Szymon Marczuk 2011

Fizjoterapia jest 
stosowana w celach:



Leczniczych



Profilaktycznych



Rehabilitacyjnych



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Fizjoterapia to bodźce 

naturalnego środowiska 

człowieka do uzyskania 

określonego efektu 

terapeutycznego



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Fizykoterapia  tzw. medycyna nie 

konwencjonalna



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Metody fizjoterapeutyczne 

pobudzają i usprawniają 

fizjologiczne i naturalne 

mechanizm samo obrony i 

zdrowienia organizmu.

Czynniki te nie wpływają na 

przyczyn choroby tylko aktywizują 

organizm do walki z nimi.



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Efekt terapeutyczny

Efekty fizjoterapeutyczne 

dostrzega się dopiero po pewnym 

czasie od zakończenia zabiegów



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Sposób działania

Leczenie metodami fizjoterapii 

polega na wywoływaniu 

fizjologicznych reakcji tkanek za 

pomocą bodźców fizykalnych (np. 

mechanicznych, termicznych, 

osmotycznych, elektrycznych, 

fotoaktynicznych ) i chemicznych 

pochodzących od naturalnych 

tworzyw uzdrowiskowych, wód 

mineralnych, gazów i peloidów



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Co wchodzi w skład 
fizjoterapii

Fizjoterapia obejmuje takie działy 

jak wodolecznictwo, 

balneoterapia, klimaterapia, 

aerzoloterpia, masaż leczniczy, 

kinezyterpia, ultrasonoterapia, 

światłolecznictwo, 

ciepłolecznictwo, elektroterapia. 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

oraz

Fizjoterapia obejmuje ponadto 

medycynę uzdrowiskową która w 

swoisty sposób łączy stosowane 

metody medycyny fizykalnej oraz 

dietetyki farmakoterapii 

psychoterpai i pedagogiki 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Podział metod fizykalnych



mechanoterpię kinezyterpia masaż 
manipulacje lecznicze terapię manualną i 
ergoterpię



elektroterapię prąd galwaniczny prąd 
impulsowy, prad małej, średniej i wielkiej 
częstotliwości 



magnetoerpaię pulsacyjne pole 
magnetyczne małej częstotliwości



termoterapię hydroterapia prąd wielkiej 
częstotliwości ultrasonoterpię 
promieniowanie podczerwone 
parafinoterapię  i krioterapię



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl



fototerapię terapia światłem 
słonecznym, promieniowanim 
nadfioletowym, chromoterapia 



leczenie Ultradzwiękami



laseroperapię



aerozoloterpię



klimatoterapię



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl



balneoterpię przy użyciu 
naturalnych tworzyw 
uzdrowiskowych: wód leczniczych 
peloidów i gazów leczniczych



leczenie i rehabilitację 
uzdrowiskową



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Cele fizjoterapii



Celem fizjoterapii tak jak każdej 
innej formy leczenia stosowana 
przez współczesną medycynę jest 
usunięcie procesów chorobowych 
jak i ich następstw i zapobieganie 
im, zapobieganie naturalnym 
postępom choroby usuwaniem 
dolegliwości i jak to tylko możliwe 
przywrócenie zdrowia i jego 
utrwalenie.



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

W szczególności celem 
fizjoterapii jest:



zwalczanie bólu



zwalczanie stanów zapalnych



poprawa trofiki przez zwiększenie 
ukrwienia



zwiększenie odporności ogólnej i 
zapobieganie zakażeniom



usprawnianie mechanizmów 
regulacyjnych układu krwionośnego, 
oddychania, przemiany materii 
termoregulacji, ukrwienia skóry i innych



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl



poprawa bądź utrwalenie 

wydolności ogólnej organizmu



normalizacja i wzmocnienie 

sprawności czynnościowej 

nerwowego układu autonomicznego



usprawnianie narządu ruchu



ewnentualne przygotowanie do 

zabiegów operacyjnych 



usprawnianie i regulacja całego 

organizmu 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Homeostaza

(gr. homoíos - podobny, równy i stásis - 
trwanie) –zdolność organizmu do 
zachowania równowagi podstawowych 
parametrów biologicznych, dzięki 
sprawnej czynności układów 
regulacyjnych: ciepłotę ciała, ciśnienie 
krwi, osmolarność, pH i objętość płynów 
ustrojowych, stężenia różnych składników 
chemicznych np. utrzymanie stałego 
poziomu stężenia glukozy we krwi.



