

ów

 

 

pancolitis

pancolitis

 – począwszy od

 – począwszy od

 8 

 8 

roku 

roku 

od wykrycia choroby zapalnej

od wykrycia choroby zapalnej

U pacjentów ze zmianami tylko po lewej stronie 

U pacjentów ze zmianami tylko po lewej stronie 

– począwszy od 15 roku od wykrycia choroby 

– począwszy od 15 roku od wykrycia choroby 

zapalnej

zapalnej

background image

 

 

 

 

Zespół gruczolakowatej 

Zespół gruczolakowatej 

polipowatości rodzinnej 

polipowatości rodzinnej 

(FAP)

(FAP)

Badania profilaktyczne gdy mutacja 

Badania profilaktyczne gdy mutacja 

APC:

APC:

0-7 rż. – bad fizykalne, USG j brzusznej, AFP 

0-7 rż. – bad fizykalne, USG j brzusznej, AFP 

(hepatoblastoma)

(hepatoblastoma)

Od 15 rż. – kolonoskopia co roku

Od 15 rż. – kolonoskopia co roku

Jeśli w j. grubym dużo gruczolaków: kolektomia

Jeśli w j. grubym dużo gruczolaków: kolektomia

Badanie górnego odc. p. pokarmowego – 

Badanie górnego odc. p. pokarmowego – 

brodawki Vatera (gastroskopia co 1-3 lata od 25 

brodawki Vatera (gastroskopia co 1-3 lata od 25 

rż).

rż).

Inhibitory COX-2 (hamowanie powst. polipów w 

Inhibitory COX-2 (hamowanie powst. polipów w 

zachowanym fragm. jelita)

zachowanym fragm. jelita)

background image

 

 

 

 

Zespół Lynch - HNPCC

Zespół Lynch - HNPCC

Postępowanie u nosicieli mutacji:

Postępowanie u nosicieli mutacji:

Kolonoskopia co 2 lata od 25 rż.

Kolonoskopia co 2 lata od 25 rż.

Kobiety: USG tv + Ca 125 + cytologia 

Kobiety: USG tv + Ca 125 + cytologia 

co 1-2 lata od 30-35 rż

co 1-2 lata od 30-35 rż

Gastroskopia co 1-2 lata od 30-35 rż

Gastroskopia co 1-2 lata od 30-35 rż

Wykonanie kolonoskopii co 3 lata z 

Wykonanie kolonoskopii co 3 lata z 

polipektomią zmniejszyło o 50% ryzyko 

polipektomią zmniejszyło o 50% ryzyko 

raka jelita grubego

raka jelita grubego

background image

 

 

 

 

Leczenie raka żołądka

Leczenie raka żołądka

background image

 

 

 

 

Rak żołądka – zasady 

Rak żołądka – zasady 

leczenia

leczenia

Leczenie operacyjne: standard postępowania 

Leczenie operacyjne: standard postępowania 

w I, II, III

w I, II, III

Leczenie operacyjne może być uznane za 

Leczenie operacyjne może być uznane za 

jedyny zabieg radykalny w < pT3 i pN0

jedyny zabieg radykalny w < pT3 i pN0

 

 

(wymagane pobranie w czasie operacji 

(wymagane pobranie w czasie operacji 

 15 węzłów 

 15 węzłów 

chłonnych)

chłonnych)

W pozostałych (ale M0) stopniach klinicznego 

W pozostałych (ale M0) stopniach klinicznego 

zaawansowania operacja powinna być 

zaawansowania operacja powinna być 

skojarzona z terapią okołooperacyjną: 

skojarzona z terapią okołooperacyjną: 

neoadiuwantową/indukcyjną lub adiuwantową

neoadiuwantową/indukcyjną lub adiuwantową

 

 

→ brak standardu

→ brak standardu

  

  

background image

 

 

 

 

Leczenie adjuwantowe

Leczenie adjuwantowe

CHT adiuwantowa (aczkolwiek powszechnie 

CHT adiuwantowa (aczkolwiek powszechnie 

stosowana) nie może być uznana za 

stosowana) nie może być uznana za 

postępowanie standardowe na podstawie 

postępowanie standardowe na podstawie 

wyników dotychczas przeprowadzonych badań; 

wyników dotychczas przeprowadzonych badań; 

może nowe leki (?)

może nowe leki (?)

