Slajd 1

CHOROBA PSYCHICZNA:

•

Niełatwo jest podać prostą, uogólnioną

definicję choroby psychicznej. Po pierwsze

współczesna psychiatria wymienia wiele ich

typów, różniących się między sobą rodzajem

objawów, ich nasileniem i długością trwania,

a także odmiennym wpływem na codzienne

funkcjonowanie. Po drugie brak jest

wyraźnej granicy pomiędzy zachowaniami i

odczuciami prawidłowymi i patologicznymi.

Zatem nie każde zachowanie odmienne od

oczekiwanego musi być musi być przejawem

zaburzenia psychicznego.

•

Prawdziwa choroba

psychiczna, często określana

jest jako psychoza, powoduje

znaczącą dezorganizacje

zachowania i ogólnej

sprawności umysłowej. Do

tak rozumianych chorób

należą m.in. schizofrenia,

zaburzenia schizoafektywne,

psychoza maniakalno-

depresyjna czy zaburzenia

wynikające z ograniczonego

uszkodzenia mózgu.

DZIECKO A CHOROBA

PSYCHICZNA RODZICA

•

Pod wpływem choroby psychicznej jednego z

rodziców oraz atmosfery panującej w domu

dziecko często popada w depresję, lęk, a nawet

samo może przejawiać symptomy choroby

psychicznej. Wszystko to może doprowadzić do

tego, że dziecko będzie unikało domu, popadało

w różne patologie społeczne, jak np. narkotyki,

alkohol. Przeżywając chorobę rodzica, dziecko

często odczuwa strach i stres związany z tym, iż

ono także może w przyszłości zachorować.

•

Choroba psychiczna zwykle

upośledza zdolność chorego do

harmonijnego współżycia z

otoczeniem. Reakcje emocjonalne

osoby chorej są niespodziewane, a

kontakt z innymi obojętny. Osoba

chora psychicznie zamyka się w

sobie, odcina od realności

zewnętrznej. Choroba psychiczna

jednej z osób w rodzinie dotyczy

nie tylko samego chorego, ale też

obejmuje każdego członka rodziny,

sprawiając, że wszyscy są

wciągnięci w chorobę. Gdy w

rodzinie dominują objawy lękowe u

osoby chorej, cała rodzina

funkcjonuje na zasadzie

sanatorium.

•

Głównym zadaniem rodziców jest

zapewnienie dziecku

wszechstronnego rozwoju

fizycznego, psychicznego,

intelektualnego, moralnego,

społecznego i kulturowego. Rodzina

przyczynia się do rozwoju dziecka

przez zamierzone oddziaływanie

opiekuńczo- wychowawcze oraz nie

zamierzony wpływ wynikający z

wzajemnych stosunków uczuciowych,

z interakcji zachodzących między jej

członkami, a także poprzez wzory

osobowe rodziców.

•

Stosunki pozytywne- pełne szacunki i

miłości wobec dziecka- bez wątpienia

sprzyjają właściwemu rozwojowi jego

psychiki, emocjonalności,

duchowości i moralności.

• Obawy przed psychicznym zachorowaniem często

żywią dzieci osób chorych psychicznie. Istnieje

rzeczywiście pojęcie tzw. grupy ryzyka, do której, jak

się uważa, osoby te należą, ale oznacza to tylko

zwiększenie, stosunkowo niewielkie,

prawdopodobieństwa zachorowania. Większość z tych

osób na chorobę psychiczną - występującą u rodzica -

nigdy nie zapadnie. Tym osobom, jak i wszelkim

innym, które nie znajdują dla swoich reakcji, emocji i

myśli „zdrowego” wyjaśnienia, można poradzić

jednorazową konsultację lekarza psychiatry. W

wypadku choroby czy psychologicznych problemów

może wtedy zostać zainicjowana pomoc. Może to być

pomoc psychologa (psychoterapeuty) albo pomoc

lekarza. W wypadku nieuzasadnionych obaw

wynikiem konsultacji będzie miarodajna i

uspokajająca ocena stanu zdrowia.

WPŁYW NA DZIECKO

•

Wystąpienie choroby psychicznej u jednego z rodziców

zaburza realizację pełnionych przez rodzinę funkcji.

Zaburzona osobowość jednego z nich, więź emocjonalna

i stosunki uczuciowe z dzieckiem z pewnością

negatywnie odbiją się na rozwoju psychicznym dziecka.

•

W wyniku istnienia choroby psychicznej rodzice

spychają dziecko na drugi plan i często nie zaspokajają

podstawowych, psychicznych potrzeb dziecka, takich jak

np.: potrzeba bezpieczeństwa, miłości, akceptacji,

zainteresowania, częstego z nim kontaktu.

Niezaspokojenie ktorejś z tych potrzeb rodzi zaburzenia

w zachowaniu prowadzące do trwałych zniekształceń.

Chory rodzic nie dostarcza też dziecku modeli

osobowych i wzorów zachowania. Dziecko nie ma

oparcia w rodzicu.

ZABURZENIA FUNKCJI

OPIEKUNCZEJ

•

Zaniedbanie czynności opiekuńczych przez

rodziców doprowadza często do upośledzeń

zdrowotnych dzieci. Rodzic, który nie

zauważy w porę pojawiających się u dziecka

symptomów choroby psychicznej i nie podda

go specjalistycznemu leczeniu,

nieświadomie doprowadzi do rozwinięcia

zaburzeń psychicznych u swojego dziecka.

