background image

Różnice Pomiędzy Pracą 

Przeglądową a 

Eksperymentalną

Zakład Anatomii

Wydział Rehabilitacji

Opracowano:

-Wikipedia
- Jankowski K. W., Lenartowicz M. (2005) 

METODOLOGIA BADAŃ EMPIRYCZNYCH AWF w 

Warszawie

background image

PRACA PRZEGLĄDOWA 

(1)

• Polega  na omówieniu i prezentacji 

obecnego stanu wiedzy w odniesieniu do 
określonego problemu.

• Zagadnienia omawiane są w ich 

częściowym ujęciu w poszczególnych 
podrozdziałach. 

• Podstawą pracy przeglądowej są dane z 

prac opublikowanych przez innych autorów.

background image

PRACA PRZEGLĄDOWA 

(2)

• Zwykle, zagadnienia omawiane 

są w ich cząstkowym ujęciu w 
poszczególnych podrozdziałach, 
gdzie na drodze dedukcji lub 
indukcji formułowane są 
odpowiednie wnioski. 

background image

DEDUKCJA

• DEDUKCJA, rozumowanie dedukcyjne, 

sposób wnioskowania, rozumowania, 
w którym musi występować związek 
wynikania logicznego, tzn. dedukcja 
polega na tym, że gdy dana jest racja 
(przesłanka) jako zdanie prawdziwe, 
to na jej podstawie uznaje się 
następstwo.

background image

INDUKCJA

1) W naukach empirycznych metoda polegająca na wprowadzeniu 

uogólnień na podstawie eksperymentów i obserwacji faktów, 

formułowaniu i weryfikacji hipotez. Zaczątki indukcji w sensie 

nowożytnym stworzył F. Bacon, który uznał, że indukcja i 

eksperyment to dwie skuteczne metody ustalania prawdy.

2) W filozofii jedna z metod poznania i ustalania prawdy, 

wnioskowanie, polegające na wyprowadzeniu ogólnych 

wniosków z przesłanek, które są poszczególnymi przypadkami 

tych wniosków.

Według Sokratesa indukcja jest metodą ustalania prawdy na 

podstawie uzgadniania cech ogólnych w różnorodności i 

rozbieżności i poprzez to wyprowadzenia pojęcia 

zawierającego wiedzę pewną i powszechną. Indukcja była dla 

niego powszechną metodą dochodzenia do definiowania pojęć.

Epikurejczycy nazywali indukcją wnioskowanie przez 

podobieństwa. Sądzili, że logiczne uogólnienia takiej indukcji 

obejmują nie tylko dostępne nam zjawiska, ale także rzeczy 

niedostępne.

background image

WNIOSKOWANIE

• WNIOSKOWANIE, w logice rozumowanie 

polegające na wyprowadzeniu zdania 

(twierdzenia, konkluzji - ogólnie: wniosku) ze 

zdań zwanych przesłankami, które uprzednio 

uznane zostały za prawdziwe. Opiera się na 

założeniu, że między zdaniami zachodzi 

obiektywny stosunek wynikania lub relacja 

prawdopodobieństwa.

• WNIOSEK, KONKLUZJA, w logice wynik, rezultat 

wnioskowania. Twierdzenie wywiedzione ze 

zdań zwanych przesłankami, które wcześniej 

uznano za prawdziwe.

• WNIOSKOWANIE przeprowadza się na podstawie 

prawa logicznego, zgodnie z odpowiednimi 

regułami wnioskowania. Ogólny jego schemat to 

zdanie typu: "ponieważ p..., to q". 

background image

PRACA PRZEGLADOWA 

(3)

• Praca przeglądowa ma dużą swobodę 

wypowiedzi.

• Struktura pracy przeglądowej nie jest 

ściśle określona.

• Istnieje duża dowolność ujęcia tematu. 

• Autor może się wykazać oryginalnym 

ujęciem tematu i sposobem jego 

przedstawienia.

• Zasadnicze znaczenie ma wstęp. W 

pracy przeglądowej tutaj definiuje się 

jej problem oraz formułuje cel. 

background image

Proces Badawczy

• Działania naukowe związane ze 

zdobywaniem wiedzy to proces 

badawczy.

• Proces badawczy dzieli się na 

dwa etapy: 

• Opracowanie koncepcji badań,
• Realizację badań.
• Jedną z metod badawczych jest 

eksperyment.

background image

EKSPERYMENT

(łac. experimentum ‘próba, 

doświadczenie, badanie’) 1. nauk. 
przeprowadzenie czegoś (gł. po raz 
pierwszy), w celu sprawdzenia 
zgodności teoretycznych rozważań z 
praktyką, próba.

background image

EKSPERYMENT

• Eksperyment, doświadczenie, próba. 

Doświadczenie naukowe przeprowadzane 

w warunkach umożliwiających izolację 

zjawiska badanego od innych wpływów 

na jego przebieg, na przykład w 

badaniach psychologicznych 

eksperyment testowy pozwalający na 

stwierdzenie stanu wykonania zadania 

lub stanu różnic indywidualnych.