CTH/RTH może stać się standardem w leczeniu 

CTH/RTH może stać się standardem w leczeniu 

adiuwantowym po gastrektomii R0, jeżeli 

adiuwantowym po gastrektomii R0, jeżeli 

potwierdzą się w innych badaniach wyniki 

potwierdzą się w innych badaniach wyniki 

uzyskane w badaniu GCI 0116 (korzyści w sensie 

uzyskane w badaniu GCI 0116 (korzyści w sensie 

3-letniego wydłużenia DFS – 48% 

3-letniego wydłużenia DFS – 48% 

vs

vs

 31% i OS – 

 31% i OS – 

50% 

50% 

vs

vs

 41% u pacjentów w stadiach IB – IV-M0)

 41% u pacjentów w stadiach IB – IV-M0)

background image

 

 

 

 

Leczenie adjuwantowe

Leczenie adjuwantowe

Wskazania do uzupełniającej 

Wskazania do uzupełniającej 

radiochemioterapii u chorych po 

radiochemioterapii u chorych po 

radykalnej operacji żołądka:

radykalnej operacji żołądka:

Naciek całej grubości ściany żołądka 

Naciek całej grubości ściany żołądka 

(pT3, pT4)

(pT3, pT4)

N+

N+

G3

G3

Zatory w naczyniach

Zatory w naczyniach

Naciekanie pni nerwowych, tkanki 

Naciekanie pni nerwowych, tkanki 

tłuszczowej

tłuszczowej

background image

 

 

 

 

Leczenie uzupełniające

Leczenie uzupełniające

CTH neoadiuwantowa/indukcyjna i 

CTH neoadiuwantowa/indukcyjna i 

CTH/RTH neoadiuwantowa są 

CTH/RTH neoadiuwantowa są 

przedmiotem szeregu 

przedmiotem szeregu 

prospektywnych badań klinicznych u 

prospektywnych badań klinicznych u 

chorych z T3/T4 lub N1-N3

chorych z T3/T4 lub N1-N3

Leki:

Leki:

5FU wlewy ciągłe

5FU wlewy ciągłe

Duże dawki LV, 5FU, MTX

Duże dawki LV, 5FU, MTX

background image

 

 

 

 

Rak żołądka –leczenie 

Rak żołądka –leczenie 

choroby rozsianej

choroby rozsianej

CTH paliatywna podstawową metodą terapii 

CTH paliatywna podstawową metodą terapii 

choroby rozsianej – udowodnione wydłużenie 

choroby rozsianej – udowodnione wydłużenie 

przeżycia

przeżycia

Zalecane schematy chemioterapii w leczeniu paliatywnym

Zalecane schematy chemioterapii w leczeniu paliatywnym

PELF (Cis-Platin, Epirubicin, Leucovorin, 5-FU)

PELF (Cis-Platin, Epirubicin, Leucovorin, 5-FU)

ECF (Epirubicin, Cis-Platin, 5-FU)

ECF (Epirubicin, Cis-Platin, 5-FU)

DCF (Docetaxel, Cis-Platin, 5-FU): RR 65%, śr 

DCF (Docetaxel, Cis-Platin, 5-FU): RR 65%, śr 

przeżycie 10 mies.

przeżycie 10 mies.

II rzut: irinotekan lub oxaliplatyna + 5FU

II rzut: irinotekan lub oxaliplatyna + 5FU

Preferencja paliatywnej resekcji nad zespoleniami 

Preferencja paliatywnej resekcji nad zespoleniami 

omijającymi

omijającymi

RTH paliatywna – bardzo ograniczone zastosowanie, ew. 

