background image

Alergia na 

materiały 

protetyczne

Lek.med. Paulina Korczyńska

Lek.med. Paulina Korczyńska

Klinika Chorób Wewnętrznych Astmy i Alergii

Klinika Chorób Wewnętrznych Astmy i Alergii

background image

Alergia na materiały 

protetyczne - objawy

1. Ostry odczyn 

1. Ostry odczyn 

lokalny/uogólniony

lokalny/uogólniony

   

   

(typ I reakcji alergicznej)

(typ I reakcji alergicznej)

   

   

-Obrzęk,rumień,świąd ; 

-Obrzęk,rumień,świąd ; 

   

   

-Odczyn obrzękowo-pokrzywkowy

-Odczyn obrzękowo-pokrzywkowy

2.Przewlekły odczyn alergiczny

2.Przewlekły odczyn alergiczny

 

 

- zmiany w miejscu kontaktu mat.prot.

- zmiany w miejscu kontaktu mat.prot.

   

   

z błoną śluzową j.ustnej 

z błoną śluzową j.ustnej 

 

 

(rumień, 

(rumień, 

obrzęk,nadżerki,pęcherzki,grudki,

obrzęk,nadżerki,pęcherzki,grudki,

 

 

bąble, pieczenie,świąd, 

bąble, pieczenie,świąd, 

 

 

odczyn limfocytowo-makrofagowy

odczyn limfocytowo-makrofagowy

 

 

lub eozynofilowy)

lub eozynofilowy)

  

  

- zmiany w bezpośrednim sąsiedztwie

- zmiany w bezpośrednim sąsiedztwie

background image

Materiały protetyczne

 najczęściej uczulające

Żywice metakrylowe

Żywice metakrylowe

Monomer akrylu

Monomer akrylu

Stabilizatory mas akrylowych (hydrochinon)

Stabilizatory mas akrylowych (hydrochinon)

Katalizatory polimeryzacji (nadtlenek 

Katalizatory polimeryzacji (nadtlenek 

benzoilu)

benzoilu)

Plastyfikatory

Plastyfikatory

Barwniki

Barwniki

Eugenol

Eugenol

Metale

Metale

  

  

( kobalt, nikiel,chrom,stopy,amalgamat,metale 

( kobalt, nikiel,chrom,stopy,amalgamat,metale 

szlachene)

szlachene)

Masy wyciskowe

Masy wyciskowe

background image

Żywice protetyczne 

Stomatitis acrylica allergica-

Stomatitis acrylica allergica-

 uczulenie na tworzywa akrylowe- najczęściej 

 uczulenie na tworzywa akrylowe- najczęściej 

wywołują przewlekłe odczyny alergiczne

wywołują przewlekłe odczyny alergiczne

Rodzaj 

żywicy

Występowa

nie

Czynnik 

uczulają

cy

Często

ść 

alergii

Objawy

Żywice 

metakrylowe
(obróbka 

cieplna)

Protezy, zęby hydrochin

on

   0,5%

Rumień, 
obrzęk

Żywice 

metakrylowe 
(obróbka 

zimna)

Czasowe 

korony
i mosty

hydrochin

on

   
     ?

Rumień, 

obrzęk

Żywice 

etylenowe

Czasowe 
korony
i mosty

Methyl
p-toluen

   0,1%

Świąd, 
pieczenie 
warg i brody

background image

Alergia kontaktowa na 

żywice

Jest najczęstszą alergią na materiały 

Jest najczęstszą alergią na materiały 

protetyczne

protetyczne

Objawy miejscowe

   

   

-rumień, świąd, obrzęk w miejscu kontaktu z 

-rumień, świąd, obrzęk w miejscu kontaktu z 

materiałem protetycznym lub w 

materiałem protetycznym lub w 

bezpośrednim z nim sąsiedztwie, uporczywe 

bezpośrednim z nim sąsiedztwie, uporczywe 

pieczenie warg i języka,wygładzenie 

pieczenie warg i języka,wygładzenie 

brodawek lub ich przerost

brodawek lub ich przerost

   

   

-stany zapalne i świąd jamy ustnej

-stany zapalne i świąd jamy ustnej

   

   

-stany zapalne dziąseł,warg,języka

-stany zapalne dziąseł,warg,języka

   

   

-wyprysk na twarzy i szyi

-wyprysk na twarzy i szyi

Powikłania

Powikłania

- Rumieniowe zapalenie jamy ust

- Rumieniowe zapalenie jamy ust

-Pęknięcia kącików ust

-Pęknięcia kącików ust

-Zmiany wypryskowe skóry wokół warg

-Zmiany wypryskowe skóry wokół warg

background image

Alergia na Monomer 

Akrylu

Alergizacja

Alergizacja

Uszkodzenie błony śluzowej (rumień poza granicą protezy!!!)

