MIERNIKI RYZYKA
MIERNIKI RYZYKA
MIERNIKI RYZYKA
MIERNIKI RYZYKA
Takie cechy lub ich poziom, których
obecność zwiększa podobieństwo
wystąpienia danej choroby
Maja duże znaczenie w ocenie stopnia
narażenia na występowanie chorób
przewlekłych
Użyteczność mierników ryzyka łączy się
z możliwością wykrywania chorób
społecznych
Ich upowszechnienie w ocenie stanu
zdrowia ludności wiąże się z rozwojem
czynnej formy opieki zdrowotnej
Takie cechy lub ich poziom, których
obecność zwiększa podobieństwo
wystąpienia danej choroby
Maja duże znaczenie w ocenie stopnia
narażenia na występowanie chorób
przewlekłych
Użyteczność mierników ryzyka łączy się
z możliwością wykrywania chorób
społecznych
Ich upowszechnienie w ocenie stanu
zdrowia ludności wiąże się z rozwojem
czynnej formy opieki zdrowotnej
CZYNNIKI RYZYKA
CZYNNIKI RYZYKA
OSOBNICZE
OSOBNICZE
CZYNNIKI RYZYKA
CZYNNIKI RYZYKA
OSOBNICZE
OSOBNICZE
Obejmują cechy genetyczne,
psychiczne (nawyki, tryb życia i
styl życia) oraz oddziaływanie
środowiska. Cechy te oraz
środowisko zwiększają lub mogą
zwiększać prawdopodobieństwo
wystąpienia jednostki chorobowej
u danej osoby. Im więcej
czynników ryzyka dotyczy
jednego osobnika tym
prawdopodobieństwo wystąpienia
choroby jest większe.
Obejmują cechy genetyczne,
psychiczne (nawyki, tryb życia i
styl życia) oraz oddziaływanie
środowiska. Cechy te oraz
środowisko zwiększają lub mogą
zwiększać prawdopodobieństwo
wystąpienia jednostki chorobowej
u danej osoby. Im więcej
czynników ryzyka dotyczy
jednego osobnika tym
prawdopodobieństwo wystąpienia
choroby jest większe.
CZYNNIKI RYZYKA
CZYNNIKI RYZYKA
ZBIOROWE
CZYNNIKI RYZYKA
CZYNNIKI RYZYKA
ZBIOROWE
Zjawiska działające niekorzystnie na
całą populację lub na wybraną grupę
populacji, w taki sposób, że ich
obecność zwiększa
prawdopodobieństwo wystąpienia
określonej choroby lub zespołu
chorób. Do niekorzystnych czynników
populacyjnych zaliczyć można
zanieczyszczenia wody, powietrza,
gleby, produktów żywnościowych np.
pestycydami oraz nawyki żywieniowe
populacji, warunki mieszkaniowe.
Znajomość czynników ryzyka
umożliwia wyodrębnienie grup ryzyka
Zjawiska działające niekorzystnie na
całą populację lub na wybraną grupę
populacji, w taki sposób, że ich
obecność zwiększa
prawdopodobieństwo wystąpienia
określonej choroby lub zespołu
chorób. Do niekorzystnych czynników
populacyjnych zaliczyć można
zanieczyszczenia wody, powietrza,
gleby, produktów żywnościowych np.
pestycydami oraz nawyki żywieniowe
populacji, warunki mieszkaniowe.
