ŚRODKI 

DYDAKTYCZNE

 

 

• ŚRODKI DYDAKTYCZNE-to 

przedmioty materialne, które 
dostarczają uczniom określonych 
bodźców wzrokowych, słuchowych, 
dotykowych i innych, dzięki czemu 
usprawniają proces kształcenia, a 
przez to wpływają korzystnie na jego 
przebieg i efekty.

 

 

Różne klasyfikacje środków 

dydaktycznych:

1) Ze względu na ich ogólną funkcję dzielimy je na:
•

Środki oglądowe w postaci oryginalnych przedmiotów 
oraz ich zastępników modelowych, obrazowych, 
słownych lub symbolicznych

•

Techniczne, w tym tablice, urządzenia projekcji 
świetlnej, urządzenia do wzmacniania zapisu i 
odtwarzania dźwięku

•

Środki audiowizualne, maszyny dydaktyczne, 
urządzenia do reprodukcji obrazów i tekstów, środki 
masowego przekazu, maszyny elektroniczne, 
podręczniki kompleksowe i teksty programowe oraz 
urządzenia treningowe

•

Przedmioty indywidualnego wyposażenia ucznia

 

 

2) Ze względu na rodzaje 

eksponowanych bodźców:

• Środki wzrokowe
• Środki słuchowe
• Środki wzrokowo-słuchowe
• Środki dotykowe
• Środki węchowe

 

 

3)

Ze względu na stopień bliskości z 
rzeczywistością:

• Przedmioty oryginalne, eksponowane w 

naturalnych warunkach

• Przedmioty naturalne w sztucznych 

warunkach

• Modelowe zastępniki przedmiotów 

oryginalnych

• Obrazowe lub słowne zastępniki 

przedmiotów oryginalnych

• Symbole
• Podręczniki programowe i maszyny 

dydaktyczne, w tym komputer

 

 

FUNKCJE ŚRODKÓW 

DYDAKTYCZNYCH

:

• poznawcza – która oznacza, że służą bezpośredniemu 

poznaniu przez uczniów określonych fragmentów 

rzeczywistości, 

• kształcąca - która oznacza, że są narzędziami rozwijania 

zdolności poznawczych oraz uczuć i woli uczniów, 

• dydaktyczna, – która oznacza, że stanowią istotne źródło 

zdobywania przez uczniów wiadomości i umiejętności, 

ułatwiają utrwalenie przerobionego materiału, weryfikację 

hipotez, sprawdzenie stopnia opanowania wiedzy itp. 

• motywacyjna – polegającą na wywoływaniu i 

podtrzymywaniu chęci i gotowości douczenia się przez 

budzenie zaciekawienia i zainteresowania dla przedmiotu 

poznania, 

• aktywizująca – oznaczającą, że środki dydaktyczne 

wielostronnie aktywizują uczniów, rozwijają spostrzegawczość, 

zdolności twórcze i kształtują umiejętności,

 

 

 

• informacyjna – polegającą na szybkim i dokładnym 

przekazywaniu wiadomości za pomocą 
demonstrowanych rzeczy i obrazów, 

• weryfikująca – polegającą na empirycznym 

sprawdzaniu przewidywań i hipotez. Prowadzi do 
konkretyzacji wyobrażeń i pojęć oraz uczy twórczego i 
odkrywczego myślenia, 

• wychowawcza – polegającą na budzeniu wzruszeń 

estetycznych, kształtowaniu moralnych postaw uczniów, 
dostarczaniu przeżyć a przez to pogłębionego 
zrozumienia treści, 

• wdrożeniowa – polegającą na umożliwieniu; wykonania 

obserwacji i ćwiczeń w pracowniach, utrwalania 
zdobytych wiadomości, pokazywania różnych 
zastosowań praw i teorii, pokazywania wzorów, 
wykonywania czynności manualnych i technicznych. 

 

 

Nowoczesne środki 

dydaktyczne

:

Komputer- sieć komputerowa w procesie 
nauczania środkiem dydaktycznym staje się
więc sieć komputerowa, która przekazuje 
nauczycielom i uczniom określone 
komunikaty poprzez słowa, obrazy, dźwięki,
a także umożliwia wykonanie określonych 
czynności manualnych.

 

 

Specyfika oddziaływania nowoczesnego 

środka dydaktycznego na efektywność 

pracy ucznia:

• Zbyt skomplikowane pomoce naukowe 

mogą przyczyniać się do obniżenia 

poziomu treści nawet formy w jakiej 

będzie ona podana

• Z chwilą wprowadzenia nowoczesnego 

środka dydaktycznego uczeń musi się z 

nim najpierw zapoznać, tak by dopiero 

później czerpać dzięki niemu pełne 

korzyści, większość nauczycieli popełnia 

błąd, domagając się efektów od razu 

 

 

Właściwe generowanie środka 

dydaktycznego w odniesieniu do poziomu 

aktywności ucznia na lekcji:

• Środek dydaktyczny ma wypełniać 

luki w etapach obniżonej aktywności 
ucznia tak, aby utrzymać się na tym 
samym poziomie uatrakcyjniając 
współpracę nauczyciel-uczeń na 
zajęciach, a nie pełnić rolę 
„ uatrakcyjniacza” przez cały czas

 

 

Rola środków multimedialnych w 

procesie dydaktycznym:

• Niezwykle dynamiczny rozwój 

multimediów spowodowany jest 
atrakcyjnością dla użytkownika

• Według profesora Wacława Strykowskiego
   „ multimedia są dla uczniów źródłami 

informacji oraz bazą i inspiracją dla ich 
wszechstronnej aktywności i 
samodzielnego uczenia się”

 

 

Nowoczesne środki dydaktyczne doskonale
sprawdzają się w stosunku do uczniów 
I i II etapu nauczania w szkole podstawowej.
Materiał tekstowy wzbogacony o efekty 
dźwiękowe, animacje, sekwencje wideo
stanowiąc istotę multimediów jest doskonale
przyswajane przez najmłodszych uczniów.