Międzynarodowy
system walutowy
Międzynarodowy
system walutowy
Międzynarodowy system
walutowy
Przez pojęcie międzynarodowego systemu
walutowego będziemy rozumieli zbiór reguł, zasad
i narzędzi, a także instytucji umożliwiających
prowadzenie płatności w skali międzynarodowej.
U podstaw narodowych systemów walutowych
znajdują się normy prawne determinujące
jednostkę pieniężną danego kraju, jej wartość w
stosunku do jednostek pieniężnych innych krajów,
sposób zabezpieczenia, zasady emisji oraz stopień
swobody w jej wymianie na jednostki pieniężne
innych krajów. Zakres narodowych systemów
walutowych nie tylko obejmuje zasady regulujące
funkcjonowanie systemu w kraju, lecz także
zasady określające relacje do innych systemów
narodowych czy międzynarodowego systemu
walutowego.
Rodzaje
międzynarodowego
systemu walutowego
Waluty złotej,
Pieniądza papierowego,
Pieniądza kierowanego.
Systemy te istniały w różnych okresach
historycznych i spełniały różne funkcje
podporządkowane wymogom równowagi
wewnętrznej bądź zewnętrznej.
System waluty złotej
Czyli taki międzynarodowy system walutowy,
w którym obieg pieniężny oparty został na
złocie. Funkcjonował w przybliżeniu w
latach 1880-1914 (do pierwszej wojny
światowej).
W XIX wieku Francja, Włochy, Belgia i
Szwajcaria przyjęły wspólną jednostkę
monetarną (franka) zabezpieczoną
rezerwami złota i srebra – system ten został
nazwany bimetalizmem. Zrezygnowano
jednak z niego na rzecz tzw. Standardu
złota (systemu jednokruszczowego).
Funkcje złota
Złoto pełniło następujące funkcje:
Miernika wartości – porównywanie cen
w skali światowej,
Środka płatniczego – do rozliczeń
transakcji kupna-sprzedaży towarów i
usług w skali światowej,
Środka gromadzenia rezerw.
Środka cyrkulacji.
Tożsame z funkcjami pieniądza.
Zasady systemu waluty
złotej
Konieczność wyznaczenia wartości jednostki
walutowej w złocie – a więc wagowej zawartości
złota w jednostce monetarnej – parytet złota.
Parytet złota był stały, chyba że następowało
znaczne pogorszenie stanu gospodarki.
Stały kurs walutowy oparty na parytecie złota.
Kurs nie był jednak całkowicie sztywny
ponieważ mogło dochodzić do pewnych
ograniczonych wahań w granicach
wyznaczonych tzw. punktami złota. Wartość
tych punktów była wyznaczona przez koszty
transportu i ubezpieczenia złota w czasie
przewozu między krajami.
Zasady systemu waluty
złotej c.d.
Banki centralne były zobowiązane do
kupna i sprzedaży złota po stałej cenie
określonej przez parytet.
Swoboda wywozu i przywozu złota z
zagranicy. Co więcej, istniała pełna
wymienialność banknotów papierowych
(walut krajowych) w skali międzynarodowej
w proporcjach określanych przez ilość złota
jaką reprezentowały.
Podmioty kształtujące
system waluty złotej
Podstawowymi podmiotami decydującymi o
funkcjonowaniu systemu waluty złotej były:
Bank centralny,
Banki komercyjne,
Przedsiębiorstwa,
Konsumenci.
Rola państwa ograniczała się do ustalania zasad
prawnych stanowiących podstawę
funkcjonowania systemu waluty złotej, oraz
ich przestrzegania przez podmioty
gospodarcze.
Mechanizm
funkcjonowania systemu
waluty złotej
Składał się z dwóch faz:
Faza ożywienia aktywności gospodarczej (faza
inflacyjna) – inicjowana przez zwiększenie rezerw
złota w skarbcu, będące następstwem dodatniego
salda bilansu handlowego. Bank centralny
zwiększał emisje banknotów i obniżał stopę
dyskontową. Banki komercyjne obniżały stopę
procentową, oferując tańsze kredyty.
