MASAŻ W WYBRANYCH
JEDNOSTKACH
CHOROBOWYCH
MASAŻ W WYBRANYCH
JEDNOSTKACH
CHOROBOWYCH
Przed omówieniem stanów
chorobowych z którymi będziemy
mieli kontakt przy wykonywaniu
masażu, należy zdać sobie sprawę
jakie jest jego znaczenie w
procesie leczenia. Zadaniem
masażu jak i całej fizjoterapii jest
dążenie do zaleczenia stanu
chorobowego, a tam gdzie to
możliwe do wyleczenia pacjenta.
1. CHOROBY
REUMATYCZNE
a) Reumatoidalne zapalenie stawów
(RZS)
Arthritis Rheumatoidea
Jest to przewlekły postępujący proces
zapalny, który prowadzi do niszczenia
tkanek stawowych oraz zniekształca i
upośledza funkcję stawów.
b) RZS przebiega w
czterech okresach
OKRES
ZMIANY
RADIOLOGIC
ZNE
ZANIK
MIĘŚNI
ZMIANY
OKOŁOST
AWOWE
ZNIEKSZT
AŁCENIA
STAWÓW
USZTYW
NIENIE
STAWÓ
W
I
(wstępny) osteoporoza
-
-
-
-
II (zmian
umiarkow
anych)
osteoporoza,
zwężenie szpar
stawowych,
geody
w
sąsiedztwi
e zajętych
stawów
guzki,
zapalenie
ścięgien
-
-
III (zmian
ciężkich)
osteoperoza,
nadżerki na
powierzchniach
stawowych
uogólnion
y
guzki,
zapalenie
ścięgien
podwichnieci
a,
ulnaryzacja,
przeprosty
-
IV
(końcowy)
zrosty
włókniste lub
kostne
uogólnion
y
guzki,
zapalenie
ścięgien
podwichnieci
a,
ulnaryzacja,
przeprosty
zrosty
c) Stosowane zabiegi w
pierwszym okresie
• Fizykoterapia
• Kinezyterapia
• Masaż
W tym okresie wykonujemy tylko
dwie techniki: głaskanie i
wibracje. Po kilku masażach
dołączamy lekkie rozcieranie i
ugniatanie.
d) Stosowane zabiegi w
drugim i trzecim okresie
• Fizykoterapia
• Kinezyterapia
• Masaż
Coraz więcej stosujemy
rozcierania i ugniatania.
Ugniatanie stosujemy tylko
podłużne
e) Stosowane zabiegi w
okresie czwartym
Jest to okres, gdzie występują zrosty,
deformacje, zaniki mięśniowe i
podwichnięcia
• Fizykoterapia
•- Kinezyterapia
•- Masaż
Masaż jak w okresie drugim i trzecim.
Dodatkowo masujemy inne części ciała w
zależności od potrzeb. Główny nacisk
kładziemy na rozcieranie i ugniatanie
podłużne.
f) Leczenie operacyjne
2. MŁODZIEŃCZE
PRZEWLEKŁE
ZAPALENIE STAWÓW
(POLYARTHRITIS
CHRONICA JUWENILIS)
Jest to zapalenie stawów, które
występuje przed 16 rokiem życia.
W zależności od objawów
początkowych
wyróżniamy:
• Postać układowa
• Postać z zajęciem wielu stawów
• Postać z zajęciem niewielu stawów
Leczenie fizykoterapią, kinezyterapią i
masażem – podobne do RZS.
3. TWARDZINA
UKŁADOWA
(SCLERODERMA)
Jest to przewlekła postępująca choroba
układowa tkanki łącznej w obrębie
skóry, tkanki podskórnej, układu
kostno-stawowego i niektórych
narządów wewnętrznych.
Masaż
Wykonujemy głaskanie, rozcieranie,
łagodne ugniatanie podłużne i uciski
jednoczesne
4. ZESZTYWNIAJĄCE
ZAPALENIE STAWÓW
KRĘGOSŁUPA
(ZZSK)
SPONDYLOARTHRITIS
ANKILOPETICA
Jest procesem zapalnym o nie
ustalonej etiologii. Uważa się, że
jest schorzeniem uwarunkowanym
genetycznie.
Stosowane zabiegi:
• - Fizykoterapia
• - Kinezyterapia
• - Masaż
We wczesnym okresie choroby stosujemy
masaż ud, stawów biodrowych,
pośladków oraz odcinka L-S.
Wykonujemy głaskanie, rozcieranie,
ugniatanie podłużne, wibrację
poprzeczną i wstrząsanie. W późniejszym
okresie choroby dołączamy masaż Th, C
i obręczy barkowej. Bardzo ważne jest
ułożenie pacjenta.