RTH paliatywna – bardzo ograniczone zastosowanie, ew. 

w przerzutach do kości i czasami w hamowaniu krwawień 

w przerzutach do kości i czasami w hamowaniu krwawień 

z żołądka

z żołądka

background image

 

 

 

 

Nowotwory podścieliskowe żołądka

Nowotwory podścieliskowe żołądka

(GIST – gastrointestinal stromal 

(GIST – gastrointestinal stromal 

tumors)

tumors)

Wywodzą się z mezenchymalnych komórek 

Wywodzą się z mezenchymalnych komórek 

rozrusznikowych nerwów zwojowych – 

rozrusznikowych nerwów zwojowych – 

komórek Cajala 

komórek Cajala 

Ich rozwój wynika z mutacji genu c-KIT 

Ich rozwój wynika z mutacji genu c-KIT 

(4q12)

(4q12)

Następstwem mutacji c-KIT jest 

Następstwem mutacji c-KIT jest 

naddekspresja receptorowego białka CD117, 

naddekspresja receptorowego białka CD117, 

wykazującego aktywność kinazy tyrozynowej 

wykazującego aktywność kinazy tyrozynowej 

(KT)

(KT)

60-70% GIST występuje w ścianie żołądka, 20-

60-70% GIST występuje w ścianie żołądka, 20-

30% jelita cienkiego, < 10% przełyku i jelita 

30% jelita cienkiego, < 10% przełyku i jelita 

grubego, sporadycznie w sieci lub krezce

grubego, sporadycznie w sieci lub krezce

background image

 

 

 

 

Nowotwory podścieliskowe żołądka

Nowotwory podścieliskowe żołądka

(GIST – gastrointestinal stromal 

(GIST – gastrointestinal stromal 

tumors)

tumors)

Objawy

Objawy

Zwykle przypadkowo wykrywane, bezobjawowe lub 

Zwykle przypadkowo wykrywane, bezobjawowe lub 

niespecyficzne objawy

niespecyficzne objawy

Przy naciekaniu śluzówki lub surowicówki pp objawy 

Przy naciekaniu śluzówki lub surowicówki pp objawy 

krwawienia, perforacji, niedrożności

krwawienia, perforacji, niedrożności

 

 

Wyczuwalny guz, przerzuty do otrzewnej, wątroby, 

Wyczuwalny guz, przerzuty do otrzewnej, wątroby, 

rzadziej płuc i kości 

rzadziej płuc i kości 

Leczenie

Leczenie

Operacja (jeżeli nie ma przeciwwskazań) 

Operacja (jeżeli nie ma przeciwwskazań) 

 50-60% 

 50-60% 

przeżyć 5-letnich

przeżyć 5-letnich

W chorobie rozsianej, nawrocie po operacji o wątpliwej 

W chorobie rozsianej, nawrocie po operacji o wątpliwej 

resekcyjności, przy przeciwwskazaniach do operacji 

resekcyjności, przy przeciwwskazaniach do operacji 

 

 

IMATINIB (Glivec, Gleevec) – bloker KT, 400-800 mg/d, 

IMATINIB (Glivec, Gleevec) – bloker KT, 400-800 mg/d, 

kontynuować do czasu wystąpienia progresji 

kontynuować do czasu wystąpienia progresji 

 > 80% 

 > 80% 

odpowiedzi klinicznych w ciągu 12 miesięcy

odpowiedzi klinicznych w ciągu 12 miesięcy

background image

 

 

 

 

Leczenie raka trzustki

Leczenie raka trzustki

background image

 

 

 

 

Epidemiologia raka 

Epidemiologia raka 

trzustki

trzustki

3% wszystkich npl  - około 3000 rocznie;

3% wszystkich npl  - około 3000 rocznie;

7/100 000 u mężczyzn, 4/100 000 u kobiet;

7/100 000 u mężczyzn, 4/100 000 u kobiet;

5. zabójca wśród npl;

5. zabójca wśród npl;