Przedsiębiorstwa aktywizowały swoją działalność,
zwiększając produkcję i inwestycje, a także
zatrudnienie i płace. Rosły dochody ludności a w
konsekwencji i popyt. Rosły ceny i nasilały się
tendencje inflacyjne, malała konkurencyjność
produkcji krajowej i rosła atrakcyjność importu.
Narastał deficyt w handlu zagranicznym który
trzeba było równoważyć odpływem złota.
Mechanizm
funkcjonowania systemu
waluty złotej c.d.
Faza osłabienia aktywności gospodarczej (faza
deflacyjna) – rozpoczynało ją zmniejszenie
rezerw złota w banku w następstwie ujemnego
salda bilansu handlowego.
System waluty złotej opierał się na założeniu
automatycznego przywracania równowagi
bilansu handlowego, a co za tym idzie także
bilansu płatniczego. Zapewniały to dwa
mechanizmy: dochodowy i cenowy, składające
się na mechanizm funkcjonowania systemu
waluty złotej.
Mechanizm
funkcjonowania systemu
waluty złotej c.d.
Mechanizm dochodowy – w warunkach
deficytu bilansu handlowego następował
spadek wypadków, a za nim spadek produktu
krajowego brutto. W ślad za tym występował
spadek importu, wzrost eksportu, potem
zrównoważenie bilansu handlowego, a
następnie nadwyżka eksportu nad importem.
Mechanizm cenowy – ujemny bilans handlowy
i związany z nim odpływ złota powodował
spadek ilości pieniądza w obiegu i w
konsekwencji obniżenie się cen krajowych.
Wpływało to konkurencyjność eksportu i
negatywnie na konkurencyjność importu.
Funkcjonowanie systemu
System waluty złotej funkcjonował w
poszczególnych krajach dopóty, dopóki
bank centralny zabezpieczał
wymienialność banknotów na złoto.
Na zasoby złota w skarbcu oddziaływały
dwa czynniki:
Stan bilansu handlowego (i płatniczego),
Zaufanie do waluty krajowej – wartości
tej waluty w stosunku do złota.
Funkcjonowanie systemu
c.d.
System waluty złotej funkcjonował w swojego rodzaju
trójkącie:
Europa Zachodnia – eksportowała wyroby przemysłowe do
USA i pozostałych krajów oraz importowała surowce i
żywność z USA. Bilans dodatni z pozostałymi krajami, bilans
z USA zależał od koniunktury,
Stany Zjednoczone – ujemny bilans z pozostałymi krajami,
stan bilansu z Europą Zachodnią zależał od koniunktury,
Pozostałe kraje (Europa Środkowa i Wschodnia, Ameryka
Łacińska) – importowały wyroby przemysłowe z USA,
eksportował żywność i używki do USA (permanentny bilans
dodatni). W stosunku do Europy Zachodniej bilans ujemny.
W momencie wybuchu I wojny światowej zawieszono
wymienialność banknotów na złoto w bankach centralnych
oraz wstrzymana międzynarodowe transfery złota – złoty
system walutowy przestał funkcjonować.
Podsystem waluty
sztabowo-złotej
Po I wojnie światowej kraje próbowały wrócić
do systemu waluty złotej. Okazało się to
jednak niemożliwe ponieważ:
Pogłębiły się różnice w poziomie rozwoju
gospodarczego,
Stany Zjednoczone zaczęły mieć stałą
nadwyżkę w bilansie handlowym z Europą
Zachodnią – jednokierunkowy przepływ
złota,
Spadek zaufania do realności parytetów
walut wewnętrznych.
Podsystem waluty
sztabowo-złotej c.d.