5. CHOROBA
ZWYRODNIENIOWA
STAWÓW
ARTHROSIS
OSTEOARTHROSIS
Nazywamy zmiany chorobowe oraz
zespół zjawisk, które powodują
upośledzenie funkcji ruchowej
stawów lub ból przy wykonywaniu
ruchu.
a) Zmiany zwyrodnieniowo-
wytwórcze kręgosłupa
b) Zmiany zwyrodnieniowo-
wytwórcze odcinka szyjnego
c) Zmiany zwyrodnieniowo-
wytwórcze odcinka piersiowego
d) Zmiany zwyrodnieniowo-
wytwórcze odcinka lędźwiowego
e) Leczenie zmian
zwyrodnieniowych
kręgosłupa
• Fizykoterapia
• Kinezyterapia
• Masaż
Pierwsze dwa-trzy zabiegi wykonujemy
lekko i krótko. Należy wykonywać
masaż całego kręgosłupa i grzbietu.
W masażu stosujemy techniki
rozluźniające i rozgrzewające
a więc głaskanie i rozcieranie, których
zadaniem jest poza dostarczeniem ciepła-
będzie usuwanie zmian w mięśniach
(myogelozy, wzmożone napięcie
mięśniowe). Poza tym stosujemy dużo
ugniatań podłużnych i ucisków
jednoczesnych, delikatną wibrację
poprzeczną i łagodne roztrząsanie. W celu
rozluźnienia mięśni przykręgosłupowych
można stosować chwyt przyśrubowania
prawo i lewo stronnego lub chwyt na
mięsień najdłuższy grzbietu.
6. ZMIANY
ZWYRODNIENIOWO-
WYTWÓRCZE STAWÓW
KOŃCZYN GÓRNYCH I
DOLNYCH
a) Zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze
stawów biodrowych (COXARTHROSIS)
b) Zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze
stawów kolanowych (GONARTHROSIS)
c) Zmiany zwyrodnieniowe stawów stóp
d) Zmiany zwyrodnieniowe
stawów ramiennych i barkowo-
obojczykowych
e) Zmiany zwyrodnieniowe stawów
łokciowych
f) Zmiany zwyrodnieniowe stawów
nadgarstkowo-śródręcznych
g) Zmiany zwyrodnieniowe
stawów rąk (guzki Heberdena)
h) Leczenie w chorobach
zwyrodnieniowych stawów
obwodowych
• Fizykoterapia
• Kinezyterapia
• Masaż
Masaż w chorobach stawów obwodowych
wykonujemy tylko wtedy, gdy nie występuje
duża bolesność. Masujemy tkanki poniżej i
powyżej stawu oraz sam staw. Głaskanie i
rozcieranie w celu rozdrobnienia złogów,
roztarcia narośli oraz gniatanie podłużne w
celu poprawy krążenia. Masaż torebki
stawowej polega na wykonywaniu lekkich
rozcierań (szczególnie poprzecznych)
7. ZAPALENIE TKANEK
OKOŁOSTAWOWYCH
a) Zapalenie rozcięgna dłoniowego (choroba
DUPUYTRENA)
Powoduje zwłóknienie rozcięgna dłoniowego
i
przykurczu zgięciowego palców.
• Fizykoterapia
• Kinezyterapia
• Masaż
Stosujemy po zagojeniu się ran
pooperacyjnych.
Stosujemy głaskanie i rozcieranie.
b)Zespół kanału nadgarstka
Stosowane leczenie.
• Fizykoterapia
• Kinezyterapia
• Masaż
Stosujemy głaskanie, delikatne
rozcieranie, rozluźnienie
nadgarstka.
c) Zapalenie okołostawowe łokcia
EPICONDYLITIS HUMERI
Stosowane leczenie
• Fizykoterapia
• Kinezyterapia
• Masaż
Wykonujemy głaskanie,
rozcieranie, uciski punktowe,
Wcierki przeciwzapalne i
przeciwbólowe
d) Zespół bolesnego barku – PHS
Przyczyny
• stany zapalne
• zmiany zwyrodnieniowe
• urazy
• długotrwałe unieruchomienie
Stosowane zabiegi
• Fizykoterapia
• Kinezyterapia
• Masaż
Stosujemy głaskanie, dużą ilość
rozcierań ze
szczególnym opracowaniem tkanek
dookoła łopatki, ugniatanie podłużne,
wibrację poprzeczną, oklepywanie, w
późniejszym okresie wstrząsanie.
8. ZESPÓŁ ZAPALENIA
TKANKI WŁÓKNISTEJ
GOŚCIEC POZASTAWOWY
TIBROSIT
IS
Etiologia nieznana. Czynnikami , które
sprzyjają lub wyzwalają napad są najczęściej:
• miejscowe ochłodzenie (siedzenie w
przeciągu)
• fizyczne zmęczenie
•urazy mięśnia prowadzące do powstania
włóknistej blizny
• wady postawy
• czynniki psychiczne
Stosowane leczenie
• -Fizykoterapia
• -Kinezyterapia
• -Masaż
Przy pierwszych dwóch zabiegach
ograniczamy masaż do delikatnych
głaskań i rozcierań. Następnie
wykonujemy ugniatanie i uciski
punktowe. Po około 8 zabiegach
dołączamy wstrząsanie.
9. URAZY
a) Stłuczenia i zmiażdżenia
Stłuczenie – po urazie nie doszło
do przerwania ciągłości skóry.
