I. SZTUKA  ANTYCZNA

I. SZTUKA  ANTYCZNA

1.

W antyku za sztukę uważano umiejętność wykonania czegoś 
zgodnie z określonymi zasadami. Dlatego też uważano, ze 
niezbędne jest znajomość istniejących, idealnych proporcji 
dających się wyrazić liczbami, dzięki zastosowaniu których można 
było uzyskać idealną harmonię, w wyniku czego powstaje piękno.

2.

Na podstawie obserwacji natury starożytni  wypracowali kanony 
piękna, czyli idealne formy i proporcje tworzonych obiektów. 
Stosowano je zarówno w rzeźbie i w architekturze. Grecki rzeźbiarz 
Poliklet w V w pne opisał idealne proporcje ludzkiego ciała w 
niezachowanym traktacie „Kanon”.

3.

Istotną wartością starożytnych dzieł jest naśladowanie 
rzeczywistości, czyli zasada mimesis. Polegała ona nie na 
dokładnym odwzorowywaniu, ale próbie ukazania w dziele sztuki 
tego, co typowe, tworzenia iluzji rzeczywistości. 

4.

Dzieła sztuki miały wywoływać u odbiorców przeżycia, emocje. 

5.

W odniesieniu do sztuki greckiej i rzymskiej używa się określenia 
sztuka klasyczna. Formy wypracowane w tym okresie przez 
artystów zostały uznane w tradycji europejskiej za doskonałe i 
stanowiły przez wiele wieków inspirację artystyczną.

II.ARCHITEKTURA I RZEŹBA

II.ARCHITEKTURA I RZEŹBA



1. Najpiękniejszymi budowlami starożytnej Grecji były świątynie. 
Budowano je z kamienia, pokrywano polichromiami i dekorowano 
rzeźbami bogów. 



W Grecji obowiązywały trzy porządki (style) architektoniczne:

- dorycki
- joński
- koryncki.



Rzymianie, dzięki zastosowaniu innowacyjnych technik budowania, 
pozostawili po sobie większą spuściznę architektoniczną: budowali 
skomplikowane obiekty takie jak termy, bazyliki, akwedukty.



Cechami charakterystycznymi rzymskiej architektury było 
wykorzystanie łuku i kopuły. Rzędy łuków wspartych na kolumnach, 
czyli arkady pozwalały na budowanie wielopiętrowych konstrukcji.



Rzeźbę grecka i rzymską okresu klasycznego łączy dążenie do 
realistycznego przedstawienia tematu i idealizacji jednocześnie. Za 
najwybitniejszego artystę tego okresu uważa się Fidiasza (ok. 490- 
420 r. pne), twórcę m.in. Posągu Ateny w Partenonie.

III. MALARSTWO I MUZYKA

III. MALARSTWO I MUZYKA

1.

Do dziś zachowało się niewiele obrazów z okresu antyku. Jednakże 
istniały wówczas nawet galerie obrazów zwane pinakotekami. 
Malowano je zwykle na płytach kamiennych, drewnianych lub 
gipsowych. Zdobiono także malowidłami mury domów, tworząc 
freski. Układano także obrazy z drobnych elementów, czyli mozaiki.

2.

Zachowało się do dziś wiele przykładów malarstwa na wyrobach 
ceramicznych. Sławne greckie wazy były dekorowane postaciami 
ludzkimi, scenami rodzajowymi. Starszą technikę zdobienia 
ceramiki nazywamy czarnofigurową, młodszą – czerwonofigurową – 
od barw postaci ukazanych na ścianach naczynia.

3.

Muzyka była istotnym elementem kultury starożytnej i 
towarzyszyła zwłaszcza uroczystościom religijnym oraz innym, 
także prywatnym wydarzeniom. Z tego okresu historycznego 
pochodzą pierwsze teorie muzyczne, wskazujące m.in. Na ścisły 
związek muzyki z matematyką.

IV. TEATR

IV. TEATR

1.

Teatr grecki narodził się z Dionizji, uroczystości na cześć boga 

Dionizosa. W ich czasie organizowano procesje, podczas których 

koryfeusz (przodownik) inicjował pieśni i prowadził dialog z chórem 

przebranych, tańczących mężczyzn. Jednak dopiero wprowadzenie  

do akcji niezależnego od chóru aktora (Tespis, IV w p.n.e.) dało 

możliwość rozwoju dramatowi.

2.

Najważniejszym gatunkiem teatralnym była tragedia, poważna 

sztuka poruszająca istotne problemy natury społecznej i moralnej, 

ale tworzono tez pogodniejsze dramaty satyrowe oraz komedie. 

Jednak to tragedia właśnie była zwykle przedmiotem agonu, czyli 

konkursu na najlepsze przedstawienie teatralne, rozgrywanego u 

stóp Akropolu.

3.

Konstrukcja tragedii:

a.

Prolog – wprowadzenie,

b.

Parados – pieśń na wejście chóru,

c.

Epesojdia ( sceny dramatyczne)i stasimony (komentarze chóru)

d.

Exodos – pieśń na wyjście chóru.



W greckim teatrze obowiązywała zasada trzech jedności – czasu, 

miejsca i akcji.



Największymi twórcami tragedii byli Ajschylos, Sofokles I Eurypides, 

natomiast Arystofanes był czołowym twórca komedii.



W Rzymie wyróżniali się tacy komediopisarze jak Terencjusz i Plaut.

V. LITERATURA

V. LITERATURA

Mity.



Są skarbnicą wiedzy o człowieku, jego pragnieniach, aspiracjach, 
słabościach. Próbą wyjaśnienia otaczającego starożytnych świata. 
Warstwę literacką  tworzą wydarzenia  o charakterze fantastycznym, 
ale są one jedynie nośnikiem, symbolem głębszych treści. Sacrum i 
profanum przeplata się w nich swobodnie, a czas ma charakter 
cykliczny – nielinearny.

Gatunki literackie:

1.

Epos – utwór ukazujący dzieje legendarnych lub historycznych 
bohaterów, ważne przełomowe momenty dziejów danej społecznosci. 
Zwykle wierszowany.(Odyseja, Iliada i Eneida)

2.

Bajka – krótki, wierszowany utwór, zwykle alegoryczny, zawierający 
morał. (bajki Ezopa)

3.

Pieśni: oda, tren i anakreontyk. Autorzy: Tyrtajos, Safona, Anakreont, 
Simonides.

4.

Dramat – tragedia i komedia.

5.

Historiografia – Herodot, Tukidydes, Ksenofont

6.

Proza filozoficzna i retoryka (np. Platon, Arystoteles, Demostenes)

7.

Sielanka (Wergiliusz).