1

Śpiączki cukrzycowe

Śpiączki cukrzycowe

 

2

Śpiączka hypoglikemiczna

Śpiączka hypoglikemiczna

Etiologia

Etiologia

błędy dietetyczne

błędy dietetyczne

przedawkowanie insuliny

przedawkowanie insuliny

hyperinsulinemia czynnościowa

hyperinsulinemia czynnościowa

gruczolak z komórek wyspowych lub pozatrzustkowy guz 

gruczolak z komórek wyspowych lub pozatrzustkowy guz 

wytwarzający insulinę

wytwarzający insulinę

zaburzenia wewnątrzwydzielnicze

zaburzenia wewnątrzwydzielnicze

ciężkie schorzenie miąższu wątroby

ciężkie schorzenie miąższu wątroby

ostre zatrucie zewnątrzpochodne alkoholem, 

ostre zatrucie zewnątrzpochodne alkoholem, 

czterochlorkiem 

czterochlorkiem 

etylu, strychniną lub grzybami gatunku 

etylu, strychniną lub grzybami gatunku 

Amanita phaloides

Amanita phaloides

przyczyny jatrogenne związane z infuzjami dożylnymi 

przyczyny jatrogenne związane z infuzjami dożylnymi 

(np. nagłe 

(np. nagłe 

zmiany w dawkowaniu glukozy lub insuliny 

zmiany w dawkowaniu glukozy lub insuliny 

albo dożylne podawanie roztworów zawierających 

albo dożylne podawanie roztworów zawierających 

glukozę  i insulinę)

glukozę  i insulinę)

 

3

Objawy kliniczne

Objawy kliniczne

bladość

bladość

uczucie głodu

uczucie głodu

wzmożone pocenie

wzmożone pocenie

tachykardia

tachykardia

spadek ciśnienia krwi

spadek ciśnienia krwi

wzmożone odruchy

wzmożone odruchy

drgawki pochodzenia mózgowego

drgawki pochodzenia mózgowego

hypoglikemia

hypoglikemia

 

4

Leczenie

Leczenie

dożylne wstrzyknięcie 25 g glukozy (200 

dożylne wstrzyknięcie 25 g glukozy (200 

ml 20% glukozy lub 50 ml 40% glukozy)

ml 20% glukozy lub 50 ml 40% glukozy)

wstrzyknięcie można powtórzyć po 15-20 

wstrzyknięcie można powtórzyć po 15-20 

min, jeśli chory jest nadal nieprzytomny

min, jeśli chory jest nadal nieprzytomny

jeśli odzyskuje przytomność – 30 g cukru

jeśli odzyskuje przytomność – 30 g cukru

kontrola glukozy we krwi

kontrola glukozy we krwi

często w zatruciach alkoholem

często w zatruciach alkoholem

 

5

Gdy istnieją wątpliwości, czy mamy do 

Gdy istnieją wątpliwości, czy mamy do 

czynienia ze śpiączką hypo- czy 

czynienia ze śpiączką hypo- czy 

hyperglikemiczną należy podać dożylnie 

hyperglikemiczną należy podać dożylnie 

40-80 ml 20% glukozy. W hypoglikemii 

40-80 ml 20% glukozy. W hypoglikemii 

powoduje to zwykle szybkie polepszenie 

powoduje to zwykle szybkie polepszenie 

stanu chorego

stanu chorego

 

6

Śpiączka z powodu kwasicy ketonowej

Śpiączka z powodu kwasicy ketonowej

etiologia

etiologia

niedobór insuliny

niedobór insuliny

infekcja

infekcja

ostre zapalenie żołądka i jelit

ostre zapalenie żołądka i jelit

zabiegi operacyjne i wypadki

zabiegi operacyjne i wypadki

poważne błędy dietetyczne

poważne błędy dietetyczne

stres

stres

śpiączka jako pierwszy objaw nie 

śpiączka jako pierwszy objaw nie 

rozpoznanej dotąd cukrzycy

rozpoznanej dotąd cukrzycy

 

7

Patofizjologia

Patofizjologia

hyperglikemia – hyperosmolarność i 

hyperglikemia – hyperosmolarność i 

ketonemia – diureza osmotyczna, 

ketonemia – diureza osmotyczna, 

odwodnienie, kwasica metaboliczna i 

odwodnienie, kwasica metaboliczna i 

przesunięcia jonowe

przesunięcia jonowe

 

8

Rozpoznanie

Rozpoznanie

znaczne odwodnienie

znaczne odwodnienie

przekrwienie twarzy

przekrwienie twarzy

spadek ciśnienia krwi

spadek ciśnienia krwi

tachykardia

tachykardia

oddech Kussmaula

oddech Kussmaula

woń acetonu w oddechu

woń acetonu w oddechu

osłabienie lub zniknięcie odruchów

osłabienie lub zniknięcie odruchów

hyperglikemia

hyperglikemia

kwasica metaboliczna

kwasica metaboliczna

aceton i cukier w moczu

aceton i cukier w moczu

wzrost osmolalności osocza (do ponad 310 

wzrost osmolalności osocza (do ponad 310 

mOsm/l)

mOsm/l)

 

9

Różnicowanie

Różnicowanie

hyperglikemia bez kwasicy ketonowej

hyperglikemia bez kwasicy ketonowej

cukrzycowa śpiączka 

cukrzycowa śpiączka 

hyperosmotyczna

hyperosmotyczna

zawał mięśnia sercowego

zawał mięśnia sercowego

zapalenie trzustki

zapalenie trzustki

udar mózgowy

udar mózgowy

stres operacyjny i uraz

stres operacyjny i uraz

śpiączka hypoglikemiczna

śpiączka hypoglikemiczna

 

10

Leczenie

Leczenie

płyny

płyny

insulina

insulina

potas

potas

leczenie przyczyny

leczenie przyczyny

 

11

Hyperosmolarna śpiączka bez 

Hyperosmolarna śpiączka bez 

ketozy

ketozy

etiologia

etiologia

podobnie jak w śpiączce cukrzycowej, ale 

podobnie jak w śpiączce cukrzycowej, ale 

bez ketozy

bez ketozy

przyczyny jatrogenne (infuzje wysoko 

przyczyny jatrogenne (infuzje wysoko 

stężonych roztworów glukozy lub 

stężonych roztworów glukozy lub 

niedostatecznych ilości wody)

niedostatecznych ilości wody)

ośrodkowe zaburzenia regulacji 

ośrodkowe zaburzenia regulacji 

osmotycznej

osmotycznej

 

12

Patogeneza

Patogeneza

Hyperglikemia połączona z niedostatkiem 

Hyperglikemia połączona z niedostatkiem 

dowozu płynów, która wywołuje lub 

dowozu płynów, która wywołuje lub 

pogłębia niewydolność nerek. 

pogłębia niewydolność nerek. 

Śpiączka jest wywołana bardzo wysoką 

Śpiączka jest wywołana bardzo wysoką 

hyperosmolarnością osocza.

hyperosmolarnością osocza.

 

13

Leczenie

Leczenie

płyny

płyny

jednorazowa dawka insuliny

jednorazowa dawka insuliny

potas

potas