Czynniki mogące w
najbliższych
latach
poprawić stan
zdrowotości
społeczeństwa
polskiego
Czynniki mogące w najbliższych latach
poprawić zdrowotność społeczeństwa
polskiego
Autorzy: Ross Małgorzata
Siedlecki Łukasz
Czynniki mogące w
najbliższych
latach
poprawić stan
zdrowotości
społeczeństwa
polskiego
Czynniki mogące w najbliższych latach
poprawić zdrowotność społeczeństwa
polskiego
Autorzy: Ross Małgorzata
Siedlecki Łukasz
Zdrowotność
:
Stan zdrowia danej populacji, np. ludności państwa, grupy
wiekowej lub zawodowej; ocena wg mierników rozwoju
fizycznego, zapadalności na choroby i wskaźnika
umieralności.
Światowa Organizacja Zdrowia
podała w latach 90-tych,
że na stan zdrowia społeczeństwa w
danym kraju wpływa:
-
system służby zdrowia (10%),
-
zniszczone środowisko naturalne i
choroby genetyczne (30%),
- zaś przedewszystkim - niezdrowy
tryb życia (60%).
W ramach tych 60% Światowa Organizacja Zdrowia
wymienia kilka najważniejszych czynników:
- niewłasciwe odżywianie (martwa, nadmiernie
przetworzona i konserwowana żywność);
- nadmiar stresu i nieumiejętność radzenia sobie z
nim;
- siedzący tryb życia, czyli brak ruchu lub jego
zmiejszona ilość;
- wszystkie używki takie jak: papierosy, alkochol,
narkotyki;
- smog elektromagnetyczny (promieniowane
wszystkich urządzeń działających na prąd
elektryczny).
Łącznie ze smogiem elektromagnetycznym daje to
85% przyczyn chorób cywilizacyjnych.
Najwięcej nowych przypadków zachorowań
stanowią przypadki, które możemy
zaklasyfikować do chorób
cywilizacyjnych,do których możemy także
zaliczyć nowotwory,
które razem z ch. ukł. krążenia wikłają
śmiertelność w Polsce
Do chorób cywilizacyjnych zaliczyć można
64 choroby, m. in.:
nerwicę, depresję, alergie, choroby
skórne, astmę, nawracające infekcje,
reumatoidalne, zapalenia stawów,
przewlekłe zapalenie wątroby,
wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
zwyrodnienie stawów, łuszczycę, zaćmę,
parandontoze, nieżyt jelit, wrzód
trawienny, chorobę wieńcową, cukrzycę,
nadciśnienie, otyłość brzuszną, skazę
moczanową, miażdżycę, kamicę żółciową
i nerkową, osteoporozę, stwardnienie
rozsiane, nowotwory, choroby Alzheimera
i Parkinsona i wiele innych.
NAJCZĘSTSZE CHOROBY
NOWOTWOROWE W POLSCE
Rodzaj nowotworu
Liczba zachorowań
Liczba
zgonów
Rak płuc 19 738 18 295
Rak jelita grubego i odbytnicy
9 295 6 885
Rak piersi 8 416 4 381
Rak macicy 6 761 2 752
Rak nerki 3 380 2 124
Rak trzustki 3 368 3 528
Rak pęcherza 3 601 2 120
Rak prostaty 2 990 2 267
Rak jajnika 2 982 1 880
Białaczka 1 949 1889
Czerniak złośliwy 1 280 719
Chłoniak nieziarniczy 852 455
Jak zwiększyć
zdrowotność ????
Profilaktyka to działania i
środki zmierzające
do zapobieganiu chorobom
lub ich wczesnych wykryciu w
stadiach dających
dużą szansę na wyleczenie
chorego.
Profilaktyka to wszelkie działania i środki zmierzające
do
zapobiegania chorobom lub do ich ujawnienia we
wczesnych
stadiach, dającychszansę na szybkie wyleczenie
chorego.
Profilaktyka polega miedzy innymi na:
przestrzeganiu zaleceń higieny we wszystkich
dziedzinach życia,
stosowaniu szczepień ochronnych, propagowaniu
racjonalnego
odżywiania, a także czynnego
i biernego wypoczynku. Działania profilaktyczne to
również
poddawanie się określonym badaniom
diagnostycznym, na
przykład dla kobiet wskazanie są badania
cytologiczne
i mammograficzne, a dla mężczyzn badania gruczołu
krokowego.
Szeroko zakrojona profilaktyka to także
propagowanie oświaty zdrowotnej w społeczeństwie.