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Bodźcowanie

Fizjoterapia stanowi zbiór metod 
leczenia bodźcowego 
opierającego się na reakcjach 
tkanek na bodźce. Bodziec 
powinien być tak dobrany by 
spowodował określoną reakcję o 
pożądanym działaniu 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Zbyt słaby bodziec o z byt małym 
polu działania powoduje słabe 
miejscowe i ograniczone reakcje. 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Bodźce odpowiednio silne działają 
na większy obszar ciała przez 
mechanizmy nerwowo hormonalne 
wywołują rozległe reakcje ogólne 
organizmu przede wszystkim o 
charakterze przeciw działania 
powstającym zakłóceniom 
homeostazy. 

Zabiegi w seriach

Seryjne stosowanie tych samych 
bodźców fizjoterapeutycznych 
usprawnia działanie mechanizmów 
wyrównujących homeostazę. 
Powoduje też przestrojenie układu 
wegetatywnego. W efekcie zabiegi 
fizjoterapeutyczne należy stosować 
w seriach których długość zależy 
od rodzaju i siły energii z nim 
związanej oraz stanu pacjenta.



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Skutki działania zabiegów 
fizjoterapueycznych:



Pojedynczy zabieg wywołuje 
natychmiastową reakcję w 
postaci krótkotrwałej zmiany 
czynności komórek, tkanek, 
narządów, które może przebiegać 
z przejściową zmianą homeostazy 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Skutki działania zabiegów 
fizjoterapueycznych:



Seria zabiegów powoduje odległe 
reakcje w postaci adaptacji 
czynnościowej np. poprawa i 
usprawnienie funkcji narządu i 
niekiedy adaptacji 
morfologicznej ( przyrost mięsni)



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Podstawowe dane o 
pobudliwości tkanek i o 
bodźcach 

Podstawą leczenia fizykalnego jest 

pobudliwość tkanek czyli 

zdolność reagowania na bodźce. 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Jeśli organizm i jego składowe 
posiadają zdolność reagowania 
na bodźce to odpowiedzą zawsze 
we właściwy sposób. Każda 
tkanka i każdy narząd reagują na 
bodźce zawsze w określony 
sposób, właściwy dla nich ze 
względu na budowę i funkcję. 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Bodźce dzielimy na dwie 
grupy: 



Bodźce działające na receptor 
czyli na swoiste struktury 
zakończeń nerwów czuciowych, 
przystosowane do ich odbioru. 



Bodźce działające na cytoplazmę 
każdej żywej komórki



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Bodźce pierwszej grupy wywołują 
potencjał czynnościowy w 
swoistych receptorach np. 
pręciki, czopki siatkówki oraz 
komórki rzęsate narządu 
Cortiego. 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Bodźce drugiej grup to bodźce 
termiczne mechaniczne 
kinestetyczne chemiczne i 
osmotyczne itd. itp. Bodźce 
drugiej grupy działające przez 
określony czas z odpowiednią siłą 
mogą wywołać swoiste wrażenia 
zmysłowe na bodźcach pierwszej 
grupy. 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

podstawy dawkowania 
zabiegów 
fizjoterapeutycznych

Jakość reakcji na bodziec 

uwarunkowany jest od rodzaju 
tkanki, na która działamy i… 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