Stłuczenie ciężkie – zwane
zmiażdżeniem przeważnie z
przerwaniem ciągłości skóry.
Stosowane zabiegi
• - Fizykoterapia
• -Kinezyterapia
• -Masaż
Zadaniem masażu jest
przyśpieszenie wessania się
krwiaka oraz usunięcie obrzęku.
Stosujemy głaskanie, rozcieranie,
ugniatanie podłużne powyżej i
poniżej miejsca stłuczenia.
b) Rany i blizny
Wyróżniamy trzy sposoby gojenia
się ran:
• Gojenie doraźne czyli
rychłozrost
• Gojenie się przez ziarninowanie
(opóźnione),
• Gojenie się pod strupem
• Odleżyny
W procesie gojenia się ran
wyróżniamy dwa okresy:
• okres I , w którym mamy
doczynienia z raną
• okres II, w którym mamy
doczynienia ze świeżą blizną
Stosowanie zabiegów w okresie I
• -Fizykoterapia
• -Kinezyterapia
• -Masaż
Wykonuje się w ułożeniu drenażowym (kończyna
uniesiona powyżej poziomu). W pierwszej fazie
stosujemy masaż, którego celem będzie
usprawnienie krążenia w całej kończynie oraz
wspomaganie powrotu krwi żylnej. Stosujemy
głębokie głaskanie, powolne ale mocne
rozcieranie, powolne ugniatanie podłużne,
uciski pierścieniowe.
Opracowujemy tkanki zarówno pod jak i nad
raną
.
Masaż stosowany w drugiej fazie –
opracowanie okolicy rany.
Głębokie rozcieranie – posuwając
się od obwodu w kierunku brzegu
rany. Głaskanie i rozcieranie
wzdłuż brzegu rany.
Stosowanie masażu w II okresie
-Blizna liniowa, głaskanie wokół
blizny, głaskanie z obwodu blizny,
rozcieranie wokół blizny, rozcieranie
blizny. Po kilku zabiegach
wykonujemy rozcieranie głębokie.
-Blizna płaska rozległa, głaskanie
okrężne wokół blizny, rozcieranie
blizny. W późniejszym okresie
rolowanie blizny.
c) Złamania
Złamanie jest to częściowe lub
całkowite przerwanie ciągłości kości.
Leczenie złamań
•Fizykoterapia
•Kinezyterapia
•Masaż
Nie wykonujemy masażu przy słabym
zroście
Masaż przy dobrym zroście
W pierwszym etapie głaskanie
rozcieranie powierzchowne
wykonane całymi dłońmi.
W drugim etapie zajmujemy się
likwidacją przykurczów. Stosujemy
techniki rozluźniające, głaskania,
rozcierania, ugniatania podłużne,
uciski jednoczesne i wibrację
poprzeczną.
10. CHOROBY UKŁADU
ODDECHOWEGO
a) Przewlekły nieżyt oskrzeli
BRONCHITIS CHRONICA
Należy do najpospolitszych chorób
układu
oddechowego. Najczęściej atakuje
osoby po 40 roku życia i ma
tendencję do nawrotów w zimie.
Leczenie
Okres przewlekły
• Fizykoterapia
• Kinezyterapia
• Masaż
Celem stosowania masażu jest:
-Uelastycznienie mięśni
oddechowych
-Pobudzenie i ułatwienie usuwania
zalegającego śluzu
-Pobudzenie ośrodków czuciowo-
ruchowych systemu regulacji aparatu
wykonawczego w układzie
oddechowym
-Pogłębienie fazy wydechu
Masaż wykonujemy w ułożeniu
drenażowym. Stosujemy opracowanie
rozluźniające napięcia mięśniowe w
obrębie grzbietu i klatki piersiowej.
Masaż wykonujemy leżąc przodem.
Stosujemy głaskanie, rozcieranie,
ugniatanie podłużne, dużo
uklepywań łyżeczkowatych,
miotełkowych a nawet
półpiąstkowych (w celu
odflegmienia), wibracja w
przestrzeniach międzyżebrowych
11.CHIRURGIA KLATKI
PIERSIOWEJ
Wszelkiego typu nacięcia klatki
piersiowej, w celu usunięcia tworów
zawartych w jamie opłucnej lub w
śródpiersiu nazywamy torakotomią. Do
najczęściej wykonywanych zabiegów
torakotomii w chorobach płuc należą:
•Lobektomia
•Pneumonektomia
•Torakoplastyka
Leczenie przed operacją
• Fizykoterapia
• Kinezyterapia
• Masaż
Oklepywanie, wibracja klatki
piersiowej
Leczenie po operacji
• Fizykoterapia
• Kinezyterapia
• Masaż
W ramach przygotowania do
chodzenia opracowujemy masaż
kończyny dolnej, po zagojeniu
się rany stosujemy opracowanie
blizny.
Uelastycznienie mięśni
uszkodzonych
podczas operacji i rozluźnienia
mięśni strony zdrowej stosując:
• Łagodne głaskania
• Łagodne rozcierania
• Ugniatania podłużne
• Wibrację poprzeczną
• Rozstrząsanie