Zasady pobierania i
transportu materiału do
badań mikrobiologicznych
Zasady pobierania i
transportu materiału do
badań mikrobiologicznych
Mocz
•
Każdy pacjent przed badaniem
powinien zostać zapoznany z zasadami
pobierania moczu
•
Najlepszy materiał do badań stanowi
•
mocz z nocy
lub
•
po 4-6 godzinach od ostatniego opróżnienia
pęcherza
Mocz
•
Przed pobraniem moczu należy:
•
umyć ręce wodą i mydłem
•
dokładnie umyć okolice krocza i
zewnętrzne narządy moczowo-płciowe z
użyciem bieżącej wody i mydła
•
nie używać środków dezynfekcyjnych
•
nie wycierać ręcznikami -
nawet sterylnymi !!!
•
u mężczyzn dodatkowo należy
•
odciągnąć napletek
•
umyć żołądź prącia
Mocz
•
Mocz należy pobrać
•
do jałowego pojemnika
•
z tzw. „środkowego strumienia”
•
Pojemnik należy
•
dokładnie zamknąć, nie dotykając jego
brzegu i wewnętrznej powierzchni
•
opisać
•
imieniem i nazwiskiem pacjenta
•
nazwą kliniki, w której leczony jest chory
Pobieranie moczu od noworodków i
niemowląt
•
Do pobrania moczu stosuje się jałowe
podlepiane woreczki
•
Po podklejeniu woreczka należy
odczekać do momentu pojawienia się w
nim moczu
•
Natychmiast odkleić woreczek,
zabezpieczyć i przekazać do Zakładu
Mikrobiologii
Pobieranie moczu poprzez
jednorazowe cewnikowanie
•
Pobieranie moczu za pomocą cewnika
stosuje się w przypadku, gdy:
•
nie można prawidłowo pobrać moczu ze
środkowego strumienia
Pobieranie moczu poprzez
jednorazowe cewnikowanie
•
W przypadku pacjentów, którzy nie są trwale
cewnikowani:
•
starannie umyć okolice krocza mydłem i
jałową wodą
•
wprowadzić cewnik
•
do jałowego naczynia pobrać drugą porcję
moczu
•
około 5 ml
Pobieranie moczu u pacjentów
cewnikowanych
•
Usunąć dotychczas używany cewnik
•
Przeprowadzić toaletę okolicy krocza
•
Zewnętrzne narządy płciowe
zdezynfekować przeznaczonym do tego
celu preparatem
•
W warunkach aseptycznych wprowadzić
nowy (jałowy) cewnik do pęcherza
moczowego
•
Na koniec dalszy cewnika założyć zacisk
Pobieranie moczu u pacjentów
cewnikowanych
•
Po upływie 30-40 minut przystąpić do
pobrania moczu
•
Drugą porcję moczu pobrać do jałowego
pojemnika
•
około 5 ml
•
Połączyć cewnik z workiem na mocz
Transport moczu do badania
mikrobiologicznego
•
Mocz do badania mikrobiologicznego należy
transportować jak najszybciej
•
do 30 minut
•
Próbkę można transportować
•
w temperaturze +4
0
C, ale nie dłużej niż 2
godziny!!!
•
W godzinach od 19.30 do 7.30
•
mocz należy pobierać na podłoże transportowe
Kał
•
W warunkach szpitalnych
•
powinien być oddany do wyjałowionego basenu lub
pieluchy (dzieci)
•
W warunkach domowych
•
do dokładnie umytego i wygotowanego /
wyparzonego naczynia (nocnik)
•
Ze świeżo oddanego kału do pojemnika
•
pobrać grudkę wielkości
•
ziarna grochu
lub
•
2-3 ml płynnego kału z ropą, krwią lub śluzem
Kał
•
Jeśli występuje biegunka
•
próbki powinny być pobierane we
wczesnym okresie zakażenia
•
Kał nie powinien być zanieczyszczony
moczem
Kał
•
W przypadku badań w kierunku
Clostridium
difficile
•
materiał pobrać dodatkowo na wymazówkę z
podłożem transportowym
UWAGA!! Nie pobierać wymazu z odbytu
•
Badanie w kierunku
rota-
i
adenowirusów
•
kał pobierać w zależności od konsystencji
•
1-2 ml
lub
•
2 g do jałowego naczynia
Wymaz z odbytu
•
Dopuszczalny
•
w przypadku badania w kierunku Shigella-
Salmonella, gdy nie udaje się uzyskać próbek kału
•
W przypadku badań w kierunku nosicielstwa VRE
•
Wprowadzić do odbytnicy poza zwieracz
zewnętrzny
•
jałową wymazówkę zwilżoną solą fizjologiczną
•
wielokrotnie nią obracając pobrać materiał
•
sprawdzić czy widoczna jest wystarczająca ilość
materiału, jeśli nie, powtórzyć czynność
Przechowywanie i transport
•
Badanie
„ogólne”
kału
•
materiał umieszczony w jałowym pojemniku powinien
być dostarczony do Zakładu Mikrobiologii w ciągu 2-3
godzin
•
Badanie w kierunku
rota-
i
adenowirusów
•
materiał należy transportować do Zakładu
Mikrobiologii nie dłużej niż 6 godzin od pobrania
•
jeśli badania nie można wykonać natychmiast
•
kał może być przechowywany do 72 godzin w temperaturze
2-8°C
•
dłuższe przechowywanie kału wymaga zamrożenia próbki
•
trwałość próbki do kilku miesięcy
Przechowywanie i transport
•
Wymaz z odbytu
•
jeśli materiał będzie badany w ciągu 1-2
godzin
•
transportować go w temperaturze pokojowej
•
jeśli czas transportu może przekroczyć 2
godziny
•
zastosować wymazówkę z podłożem
transportowym
Wymaz z gardła