•

Dysharmonia w rodzinie daje dziecku wzory

niestałości, wrogości, aspołeczności i odrzucenia.

Jeśli atmosfera emocjonalna interakcji między

chorym rodzicem a dzieckiem jest chłodna,

napięta, nieprzyjazna, interakcje te działają na

dziecko destruktywnie, prowadząc do uszkodzeń

osobowościowych. Odtrącenie dziecka przez

chorego psychicznie rodzica rodzi agresję,

nieposłuszeństwo, bezradność, lękliwość oraz

reakcje nerwicowe. Unikanie kontaktu z dzieckiem

sprawia, że staje się ono uczuciowo niestałe, mało

wytrwałe, nieufne, bojaźliwe, konfliktowe, nabiera

przeświadczenia, że jest niepotrzebne i

prześladowane. W przypadku choroby psychicznej

rodzica często w rodzinie występuje postawa

nadmiernie ochraniająca dziecko przed osobą

chorą bądź stawia mu się nadmierne wymagania.

Nadmierne ochranianie

dziecka opóźnia jego

dojrzałość, bierność,

ustępliwość, egoizm, zbyt

wygórowane zaś

wymagania wobec

dziecka osłabiają jego

wiarę we własne siły,

powodują niepewność,

lękliwość,

przewrażliwienie i

uległość.

ZABURZENIE FUNKCJI

WYCHOWAWCZEJ

•

W wyniku choroby psychicznej jednego z

rodziców nie tylko są zaniedbane funkcje

opiekuńcze wobec dziecka, ale też funkcje

wychowawcze, gdyż całe wychowanie spada na

zdrowego psychicznie rodzica. Ten z kolei,

zajęty chorobą małżonka, często pozostawia

dziecko samo sobie, zapominając o zaspokojeniu

jego podstawowych potrzeb. Dziecko zaś, chcąc

uciec z tego chorego świata, jaki spotyka w

środowisku domowym, często sięga po

narkotyki, alkohol, bądź pogrąża się coraz

bardziej w depresyjnej rzeczywistości, co

doprowadzi je do choroby psychicznej.

ZABURZENIA FUNKCJI

EMOCJONALNO-EKSPRESYJNEJ

Również zaburzenie funkcji emocjonalno-

ekspresyjnej oraz opiekuńczo- zabezpieczającej

znacząco wpływa na rozwój psychiczny dziecka.

Na podstawie badań stwierdzono, iż u 26, 1 %

rodzin występuje osłabienie więzi emocjonalnej

między pacjentem a jego dzieckiem. Badając

również rozwój psychiczny dzieci, u których w

rodzinie występuje choroba psychiczna,

wykazano, że większość z nich przejawia zdrowia,

zwłaszcza psychicznego, co może być związane, z

jednej strony, z dziedziczeniem predyspozycji do

zaburzeń psychicznych, z drugiej- z

dysfunkcjonalnością środowiska wychowawczego.

Gdy bliski w rodzinie traci równowagę

psychiczną, dziecko odczuwa lęk i niepokój,

czasem irytację i rozpacz. Dziecko w swoich

przeżyciach często bywa osamotnione.

Ogranicza swoje kontakty z rówieśnikami,

rezygnując z rozwijania swoich zainteresowań.

Z uwagi na funkcjonowanie rodziny z takim

problemem, można się spodziewać, że dziecko

będzie miało trudności m.in. w sferze

ekspresji niewerbalnej, rozwiązywania

konfliktów, dostosowywania się do zmian i

nowych sytuacji. Świadomość braków i

trudności może obniżyć ocenę własnych

możliwości, efektów działania i ocenę obrazu

samego siebie.

•

Obniżony u dziecko rozwój ego i

superego jest związany z obniżonym

systemem wartości, postaw

moralnych, zachwianiem obrazu

rzeczywistości fizycznej i społecznej.

W rodzinie, w której choruje rodzic,

występują osłabione stosunki

uczuciowe z dzieckiem. Dziecku

brakuje wzorów osobowych i

identyfikacji. Czuje się odrzucone

przez zdrowego rodzica, który jest

skupiony na chorobie współmałżonka.

Obojętny stosunek rodzica do dziecka

odbierany jest przez nie jako brak

miłości, akceptacji i zainteresowania

z jego strony. Odepchnięte przez

rodziców czuje się gorsze i

niechciane, przez co ucieka w swój

zamknięty świat i tworzy własne,

negatywne systemy wartości.

•

Bardzo ważne jest, aby w

rodzinie, w której występuje

choroba psychiczna, zdrowy

rodzic starał się nie odsuwać

dziecka na drugi plan, tłumaczył

sytuację rodzinną w ten sposób,

aby dziecko nie czuło się w żaden

sposób winne. Ważne jest, aby

wszystkie funkcje rodziny były

wypełniane w równomierny

sposób, co pozwoli dziecku

odnaleźć się w tej trudnej

sytuacji i umożliwi mu w miarę

prawidłowe funkcjonowanie pod

względem psychicznym,

fizycznym, społecznym,

duchowym i kulturowym.

Document Outline