Uszkodzenie błony śluzowej (rumień poza granicą protezy!!!)

Wywołuje zawodową alergię kontaktową dłoni techników 

Wywołuje zawodową alergię kontaktową dłoni techników 

dentystycznych pracujących z ciastem akrylowym

dentystycznych pracujących z ciastem akrylowym

Akrylanowe uzupełnienia protetyczne ruchome mogą powodować 

Akrylanowe uzupełnienia protetyczne ruchome mogą powodować 

wystąpienie:

wystąpienie:

– 

– 

rumienia alergicznego,

rumienia alergicznego,

– 

– 

zmian zapalno–zanikowych błony śluzowej jamy ustnej,

zmian zapalno–zanikowych błony śluzowej jamy ustnej,

– 

– 

zmian o charakterze rozrostowym,

zmian o charakterze rozrostowym,

– 

– 

owrzodzeń odleżynowych

owrzodzeń odleżynowych

 

 

Zmiany te często powikłane są zakażeniem grzybiczym i/lub bakteryjnym.

Zmiany te często powikłane są zakażeniem grzybiczym i/lub bakteryjnym.

 

 

Często są to infekcje o charakterze przewlekłym i nawracającym.

Często są to infekcje o charakterze przewlekłym i nawracającym.

Wówczas w leczeniu uwzględnij stosowanie 

Wówczas w leczeniu uwzględnij stosowanie 

chlorheksydyny.

chlorheksydyny.

background image

Badania diagnostyczne

Testy skórne kontaktowe

Testy skórne kontaktowe

 z gotowym 

 z gotowym 

materiałem protetycznym i jego 

materiałem protetycznym i jego 

składnikami

składnikami

Testy naśluzówkowe

Testy naśluzówkowe

Badanie 

Badanie 

cytologiczne rozmazu

cytologiczne rozmazu

 ze 

 ze 

zmienionej bł.śluzowej (eozyofile, bazofile 

zmienionej bł.śluzowej (eozyofile, bazofile 

– podłoże alergiczne)

– podłoże alergiczne)

background image

Różnicowanie

Odczyn z podrażnienia

Odczyn z podrażnienia

 ( ujemne testy 

 ( ujemne testy 

kontaktowe)

kontaktowe)

Odczyn toksyczny

Odczyn toksyczny

  

  

( w zmianie lokalnej dominuje złuszczenie, 

( w zmianie lokalnej dominuje złuszczenie, 

   

   

rogowacenie, pękanie )

rogowacenie, pękanie )

Infekcje lokalne

Infekcje lokalne

Kontaktowa alergia na pokarmy

Kontaktowa alergia na pokarmy

 

 

  

  

(wywiad, testy skórne,testy eliminacyjo-

(wywiad, testy skórne,testy eliminacyjo-

ekspozycyjne z pokarmami)

ekspozycyjne z pokarmami)

Reakcje psychogenne

Reakcje psychogenne

background image

Leczenie

Usunięcie czynika uczulającego

Usunięcie czynika uczulającego

Wygojenie

Wygojenie

 zmian w jamie ustnej

 zmian w jamie ustnej

Leki p-histaminowe

Leki p-histaminowe

Areozole sterydowe lokalnie

Areozole sterydowe lokalnie

Usunięcie monomeru resztkowego z 

Usunięcie monomeru resztkowego z 

tworzywa przez polimeryzację 

tworzywa przez polimeryzację 

(naświetlanie UV / powtórna 

(naświetlanie UV / powtórna 

polimeryzacja protezy w kąpieli wodnej w 

polimeryzacja protezy w kąpieli wodnej w 

r-r nadmanganianu potasu,wody 

r-r nadmanganianu potasu,wody 

utlenionej lub chloraminy

utlenionej lub chloraminy

Wymiana materiału protetycznego-

Wymiana materiału protetycznego-

testowanie kontaktowe nowych 

testowanie kontaktowe nowych 

substancji! 

substancji! 

background image

Alergia na hydrochinon –

    rozważ użycie żywic etylenowych

Alergia na nikiel - nie stosuj 
metali!!! 

