Ropne schorzenia skóry i 

tkanki podskórnej

Ewa Matuszczak

Klinika Chirurgii Dziecięcej 

AMB

 

 

Naciek zapalny

•

Bezpośrednia reakcja tkanek na 
wtargnięcie drobnoustrojów

•

Objawy: gorączka, dreszcze, bóle głowy, 
mięśni i stawów, złe samopoczucie, 
obrzęk i nadmierne ucieplenie tkanek, 
bóle i upośledzenie ruchów

•

Leczenie: unieruchomienie chorej części 
ciała, antybiotykoterapia, leki p. bólowe

 

 

Ropowica (Phlegmone)

•

Obok wysięku ropnego tworzą się 
nacieki z komórek tkanki łącznej i 
leukocytów. Część tkanek ulega 
martwicy i tworzą się liczne 
zbiorowiska ropy. Szerzy się w 
przestrzeniach łącznotkankowych. 
Najczęściej przyczyną są 
paciorkowce i gronkowce.

 

 

Ropowica - objawy

•

Podobne jak w nacieku zapalnym - 
obrzęknięte tkanki są bardziej napięte, 
naciek sięga głębiej, objawy septyczne 
silniej zaznaczone. Nacieczone tkanki są 
bolesne przy ruchach i obmacywaniu. 
Chełbotania nie stwierdza się. W ropowicy 
powierzchownej wcześnie występuje 
zaczerwienienie skóry, w głębokiej-zmiany 
na powierzchni występują późno. Często 
powstaje zapalenie węzłów chłonnych.

 

 

Ropowica - leczenie

•

We wczesnym okresie zachowawcze

•

Obecność ogniska rozmiękania, 
szerzenie się i nie ustępowanie 
zapalenia ropnego mimo 
antybiotykoterapii jest wskazaniem do 
nacięcia. Zabieg polega na usunięciu 
wysięku i obumarłych tkanek oraz 
zapewnieniu swobodnego wypływu 
wydzieliny z rany poprzez sączkowanie.

 

 

Ropień (Abscessus)

•

Zbiorowisko ropy w przestrzeni 
ograniczonej wałem ziarniny 
powstałej z rozpadu zniszczonych 
tkanek. Granice świeżego ropnia 
są nieostre. W późniejszym okresie 
ropień ulega otorbieniu.

 

 

Ropień - objawy

•

Bolesne uwypuklenie tkanek 
wykazujące cechy ostrego stanu 
zapalnego. Jest ono otoczone 
ciastowatym obrzękiem. Skóra nad 
ropniem jest ciemno- lub 
sinoczerwona. Często można 
stwierdzić chełbotanie. Może powstać 
zapalenie naczyń i węzłów chłonnych.

 

 

Ropień - leczenie

•

Tylko operacyjne - szerokie 
rozcięcie i sączkowanie. W 
przypadkach wątpliwych należy 
wykonać nakłucie rozpoznawcze.

 

 

Czyrak (Furunculus)

•

Ropne zapalenie skóry i tkanki 
podskórnej z punktem wyjścia zakażenia 
z gruczołu łojowego lub mieszka 
włosowego, najczęściej wywołane 
gronkowcami. Może być powikłany 
zapaleniem lub ropowicą otaczających 
tkanek, zapaleniem węzłów chłonnych 
lub ropniami przerzutowymi. Często 
występują u chorych na cukrzycę.

 

 

Czyrak - objawy

•

Guzek zapalny w skórze, gorący, 
bolesny, pokryty jasnoczerwoną 
skórą. Po jej pęknięciu wycieka 
ropa i tworzy się przetoka w której 
dnie widoczny jest martwiczy czop 
ropny. Powstaniu czyraka często 
towarzyszą gorączka i dreszcze.

 

 

Czyrak - leczenie

•

Przemywanie spirytusem, okłady z 
roztworem dwuwęglanu sodowego

•

antybiotykoterapia w przypadku 
umiejscowienia na twarzy, czyraczności, 
u chorych na cukrzycę

•

nacięcie czyraka - tylko w przypadkach 
powikłanych szerzeniem się zakażenia, 
ropowicą lub ropniem otaczających 
tkanek

 

 

Czyrak gromadny 

(Carbunculus)

•

Czyraki łączące się w różnej wielkości 
nacieki zapalne, powodując bardziej 
rozległe obumarcie głębszych warstw 
skóry i tkanki podskórnej. Na skórze 
tworzą się czopy i przetoki, między 
nimi pozostają mostki zdrowej skóry. 
Zakażenie szerzy się na obwodzie 
nacieku, a w środku skóra może ulec 
martwicy i powstaje owrzodzenie

 

 

Czyrak gromadny 

(Carbunculus)

•

To ciężkie zakażenie chirurgiczne, 
jego powstanie świadczy o dużej 
zjadliwości szczepów 
gronkowcowych, lub o załamaniu 
się sił obronnych ustroju. Zawsze 
istnieje ryzyko powstania 
posocznicy lub ropni 
przerzutowych w innych narządach

 

 

Czyrak gromadny - 

leczenie

•

Tylko operacyjne. Dodatkowo 
antybiotykoterapia, witaminy B i C, 
okłady z płynu antyseptycznego, 
unieruchomienie. Obowiązuje badanie 
moczu i krwi na obecność cukru i 
posiewy z krwi. W przypadku 
większego ubytku skóry można go 
pokryć przeszczepem po oczyszczeniu 
się rany.

