AFRYKA PÓŁNOCNA 

GEOGRAFIA

GEOGRAFIA FIZYCZNA

• GÓRY: ATLAS – DŻABAL TUBKAL (4165 m n.p.m.) – dzielą się 

na Atlas średni, wyskoki, tellski, saharyjski), DŻABAL BANI, 

DŻABAL NAFUSA 

• PUSTYNIE: WIELKI ERG ZACHODNI, WIELKI ERG WSCHODNI, 

LIBIJSKA

• WYŻYNY: SZOTTÓW, LIBIJSKA

• KRAINY : TRYPOLITANIA, CYRENAJKA, MARMARYKA

• CIEKI WODNE – BRAK, EW.  WADI – NP. WADI MULUJA, SZALIF

• ZATOKI: KABIS, WLK. SYRTA

• CIEŚNINY: GIBRALTARSKA

• PRZYLĄDKI: PRZYLĄDEK BIAŁY (37°20´N)

• WYSPY: KANARYJSKIE, DŻERBA

UKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNI, 

KLIMAT, UPRAWY I SUROWCE

• POWIERZCHNIA TERENU 

GÓRZYSTA, WYŻYNNA – 

WYŻYNA SZOTTÓW

• KLIMAT : ZWROTNIKOWY 

SKRAJNIE SUCHY – ŚRED. 

TEMP. STYCZEŃ: OK. 11° C, 

LIPIEC OK. 35°C, BRAK 

OPADÓW, WPŁYW ZIMNEGO 

PRĄDU KANARYJSKIEGO

• UPRAWY: EW. CYTRUSY, 

OLIWKI,  HODOWLA KÓZ I 

OWIEC – PASTERSTWO, 

OLIWKI, ZBOŻE

• SUROWCE W 

STAROŻYNOŚCI – DREWNO, 

MARMUR, PURPURA, MIEDŹ

PROWINCJE W AFRYCE 

PÓŁNOCNEJ

• AFRYKA – 146 R. P.N.E. (Kartagina została zdobyta przez Rzymian w 146 roku 

p.n.e i zburzona. Jednak już kilkadziesiąt lat później na miejscu Kartaginy 

istniała kolonia rzymska, a Juliusz Cezar w 44 roku p.n.e. przywrócił jej starą 

nazwę. W czasach cesarstwa miasto kwitło, jako ośrodek senackiej 

prowincji Africa Proconsularis, będącej spichlerzem Rzymu.

Dioklecjan przeprowadził na jej terenie reformę administarcyjną, wyodrębnił 

na południu Africa Byzacena ze stolicą w Hadrumetum.)

• MAURETANIA (TINGITANA, CAESARENSIS) – 40 R. ( W 42 R. PODZIELONA 

PRZEZ KLAUDIUSZA NA DWIE CZĘŚCI)

• CYRENAJKA – 78 R. P.N.E. ( PRZEKSZTAŁCONA W PROWINCJĘ WRAZ Z KRETĄ, 

PROWINCJA SENATORSKA, W WYNIKU REFORMY DIOKLECJANA Z 296 R. 

PRZEKSZTAŁCONA W LIBYA INFERIOR I SUPERIOR.)

• NUMIDIA – 197 R.
  

• EGIPT – 30 R. P.N.E. ( WCIELONA W GRANICE CESARSTWA PRZEZ 

OKTAWIANA W ROKU 30 P.N.E., SPICHLERZ RZYMU, PROWINCJA CESARSKA, 

ANMIESTNIKIEM BYŁ PREFEKT RZYMSKI)

• MURETANIA – TINGIS, RUSSADIR, 

CEZAREA, VOLUBILIS, TIMGAD (łac. 

Thamugad) , DŻAMILA (łac. Cuicul)

• NUMIDIA – HIPPO REGIUS, 

THEVESTIS, CIRTA

• AFRYKA PROKONSULARNA – 

KARTYAGINA (łac. Carthago) , LEPTIS 

MAGNA, SABRATA (łac. Sabratha)

• CYRENAJKA - CYRENE

BIBLIOGRAFIA

• 1. Atlas Historyczny Świata, Wyd. 

Pinnex, Kraków 2006

• 2. Atlas Geograficzny
• 3. Grimal P., Miasta rzymskie, PIW, 

Warszawa