•
Pacjent powinien być na czczo
•
Należy przepłukać jamę ustną
•
przegotowaną, letnią wodą
•
Unieruchomić język szpatułką
•
Wymaz pobrać z miejsc
•
zmienionych zapalnie oraz czopów ropnych
•
W czasie pobierania
•
nie dotykać języka, języczka podniebiennego, błony śluzowej
policzka i śliny
•
W przypadku braku możliwości natychmiastowego
przesłania materiału do badań
•
wymaz należy pobrać na wymazówkę z podłożem
transportowym
•
w razie konieczności przechowywać w temperaturze pokojowej
Wymaz z przedsionka
nosowego
•
Materiał pobiera się w celu oceny
nosicielstwa
Staphylococcus aureus
•
Materiał należy pobierać z
•
błon śluzowych kanałów
•
Wymazówkę należy zwilżyć jałowym
roztworem soli fizjologicznej
Plwocina
•
Plwocina powinna być odkrztuszana przez
chorego
•
rano
•
na czczo
•
w objętości przynajmniej 1-3 ml
•
po uprzednim przepłukaniu jamy ustnej
przegotowaną, letnią wodą
•
Jeżeli pacjent nosi protezę zębową
•
powinien ją przed badaniem wyjąć
Plwocina
•
Materiał odkrztusić do
•
jałowego pojemnika z szerokim otworem
•
opisanym
•
imieniem i nazwiskiem chorego
•
nazwą kliniki, w której leczony jest chory
•
Pojemnik
•
natychmiast zamknąć
•
nie dotykać jego brzegu i wnętrza
Plwocina
•
W przypadku trudności z odkrztuszaniem i
uzyskiwaniem odpowiedniej objętości plwociny
•
1-2 dni przed pobraniem materiału stosować u
pacjenta środki wykrztuśne
•
w dniu pobrania można zastosować dodatkowo
nawilżanie, nebulizację zawierającą
•
glikol propylenowy
lub
•
3-10% roztwór soli fizjologicznej
•
fizykoterapię klatki piersiowej (oklepywanie)
Przechowywanie i transport
•
Pobraną plwocinę
•
natychmiast po zebraniu przesłać do
badania
•
transportować w temperaturze pokojowej
•
Plwocina powinna być badana
•
w ciągu 1 godziny od pobrania
Wymaz z rany
•
W sytuacji pobierania materiału
•
za pomocą wymazówki bez podłoża
transportowego
•
należy przed pobraniem zwilżyć ją jałowym
roztworem soli fizjologicznej
Ropa
•
W sytuacji, kiedy ilość ropy jest skąpa
•
materiał należy pobrać na wymazówkę bez podłoża
•
w godzinach 19.30-7.30 - na wymazówkę z podłożem
transportowym
•
W przypadku aspiracji ropy ze zbiornika płynu
•
materiał można przesłać w strzykawce z zabezpieczoną
igłą + jałowy korek gumowy lub w jałowym pojemniku
•
W godzinach od 19.30 do 7.30
•
jest możliwe wprowadzenie próbki ze strzykawki do
podłoża do posiewu krwi i przechowanie w Zakładzie
Diagnostyki Laboratoryjnej
Materiał śródoperacyjny
•
Fragmenty tkanek
•
umieścić w jałowym pojemniku
•
natychmiast transportować do Zakładu
Mikrobiologii
•
w godzinach 19.30-7.30
•
dodać do pojemnika 5-10 ml jałowego roztworu
soli fizjologicznej przestrzegając zasad aseptyki
•
przekazać do Zakładu Diagnostyki
Laboratoryjnej
Materiał śródoperacyjny
•
Materiał płynny
•
zaaspirowany przy pomocy strzykawki można
przesłać w zabezpieczonej strzykawce
lub
•
wprowadzić do jałowego pojemnika
•
w godzinach 19.30-7.30
•
wprowadzić do podłoża do posiewu krwi i płynów
ustrojowych
•
przekazać do Zakładu Diagnostyki Laboratoryjnej
Materiał śródoperacyjny
•
Treść ropna
•
gdy nie można zaaspirować do strzykawki –
pobrać wymaz na jałową wymazówkę
•
transportować natychmiast
•
w godzinach 19.30-7.30 i w przypadku badań
w kierunku drobnoustrojów rosnących w
warunkach beztlenowych (strzykawka +
jałowy plaster) – na wymazówkę z podłożem
transportowym
•
przechować w temperaturze pokojowej
Krew do badań serologicznych
•
Zawsze pobierać systemem zamkniętym
•
Do jałowych, suchych probówek bez
odczynników, na skrzep
•
Do badań w kierunku
antygenu pp65 CMV
•
do probówki z cytrynianem sodu
•
Materiał nie nadaje się do przechowywania!!!
•
Transportować w temperaturze pokojowej
•
W godzinach 19.30-7.30
•
materiał należy przechowywać w lodówce
Co zrobić w razie wątpliwości?
•
Skontaktować się z mikrobiologiem
dyżurującym
•
tel. 585-
4580
•
Rejestracja Katedry i Zakładu Mikrobiologii
Klinicznej w godzinach 7.30-20.00
Kiedy telefonować w sprawie
wyników badań?
•
Badanie mikrobiologiczne
•
nie wcześniej niż
po 24 godzinach
od
nadesłania próbki –
informacja wstępna
•
W dni powszednie
•
po godzinie 10.00
•
W dni wolne od pracy
•
po godzinie 12.00
Kiedy powiadomić Zakład
Mikrobiologii o planowanym
badaniu?
•
Zawsze w przypadku badania w
kierunku
•
drobnoustrojów rosnących w warunkach
beztlenowych
•
w tym w kierunku
Clostridium difficile
•
trybie pilnym