…i



siłą bodźca 



rodzaju 



czas działania



sposobu jego działania



okolica na którą działamy 



powierzchnia na która działamy



oraz innych bodźców działających w 

tym samym czasie. 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Czynniki niezależne:



wiek



płeć



stan zdrowia



rodzaj choroby



stan fizjologiczny



rytm biologiczny



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Reakcje na bodziec mogą 
być:



Szybkie i powolne



natychmiastowe lub z opóźnieniem



w miejscu działania lub w miejscu 
oddalonym



miejscowe i ogólne



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Pobudliwość tkanek 

Najmniejsza siła bodźca zdolna do 

wywołania dostrzegalnej bądź 

wyczuwalnej reakcji – Siła Progowa 

Bodźca 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Czynniki wywierające 
wpływ na reagowanie 
organizmu na bodźce

cechy bodźca



siła bodźca



długość czasu oddziaływania

cechy działania bodźca



powolne lub szybkie narastanie siły 
bodźca



synergizmy lub antagonizmy w 
stosunku do innych bodzców



przerwy między kolejnymi zabiegami



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

fizjologiczne właściwości tkanek



rodzaj tkanki



miejsce okolica



wielkość powierzchni oddziaływania



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

osobnicze właściwosci organizmu



wiek 



płeć



stan zdrowia i okres choroby



stan czynnościowy układu 

autonomicznego



nasilenie funkcji narządu



typ reaktywnosci



adapracja do bodzca

rytm biologiczny



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Pożądane reakcje na 
bodźce 
fizjoterapeutyczne



natychmiastowe



krótko trwała zmiana czynności 
narządów



przejciowa zmian homeostazy



wzbudzenie reakcji wyrównawczych



działanie przeciw bólowe



działanie przeciw zapalne



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl



odległe reakcje miejscowe i ogólne o 
charakterze adaptacji czynnościowej 
i morfologicznej



usprawnianie funkci poszczeólnych 
narządów i całego organizmu



normalizacja funkcji



synchronizacja funkcji



wzrost ogólnej wydolności organizmu



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Zjawisko łuku 
odruchowego



W skórze są zakończenia nerwów 
dośrodkowych – receptory, są 
odbiornikami bodźców. Pobudzone 
receptory zostają drogą nerwów 
dośrodkowych przekazane 



do dośrodkowego układu nerwowego, 
skąd przez nerwy odśrodkowe zostają 
wysyłane impulsy nerwowe do narządów 
wykonawczych, czyli efektorów( naczynia 
krwionośne, gruczoły łojowe)



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

AUTONOMICZNY UKŁAD 
NERWOWY



kieruje czynnościami nie podlegającymi naszej woli 



podstawową reakcją w tym układzie jest łuk odruchowy



odruchy tego ukł. są bez udziału ośrodkowego układu 

nerwowego.



reguluje czynności związane z oddychaniem, 

trawieniem, wydalaniem, przemianą materii, rozrodem, 

mięśni gładkich, gruczołów i mięśnia sercowego.



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Część współczulna

Pobudza organizm. Przejawia się np:

rozszerzeniem źrenic, rozszerzeniem 

oskrzeli, skurczem zwieracza wew. 

cewki moczowej, zwężeniem tętnic, 

wzrostem stężenia glukozy we krwi.



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Część przywspółczulna

działa antagonistycznie do części 

współczulnej. Powoduje np:

opróżnienie pęcherza moczowego, 

spowalnia akcje serca, kurczy 

źrenice. W warunkach komfortowych 

dla organizmu uzyskuje przewagę 

nad częścią współczulną.



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Adaptacja

Należy przyjąć, że na ogół reakcje na 

pojedynczy bodziec nie jest 
identyczna z wynikiem działania 
serii bodźców.



Kąpiele kwaso-węglowe



Pitna woda mineralna



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl

Dlaczego ??



Dlaczego zabiegi fizjoterapeutyczne 
zostały zaadaptowane do zabiegów 
stosowanych w kosmetyce 



Dla ciał dla ducha 



Szymon Marczuk 2011 
szzzymonides@tlen.pl