background image

CHOROBY STERCZA

CHOROBY STERCZA

Mgr Bogusława Dolecka

Mgr Bogusława Dolecka

background image

Gruczoł krokowy- stercz

Gruczoł krokowy- stercz

background image

Stercz- centralny narząd 

Stercz- centralny narząd 

ukł.moczowo- płciowego

ukł.moczowo- płciowego

background image

Stercz zbudowany jest z trzech stref 

Stercz zbudowany jest z trzech stref 

czynnościowo – anatomicznych:

czynnościowo – anatomicznych:

Strefa obwodowa

Strefa obwodowa

Strefa centralna

Strefa centralna

Strefa przejściowa

Strefa przejściowa

background image

Z części obwodowej rozwija się RAK 

Z części obwodowej rozwija się RAK 

STERCZA , ZAPALENIE STERCZA

STERCZA , ZAPALENIE STERCZA

Z części centralnej rozwija się BPH- 

Z części centralnej rozwija się BPH- 

ŁAGODNY ROZROST STERCZA

ŁAGODNY ROZROST STERCZA

background image

Gruczoł krokowy

Gruczoł krokowy

Strefa rozwoju łagodnego rozrostu 
stercza i stanów zapalnych

Strefa rozwoju raka stercza 

background image

Łagodny rozrost stercza zwany również 

Łagodny rozrost stercza zwany również 

gruczolakiem stercza ( adenoma 

gruczolakiem stercza ( adenoma 

prostatae) występuje u 40 – 50 % 

prostatae) występuje u 40 – 50 % 

mężczyzn powyżej 50 r.ż. Po 80 r.ż. 

mężczyzn powyżej 50 r.ż. Po 80 r.ż. 

Występuje aż u 90 % badanych.

Występuje aż u 90 % badanych.

background image

ETIOLOGIA- 

ETIOLOGIA- 

narząd hormonozależny

narząd hormonozależny

OBJAWY- 

OBJAWY- 

częstomocz dzienny i nocny

częstomocz dzienny i nocny

Zwężenie strumienia moczu

Zwężenie strumienia moczu

Wydłużenie czasu mikcji

Wydłużenie czasu mikcji

Zatrzymanie moczu ( na skutek 

Zatrzymanie moczu ( na skutek 

nadmiernego przekrwienia, zastoju 

nadmiernego przekrwienia, zastoju 

żylnego w przebiegu zapalenia 

żylnego w przebiegu zapalenia 

gruczołu krokowego lub po alkoholu)

gruczołu krokowego lub po alkoholu)

background image

OBJAWY ZWIĄZANE Z 

OBJAWY ZWIĄZANE Z 

NAPEŁNIENIEM PĘCHERZA 

NAPEŁNIENIEM PĘCHERZA 

MOCZOWEGO

MOCZOWEGO

Częstomocz

Częstomocz

Uczucie gwałtownego parcia na 

Uczucie gwałtownego parcia na 

pęcherz

pęcherz

Trudności w powstrzymywaniu mikcji

Trudności w powstrzymywaniu mikcji

Ból i pieczenie podczas mikcji

Ból i pieczenie podczas mikcji

background image

OBJAWY ZWIĄZANE Z 

OBJAWY ZWIĄZANE Z 

OPRÓŻNIANIEM PĘCHERZA

OPRÓŻNIANIEM PĘCHERZA

Trudności w rozpoczęciu mikcji

Trudności w rozpoczęciu mikcji

Zwężenie strumienia moczu

Zwężenie strumienia moczu

Wydłużony czas mikcji

Wydłużony czas mikcji

Przerywany strumień moczu

Przerywany strumień moczu

Oddawanie moczu kroplami

Oddawanie moczu kroplami

Uczucie niecałkowitego opróżniania 

Uczucie niecałkowitego opróżniania 

pęcherza

pęcherza

background image

ROZPOZNANIE- 

ROZPOZNANIE- 

wywiad lekarski

wywiad lekarski

Badanie per rectum

Badanie per rectum

Badanie pęcherza moczowego

Badanie pęcherza moczowego

Badanie ogólne moczu

Badanie ogólne moczu

Oznaczenie poziomu PSA- norma 0,0-

Oznaczenie poziomu PSA- norma 0,0-

4,0mg/ml

4,0mg/ml

Usg

Usg

Uloflometria

Uloflometria

background image

Badanie per rectum

Badanie per rectum

background image

LECZENIE

LECZENIE

 

