MIGOTANIE I 

TRZEPOTANIE 

PRZEDSIONKÓW-

RÓŻNICE W 

PATOMECHANIŹMIE, 

W ZAPISIE EKG, 

W ZNACZENIU KLINICZNYM

MONIKA SIKORA

KIERUNEK LEKARSKI

ROK III, GRUPA 6

SPIS TREŚCI

1. Migotanie i trzepotanie przedsionków- 

wiadomości ogólne

3. Patomechanizmy migotania i 

trzepotania przedsionków

4. Zapisy EKG

5. Znaczenia kliniczne

6. Powikłania

7. Podsumowanie

MIGOTANIE 

PRZEDSIONKÓW



Najczęstsza postać tachyarytmii 

nadkomorowej



Szybki i niemiarowy rytm przedsionków



Częściej występuje u mężczyzn i w populacji 

osób rasy białej



Częstotliwość występowania wzrasta z 

wiekiem (ok 10% u osób pow. 80 r. ż)



Rozpoznanie na podstawie wywiadu, obrazu 

klinicznego, badania EKG

MIGOTANIE 

PRZEDSIONKÓW



Podział ze względu na etiologie:

- Pierwotne u osób zdrowych 

(15% wszystkich przypadków)

- Wtórne 

   * przyczyny sercowe: wady mitralne, 

zawał serca, niewydolność 

lewokomorowa

   * przyczyny pozasercowe: zator 

płucny, nadciśnienie tętnicze, zatrucie 

alkoholowe 

MIGOTANIE 

PRZEDSIONKÓW



Podział ze względu na przebieg:

- jednorazowe (przemijające) 

- napadowe (powtarzające się co pewien czas): 

trwa poniżej 48 godzin, samoczynne 

umiarowienie

* typ wagotoniczny: przed napadem 

bradykardia; zdarza się w spoczynku, w nocy)

* typ sympatykotoniczny: przed napadem 

tachykardia; rano lub w ciągu dnia jako 

następstwo sytuacji stresowej lub wysiłku

- stałe (utrwalone migotanie): trwa poniżej 1 

tygodnia, leczenie farmakologiczne

TRZEPOTANIE 

PRZEDSIONKÓW



To szybki i miarowy rytm komór, który 

powstaje w wyniku utworzenia się w 

prawym przedsionku fali reentry



Występuje rzadziej niż migotanie



Przyczyny i następstwa są podobne



Wielu pacjentów z trzepotaniem 

przedsionków miewa napady migotania 

przedsionków



Rozpoznanie na podstawie badania EKG- 

aktywacja przedsionków w postaci tzw. 

„zębów piły”

PATOMECHANIZM

MIGOTANIE 

PRZEDSIONKÓW

- Mechanizm mikroreentry (pętle nawrotne)

Nieuporządkowana fala pobudzeń krąży wolno w 

przedsionku , tak że natrafia na tk. Zdolną do 

pobudzenia (szybka, chaotyczna depolaryzacja 

przedsionków, będąca wynikiem obecności licznych 

krążących pętli pobudzeń)

Częstość przedsionków 350-600/ min- NIEMOŻLIWY JEST 

ICH HEMODYNAMICZNY SKURCZ!

- Pobudzenia docieraja do węzła AV w okresie 

refrakcji, stąd niektóre bodźce, nieregularnie sa 

przewodzone do komór.

- Spadek objętości minutowej serca do 20%
Duża zmienność objętości wyrzutowej i wahania 

skurczowego ciśnienia tętniczego krwi, deficyt 

tętna.

TRZEPOTANIE 

PRZEDSIONKÓW



Mechanizm makroreentry (krążące 

pobudzenie po obwodzie prawego 

przedsionka powoduje fale nawrotną)



Częstotliwość depolaryzacji przedsionków: 

250- 350/min.



Węzeł A-V nie może przewodzić bodźców o 

tak dużej częstotliwości- blok (2:1- co 

drugi bodziec przedsionkowy jest 

przewiedziony przez węzeł A-V i powstaje 

zespół QRS)

ZAPIS EKG

MIGOTANIE 

PRZEDSIONKÓW



Całkowita niemiarowość komór



Częstość akcji serca 100- 150/min.



Brak załamków P



Nieregularne zespoły R- R



Fala migotania (falujący ruch linii 

izoelektrycznej; V1 !)



Wąskie zespoły komorowe z 

okresowymi szerokimi zespołami

TRZEPOTANIE 

PRZEDSIONKÓW



Fale trzepotania w kształcie „zębów piły”



Między sąsiednimi falami trzepotania nie 

można stwierdzić linii izoelektrycznej



Typ I: brak fal trzepotania w 

odprowadzeniach II, III, aVF; częstość w 

innych odprowadzeniach: 230- 350/min.



Typ II: fala trzepotania w odprowadzeniach 

II, III, aVF; częstość: 340- 430/min. 

ZNACZENIE 

KLINICZNE

MIGOTANIE 

PRZEDSIONKÓW



Może być brak objawów



Objawy najbardziej widoczne u chorego 

z napadowym migotaniem przedsionków



Kołatanie serca



Zawroty głowy



Uczucie lęku



Omdlenie



Duszność



Wielomocz 



Nieregularny puls z deficytem tętna

TRZEPOTANIE 

PRZEDSIONKÓW



Częstość komór poniżej 120/min. Brak 

objawów lub niewielkie



Kołatanie serca !



Objawy niskiego rzutu:

- bóle w klatce piersiowej

- duszność

- osłabienie

- omdlenie

POWIKŁANIA

MIGOTANIE 

PRZEDSIONKÓW



Tworzenie skrzeplin w przedsionkach 

powodujące zagrożenie zatorami 

tętniczymi, gł. w krążeniu dużym 

(ZATOR MÓZGU!)



Ostra niewydolność komorowa- 

następstwo krytycznego zmniejszenia 

objętości minutowej serca

TRZEPOTANIE 

PRZEDSIONKÓW



Powikłania zakrzepowo- zatorowe  50% 

rzadziej niż w migotaniu przedsionków

PODSUMOWANIE

Migotanie i trzepotanie przedsionków należą 

do przedsionkowych zaburzeń rytmu. 

Różnią się między sobą patomechanizmem, 

zapisem EKG. Obraz kliniczny w obu 

przypadkach jest bardzo podobny.

Leczenie w obu przypadkach polega na 

kontroli rytmu serca za pomocą 

farmakoterapii,  zapobieganiu 

powikłaniom zatorowym i przywróceniu w 

miarę możliwości rytmu zatokowego za 

pomocą leków lub kardiowersji

BIBLIOGRAFIA



G. Herold, „Medycyna wewnętrzna”, 

wyd. lekarskie PZWL, Warszawa 2000



M. H. Beers i inni, „The Merck Manual- 

podręcznik diagnostyki i terapii”, Wyd. 

Urban and Partner, Wrocław 2006



A. R. Houghton, D. Gray, „EKG- jasno i 

zrozumiale”, Wyd. L- medica press, 

Bielsko- Biała 2005