Wpływ zagrożeń 

Wpływ zagrożeń 

ekologicznych

ekologicznych

na zdrowie człowieka. 

na zdrowie człowieka. 

Przyczyny chorób 

Przyczyny chorób 

związanych ze 

związanych ze 

środowiskiem. Ocena 

środowiskiem. Ocena 

stanu zdrowia ludności z 

stanu zdrowia ludności z 

terenów ekologicznie 

terenów ekologicznie 

zagrożonych.

zagrożonych.

 

 

„Wszystko, czym dysponujemy, to 

wąska warstwa użytecznej 

atmosfery nie grubsza niż 11 km, 

cienka skorupa Ziemi, z której 

powierzchni zaledwie 1/8 naprawdę 

nadaje się do zamieszkania przez 

ludzi oraz ograniczona ilość wody, 

którą wciąż ponownie 

wykorzystujemy. (...) Wewnątrz 

Ziemi mamy też kapitał kopalnych 

paliw i rud, które nieustannie 

wydobywamy – miliardy razy 
szybciej niż natura zdołałaby 

uzupełnić”

Taylor R.G.

 

 

Zagrożenie ekologiczne – 

wyczerpanie chłonności 

środowiska w zakresie dwojga z 

trzech:  gleby, wody i powietrza.

W Polsce zagrożone 

ekologicznie są: Śląsk, region 

północny, północno-zachodni i 

zachodni. W zasadzie tylko 

obszary północno-wschodnie 

kraju wolne są od zagrożeń 

ekologicznych!

   

 

 

Oddziaływanie środowiska 

człowieka na jego zdrowie jest 

niezaprzeczalne. Rewolucja 

naukowo-przemysłowa przyniosła 

wiele korzyści, człowiek m.in. 

uporał się z rozprzestrzenianiem się 

wielu chorób zakaźnych, których 

epidemie dziesiątkowały onegdaj 

ludzkość. Jednakże rozwój techniki 

spowodował rozwój pewnych grup 

schorzeń nasilił częstość ich 

występowania. Noszą one miano 

chorób cywilizacyjnych.

 

 

Choroby cywilizacyjne

(wg Marcinkowskiego)

Pojęcie ściśle związane a postępującą 

industrializacją, urbanizacją, 

mechanizacją, motoryzacją, chemizacją, 

komputeryzacją etc. oraz dobrobytem, 

który - poza oddziaływaniem 

pozytywnym – prowadzi do pojawienia 

się czynników działających 

destruktywnie (uogólniona hipokinezja, 

nieprawidłowa dieta, palenie tytoniu, 

obciążenie szybkim tempem życia)

 

 

Choroby cywilizacyjne

(podział wg Jethona)

I.

Z nadmiernego stresu : choroba 
niedokrwienna serca, nadciśnienie 
tętnicze, otyłość, zmiany neurasteniczne, 
zmiany psychotyczne

II.

Z niedoboru naturalnych bodźców: 
hipokinezja, hipowitaminozy, i inne 
specyficzne niedobory pokarmowe, 
choroba sieroca

III.

Spowodowane zanieczyszczeniem 
środowiska: subkliniczne i kliniczne 
zminay wywołane czynnikami fizycznymi, 
chemicznymi i biologicznymi oraz 
choroby środowiskowe

IV.

Związane z wykonywaniem zawodu: 
choroby zawodowe, choroby 
parazawodowe

V.

Urazy: wypadki przy pracy, 
komunikacyjne, urazy wojenne

 

 

Choroby środowiskowe

Schorzenia powstające na tle 

długotrwałego oddziaływania 

czynników szkodliwych 

(natury chemicznej, fizycznej, 

biologicznej i psychofizyczne) 
występujących w środowisku. 

Należą do III grupy chorób 

cywilizacyjnych.

 

 

Przykłady najczęściej 

występujących schorzeń 

środowiskowych

-

przewlekłe niespecyficzne 
choroby układu    oddechowego

-

wieloczynnikowa nadwrażliwość 
chemiczna

-

dolegliwości związane ze 
zmianami mikroklimatycznymi 
pomieszczeń (legionelloza, 
gorączka z Pontiac, gorączka 
nawilżaczowa, 
nadwrażliwościowe zapalenie 
płuc)

-

 zespół przewlekłego zmęczenia

-

 zespół długu czasowego

 

 

Przyczyny chorób 

związanych ze 

środowiskiem:

• Trudność biologicznego 

przystosowania się 

(ekosensytywność, adaptabilność)

• Nadmierne stresy, będące podłożem 

różnych chorób somatycznych

• Nasilenie niekorzystnych bodźców 

środowiska (kancerogeny, alergeny, 

promieniowanie elektromagnetyczne, 

promieniowanie cieplne)

 

 

Obszary ekologicznego 

zagrożenia (definicja wg 

Kassenberga i Rolewicza)

  Tereny, na których nastąpiło 

całkowite załamanie stanu 

równowagi przyrodniczej, 

przejawiające się w utracie 

odporności, wyeliminowaniu 

procesów samooczyszczenia i 

degradacji układów biologicznych, 

a także nasileniu się 

zagrożenia dla zdrowia i 

zachorowań na choroby 

uwarunkowane stanem środowiska

 

 

W Polsce znajduje się 27 

obszrów ekologicznego 

zagrożenia (stan na rok 1997), 

spośród których do najbardziej 

zdegradowanych zalicza się 

Górnośląski Okręg Przemysłowy 

(GOP) i Rybnicki Okręg 

Węglowy (ROW). Są one 

uznawane za jedne z najbardziej 

zanieczyszczonych miejsc w 

Europie, za obszary o cechach 

charakterystycznych dla 

rejonów katastrofy 

ekologicznej !!! 

 

 

Dokładne określenie rozmiarów 

wpływu zanieczyszczeń i skażeń 

środowiska na stan zdrowia 

określonych populacji jest 

bardzo trudne, wręcz 

niemożliwe. Można jednakże 

porównawczo wykazać, że 

zanieczyszczenie środowiska na 

terenach zagrożeń 

ekologicznych prowadzi do 

wzrostu zachorowalności na 

określone choroby.

 

 

Przypuszczalny wzrost zachorowalności 

na niektóre choroby przewlekłe oraz 

wzrost zatruć i urazów w rejonach 

szczególnie zanieczyszczonych

Choroby przewlekłe, 

zatrucia           i urazy

Szacunkowa 

wielokrotność 

wzrostu

nowotworowe

2,5-5,0

układu oddechowego

2,0-4,0

układu krążenia

2,0-4,0

infekcyjne  

1,5-2,0

układu oddechowego

2,0-3,0

zatrucia i urazy

1,5-3,0

 

 

Dziękujemy za uwagę !