 

- & -blokery- np. doxazosyna

- & -blokery- np. doxazosyna

- Leki z grupy hormonalnej-  

- Leki z grupy hormonalnej-  

np.finasteryd

np.finasteryd

background image

Elektroresekcja 

Elektroresekcja 

przezcewkowa

przezcewkowa

background image

Elektroresektor 

Elektroresektor 

background image

Podłączenia kabli

Podłączenia kabli

background image
background image

TURP

TURP

background image
background image

LECZENIE OPERACYJNE-

LECZENIE OPERACYJNE-

-

Techniki z użyciem lasera- przezcewkowa 

Techniki z użyciem lasera- przezcewkowa 

koagulacja laserowa

koagulacja laserowa

-

Przezcewkowa resekcja

Przezcewkowa resekcja

-

techniki z zastosowaniem ciepła (TUMT)

techniki z zastosowaniem ciepła (TUMT)

-

Przezcewkowa elektroresekcja gruczołu 

Przezcewkowa elektroresekcja gruczołu 

krokowego –TURP- usunięcie przez cewkę 

krokowego –TURP- usunięcie przez cewkę 

moczową części ,gruczolaka przy pomocy 

moczową części ,gruczolaka przy pomocy 

pętli elektrycznej.

pętli elektrycznej.

-

Adenomektomia- załonowe usunięcie 

Adenomektomia- załonowe usunięcie 

gruczolaka, jeżeli objętość przekracza 80 – 

gruczolaka, jeżeli objętość przekracza 80 – 

100 ml

100 ml

background image

Adenomectomia 

Adenomectomia 

background image
background image
background image
background image

POWIKŁANIA

POWIKŁANIA

 

 

-Zatrzymania moczu  wymagające dłuższego 

-Zatrzymania moczu  wymagające dłuższego 

utrzymywania cewnika w pęcherzu

utrzymywania cewnika w pęcherzu

-

Krwawienie

Krwawienie

-

Zakażenie ukł. moczowego

Zakażenie ukł. moczowego

-

Zwężenie cewki lub szyi pęcherza 

Zwężenie cewki lub szyi pęcherza 

moczowego

moczowego

-

Zaburzenia erekcji

Zaburzenia erekcji

-

Wytrysk wsteczny

Wytrysk wsteczny

background image

   

   

OPIEKA PIELĘGNIARSKA PO 

OPIEKA PIELĘGNIARSKA PO 

OPERACJACH NA GRUCZOLE 

OPERACJACH NA GRUCZOLE 

KROKOWYM

KROKOWYM

Opieka zależy od rodzaju operacji.

Opieka zależy od rodzaju operacji.

Po zabiegu należy kontrolować- stan 

Po zabiegu należy kontrolować- stan 

ogólny chorego, czynność serca, 

ogólny chorego, czynność serca, 

oddechy, RR, krwawienie ( przez 

oddechy, RR, krwawienie ( przez 

cewkę moczową i ranę)

cewkę moczową i ranę)

background image

Najistotniejszym elementem 

Najistotniejszym elementem 

pielęgnacji w każdym rodzaju 

pielęgnacji w każdym rodzaju 

zabiegu

zabiegu

 

 

Jest zachowanie drożności cewników

Jest zachowanie drożności cewników

Obserwacja krwawienia

Obserwacja krwawienia

background image

W celu zachowania drożności stosuje się

W celu zachowania drożności stosuje się

 – 

 – 

odsysanie skrzepów i płukanie pęcherza, 

odsysanie skrzepów i płukanie pęcherza, 

za pomocą strzykawki lub stałego płukania. 

za pomocą strzykawki lub stałego płukania. 