Rak trzustki jest rozpoznawany zwykle w 

Rak trzustki jest rozpoznawany zwykle w 

zaawansowanym stadium nowotworu  (T3-

zaawansowanym stadium nowotworu  (T3-

4/N1 lub M1) co zasadniczo wpływa na 

4/N1 lub M1) co zasadniczo wpływa na 

skuteczność leczenia:

skuteczność leczenia:

resekcyjność w 10-15% przypadków

resekcyjność w 10-15% przypadków

średnie całkowite przeżycie od momentu 

średnie całkowite przeżycie od momentu 

rozpoznania = 3-6 miesięcy

rozpoznania = 3-6 miesięcy

12-miesięczne przeżycie = ~10%

12-miesięczne przeżycie = ~10%

pięcioletnie przeżycie = 0.5-3%

pięcioletnie przeżycie = 0.5-3%

background image

 

 

 

 

Leczenie – zasady ogólne

Leczenie – zasady ogólne

Decyzja terapeutyczna zależy od 

Decyzja terapeutyczna zależy od 

zakwalifikowania chorego do jednej z 3 

zakwalifikowania chorego do jednej z 3 

grup:

grup:

Z rakiem pierwotnie resekcyjnym (stopnie 0, I, 

Z rakiem pierwotnie resekcyjnym (stopnie 0, I, 

II) – mediana przeżycia 13-20 mies.

II) – mediana przeżycia 13-20 mies.

Z rakiem pierwotnie nieresekcyjnym, ale bez 

Z rakiem pierwotnie nieresekcyjnym, ale bez 

przerzutów odległych (stopień III - 

przerzutów odległych (stopień III - 

nie nacieka 

nie nacieka 

pnia trzewnego ani tętnicy krezkowej górnej) – 

pnia trzewnego ani tętnicy krezkowej górnej) – 

6-

6-

10 mies

10 mies

Z rakiem pierwotnie rozsianym (stopień IV) – 3-

Z rakiem pierwotnie rozsianym (stopień IV) – 3-

6 mies.

6 mies.

background image

 

 

 

 

Rak pierwotnie 

Rak pierwotnie 

resekcyjny

resekcyjny

Resekcja R0 

Resekcja R0 

(pankreatoduodenektomia, 

(pankreatoduodenektomia, 

pankreatektomia dystalna lub 

pankreatektomia dystalna lub 

całkowite usunięcie trzustki) 

całkowite usunięcie trzustki) 

wraz z regionalnymi w. 

wraz z regionalnymi w. 

chłonnymi pierwszą metodą 

chłonnymi pierwszą metodą 

terapii w stadiach w guzach T1 

terapii w stadiach w guzach T1 

T2 i N0.

T2 i N0.

background image

 

 

 

 

pT1-2 pN0

Ustalony stopień patologicznego zaawansowania raka trzustki wg 

TNM

pN1 lub 

*R1

pT3-4 pN0 

Skojarzone leczenie po operacji

Skojarzone leczenie po operacji

Bez leczenia 

pooperacyjne

go

^CTH lub CTH/t-

RTH

background image

 

 

 

 

Guz trzustki potencjalnie resekcyjny (CT/MRI + EUS ± 

laparoskopia/LUS)

Skojarzone leczenie przed operacją 

Skojarzone leczenie przed operacją 

pierwotnie nieresekcyjnego guza trzustki

pierwotnie nieresekcyjnego guza trzustki

CTH/t-RTH przedoperacyjna

RESEKCJA

T3N0M0 lub T1-3N1M0

background image

 

 

 

 

T4N0M0

Guz trzustki nieresekcyjny (CT/MRI + EUS ± 

laparoskopia/LUS), ale bez p/wskazań do leczenia 

miejscowego

Skojarzone leczenie pierwotnie nieresekcyjnego raka trzustki

Skojarzone leczenie pierwotnie nieresekcyjnego raka trzustki

BRTH + CTH/t-

RTH

background image

 

 

 

 

T4N1M0) 

Guz trzustki nieresekcyjny z p/wskazaniem do leczenia 

miejscowego lub rozsiany

M1

CTH

Paliatywne leczenie systemowe nieoperacyjnego raka trzustki

Paliatywne leczenie systemowe nieoperacyjnego raka trzustki

Zalecane leczenie systemowe:

GCB – 1000 mg/m

2

/d w dniach 1, 8, 15, co 28 dni; maksymalnie do 6 

kursów

CTH


Document Outline