Obecnie niektóre eksperymenty 

zastępuje się symulacjami 

komputerowymi, szczególnie w 

przypadku kosztownych lub 

niebezpiecznych w realizacji.

background image

Eksperymenty wykonuje się w 
celu potwierdzenia lub 
sfalsyfikowania określonej 
teorii. Teoria określa ściśle 
warunki eksperymentu i nadaje 
sens poczynionej w trakcie 
eksperymentu obserwacji. 
Według Kanta eksperyment jest 
swojego rodzaju pytaniem jakie 
teoria zadaje naturze.

background image

Nauki przyrodnicze rozwijają 
się głównie poprzez celowe 
eksperymenty, duża część 
wiedzy tych nauk pochodzi 
także bezpośrednio z 
obserwacji zjawisk 
zachodzących w naturze. 
Dotyczy to przede wszystkim 
nauk biologicznych i 
medycznych, a w mniejszym 
stopniu fizyki i chemii.  

background image

W informatyce i 
matematyce eksperymenty 
wykonuje się gdy problemu 
nie można rozwiązać 
metodami dedukcyjnymi.
W naukach przyrodniczych 
dobry eksperyment to taki, 
w którym eksperymentator 
zna cały jego przebieg bądź 
obszar, który go nie 
dotyczy.

background image

Dobry eksperyment musi 
być jak najprostszy w 
wykonaniu i jednocześnie 
dawać jednoznaczną 
odpowiedź potwierdzającą 
lub falsyfikującą daną 
teorię

background image

Eksperyment świadomie 
ingeruje w naturę i polega 
na analizie skutków tej 
ingerencji. Obserwacje 
natury, bez ingerowania w 
nią nazywa się 
eksperymentami 
naturalnymi.

background image

Analiza obserwacji i 
eksperymentu jest taka 
sama. 
W obu przypadkach chodzi o 
ustalenie związku między 
bodźcem (przyczyną) i 
zachowaniem obiektu 
(skutkiem).

background image

Eksperyment kliniczny (badania 
kliniczne, ang. clinical trials
) - 
eksperyment którego zasadniczym 
celem jest określenie skuteczności oraz 
bezpieczeństwa stosowania leku lub 
innej technologii medycznej (zabiegu, 
testu diagnostycznego). Dobrze 
przeprowadzone badanie kliniczne 
interwencji terapeutycznych cechuje 
się:
dużą, niejednolitą grupą pacjentów, na 
której testowano lekarstwo lub 
procedurę medyczną 
zastosowaniem randomizacji, 
podwójnie ślepą próbą.

background image

Randomizacja - (ang. random - przypadkowy) - w 
metodologii nauki 
termin oznaczający losowy 
rozdział badanych obiektów do grup 
porównawczych.
Randomizacja jest jednym z zabiegów 
metodologicznych stosowanych w celu 
zniwelowania wpływu niekontrolowanych 
zmiennych na wyniki eksperymentu (na zmienną 
objaśnianą).

Lek to każda substancja (w tym także narkotyk) 
niezależnie od pochodzenia (naturalnego lub 
syntetycznego) a także roślina, której działania 
niepożądane wywołane przez nią nie przekraczają 
pozytywnych efektów przynoszonych przez ten 
środek, stosowana w pewnych sytuacjach i 
odpowiednio dobranych dawkach wobec 
organizmów żywych (ludzi
, zwierząt) doprowadza 
zmienioną chorobowo czynność organizmu do 
stanu normalnego.

background image

Etapy badań klinicznych:
badania przedkliniczne (

in 

vitro i na zwierzętach) 

faza 0 - na bardzo małej grupie (10-15); nowo wprowadzona u 
USA faza mająca na celu przyspieszenie rozwoju obiecujących 
leków poprzez wczesne ustalenie czy lek oddziałuje na ludzi w 
sposób oczekiwany po badaniach przedklinicznych; wstępne 
dane o bezpieczeństwie, toksyczności, farmakokinetyki i 
farmakodynamiki terapii. 
faza I - na niewielkiej grupie (20-80) zdrowych ochotników; 
ma na celu zbadanie bezpieczeństwa, toksyczności, 
farmakokinetyki i farmakodynamiki terapii. W badaniach nad 
niektórymi lekami (np. przeciwnowotworowymi czy anty-HIV) 
w tej fazie badań biorą udział pacjenci w zaawansowanym 
stadium choroby. 
faza II - na większej grupie (20-300); ma na celu zbadanie 
klinicznej skuteczności terapii. 
faza III - randomizowane badania na dużej grupie (300–3000 
lub więcej) pacjentów; ma na celu pełną ocenę skuteczności 
nowej terapii. 
faza IV - „przedłużone badania kliniczne”, polegające na 
bardziej precyzyjnym określeniu wskazań do stosowania leku. 
Obserwuje się działania niepożądane, objawy 
przedawkowania, interakcje nowego leku z innymi, specyfikę 
działania u dzieci, u osób starszych, u kobiet w ciąży, u 
chorych na inne choroby itd. 

background image

Główne Części Pracy 

Eksperymentalnej

• Wstęp
• Cel i Zakres Pracy
• Materiał i Metody
• Wyniki Badań
• Dyskusja
• Wnioski
• Literatura

background image

W praktyce często wielkie 
odkrycia są dziełem 
przypadku czy wręcz 
pomyłki, a nie 
zaplanowanego 
eksperymentu.
 Tak odkryto 
promieniowanie 
Röntgena, penicylinę 
szczepionki…

 


Document Outline