Stałe płukanie wykonuje się za pomocą 

Stałe płukanie wykonuje się za pomocą 

dwubieżnego cewnika lub przez przetokę 

dwubieżnego cewnika lub przez przetokę 

nadłonową. W skrajnych przypadkach przy 

nadłonową. W skrajnych przypadkach przy 

intensywnym krwawieniu wykonuje się 

intensywnym krwawieniu wykonuje się 

operacyjną kontrolę loży po wyłuszczonym 

operacyjną kontrolę loży po wyłuszczonym 

gruczole.

gruczole.

background image

Po zabiegach TURP należy zwrócić 

Po zabiegach TURP należy zwrócić 

uwagę na objawy jak : - mdłości

uwagę na objawy jak : - mdłości

-

Wymioty

Wymioty

-

Wzdęcia

Wzdęcia

Mogą świadczyć o uszkodzeniu ściany 

Mogą świadczyć o uszkodzeniu ściany 

pęcherza moczowego

pęcherza moczowego

background image

Cewnik zostaje usunięty jeżeli mocz 

Cewnik zostaje usunięty jeżeli mocz 

przestaje być krwawy tj. 5-6 doba.

przestaje być krwawy tj. 5-6 doba.

background image

Rak stercza 

Rak stercza 

background image

Etiologia

Etiologia

W Polsce zajmuje III miejsce po raku 

W Polsce zajmuje III miejsce po raku 

płuc i raku jelita

płuc i raku jelita

background image

Czynniki ryzyka

Czynniki ryzyka

Czynniki dziedziczne

Czynniki dziedziczne

Wiek

Wiek

Uwarunkowania środowiskowe

Uwarunkowania środowiskowe

Wirusy Sinian Virus 40

Wirusy Sinian Virus 40

Niski wiek inicjacji seksualnej

Niski wiek inicjacji seksualnej

Duża liczba partnerek

Duża liczba partnerek

Choroby przenoszone drogą płciową

Choroby przenoszone drogą płciową

Częściej u rasy czarnej , najrzadziej rasa 

Częściej u rasy czarnej , najrzadziej rasa 

żółta

żółta

background image

Histologicznie- charakter gruczolaka

Histologicznie- charakter gruczolaka

Rozwija się w strefie obwodowej 

Rozwija się w strefie obwodowej 

( 75%)

( 75%)

Początkowo ma niewielkie rozmiary – 

Początkowo ma niewielkie rozmiary – 

następnie dochodzi do rozrostu masy 

następnie dochodzi do rozrostu masy 

guza i szerzenia się po za gruczoł 

guza i szerzenia się po za gruczoł 

krokowy, naciekania na torebkę 

krokowy, naciekania na torebkę 

stercza, pęcherzyki nasienne oraz dno 

stercza, pęcherzyki nasienne oraz dno 

miednicy mniejszej

miednicy mniejszej

background image

Przerzuty

Przerzuty

Węzły zasłonowe, biodrowe, 

Węzły zasłonowe, biodrowe, 

okołoaortalne, nadobojczykowe, 

okołoaortalne, nadobojczykowe, 

pachwinowe zewnętrzne

pachwinowe zewnętrzne

Kości miednicy, kręgosłupa, żeber, 

Kości miednicy, kręgosłupa, żeber, 

górne nasady kości biodrowych

górne nasady kości biodrowych

Wątroba, płuca

Wątroba, płuca

background image

Objawy 

Objawy 

Na początku bezobjawowo

Na początku bezobjawowo

Czasem z BPH

Czasem z BPH

Dominują trudności w mikcji

Dominują trudności w mikcji

Rzadko pierwszymi objawami 

Rzadko pierwszymi objawami 

krwiomocz, niewydolność nerek, 

krwiomocz, niewydolność nerek, 

niedokrwistość

niedokrwistość

background image

Rozpoznanie 

Rozpoznanie 

Badanie per rectum

Badanie per rectum

Oznaczenie stężenia swoistego 

Oznaczenie stężenia swoistego 

antygenu PSA

antygenu PSA

Biopsja stercza

Biopsja stercza

USG przezodbytnicze

USG przezodbytnicze

background image

Biopsja prostaty 

Biopsja prostaty 

background image

Biopsja stercza

Biopsja stercza

background image

Leczenie 

Leczenie 

Prostatectomia radykalna- 

Prostatectomia radykalna- 

chirurgiczne wycięcie gruczołu 

chirurgiczne wycięcie gruczołu 

krokowego oraz pęcherzyków 

krokowego oraz pęcherzyków 

nasiennych. 

nasiennych. 

