Program edukacji 

zdrowotnej 

w zakresie zwalczania 

hipercholesterolemii 

za pomocą diety 

u pacjentów 

z chorobami układu 

krążenia

materiał szkoleniowy

 

 

Problem priorytetowy

Występowanie hipercholesterolemii wśród pacjentów z 

chorobami układu krążenia.

Opis problemu: na podstawie wyników badań 

laboratoryjnych, obserwacji i rozmów z 100 pacjentami 

przyszpitalnej Poradni Kardiologicznej stwierdzono : 

- wszyscy pacjenci mieli badane stężenie cholesterolu całk. 

we krwi

- 50% badanych miało podwyższony poziom cholesterolu 

całk. we krwi (ponad 200 mg% = 5.2 mmol/l)

              # 60% (30 osób) spośród nich nie pamiętało o tym
              # tylko 5 osób spośród tych które pamiętały o 

swojej            

                 hipercholesterolemii próbowało obniżyć stężenie 

  

                 cholesterolu za pomocą diety  

 

 

Uzasadnienie wyboru 

priorytetu

 

 

Uzasadnienie wyboru 

priorytetu

• Choroby układu krążenia są głównym problemem 

zdrowotnym ze względu na ich powszechność, 

stanowią pierwszą przyczynę zgonów w Polsce.

• Jedną z najważniejszych przyczyn chorób układu 

krążenia jest miażdżyca, do głównych przyczyn 

rozwoju miażdżycy należy hipercholesterolemia. 

Cholesterol – miażdżyca – choroba układu krążenia 

 

 

Przyczyny istnienia 

problemu

 (modyfikowalne)

 

 

Przyczyny istnienia 

problemu

(modyfikowalne)

1. Spożywanie dużych ilości pokarmów 

bogatych    w tłuszcze nasycone.

2. Niedostateczne spożycie pokarmów 

bogatych       w tłuszcze nienasycone.

3. Mała aktywność fizyczna.

 

 

Cele

 

 

Cele

•

Cel główny: 

   znormalizowanie stężenia cholesterolu całkowitego 

we krwi            u pacjentów przyszpitalnej Poradni 

Kardiologicznej

•

Cele szczegółowe: 

 - poinformować o zalecanym stężeniu cholesterolu 

całk.             we krwi

 - wyjaśnić wpływ podwyższonego stężenia cholesterolu 

                 na powstawanie chorób układu krążenia

 - zaplanować jadłospis
 - zastosować dietę niskocholesterolową, bogatą w 

błonnik (warzywa, owoce) i tłuszcze nienasycone 

 - kontrolować stężenie cholesterolu całk. we krwi 
 - dokonać oceny realizacji programu

 

 

Opis programu

 

 

Opis programu

Grupa docelowa – pacjenci przyszpitalnej Poradni 

Kardiologicznej, u których występuje 

hipercholesterolemia

Miejsce realizacji – szpital: sala wykładowa, park obok 

szpitala

Wielkość grupy – 50 osób
Czas – 1 spotkanie w tygodniu, po 40-120 minut,             

                                    w ciągu 6 miesięcy

Materiały pomocnicze – plansza (normy stęż. 

cholesterolu), film (powstawanie miażdżycy, przekrój 

zdrowej i zmiażdżycowanej tętnicy), foliogramy 

(źródła cholesterolu)

Sposoby działania – wykłady, dyskusje, prezentacje

 

 

Harmonogram

Etapy 

zajęć

Czynność 

nauczyciela

Czynność 

pacjentów

Uwagi

Wzbudzenie 

zainteresow
ania

Powitanie pacjentów. 

Podkreślenie faktu,     
że przychodząc na 
spotkanie zrobili 

pierwszy krok w 
kierunku poprawy 
zdrowia.
Przedstawienie 
głównego celu 
programu oraz 
korzyści wynikających 

z jego wdrożenia. 
Pytanie : Czy chcecie 
państwo wiedzieć co 

możecie zrobić dla 
osiągnięcia ww celu? 

Wypowiadają się, 

zadają pytania 
dotyczące 
programu.

 

 

Harmonogram

Etapy 

zajęć

Czynność 

nauczyciela

Czynność 

pacjentów

Uwagi

Skłonienie 
do refleksji

Pytania: 
Z jakiego powodu 

trafili Państwo do 
szpitala?   Czy sądzą 
Państwo,        że 
mogło to mieć 

związek z 
cholesterolem?          
   Czy mieli Państwo 
badane stężenie 

cholesterolu?   Czy 
stężenie było w 
normie czy 

podwyższone? 
Przedstawienie 
planszy.

Pacjenci porównują 
swój wynik 
cholesterolu z 

planszą.               
Dyskutują czy 
podwyższone 

stężenie 
cholesterolu mogło 
mieć wpływ na 
zdarzenie sercowo-

naczyniowego które 
u nich wystąpiło. 