   Zwłaszcza chromu i kobaltu!!! 

background image

Tytanowe protezy 

Tytan 

Tytan 

kilkakrotnie niższe

kilkakrotnie niższe

 niż tradycyjne materiały 

 niż tradycyjne materiały 

protetyczne 

protetyczne 

przewodnictwo cieplne

przewodnictwo cieplne

 (osoba z protezą 

 (osoba z protezą 

tytanową nie odczuwa bólu podczas spożywania 

tytanową nie odczuwa bólu podczas spożywania 

gorących i zimnych posiłków)

gorących i zimnych posiłków)

 

 

Lżejsze od metalowych

Lżejsze od metalowych

, np. wykonanych ze złota 

, np. wykonanych ze złota 

(mają czterokrotnie mniejszy ciężar właściwy).

(mają czterokrotnie mniejszy ciężar właściwy).

Duża twardość, wytrzymałość mechaniczna oraz 

Duża twardość, wytrzymałość mechaniczna oraz 

trwałość

trwałość

Tytan nie wywołuje - w przeciwieństwie do innych 

Tytan nie wywołuje - w przeciwieństwie do innych 

materiałów - reakcji alergicznych i jest odporny 

materiałów - reakcji alergicznych i jest odporny 

na korozję

na korozję

.

.

 Tlenek tytanu, który wykorzystuje się do 

 Tlenek tytanu, który wykorzystuje się do 

wytwarzania protez, jest substancją nieaktywną i 

wytwarzania protez, jest substancją nieaktywną i 

zapobiegającą występowaniu reakcji 

zapobiegającą występowaniu reakcji 

elektrochemicznych. 

elektrochemicznych. 

background image

Burning Mouth 

Syndrome

Zespół pieczenia jamy ustnej

 (BMS) jest przewlekłym 

zespołem bólowym występującym najczęściej u kobiet 

w średnim i starszym wieku, u których stwierdza się 

zmiany w stężeniu estrogenów i zaburzenia natury 

psychologicznej.

 Jest on najczęściej definiowany przez dwie 

charakterystyczne cechy kliniczne: 

     (1) 

triadę objawów: nieustępujący ból lub pieczenie 

błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenie smaku i 

kserostomię

 oraz 

     (2) 

brak uchwytnych klinicznie zmian na błonie 

śluzowej jamy ustnej. 

Ważną rolę w etiologii BMS mogą odgrywać 

zaburzenia natury psychologicznej lub psychicznej.

background image

BMS

Pieczenie jest związane zwykle z innymi dolegliwościami 
miejscowymi: 

parestezje (kłucie, drętwienie, mrowienie),

zaburzenia smaku, uczucie suchości jamy ustnej oraz 

nadwrażliwość

na pokarmy słone,kwaśne lub gorzkie

.

Pieczenie dotyczy najczęściej języka

 (głównie koniuszka języka, 

a także części bocznych i powierzchni grzbietowej). 

Inne umiejscowienie dolegliwości, w kolejności występowania 

to:

wargi, błona śluzowa policzków, podniebienie, gardło,
górne i dolne podłoże protetyczne oraz dno jamy ustnej .

background image

Przyczyny BMS

background image

Leczenie BMS

Stany zapalne przyzębia, nieżytowe zapalenie jamy
ustnej lub zaniedbania higieniczne-
leczenie higienizacyjne i przeciwzapalne:
-

instruktaż higieny jamy ustnej

,

-

profesjonalne zabiegi skalingu

 nad− i poddziąsłowego,

-

zabiegi kiretażu i wygładzenia powierzchni korzeniowych

,

-

chirurgiczne zabiegi na przyzębiu

,

-

leczenie ubytków próchnicowych

 

-

sanacja jamy ustnej

-miejscowe 

środki przeciwbakteryjne i przeciwzapalne a 

także w

 razie konieczności przeciwgrzybicze

background image

BMS a alergia

1.Alergie, szczególnie na konserwanty stosowane w 

przemyśle 

spożywczym i kosmetycznym

 

(glikol propylenowy, kwas jarzębinowy, aldehyd 

cynamonowy, 

kwas nikotynowy) 

2.Alergie kontaktowe na materiały stosowane w 

stomatologii

 (monomer metylmetakrylatu, chlorek kobaltu, rtęć, 

siarczan niklu,

 eugenol, formaldehyd)

Leczenie

 

wymiana protez akrylowych na np. protezy nylonowe

leki przeciwhistaminowe

rozważyć wymianę wypełnień amalgamatowych i 

metalowych stałych uzupełnień protetycznych

background image

Stosuj produkty bezpieczne dla pacjentów!

Jednoskładnikowy materiał na płyty protez (pasta) , 
pozbawiony monomeru metylometakrylanu oraz 
nadtlenku benzoilu. 

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ


Document Outline