Znajomość czynników ryzyka
umożliwia wyodrębnienie grup ryzyka
statystyka
statystyka
choroby układu krążenia są
najczęstszą przyczyną umieralności
w Polsce. Rokrocznie z tego powodu
umiera ponad 170.000 kobiet i
mężczyzn, najczęściej na skutek
zawału serca, choroby wieńcowej,
chorób naczyń mózgu (tzw. udarów).
choroby układu krążenia są
przyczyna ok. 30% wszystkich zejść
śmiertelnych na świecie
choroby układu krążenia są
najczęstszą przyczyną umieralności
w Polsce. Rokrocznie z tego powodu
umiera ponad 170.000 kobiet i
mężczyzn, najczęściej na skutek
zawału serca, choroby wieńcowej,
chorób naczyń mózgu (tzw. udarów).
choroby układu krążenia są
przyczyna ok. 30% wszystkich zejść
śmiertelnych na świecie
definicja
definicja
Czynnik ryzyka jest parametrem,
który można określić, nazwać i
zmierzyć, który pozwala przewidzieć
prawdopodobieństwo rozwoju
choroby lub jej powikłań.
Czynnik ryzyka jest cechą
występującą u danego człowieka,
która zwiększa prawdopodobieństwo
wystąpienia w przyszłości
choroby serca lub naczyń
Czynnik ryzyka jest parametrem,
który można określić, nazwać i
zmierzyć, który pozwala przewidzieć
prawdopodobieństwo rozwoju
choroby lub jej powikłań.
Czynnik ryzyka jest cechą
występującą u danego człowieka,
która zwiększa prawdopodobieństwo
wystąpienia w przyszłości
choroby serca lub naczyń
rodzaje czynników
rodzaje czynników
modyfikowalne – to zależne od stylu
życia, których negatywny wpływ
możemy zredukować
niemodyfikowalne – to
indywidualne, charakteryzujące
daną osobę, na które nie mamy
wpływu
modyfikowalne – to zależne od stylu
życia, których negatywny wpływ
możemy zredukować
niemodyfikowalne – to
indywidualne, charakteryzujące
daną osobę, na które nie mamy
wpływu
prewencja pierwotna
prewencja pierwotna
Prewencja pierwotna zapobiega
wystąpieniu chorób układu sercowo-
naczyniowego, na przykład poprzez
redukcję masy ciała czy
kontrolowanie ciśnienia tętniczego.
Prewencja pierwotna powinna być
rozpoczęta możliwie jak najwcześniej
i konsekwentnie realizowana,
tak by zmniejszyć do minimum
szansę rozwoju choroby.
Prewencja pierwotna zapobiega
wystąpieniu chorób układu sercowo-
naczyniowego, na przykład poprzez
redukcję masy ciała czy
kontrolowanie ciśnienia tętniczego.
Prewencja pierwotna powinna być
rozpoczęta możliwie jak najwcześniej
i konsekwentnie realizowana,
tak by zmniejszyć do minimum
szansę rozwoju choroby.
prewencja wtórna
prewencja wtórna
Prewencja wtórna nie dopuszcza do
rozwoju powikłań i nowych chorób
u pacjentów, którzy już
doświadczyli niepożądanych
zdarzeń, takich jak zawał lub udar.
Mówimy o niej np. gdy pacjent po
zawale lub udarze przyjmuje leki
stabilizujące blaszkę miażdżycową
i obniżające poziom cholesterolu.
Prewencja wtórna nie dopuszcza do
rozwoju powikłań i nowych chorób
u pacjentów, którzy już
doświadczyli niepożądanych
zdarzeń, takich jak zawał lub udar.
Mówimy o niej np. gdy pacjent po
zawale lub udarze przyjmuje leki
stabilizujące blaszkę miażdżycową
i obniżające poziom cholesterolu.
