CZYNNIKI 

SZKODLIWE 

I UCIĄŻLIWE

Salachna Agnieszka

S1

 

 

Podział czynników 
występujących w środowisku 
pracy

 

Podział 

na 

czynniki 

występujące  w    środowisku 
pracy pozwala na rozróżnienie 
trzech rodzajów czynników:



  Czynników niebezpiecznych



  Czynników szkodliwych



  Czynników uciążliwych

 

 

Definicje



Czynnikiem niebezpiecznym

 jest czynnik, który 

może prowadzić do powstania u pracującego urazu 



Czynnikiem szkodliwym

 jest czynnik, którego 

oddziaływanie na pracującego może prowadzić lub 

prowadzi do schorzenia, traktowanego jako choroba 

zawodowa



Czynnik uciążliwy

 to czynnik, którego           

oddziaływanie na pracownika może być przyczyną 

złego samopoczucia lub nadmiernego zmęczenia, 

które nie prowadzi jednak to trwałego pogorszenia 

stanu zdrowia. Może on jednak prowadzić do dłuższej 

nieobecności pracownika z powodu choroby i 

obniżenia wydajności.    

 

 

Czynniki szkodliwe

Do głównych kategorii 
czynników szkodliwych można 
zaliczyć:



  Czynniki fizyczne (hałas, 

drgania, temperatura)



  Czynniki chemiczne

 

 

Czynniki szkodliwe – cd

Pomiaru wartości 
oddziaływania czynników 
szkodliwych dokonuje się w 
oparciu o miary określone w 
przepisach prawa. 
Najważniejszym jest 
rozporządzenie Ministra Pracy 
i Polityki Społecznej.

 

 

Czynniki szkodliwe – cd

Rozporządzenie Ministra Pracy i 

Polityki Społecznej zawiera 

dwa rodzaje informacji:

1)

wartości najwyższych 
dopuszczalnych stężeń 
chemicznych i pyłowych 
czynników szkodliwych dla 
zdrowia w środowisku pracy 
(NDS, NDSCh,NDSP)

2)

Wartości najwyższych 
dopuszczalnych natężeń 
fizycznych czynników 
chemicznych 

 

 

Czynniki szkodliwe – 

czynniki chemiczne i 

pyłowe

Wartości najwyższych 
dopuszczalnych stężeń 
chemicznych i pyłowych 
czynników szkodliwych dla 
zdrowia w środowisku pracy 
określane są miarą NDS, 
NDSCh i NDSP

 

 

NDS (Najwyższe 
Dopuszczalne Stężenie)

 - 

jest to wartość średnia ważona 
stężenia, którego oddziaływanie 
na pracownika w ciągu 8 
godzinnego dobowego i 
przeciętnego tygodniowego 
wymiaru czasu pracy, określonego 
w Kodeksie Pracy, przez okres jego 
aktywności zawodowej, nie 
powinno spowodować ujemnych 
zmian w jego stanie zdrowia oraz 
w stanie zdrowia jego przyszłych 
pokoleń 

 

 

NDSCH (Najwyższe 
Dopuszczalne Stężenie 
Chwilowe)

 

– jest to wartość 

średnia stężenia, które nie 
powinno spowodować ujemnych 
zmian w stanie zdrowia 
pracownika, jeżeli występuje w 
środowisku pracy nie dłużej niż 15 
minut i nie częściej niż 2 razy w 
czasie zmiany roboczej, w 
odstępie czasu nie krótszym niż 1 
godzina 

 

 

NDSP 

(Najwyższe 

Dopuszczalne 

Stężenie 

Pułapowe)

 

–  jest  to  wartość 

stężenia,  które  ze  względu  na 
zagrożenie  zdrowia  lub  życia 
pracownika 

nie 

może 

być 

przekroczone  w  środowisku  pracy 
w żadnym momencie. 

 

 

Czynniki szkodliwe – 

czynniki fizyczne

Wartości najwyższych 
dopuszczalnych natężeń 
fizycznych czynników 
szkodliwych dla zdrowia w 
środowisku pracy podzielić 
można na kilka kategorii 
czynników: 



  hałasu, hałasu 

infradźwiękowego oraz hałasu 
ultradźwiękowego

 

 

 

Czynniki szkodliwe – 

czynniki fizyczne - cd



  drgania działające na 

organizm człowieka przez 
kończyny górne i drgania o 
ogólnym działaniu na organizm 
człowieka

 



  Mikroklimatu



  Promieniowania optycznego 



  Pola i promieniowania 

elektromagnetycznego

 

 

Czynniki uciążliwe

Do głównych kategorii 
czynników o charakterze 
uciążliwym można zaliczyć:



  Mikroklimat



  Monotonia



  Obciążenie psychiczne



  Obciążenie statyczne



  Oświetlenie



  Wysiłek fizyczny

 

 

Czynniki uciążliwe – 

wysiłek fizyczny

Zagadnienie związane z 
czynnikiem uciążliwym, jakim 
jest podnoszenie i 
przenoszenie ciężarów, 
zostało uregulowane 
rozporządzeniem Ministra 
Pracy i Polityki Społecznej z 
dnia 14 marca 2000 r. w 
sprawie bezpieczeństwa i 
higieny pracy przy ręcznych 
pracach transportowych. 

 

 

Czynniki uciążliwe – 

wysiłek fizyczny

Rozporządzenie nakłada na 
pracodawcę obowiązek 
stosowania rozwiązań 
technicznych i 
organizacyjnych, których 
celem jest wyeliminowanie 
ręcznych prac 
transportowych.

 

 

Ręczne prace 
transportowe

 

to każdy 

rodzaj transportowania lub 
podtrzymywania 
przedmiotów, ładunków lub 
materiałów przez jednego lub 
więcej pracowników, w tym 
przemieszczanie ich poprzez 
unoszenie, podnoszenie, 
układanie, pchanie, 
ciągnięcie, przenoszenie, 
przesuwanie, przetaczanie lub 
przewożenie.

 

 

Czynniki uciążliwe - 

oświetlenie

Oświetlenie stanowiska pracy 
może stanowić czynnik 
uciążliwy przyczyniający się 
do niewłaściwego obciążenia 
narządu wzroku

 

 

Czynniki uciążliwe - 

mikroklimat

Elementami mikroklimatu są 
takie czynniki jak: 



  Temperatura



  Wilgotność względna 

powietrza



  Prędkość przepływu 

powietrza