Główne zasady tego podsystemu były identyczne do
klasycznego systemu waluty złotej:
Wartość waluty dalej była określana w stosunku do złota,
Zachowano zasadę transferu złota w skali międzynarodowej,
Różnica dotyczyła wymienialności banknotów na złoto – w
systemie waluty złotej można było wymienić każdą ilość, zaś
w podsystemie waluty sztabowo-złotej dopuszczona została
wyłącznie wymiana większych ilości banknotów,
umożliwiających otrzymanie sztaby złota. Miało to
ograniczyć nerwowe reagowanie indywidualnych
konsumentów na pogłoski o możliwości zawieszenia
wymienialności banknotów na złoto.
System ten niestety nie sprawdził się w praktyce.
Podsystem waluty
dewizowo-złotej
W tym podsystemie wprowadzono dalsze
utrudnienia w wymianie banknotów na złoto.
Wymianę taką umożliwiono tylko posiadaczom
dewiz. Żeby więc kupić sztabę złota najpierw
trzeba było uzyskać dewizy za granicą. Miało
to zachęcić do produkcji na eksport.
Tendencje w przepływie złota nie zmieniły się -
nadal napływało ono do skarbców państw
najsilniejszych gospodarczo – pogłębiająca się
nierównowaga strukturalna była główną
przyczyną niewydolności systemu.
Podsystem waluty
dewizowo-złotej c.d.
Efektem był wielki kryzys gospodarczy (1929-
1932), wyrażający się drastycznym spadkiem
produkcji, wzrostem bezrobocia, ograniczeniem
dochodów ludności, a w ślad za tym –
spadkiem obrotów handlu zagranicznego.
Doprowadził on do załamania systemu waluty
złotej i jej podsystemów – czemu towarzyszyło
zerwanie z dogmatem, iż równowaga
zewnętrzna ma pierwszeństwo nad równowagą
wewnętrzną w kształtowaniu dynamiki i
struktury gospodarczej poszczególnych krajów.
System waluty
papierowej
Przez pojęcie waluty papierowej będziemy rozumieli
taki pieniądz, który zrywa bezpośrednie związki ze
złotem.
Różnice:
Brak bezpośredniego związku między kursem
walutowym a parytetem złota,
Swobodniejsze kształtowanie kursu walutowego,
Z obiegu wycofano złote monety, pozostawiając
tylko banknoty i monety z surowców
nieszlachetnych,
Część banków centralnych zawiesiła wymienialność
banknotów na złoto,
Złoto przestało być wykorzystywane do
wyrównywania salda bilansu handlowego między
krajami.
System waluty
papierowej c.d.
Wymienione zmiany były konieczne do zastąpienia
prymatu równowagi zewnętrznej nadrzędnością
równowagi wewnętrznej.
System pieniądza papierowego umożliwił przede
wszystkim swobodę prowadzenia polityki kursu
walutowego – czego wyrazem była dewaluacja i
płynne kursy walutowe. Starano się w ten sposób
uatrakcyjnić eksport (zmniejszając ceny towarów
krajowych na rynkach zagranicznych) i
zmniejszyć atrakcyjność importu (podnosząc
ceny towarów importowanych na rynku
krajowym).
Podsystem wymienialnej
waluty papierowej
W przypadku walut wymienialnych na inne waluty, mimo
zawieszenia wymienialności na złoto, swoboda zmiany
kursu walutowego była niewielka, gdyż groziła
wykluczeniem danej waluty z obszaru dewizowego.
Kraje te mogły uczestniczyć w wolnym obrocie
dewizowym, co znacznie ułatwiało rozliczenia
międzynarodowe.
Oddziaływanie państwa na deficyt bilansu handlowego nie
mogło się odbywać przez zmianę kursu walutowego
(dewaluację bądź deprecjację waluty wewnętrznej), lecz
dzięki ożywieniu koniunktury wewnętrznej. Dewaluacja
waluty naruszała zaufanie do danej waluty zagranicznej
i w konsekwencji prowadziła do jej wykluczenia z
międzynarodowych rozliczeń dewizowych.