Promocja zdrowia
Systemowe działania instytucjonalne zmierzające
do
zwiększenia dobrostanu i zdrowia
poszczególnych członków
społeczeństwa przez wychowanie zdrowotne,
zmiany codziennch nawyków i stylu życia.
„5 razy dziennie warzywa i owoce”
,
Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy najprostszym i
korzystnym
dla zdrowia sposobem odżywiania się jest spożywanie
w
przewadze
pokarmów roślinnych,
szczególnie warzyw
i
owoców oraz olejów roślinnych z jednoczesnym
ograniczeniem
tłuszczów zwierzęcych
Już dziś znany jest ranking warzyw i owoców o
najwyższej
mocy przeciwdziałania rakowi.
●
Na pierwszym miejscu są brokuły
(aktywne
składniki
to sulforafan, beta-karoten i indol-karbinol),
●
w dalszej kolejności pomidory (likopen),
●
pomarańcze (bioflawonoidy, wit. C),
●
czosnek (allicyna),
●
jabłka (kwas elagowy, błonnik),
●
soja (genisteina),
●
marchew (beta-karoten, błonnik),
●
ostra papryka (kapsaicyna),
●
zielona herbata (katechina).
Rak i miażdżyca boją się zielonych liści
W przypadku kobiet,duże znaczenie
może mieć fakt upowszechniania się
badań
profilaktycznych w
kierunku raka szyjki macicy oraz
mammograficznych
badań przesiewowych.
W latach 1960-1991 umieralność z powodu chorób
układu krążenia
wzrosła z 27% do 52,7%.
Od 1991 r.
obserwujemy po
raz pierwszy tendencję do redukcji umieralności z
powodu
chorób układu krążenia
- do poniżej 50%.
Jednak nadal jest to główna przyczyna umieralności
w Polsce.
# podwyższony poziom cholesterolu stwierdzono u
ok. 70% populacji -
zarówno mężczyzn, jak i kobiet;
# nadciśnienie tętnicze ma 30% mieszkańców
naszego kraju
(ok. 7 mln),
z czego połowa o tym nie wie.
Narodowy Program Ochrony
Serca (NPOS)
Narodowy Program Ochrony Serca objął 3 etapy
działania:
* okres 1993-96 r. - wdrożenie promocji
zdrowia, uruchomienie nowych ośrodków oraz
poprawa organizacji i wyposażenia dotychczas
działających;
* okres 1996-99 r. - szerzenie promocji
zdrowia, poprawa dostępności nowoczesnych
metod diagnostycznych i terapeutycznych.
* okres 2000-2004 r. - wprowadzenie zasad
promocji zdrowia w całym społeczeństwie,
osiągnięcie średnich europejskich wskaźników
dostępności świadczeń.
Ma on 3 cele strategiczne:
*Zwiększenie aktywności w zakresie promocji zdrowia i
prewencji pierwotnej chorób układu krążenia - co
spowoduje zmniejszenie zachorowalności zwłaszcza w
zakresie choroby wieńcowej.
* Poprawa dostępności do nowoczesnych metod
diagnostycznych I terapeutycznych (takich jak
koronarografia, angioplastyka wieńcowa,
wszczepianie by-passów) w celu obniżenia śmiertelności w
chorobach układu krążenia, a przede wszystkim w
chorobie wieńcowej.
* Podjęcie badań naukowo-wdrożeniowych mających na
celu
monitorowanie zdrowotności społeczeństwa, ocenę
skutków wprowadzonych programów, szerokie wdrażanie
nowych metod diagnostyki i leczenia choroby wieńcowej.
Czynniki ryzyka powodujące choroby
układu krążenia:
1.Brak ruchu
2.Otyłość
3.Stres
4.Obniżenie poziomu estrogenów u
kobiet
5.Predyspozycje genetyczne
• Coraz więcej osób żyje w sposób
niewłaściwy z punktu widzenia
aktywności fizycznej.
• Nadwaga występuje u ok. 70%
polskiego społeczeństwa.
• Niska aktywność fizyczna utrudnia
spalanie tłuszczów oraz cholesterolu.
• Nadwaga często łączy się z
zaburzeniami przemiany
węglowodanów, w wyniku czego
pojawia się cukrzyca.
• Nadwaga zwiększa
prawdopodobieństwo udaru
mózgowego.
POSTAW SERCE NA NOGI!
Promowana być promowana:
1.Aktywność fizyczna – ćwiczenia
fizyczne co najmniej 2-3 razy w
tygodniu przez najmniej 30 min.
2.Zmiana trybu i szybkości życia.
