Czy jesteśmy w stanie 

Czy jesteśmy w stanie 

kontrolować własne emocje?

kontrolować własne emocje?

 

 

 

 

Samokontrola emocji

Samokontrola emocji

Świadome lub nawykowe działania osoby, 

Świadome lub nawykowe działania osoby, 

której celem jest wywołanie zmiany w 

której celem jest wywołanie zmiany w 

przeżywanych emocjach, w kierunku 

przeżywanych emocjach, w kierunku 

przez siebie pożądanym.

przez siebie pożądanym.

 

 

 

 

 

 

Aby sprawdzić, czy potrafimy 

kontrolować własne emocje, 

psychologowie przeprowadzili wiele 

badań porównujących zachowania 

zwierząt (głównie małp) i ludzi.
Okazuje się, że im zwierzę jest 

starsze, tym częściej reaguje 

strachem i lękiem na nowe, nieznane 

bodźce. 
Podobnie jest u ludzi.

 

 

 

 

Kto łatwiej kontroluje  swoje 

Kto łatwiej kontroluje  swoje 

emocje – starsi czy młodzi?

emocje – starsi czy młodzi?

Starsi ludzie mają tendencję do 

Starsi ludzie mają tendencję do 

regulowania swoich emocji 

regulowania swoich emocji 

szybciej. 

szybciej. 

Nie są też tak zmotywowani do 

Nie są też tak zmotywowani do 

zagłębiania się negatywne 

zagłębiania się negatywne 

informacje, jak młodzi (w pełni 

informacje, jak młodzi (w pełni 

dojrzała  kora oczodołowa).

dojrzała  kora oczodołowa).

 

 

 

 

Strategie regulowania 

Strategie regulowania 

emocji

emocji

1.

1.

zapobiegawcze, 

zapobiegawcze, 

stosowane przed pełnym 

stosowane przed pełnym 

odczuciem emocji

odczuciem emocji

 

 

1.

1.

reaktywne, następujące 

reaktywne, następujące 

po emocji

po emocji

. 

. 

 

 

 

 

Strategie reaktywne

Strategie reaktywne



Tłumienie emocji 

Tłumienie emocji 



Wysokie koszty

Wysokie koszty



Choroby psychosomatyczne

Choroby psychosomatyczne



Tłumienie emocji nie sprawia, że 

Tłumienie emocji nie sprawia, że 

one znikają, one tylko przestają być 

one znikają, one tylko przestają być 

odczuwane i zauważane. Emocje 

odczuwane i zauważane. Emocje 

tracą tym samym pewien kierunek i 

tracą tym samym pewien kierunek i 

zawartość. Taki stan może 

zawartość. Taki stan może 

powodować że emocje te znajdują 

powodować że emocje te znajdują 

ujście w lęku lub niepokoju. 

ujście w lęku lub niepokoju. 

 

 

 

 

Strategie zapobiegawcze

Strategie zapobiegawcze

1. 

1. 

Wybiórcza percepcja

Wybiórcza percepcja

Skupianie się na dobrych aspektach jednoczesne 

Skupianie się na dobrych aspektach jednoczesne 

unikanie tych negatywnych

unikanie tych negatywnych

2. 

2. 

Żarty w  sytuacji zagrożenia

Żarty w  sytuacji zagrożenia

3. 

3. 

Wyobrażenia

Wyobrażenia

4. 

4. 

Zadaniowa koncentracja

Zadaniowa koncentracja

5. Ekspresja emocji

5. Ekspresja emocji

 

 

 

 

 

 

 

Kontrola ekspresji emocji

Kontrola ekspresji emocji

Kontrola ekspresji emocji dotyczy 

Kontrola ekspresji emocji dotyczy 

niedopuszczania przez jednostkę do 

niedopuszczania przez jednostkę do 

ujawnienia przeżywanych emocji 

ujawnienia przeżywanych emocji 

Zgodność przeżywanych emocji z ich 
ekspresją na poziomie całego ciała, 
zwiększa efektywność człowieka w radzeniu 
sobie z sytuacją stresową. 
Doskonałym i prostym sposobem jest 
ekspresja werbalna.

 

 

 

 

Podejmowanie innych działań w 

Podejmowanie innych działań w 

reakcji na źródło emocji

reakcji na źródło emocji

Czasami pomagamy sobie w odczuwanym 

Czasami pomagamy sobie w odczuwanym 

napięciu np. jedząc coś słodkiego. 

napięciu np. jedząc coś słodkiego. 

Dlaczego okazuje się to nieskuteczne? 

Dlaczego okazuje się to nieskuteczne? 

 

 

 

 

Stan organizmu można opisać w dwóch 

niezależnych od siebie wymiarach: 
pierwszy z nich to energia lub jej brak, 

czyli zmęczenie, 
drugi zaś to napięcie lub ulga. 
Czując spadek energii możemy zjeść 

batonik, który skutecznie podwyższa 

poziom energetyczny, ale także podwyższa 

poziom napięcia w organizmie. 
Natomiast spacer (zamiast batonika), 

również jest skutecznym sposobem 

podwyższenia poziomu energetycznego, 

aczkolwiek równocześnie obniża też stan 

napięcia.

 

 

 

 

 

 

Niestety, nie jesteśmy w stanie utrzymać 

kontroli, gdy doznawane emocje są 

niezwykle silne. 
Wynika to zarówno z obserwacji w 

warunkach naturalnych, jak i z badań 

eksperymentalnych. 
Około 70% z nas w sytuacji paniki 

przejawia różne stopnie dezorganizacji 

behawioralnej, czy labilności emocjonalnej. 
Wśród pozostałych znajdują się osoby, które 

potrafią powściągnąć paniczny niepokój i 

ustabilizować emocjonalnie pozostałych.

 

 

 

 

Modyfikowanie reakcji emocjonalnych 
jest znacznie utrudnione w przypadku 
osób, cierpiących na zaburzenia 
emocjonalne. 
W takiej sytuacji pomóc może jedynie 
profesjonalna terapia, pozwalająca na 
obniżenie poziomu wrogości odczuwanej 
do innych, wzrost samooceny i 
odzyskanie wiary we własny sukces.