background image

Prawo autorskie 

Treść prawa (2)

dr Zbigniew Okoń

background image

Agenda

Autorskie prawa majątkowe – model 
monopolu i model własnościowy

Pojęcie pola eksploatacji

Kryteria specyfikacji pól eksploatacji

Czas trwania autorskich praw 
majątkowych

2

background image

Treść autorskich praw 
majątkowych (1)

Podstawowe sposoby kształtowania treści 
autorskich praw majątkowych:

»

Model monopolu

»

Model „własnościowy”

3

background image

Treść autorskich praw 
majątkowych (2)

Model monopolu:

»

Polega na enumeratywnym wyliczeniu w 
ustawie uprawnień składających się na treść 
autorskich praw majątkowych

»

Zapewnia względnie precyzyjne określenie 
treści prawa

»

Jest krytykowany za brak „automatycznego” 
dostosowania treści prawa do nowych form 
eksploatacji utworów

4

background image

Treść autorskich praw 
majątkowych (3)

Model „własnościowy”:

»

Polega na ukształtowaniu treści autorskich 
praw majątkowych przez generalnie 
domniemanie kompetencji na rzecz twórcy 
(podobnie jak prawo własności)

»

Zapewnić ma „automatyczne” dostosowanie 
treści prawa do nowych form eksploatacji 
utworów

»

Jest krytykowany za powodowanie braku 
wyraźnych granic majątkowego prawa 
autorskiego

5

background image

Autorskie prawa majątkowe – 
polska ustawa

Art. 17:

»

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy 
przysługuje wyłączne prawo do [1] 
korzystania z utworu i [2] rozporządzania 
nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do 
[3] wynagrodzenia za korzystanie z utworu.

Nawiązanie do triady uprawnień 
właściciela (ius possidendi, ius utendi 
abutendi fruendi, ius disponendi) – 
własnościowy model kształtowanie treści 
prawa

6

background image

Korzystanie

Istota autorskich praw majątkowych – 
wyłączność ekonomicznej eksploatacji 
utworu

Korzystanie:

»

wszelkie formy czynności faktycznych i 
prawnych, które zmierzają do stworzenia 
określonemu podmiotowi, możliwości 
zapoznania się z utworem

Problem nowych technologii i 
tymczasowych zwielokrotnień 
niezbędnych do percepcji utworu

7

background image

Rozporządzane

Dysponowanie prawem autorskim w 
zakresie poszczególnych form korzystania 
z dzieła

Krytykowane i problematyczne 
orzecznictwo SN:

»

Rozporządzenie prawem przez 
nieuprawnionego jest naruszeniem prawa 
autorskiego (wyrok SN z dnia 18 czerwca 
2003 r., sygn. akt II CKN 269/01)

8

background image

Wynagrodzenie

Pochodna prawa do rozporządzania

Brak samodzielnego znaczenia

Nieuiszczenie należnego wynagrodzenia 
nie jest naruszeniem prawa autorskiego 
(wyrok SN z 20.05.1999 r., I CKN 
1139/97, z 21.10.2003 I KZP 18/2003)

9

background image

Pojęcie pola eksploatacji

Każdy odrębny sposób korzystania z 
utworu

Kryteria wyodrębniania pól eksploatacji:

»

Kryterium odrębności technicznej

»

Kryterium odrębności ekonomicznej

»

Kryterium kręgu odbiorców

»

Zróżnicowanie podmiotów dokonujących 
eksploatacji (reemisja)

Terytorialny i czasowy zakres ekeploatacji

10

background image

Katalog pól eksploatacji

Art. 50:

»

Odrębne pola eksploatacji stanowią w szczególności:

1)

w zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu - 

wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy utworu, 

w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu 

magnetycznego oraz techniką cyfrową;

2)

w zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na 

których utwór utrwalono - wprowadzanie do obrotu, 

użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy;

3)

w zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny 

niż określony w pkt 2 - publiczne wykonanie, 

wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz 

nadawanie i reemitowanie, a także publiczne 

udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł 

mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie 

wybranym.

11

background image

Okres ochrony autorskich praw 
majątkowych

Czas trwania autorskich praw 
majątkowych:

»

Przed wejściem w życie ustawy z 1994 r. – 25 
lat

»

W latach 1994-2000 – 50 lat

»

Po roku 2000 – 70 lat

Problem odżycia autorskich praw 
majątkowych

12

background image

Okres ochrony – sposób 
obliczania

Czas trwania autorskich praw majątkowych liczy się w 

latach pełnych następujących po roku, w którym nastąpiło 

zdarzenie, od którego zaczyna się bieg terminów ochrony

Początek terminu:

»

Reguła ogólna -  od śmierci twórcy, a do utworów współautorskich - 

od śmierci współtwórcy, który przeżył pozostałych, 

»

W odniesieniu do utworu, którego twórca nie jest znany - od daty 

pierwszego rozpowszechnienia, chyba że pseudonim nie pozostawia 

wątpliwości co do tożsamości autora lub jeżeli autor ujawnił swoją 

tożsamość,

»

W odniesieniu do utworu, do którego autorskie prawa majątkowe 

przysługują z mocy ustawy innej osobie niż twórca - od daty 

rozpowszechnienia utworu, a gdy utwór nie został 

rozpowszechniony - od daty jego ustalenia,

»

W odniesieniu do utworu audiowizualnego - od śmierci najpóźniej 

zmarłej z wymienionych osób: głównego reżysera, autora 

scenariusza, autora dialogów, kompozytora muzyki skomponowanej 

do utworu audiowizualnego

»

Jeżeli bieg terminu wygaśnięcia autorskich praw majątkowych 

rozpoczyna się od rozpowszechnienia utworu, a utwór 

rozpowszechniono w częściach, odcinkach, fragmentach lub 

wkładkach, bieg terminu liczy się oddzielnie od daty 

rozpowszechnienia każdej z wymienionych części

13

background image

Fundusz martwej ręki

Producenci lub wydawcy egzemplarzy 
utworów literackich, muzycznych, 
plastycznych, fotograficznych i 
kartograficznych, niekorzystających z 
ochrony autorskich praw majątkowych, są 
obowiązani do przekazywania na rzecz 
Funduszu Promocji Twórczości, wpłaty 
wynoszącej od 5 % do 8 % wpływów brutto 
ze sprzedaży egzemplarzy tych utworów. 
Dotyczy to wydań publikowanych na 
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

»

Obecna wysokość wpłat na FPT – 5%

14

background image

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

dr Zbigniew Okoń


Document Outline