Podsystem
niewymienialnej waluty
papierowej
W przypadku walut niewymienialnych na inne
waluty, państwo obejmowało bezpośrednią
kontrolą obroty z zagranicą, co umożliwiało mu
regulowanie ich w zależności od sytuacji
gospodarczej. Waluty te stawały się wyłącznie
walutami wewnętrznymi, niewystępującymi na
rynku międzynarodowym.
Państwo stosowało również inne narzędzia
oddziałujące bezpośrednio na równowagę
wewnętrzną: dewaluację waluty wewnętrznej,
subwencje eksportowe, cła, ograniczenia
ilościowe i inne metody ograniczania importu.
Podsystem
niewymienialnej waluty
papierowej - rozliczenia
Rozliczenia w przypadku waluty niewymienialnej
były bardziej skomplikowane. Najogólniej można
je podzielić na dwustronne i wielostronne
kompensaty towarowe.
Rodzaje dwustronnych kompensat:
Kompensaty całościowe:
Barter – wymian towarów między dwoma krajami, która
kończy się zerowym bilansem płatniczym,
Transakcje równoległe – dwa oddzielnie zawierane
kontrakty kupna i sprzedaży, ceny i warunki ustalane
osobno – ważne jedynie żeby ich wartość była taka
sama,
Podsystem niewymienialnej
waluty papierowej – rozliczenia
c.d.
Kompensaty częściowe:
Transakcje wzajemne – zazwyczaj inicjowane przez
kraj cierpiący na deficyt walut wymienialnych, który za
import będzie płacił częściowo dewizami, częściowo
towarami,
Kontrdostawa – zapłacenie za fabrykę, linię
produkcyjną, maszynę nabytą za granicą towarami
wytworzonymi po uruchomieniu produkcji na
importowanych urządzeniach.
Wielostronne kompensaty towarowe polegają na
zapłacie jednemu partnerowi za import
należnością za eksport u drugiego partnera.
Podsystem niewymienialnej
waluty papierowej – rozliczenia
c.d.
Rozliczenie miedzy krajami odbywają się na podstawie
umów o międzynarodowym obrocie finansowym.
Można wyróżnić następujące typy umów:
Umowy clearingowe – opierają się na założeniu braku
transferu dewiz między krajami, zaś rozliczenia tych
umów są dokonywane w walucie wewnętrznej jednego
z krajów,
Umowy kompensacyjne – dopuszczają pewien
niewielki przepływ dewiz, ale reszta jest rozliczana jak
w przypadku umów barterowych,
Umowy płatnicze – dopuszczają większy niż umowy
kompensacyjne przepływ dewiz między krajami i
zwykle rosnący z czasem. Stanowią one formę
rozliczeń pośrednią między walutą niewymienialną a
walutą wymienialną.
System waluty papierowej -
skutki
Doprowadzenie w okresie międzywojennym do:
Anarchizacji życia gospodarczego,
Zakłóceń w wymianie międzynarodowej i
związanych z nią rozliczeniach,
Powszechnej dewaluacji walut wewnętrznych
przez kraje, które jeszcze utrzymywały system
waluty złotej i ostateczne od niego odejście,
Wielokrotne dewaluacje w krajach które
wprowadziły system waluty papierowej
niewymienialnej – co doprowadziło w nich do
hiperinflacji, stagnacji a następnie recesji
gospodarczej.
System waluty kierowanej
Przez pojęcie systemu waluty kierowanej należy
rozumieć międzynarodowy system walutowy
stworzony przez instytucję międzynarodową i
przez nią nadzorowany w celu zapewnienia
równowagi płatniczej w stosunkach handlowych
między krajami.
W praktyce można wyróżnić trzy podsystemu tego
typu waluty:
Międzynarodowy podsystem waluty oparty na
stałych kursach walutowych,
Międzynarodowy podsystem walutowy oparty na
zmiennych kursach walutowych,
Europejski podsystem walutowy.