Szyję pęcherza zespala się z cewką 

Szyję pęcherza zespala się z cewką 

moczową, zabieg wykonuje się z 

moczową, zabieg wykonuje się z 

dostępu załonowego lub krokowego

dostępu załonowego lub krokowego

background image

Prostatectomia radykalna 

Prostatectomia radykalna 

background image
background image

Wskazania 

Wskazania 

Zaawansowanie nowotworu T1 – T2, 

Zaawansowanie nowotworu T1 – T2, 

Nx- N0, M0

Nx- N0, M0

Przewidywany czas przeżycia dłużej 

Przewidywany czas przeżycia dłużej 

niż 10 lat

niż 10 lat

background image

Powikłania 

Powikłania 

Zaburzenia wzwodu

Zaburzenia wzwodu

Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Zwężenie szyi pęcherza

Zwężenie szyi pęcherza

Śródoperacyjne uszkodzenie 

Śródoperacyjne uszkodzenie 

odbytnicy

odbytnicy

Zakrzepica żył głębokich

Zakrzepica żył głębokich

Zator tętnicy płucnej

Zator tętnicy płucnej

background image

Radioterapia 

Radioterapia 

background image

   

   

Radioterapia 

Radioterapia 

   

   

Metoda stosowana w przypadku guza 

Metoda stosowana w przypadku guza 

ograniczonego do narządu u chorych 

ograniczonego do narządu u chorych 

nie wyrażających zgody na leczenie 

nie wyrażających zgody na leczenie 

operacyjne lub ze względu na 

operacyjne lub ze względu na 

współistniejące choroby.

współistniejące choroby.

background image

Działanie uboczne

Działanie uboczne

Krwiomocz

Krwiomocz

Częstomocz

Częstomocz

Zatrzymanie lub nietrzymanie moczu

Zatrzymanie lub nietrzymanie moczu

Zaburzenia wzwodu

Zaburzenia wzwodu

background image

Leczenie hormonalne 

Leczenie hormonalne 

Stosowane u chorych z 

Stosowane u chorych z 

zaawansowanym nowotworem. 

zaawansowanym nowotworem. 

Pozwala na spowolnienie rozwoju 

Pozwala na spowolnienie rozwoju 

guza i zmniejszenie jego masy. Czas 

guza i zmniejszenie jego masy. Czas 

przeżycia 12- 33 m

przeżycia 12- 33 m

background image

Orchidectomia – usunięcie 

Orchidectomia – usunięcie 

jąder

jąder

background image

Kastracja chirurgiczna

Kastracja chirurgiczna

Polega na usunięciu obydwu jąder- 

Polega na usunięciu obydwu jąder- 

umożliwia osiągnięcie poziomu 

umożliwia osiągnięcie poziomu 

kastracyjnego stężenia testosteronu 

kastracyjnego stężenia testosteronu 

we krwi

we krwi

background image

Estrogeny LH-RH

Estrogeny LH-RH

Powodują utratę libido, uderzenia 

Powodują utratę libido, uderzenia 

gorąca, zmiany w owłosieniu, 

gorąca, zmiany w owłosieniu, 

osteroporozę , ginekomastię

osteroporozę , ginekomastię

background image

Antyandrogeny 

Antyandrogeny 

Leczenie hormonami – leczenie 

Leczenie hormonami – leczenie 

paliatywne, nie powoduje 

paliatywne, nie powoduje 

przedłużenia życia chorego

przedłużenia życia chorego

background image

Pielęgnowanie chorego

Pielęgnowanie chorego

Przygotowanie do zabiegu – tj do 

Przygotowanie do zabiegu – tj do 

operacji na jamie brzusznej, 

operacji na jamie brzusznej, 

Pielęgnowanie po zabiegu – kontrola 

Pielęgnowanie po zabiegu – kontrola 

podstawowych parametrów życiowych- 

podstawowych parametrów życiowych- 

tętno, RR, oddechy

tętno, RR, oddechy

Obserwacja rany pod kątem 

Obserwacja rany pod kątem 

krwawienia

krwawienia

Zachowanie drożności cewników

Zachowanie drożności cewników

background image

Wczesne uruchamianie chorego

Wczesne uruchamianie chorego

Dreny usuwa się w ok. 5-7 dobie

Dreny usuwa się w ok. 5-7 dobie

Z chwilą powrotu perystaltyki podaje 

Z chwilą powrotu perystaltyki podaje 

się najpierw dietę płynną aż do 

się najpierw dietę płynną aż do 

powrotu do normalnego żywienia

powrotu do normalnego żywienia


Document Outline