globalne ryzyko
globalne ryzyko
Poszczególne czynniki ryzyka
sumują się, dając całkowite
ryzyko, zwane często globalnym
ryzykiem sercowo-naczyniowym
Jedynie jednoczesne,
konsekwentne zwalczanie
wszystkich czynników ryzyka
stanowi drogę do osiągnięcia
pełnego sukcesu w leczeniu
Poszczególne czynniki ryzyka
sumują się, dając całkowite
ryzyko, zwane często globalnym
ryzykiem sercowo-naczyniowym
Jedynie jednoczesne,
konsekwentne zwalczanie
wszystkich czynników ryzyka
stanowi drogę do osiągnięcia
pełnego sukcesu w leczeniu
Czynniki ryzyka
chorób układu krążenia
Czynniki ryzyka
chorób układu krążenia
CZYNNIKI RYZYKA CHOROBY
WIEŃCOWEJ
CZYNNIKI RYZYKA CHOROBY
WIEŃCOWEJ
Styl życia
Cechy
biochemiczne i
fizjologiczne się
(poddające się
modyfikacji)
Cechy
indywidualne
(nie poddające
się modyfikacji)
Dieta
wysokokalorycz
na obfitująca w
tłuszcze
nasycone i
cholesterol
Palenie tytoniu
Nadmierne
spożycie
alkoholu Mała
aktywność
fizyczna
Podwyższone stężenie
cholesterolu
całkowitego (i LDL –
cholesterolu) Niskie
stężenie HDL –
cholesterolu
Podwyższone stężenie
trójglicerydów
Podwyższone ciśnienie
tętnicze krwi
Hiperglikemia/cukrzyca
Otyłość, Czynniki
trombogenne,
Zwiększone stężenie
homocysteiny
Wiek, Płeć męska,
Wczesne
występowanie ChNS
lub innych chorób
naczyniowych na tle
miażdżycy w rodzinie
(u kobiet przed 65
rokiem życia, u
mężczyzn przed 55
rokiem życia)
Zachorowanie na inne
choroby naczyniowe
na tle miażdżycy
Przedwcze- sna
menopauza u kobiety
lista czynników ryzyka wg
WHO
lista czynników ryzyka wg
WHO
nadciśnienie tętnicze krwi (>140/90 mm
Hg)
zaburzenia gospodarki lipidowej
(podwyższone stężenie we krwi cholesterolu
całkowitego, LDL-cholesterolu, triglicerydów
i niskie stężenie HDL-cholesterolu)
palenie tytoniu
niska aktywność ruchowa
nadwaga i otyłość
upośledzona tolerancja glukozy
nadciśnienie tętnicze krwi (>140/90 mm
Hg)
zaburzenia gospodarki lipidowej
(podwyższone stężenie we krwi cholesterolu
całkowitego, LDL-cholesterolu, triglicerydów
i niskie stężenie HDL-cholesterolu)
palenie tytoniu
niska aktywność ruchowa
nadwaga i otyłość
upośledzona tolerancja glukozy
lista czynników ryzyka wg
WHO
lista czynników ryzyka wg
WHO
wzrost stężenia fibrynogenu
wzrost stężenia kwasu moczowego
nadmierny stres
nieracjonalne odżywianie
wiek
płeć męska
obciążenia genetyczne
wzrost stężenia fibrynogenu
wzrost stężenia kwasu moczowego
nadmierny stres
nieracjonalne odżywianie
wiek
płeć męska
obciążenia genetyczne
komentarz
komentarz
wszystkie wymienione czynniki w złożony
sposób wpływają na siebie nawzajem
oddziaływania, które mają miejsce już w
życiu płodowym i wczesnej młodości,
mogą przyczynić się do rozwoju
niekorzystnego profilu czynników ryzyka
w późniejszym życiu
istotne znaczenie mają uwarunkowania
genetyczne jednak prawdopodobnie są
one w znaczącym stopniu modyfikowane
przez wpływy środowiskowe
wszystkie wymienione czynniki w złożony
sposób wpływają na siebie nawzajem
oddziaływania, które mają miejsce już w
życiu płodowym i wczesnej młodości,
mogą przyczynić się do rozwoju