Międzynarodowy podsystem waluty
kierowanej oparty na stałych kursach
walutowych
Jest to taki system walutowy, który skupia się na
zapewnieniu międzynarodowej równowagi
płatniczej bez potrzeby zmiany kursu
walutowego bądź transferu złota do kraju
wierzyciela, wykorzystując do tego pożyczki
dolarowe udzielane przez międzynarodową
instytucję kierującą podsystemem.
Podsystem ten został stworzony w 1944 r. pod
egidą Organizacji Narodów Zjednoczonych w
Bretton Woods w celu zapobieżenia dalszemu
pogłębianiu się anarchii walutowej, do jakiej
doprowadził upadek systemu waluty złotej i
wprowadzenie systemu pieniądza papierowego.
Cele systemu z Bretton
Woods
Podstawowymi celami systemu było:
Przywrócenie wymienialności walut,
Stabilizacja kursów walut,
Stworzenie przesłanek do powstania
szybkiego, swobodnego i korzystnego
rozwoju międzynarodowych powiązań
gospodarczych.
Zasady funkcjonowania
systemu z Bretton Woods
Złoto jest głównym środkiem rezerwowym i
płatniczym,
Parytety wymienialnych walut narodowych
zostaną określone w złocie lub w dolarach
amerykańskich wymienialnych na złoto,
Stany Zjednoczone będą wymieniać każdą
walutę na złoto (i odwrotnie) przy utrzymaniu
stałej jego ceny w wysokości 35 USD za tzw.
uncję trojańską złota,
Kursy bieżące wymienialnych walut narodowych
mogą się wahać wokół ustalonego kursu
parytetowego tylko w wąskich granicach +/-
1%,
Zasady funkcjonowania
systemu z Bretton Woods
c.d.
W momencie zbliżania się kursu bieżącego
wymienialnej waluty narodowej do odchyleń +/-
1% władze monetarne są zobowiązane do
odpowiedniego interweniowania na rynkach
pieniężnych,
W przypadku trudności płatniczych i
konieczności zmiany kursu waluty, poszczególne
kraje członkowskie maja możliwość skorzystania
ze specjalnych kredytów MFW,
Zmiany poziomu (w górę lub w dół) oficjalnego
kursu waluty narodowej kraju członkowskiego
MFW większe niż 10% są możliwe jedynie za
zgodą odpowiednich władz MFW.
Zasady funkcjonowania
systemu z Bretton Woods
Zasady funkcjonowania systemu z Bretton
Woods były tak rygorystyczne aby:
Utrzymać stałe zaufanie do dolara
amerykańskiego (oraz kilku innych walut
rezerwowych),
Zwiększyć międzynarodową płynność (tj.
możliwości dokonywania płatności z
tytułu rozwoju międzynarodowych
powiązań gospodarczych) w warunkach
utrzymywania stałej ceny złota w USD.
Funkcjonowanie systemu
z Bretton Woods
Deficyt bilansu handlowego (płatniczego) mógł być
finansowany ze środków pożyczonych od MFW i nie wywoływał
negatywnych zjawisk związanych z systemem waluty złotej,
Jeżeli deficyt był długookresowy, kraj mógł się ubiegać o kolejne
kredyty pod warunkiem poddania opiece MFW, w ostateczności
mógł postulować o zmianę parytetu własnej waluty,
Stabilizacja kursu walutowego wymuszała na państwach
prowadzenie skutecznej polityki antyinflacyjnej,
Dolar miał pozycję uprzywilejowaną – jako waluta narodowa i
waluta rezerwowa, USA nie musiały bronić poziom kursu dolara
(kosztem posiadanych walut wymienialnych i złota) – gdyż
mogły w razie potrzeby zwiększyć emisję dolara.
W latach 60. XX w. dysproporcje między amerykańskim
eksportem i importem zaczęły narastać o wiele szybciej niż
wskazywała na to dynamika handlu międzynarodowego.