Plansza: 
cholestero

l wartości 
pożądane 
<200 mg
%, 
podwyższo
ne 200-
250mg% 
wysokie 
>250mg% 

 

 

Harmonogram

Etapy 
zajęć

Czynności 
nauczyciela

Czynności 
pacjentów

Uwagi

Skłonien
ie do 

refleksji

Wyjaśnienie co to jest 
miażdżyca i jakie 

czynniki ją wywołują. 
Miażdżyca – choroba 
spowodowana 
odkładaniem się w 

tętnicach całego 
organizmu blaszek 
miażdżycowych, 

składających się 
między innymi z 
cholesterolu i złogów 
wapnia. Zwężenie/ 

zamknięcie światła 
tętnicy prowadzi do 
niedokrwienia/ zawału. 

Przedstawienie 
foliogramu lub filmu 
porównującego tętnicę 
zdrową ze 

zmiażdżycowaną. 

Dyskusja, 
cholesterol 

przyspiesza rozwój 
miażdżycy i jej 
powikłań (zawał 
serca, udar mózgu, 

chromanie 
przestankowe).

Foliogram 
lub film 

przedstawi
ający 
wpływ 
hiperchole

ste-rolemii 
na 
powstawan

ie 
miażdżycy, 
przekrój 
tętnicy 

zdrowej i 
dotkniętej 
miażdżycą.

 

 

Harmonogram

Etapy 

zajęć

Czynności nauczyciela

Czynności 

pacjentów

Uwagi

Edukacj

a

Wyjaśnienie co to jest 

cholesterol. Źródła 
cholesterolu: egzogenny – 
dostarczany w pożywieniu i 
endogenny (produkowany w 

wątrobie). Cholesterol jest 
potrzebny do życia (biosynteza 
hormonów), wchodzi w skład 

lipoprotein, ale w nadmiarze 
jest groźny. Powiedzieć o 
najważniejszych frakcjach 
lipoprotein:  LDL – „złe”, 

zawierają 50% chol.,  
odpowiadają za tworzenie 
miażdżycy i HDL – „dobre”, 
zawierają 2% chol., chronią 

tętnice. Uświadomienie, że 
dieta ma bardzo duży, 
niedoceniany wpływ na 

stężenie cholesterolu.

Dyskusja

Foliogram:
Źródła 
cholesterol
u

Foliogram: 
Badania 

kliniczne:  
Indian 
Study, Dart 

Study – 
wpływ diety 
 na 
obniżenie 

częstości 
zdarzeń 
sercowo-
naczyniowy

ch

 

 

Harmonogram

Etapy 

zajęć

Czynności 

nauczyciela

Czynności pacjentów Uwa

gi

Edukac

ja

Uświadomienie 

pacjentom, że sami 
mogą obniżyć stężenie 
cholesterolu i 
zahamować lub 

spowolnić narastanie 
miażdżycy. 
Największy wpływ na 

stężenie cholesterolu 
ma spożycie nasyconych 
kwasów tłuszczowych i 
cholesterolu. Nasycone 

kw. tłuszczowe 
podnoszą stężenie 
cholesterolu: prawie 

wszystkie tłuszcze 
zwierzęce. Nienasycone 
kw. tłuszczowe obniżają 
stężenie cholesterolu: 

głównie oleje roślinne 

Ustalają listę produktów: 
Zalecane- pieczywo 
ciemne, płatki 
owsiane,makarony,ryż, 

kasza gryczana i 
jęczmienna, mleko 
chude,chudy twaróg i 
jogurt,chudy drób 

(kurczaki, 
indyki),cielęcina,dziczyzn
a,rybykrólik,chude 
wędliny-polędwica 

warzywa, owoce, olej 
roślinny, ziemniaki, 
galaretki.
Niezalecane- frytki,mleko 
pełne,tłuste mięso (w 
tym gęsi, kaczki) i 
wędliny,pasztety, sery 

pełnotłuste,czekolada, 
krewetki, 
masło,smalec,śmietana,lo

dy, torty,orzeszki 
solone,chipsy

 

 

Ocena realizacji programu 

i osiągnięcia celów

 

 

Ocena realizacji programu 

i osiągnięcia celów

1. Kontrolne badanie stężenia cholesterolu 

całkowitego               na końcu szkolenia oraz po 

6 miesiącach od jego zakończenia.

2. Anonimowa ankieta sprawdzająca wiedzę na 

końcu szkolenia oraz po 6 miesiącach od jego 

zakończenia.

   - czy wiadomości były przedstawione w przystępny 

                               i atrakcyjny sposób

   - pożądane stężenie cholesterolu całk.
   - produkty zalecane i niezalecane
   - sposób odżywiania się przed i po szkoleniu
3.    Obserwacja.