niekorzystnego profilu czynników ryzyka
w późniejszym życiu
istotne znaczenie mają uwarunkowania
genetyczne jednak prawdopodobnie są
one w znaczącym stopniu modyfikowane
przez wpływy środowiskowe
korzyści z redukcji
czynników ryzyka
korzyści z redukcji
czynników ryzyka
oddziałując na czynniki ryzyka można
uzyskać obniżenie zachorowalności
i umieralności z powodu chorób układu
krążenia
obniżenie stężenia cholesterolu, zwłaszcza
LDL-cholesterolu zmniejsza o 1%
umieralność na chorobę wieńcową, o 2%,
powoduje zatrzymanie progresji a nawet
regresję miażdżycy tętnic wieńcowych
zaprzestanie palenia sprawia, że ryzyko
zawału serca po ok. 10 latach niepalenia
jest takie, jak u osoby nigdy niepalącej
oddziałując na czynniki ryzyka można
uzyskać obniżenie zachorowalności
i umieralności z powodu chorób układu
krążenia
obniżenie stężenia cholesterolu, zwłaszcza
LDL-cholesterolu zmniejsza o 1%
umieralność na chorobę wieńcową, o 2%,
powoduje zatrzymanie progresji a nawet
regresję miażdżycy tętnic wieńcowych
zaprzestanie palenia sprawia, że ryzyko
zawału serca po ok. 10 latach niepalenia
jest takie, jak u osoby nigdy niepalącej
korzyści z redukcji
czynników ryzyka
korzyści z redukcji
czynników ryzyka
obniżenie średniego ciśnienia
rozkurczowego o 5-6 mmHg
powoduje zmniejszenie umieralności
ogólnej o 7%, umieralności z powodu
udaru mózgu o 14%, a z powodu
choroby wieńcowej o 9%,
obniżenie izolowanego ciśnienia
skurczowego powoduje zmniejszenie
ryzyka udaru mózgu o 28-30%,
a zawału mięśnia sercowego o 20-
23%.
obniżenie średniego ciśnienia
rozkurczowego o 5-6 mmHg
powoduje zmniejszenie umieralności
ogólnej o 7%, umieralności z powodu
udaru mózgu o 14%, a z powodu
choroby wieńcowej o 9%,
obniżenie izolowanego ciśnienia
skurczowego powoduje zmniejszenie
ryzyka udaru mózgu o 28-30%,
a zawału mięśnia sercowego o 20-
23%.
SCORE
SCORE
tabela SCORE do
wyliczania ryzyka
poważnego incydentu
sercowo-
naczyniowych w
ciągu 10 lat
tabela SCORE do
wyliczania ryzyka
poważnego incydentu
sercowo-
naczyniowych w
ciągu 10 lat
kategorie ryzyka
kategorie ryzyka
prawdopodobieństwo wystąpienia
poważnego incydentu sercowo-
naczyniowego (udar mózgu zakończony
lub nie zakończony zgonem, lub zawał
serca) w ciągu najbliższych 10 lat
małe
<15%,
średnie
15-20%
duże
>20%
prawdopodobieństwo wystąpienia
poważnego incydentu sercowo-
naczyniowego (udar mózgu zakończony
lub nie zakończony zgonem, lub zawał
serca) w ciągu najbliższych 10 lat
małe
<15%,
średnie
15-20%
duże
>20%
CZYNNIKI RYZYKA
NADCIŚNIENIA TĘTNICZEGO
CZYNNIKI RYZYKA
NADCIŚNIENIA TĘTNICZEGO
Otyłość
Niska aktywność fizyczna
Zaburzenia gospodarki lipidowej
Upośledzona tolerancja glukozy
Wysokie spożycie sodu, a niskie
potasu
Palenie papierosów
Nadmierne spożycie alkoholu
Zwiększone stężenie kwasu
moczowego
Dodatni wywiad rodzinny
Otyłość
Niska aktywność fizyczna
Zaburzenia gospodarki lipidowej
Upośledzona tolerancja glukozy
Wysokie spożycie sodu, a niskie
potasu
Palenie papierosów
Nadmierne spożycie alkoholu
Zwiększone stężenie kwasu
moczowego
Dodatni wywiad rodzinny
Document Outline