Międzynarodowy podsystem waluty
kierowanej oparty na zmiennych
kursach walutowych
Nazywany również współczesnym
międzynarodowym systemem walutowym
to taki system walutowy, który do
zapewnienia międzynarodowej równowagi
płatniczej wykorzystuje pieniądz
rozrachunkowy specjalnie kreowany przez
międzynarodową instytucję kierującą
podsystemem, dopuszczając zmienność
kursów walut narodowych.
Międzynarodowy pieniądz
rozrachunkowy
Przez pojęcie międzynarodowego pieniądza
rozrachunkowego należy rozumieć walutę
kreowaną na mocy porozumienia
międzynarodowego w formie pieniądza
rezerwowego i wykorzystywaną wyłącznie do
wyrównywania bilansów płatniczych, udzielania
pożyczek, spłaty zobowiązań, nie zaś do płatności
w transakcjach komercyjnych zawieranych na
rynku. Waluta ta nie ma też formy banknotu, nie
może więc pełnić funkcji środka cyrkulacji.
Jednostka rozrachunkowa opiera się aktualnie na
koszyku 4 walut: dolarze amerykańskim, euro,
jenie japońskim i funcie szterlingu.
Płynny kurs walutowy
Przyjęcie płynnego kursu walutowego pozwoliło na:
Zrezygnowanie z konieczności obrony kursów
walutowych za wszelką cenę,
Dopasowanie poziomu kursu walutowego do
stanu bilansu płatniczego,
Elastyczność w przywracaniu zewnętrznej
równowagi co pozwala uniknąć strukturalnych
zaburzeń wyrażających się w długookresowych
nadwyżkach bądź niedoborach w bilansie
płatniczym.
Rodzaje systemów kursów
płynnych
Kurs nieograniczenie płynny – powinien się
ukształtować na rynku bez interwencji władz
monetarnych. Jeżeli jednak przekroczy on pewne
ustalone granice, wtedy bank centralny
podejmuje działania, które nie wyznaczają
wprawdzie poziomu tego kursu, lecz ograniczają
amplitudę jego wahań,
Płynny kurs kierowany – jego poziom kształtuje
się na rynku, ale władze monetarne mogą na
niego wpływać dyskrecjonalnie, np. gdy waluta
krajowa ulega deprecjacji (niepożądanej z punktu
widzenia prowadzonej polityki ekonomicznej),
wtedy bank centralny sprzedaje waluty obce, w
tym systemie bank centralny dokonuje również
transakcji wyrównawczych, choć czyni to rzadko,
Rodzaje systemów kursów
płynnych
Kurs stały (centralny) – w tym systemie bank centralny często
interweniuje na rynku walutowym i dokonuje transakcji
wyrównawczych.
Pojęcia:
Aprecjacja pieniądza - wzrost kursu waluty krajowej względem walut
zagranicznych, powstały w wyniku przewagi popytu nad podażą,
oznaczający wzrost siły nabywczej waluty,
Deprecjacja pieniądza - spadek kursu waluty krajowej względem walut
zagranicznych, powstały w wyniku przewagi podaży nad popytem,
oznaczający spadek siły nabywczej waluty,
Dewaluacja - reforma pieniężna, która polega na administracyjnym
obniżeniu sztywnego kursu waluty narodowej wobec innych walut przez
narodowy bank centralny, np. w celu poprawienia bilansu płatniczego,
Rewaluacja - jest to wzrost kursu waluty danego kraju względem waluty
zagranicznej pod wpływem interwencji władzy monetarnej,
Denominacja - reforma pieniężna, polegająca na zastąpieniu
dotychczasowej waluty narodowej nową, bez ingerencji w kurs
walutowy.
Europejski podsystem
walutowy
Przez to pojęcie należy rozumieć zasady polityki
monetarnej i kursowej na terenie Europejskiej
Wspólnoty Gospodarczej a aktualnie Unii Europejskiej.