 

 

Zapalenie sutków u 

noworodków

•

W kilka dni po urodzeniu u noworodka 
występuje bolesne obrzmienie piersi 
(tzw kryza płciowa). Z gruczołu 
wydziela się płyn podobny do mleka 
lub surowicy. W przypadkach 
zakażenia obrzmienie i objawy zapalne 
zwiększają się. Rzadko tworzą się 
ropnie.

•

Leczenie: okłady, wyjątkowo nacięcie

 

 

Zastrzał (Panaritium)

•

Ropne zapalenie tkanek po stronie dłoniowej 
palców. Zakażenie może rozwijać się w 
skórze, tkance podskórnej, kości, stawach 
międzypaliczkowych lub pochewkach 
ścięgnistych. Przyczyną są drobne urazy i 
rany palców. Martwica i ropień powstają 
szybko, ponieważ dłoniowa strona palców 
podzielona jest przegrodami 
łącznotkankowymi w których łatwo dochodzi 
do uciśnięcia naczyń i niedokrwienia tkanek.

 

 

Zastrzał - objawy

•

Rwący ból palca, zwiększa się przy 
opuszczeniu ręki. Często obrzęk 
jest większy po stronie 
grzbietowej, gdzie tkanka 
podskórna jest wiotka. Gorączka, 
dreszcze, niekiedy zapalenie 
naczyń i węzłów chłonnych. 
Bolesność uciskowa.

 

 

Zastrzał - powikłania

•

Ropień śródskórny

•

martwica i przetoka w skórze

•

ropne zapalenie kości, stawów i 
pochewek ścięgnistych

•

rozległa martwica tkanek

 

 

Zastrzał - leczenie

•

Jedynym leczeniem jest wczesne 
nacięcie i otwarcie ogniska 
ropnego

•

leczenie antybiotykami bez 
operacji jest błędem

 

 

Zanokcica (Paronychia)

•

Ropne zapalenie wału 
paznokciowego. Zmiany dotyczą 
części lub całego wału wokół 
paznokcia. Ropień w zanokcicy 
jest prawie zawsze ropniem 
śródskórnym.

 

 

Zanokcica - objawy

•

Rozlane zapalenie tkanek, szybko 
tworzy się ropień, silny, rwący ból 
palca. Zajęta część wału 
paznokciowego jest obrzmiała i 
bolesna, początkowo 
jasnoczerwona, potem 
ciemnoczerwona. Zwykle bez 
gorączki i dreszczy.

 

 

Zanokcica - leczenie

•

Otworzyć ropień w znieczuleniu 
przewodowymi niedokrwieniu u 
podstawy palca

•

jeżeli paznokieć jest odwarstwiony 
przez ropę na większej 
powierzchni, należy usunąć go w 
całości

 

 

Róża (Erysipelas)

•

Ostre zapalenie skóry i tkanki 
podskórnej wywołane przez 
paciorkowce hemolizujące

•

klasyczną postacią róży jest 
zaczerwienienie skóry wokół nosa i 
na obu policzkach przypominające 
kształtem skrzydła motyla

 

 

Róża - objawy

•

Nagły początek choroby. Zaczyna się 
wysoką gorączką, dreszczami, bólami 
głowy, nudnościami, bólami kończyn. 
Skóra jest czerwona, lśniąca, 
obrzęknięta, po ucisku powstaje w niej 
zagłębienie. Brzegi zmienionej skóry 
są wałowato uniesione. Granice zmian 
są wyraźne. Zmiany mogą wędrować 
na skórze.

 

 

Róża - leczenie

•

Zachowawcze - antybiotykoterapia

•

leczenie szpitalne jest konieczne w 
przypadkach powikłanych, przy 
objawach septyczno-toksycznych i u 
obciążonych innymi chorobami

•

leczenie operacyjne jest potrzebne 
w przypadkach powikłanych 
ropowicą lub martwicą tkanek

 

 

Róża - powikłania

•

Ropowica

•

martwica skóry i tkanki 
podskórnej

•

owrzodzenia

•

zapalenia naczyń i węzłów 
chłonnych

•

posocznica