3.Zdrowe odżywiania się.
4.Odpowiednie techniki relaksacyjne
ZANIECZYSZCZENIE ŚRODOWISKA
może wpływać na zachorowalność:
1.Na nowotwory
2.Na choroby o podłożu
immunologicznym
3.Wady wrodzone
4.Wady rozwoju
Poprawa warunków jest przeprowadzana
poprzez:
1. Identyfikacją potencjalnych i
rzeczywistych zagrożeń w środowisku.
2. Weryfikację najwyższych dopuszczalnych
stężeń substancji chemicznych w
środowisku.
3. Lepsze zasady monitoringu środowiska
4. Wprowadzenie nowych proekologicznych
technologii
5. Zmniejszenie liczby ludności narażonej na
działanie substancji chemicznych.
Palenie tytoniu a stan zdrowia
Palenie tytoniu a stan
zdrowia
Umieralność na raka płuca i zawały
serca u polskich mężczyzn w
średnim wieku należała na
początku lat 90. do najwyższych
na świecie
.
Na szerszą skalę podjęto populacyjne
działania edukacyjne,
rozpoczęto także prace nad stworzeniem nowoczesnego
ustawodawstwa antytytoniowego.
9 listopada 1995 roku Polska stała się
pierwszym krajem w Europie
Środkowowschodniej, w którym
uchwalono zgodne ze standardami
światowymi prawo antytytoniowe.
Działania edukacyjne i interwencyjne
objęte programem
dotyczą
społeczności lokalnych, środowiska pracy, dzieci i
młodzieży,
kobiet ciężarnych, grup zawodowych odpowiedzialnych
za
leczenie i profilaktykę chorób odtytoniowych (np.
lekarzy i
pielęgniarek) oraz edukację zdrowotną społeczeństwa
(np. nauczycieli). Przyzwolenie społeczne zyskała
polityka
zakazu palenia w placówkach służby zdrowia, szkołach,
urzędach
państwowych, a także innych miejscach publicznych i
zakładach
pracy.
Włączenie masmediów do prowadzonych od początku lat
90. ogólnopolskich kampanii zdrowotnych podniosło
skuteczność
działań edukacyjnych oraz pozwoliło stworzyć
ogólnodostępną sieć informacji i instytucji (np. poradni
telefonicznych), które
pomogły palaczom w zaprzestaniu palenia tytoniu
Od 1988 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO)
organizuje
31 maja - Światowy Dzień bez Tytoniu.
Polska od początku uczestniczy w realizacji zadań
związanych z jego obchodami
Główne problemy edukacji
antynikotynowej.
1.
Osoby uzależnione wykazujące zespół
abstynencyjny – wymagają terapii
dowykowej.
2.
Osoby biedniejsze i gorzej
wykształcone - edukacja nie docieraja.
3.
Dzieci i młodzież szkolna – presja
środowiska.
W wyniku samej tylko kampanii
zdrowotnej „Rzuć palenie razem z
nami” do lat 80-tych ok. 2,5 mln
polskich palaczy zdecydowało się
zerwać z nałogiem.
Dzięki podjętym działaniom od lat 90-tych
obserwujemy zmniejszenie umieralności
na raka płuc wśród mężczyzn w
przedziałach wiekowych:
1.20 – 44 lata o 33% 2. 45 – 64
lata o 19%
Badania naukowe pokazały jednak, że opisywane wyżej
korzystne zmiany w postawach wobec palenia tytoniu
dotyczyły głównie tej części społeczeństwa polskiego,
która w mniejszym stopniu była uzależniona od tytoniu, a
przez fakt zamieszkania w dużych aglomeracjach miejskich
i wysoki poziom swojego wykształcenia miała większą
szansę aktywnego włączenia się w proponowane działania
profilaktyczne oraz racjonalnego przewartościowania
swoich postaw zdrowotnych.
Badania udowodniły jednak, że
opisywane wyżej pozytywne zmiany
postawy wobec palenia dotyczyły
głównie osób z wyższym
wykształceniem i część społeczeństwa
w niskim stopniu uzależnioną do
tytoniu.
Ze względu na zwiąkszającą się
liczbę zachorowań
na chorob nowotworowe,
dalszy spadek liczby osób
uzależnionych od tytoniu,może
znaczącą poprawic
stan społeczeństwa.
Biorąc pod uwagą znaczny wzrost
częstości występowania chorób
nowotworowych, zmniejszenie
liczby osób palących może mieć
istotny wpływ na znaczną poprawę
zdrowia społeczeństwa.
Dziękujemy za uwagę