Ewolucję europejskiego podsystemu walutowego można
podzielić na cztery etapy:
Etap pierwszy – obejmujący okres do 1972 r. miał
charakter wstępny i przygotowawczy. Doprowadzono
w nim do zewnętrznej wymienialności walut
narodowych oraz do wprowadzenia rozliczeń
wielostronnych,
Etap drugi – lata 1972-78, kiedy obowiązywały zasady
europejskiego mechanizmu kursowego – tzw. węża
walutowego. Skupiono się na stabilizacji relacji między
kursami walut narodowych, ograniczając ich wahania
do 4,5% (+/- 2,25%) w stosunku do dolara
amerykańskiego,
Ewolucja europejskiego
podsystemu walutowego
Etap trzeci – obejmował lata 1978-99, a więc czas
obowiązywania zasad Europejskiego Systemu
Walutowego, składającego się z trzech elementów:
Europejskiej jednostki walutowej – ECU,
Mechanizmu kursów walutowych,
Systemu kredytowego.
ECU pełniła funkcję środka płatniczego między
bankami centralnymi krajów należących do
Europejskiego Systemu Walutowego, składnika
rezerw walutowych krajów członkowskich, a także
punktu odniesienia dla kursów narodowych.
Zawężono zakres wahań kursów walut narodowych
do 2,25% w stosunku do dolara amerykańskiego,
Ewolucja europejskiego
podsystemu walutowego
c.d.
Etap czwarty – czyli okres od wprowadzenia
euro, czyli pieniądza międzynarodowego
pełniącego nie tylko funkcje płatniczą, lecz
także funkcje miernika wartości, środka
gromadzenia rezerw i środka cyrkulacji w Unii
Europejskiej. Rezygnacji krajów członkowskich
z walut narodowych towarzyszyło powstanie
Europejskiego Systemu Banków Centralnych.
ESBC podejmuje decyzje dotyczące wysokości
stóp procentowych, zaś polityka budżetowa i
fiskalna nadal jest prowadzona autonomicznie
przez poszczególne kraje.
Kryteria konwergencji
Walutowe:
Długookresowa stopa procentowa nie może przewyższać
więcej niż o 2 punkty procentowe średniej stopy
oprocentowania w trzech krajach o najniższej stopie inflacji,
Stopa inflacji ma być nie wyższa niż o 1,5 punktu
procentowego od przeciętnej stopy inflacji w trzech krajach
o najniższej stopie inflacji,
Fiskalne:
Deficyt budżetowy ma być nie większy niż 3% PKB,
Dług publiczny ma nie przekraczać 60% PKB,
Odnośnie polityki kursowej:
Potencjalny członek musi przez dwa lata utrzymać
stabilność kursu walutowego w ustalonym przez ESW
przedziale 2,25%, podwyższonym następnie aż to +/- 15%.
Wady i zalety euro jako
waluty międzynarodowej
Zalety:
Wyeliminowanie ryzyka kursowego i związanych z nim
kosztów,
Możliwość łatwiejszego i bardziej przejrzystego
porównywania cen między krajami stosującymi tą samą
walutę,
Lepsze warunki do konkurencji między przedsiębiorstwami na
wspólnym rynku,
Lepsza alokacja zasobów w ramach ugrupowania
integracyjnego,
Zmniejsza koszty przepływu czynników produkcji,
Zwiększa bezpieczeństwo zagranicznych lokat kapitałowych,
Pośrednio wpływa na stabilizację na światowych rynkach
finansowych poprzez eliminację monopolu dolara
amerykańskiego.
Wady i zalety euro jako
waluty międzynarodowej
c.d.
Wady:
Ograniczenie wpływu państwa na rozwój
gospodarczy za pomocą polityki walutowej,
Brak narzędzi pozwalających oddziaływać na
równowagę bilansu handlowego i płatniczego,
Brak możliwości wpływania na tempo wzrostu
PKB, bezrobocie i wiele innych zjawisk
społecznych i gospodarczych,
Jedna stopa procentowa ustalona dla wszystkich
krajów bez względu na fazę koniunktury może
powodować pogłębienie wahań koniunkturalnych.