Aspekty prawne 

podejmowania bądź 

odstępowania od reanimacji 

u pacjenta z zatrzymaniem 

krążenia.

Kamil Jóźwiak

Ratownictwo Medyczne

Rok III

 

 

Kodeks karny: art. 150. § 1. Kto zabija 

człowieka na jego żądanie i pod 
wpływem współczucia dla niego, 
podlega karze pozbawienia wolności 
od 3 miesięcy do lat 5.

 

 

Kodeks Etyki Lekarskiej 

Art. 30. Lekarz powinien dołożyć wszelkich starań, aby 

zapewnić choremu humanitarną opiekę terminalną i 

godne warunki umierania. Lekarz winien do końca 

łagodzić cierpienia chorych w stanach terminalnych i 

utrzymywać, w miarę możliwości, jakość kończącego 

się życia. 

Art. 31. Lekarzowi nie wolno stosować eutanazji, ani 

pomagać choremu w popełnieniu samobójstwa. 

Art. 32. 1. W stanach terminalnych lekarz nie ma 

obowiązku podejmowania i prowadzenia reanimacji 

lub uporczywej terapii i stosowania środków 

nadzwyczajnych. 

2. Decyzja o zaprzestaniu reanimacji należy do 

lekarza i jest związana z oceną szans 

leczniczych. 

 

 

Niesienie pomocy człowiekowi, którego życie i zdrowie 

są zagrożone, należy do prawnych i moralnych 

obowiązków lekarza. Zobowiązany jest on zatem do 

zastosowania reanimacji i intensywnej terapii dla 

ratowania życia ludzkiego.

• Jednak zabiegom tym mogą być poddane dwie 

grupy osób. Pierwsza z nich to ci, u których w 

wyniku choroby, bądź urazu, doszło do czasowej 

niewydolności podstawowych układów życiowych. W 

tym przypadku intensywna terapia polega na 

kompensowaniu powstałej niewydolności 

narządowej. Po usunięciu przyczyny, która 

spowodowała ten stan, powraca wydolność 

poszczególnych układów. Jest to jednak możliwe 

tylko wtedy, gdy przyczyna, która wywołała stan 

zagrożenia życia, jest odwracalna.

• Drugą grupę stanowią chorzy, u których 

zatrzymanie czynności ważnych dla życia narządów 

kończy długi proces chorobowy. Jest on najczęściej 

spowodowany przewlekłą chorobą, np. procesem 

nowotworowym lub po prostu zmianami starczymi. 

 

 

Uporczywa terapia – Działania przedłużające 

życie za cenę dodatkowych cierpień 
fizycznych i psychicznych chorego w 
sytuacji, gdy nie ma już nadziei na 
uniknięcie śmiertelnego zejścia. 
Rezygnacja z uporczywej terapii natomiast 
może oznaczać przerwanie już 
prowadzonego leczenia za pomocą 
środków nieproporcjonalnych lub tez nie 
rozpoczywania takowego działania w ogóle 

 

 

Do zabiegów, które nosić mogą znamię 

uporczywej terapii zaliczamy:

Chemioterapie, zabiegi endoskopowe, 

naczyniowe, dializoterapia, 
reanimacja, stosowanie respiratora, 
tlenoterapii i kardiowersji 
elektrycznej oraz kardiostymulacji 

 

 

Karta Praw Pacjenta:

Pacjent ma prawo do wyrażenia zgody 

lub odmowy na udzielenie mu 
określonych świadczeń zdrowotnych, 
po uzyskaniu odpowiednich informacji.

Bez zgody chorego można wdrożyć 

działania tylko, gdy jest on 
nieprzytomny.

 

 

Przykłady:

• Pacjent w terminalnym stanie choroby 

nowotworowej u którego doszło do ZK , 

rodzina wzywa pogotowie ratunkowe. 

Lekarz nie przystępuje do reanimacji. 

• Pacjenci decydują się na podpisanie 

deklaracji (DNR)  przed ryzykowną 

operacją, podczas zabiegu dochodzi do ZK.

• Pacjent na OIT z brakiem funkcji 

elektrycznych mózgu, u którego dochodzi 

niewydolność wielonarządowa oraz ZK

 

 

Pacjent uczestniczący w wypadku który ma 

masywny krwotok wewnętrzny u którego  

doszło do ZK

Nieprzytomna osoba w parku u której doszło do 

ZK

Pacjent po długotrwałej reanimacji przez zespół 

wyjazdowy podstawowy wzywa na pomoc 

zespół specjalistyczny. Po przyjeździe lekarz 

stwierdza zgon pacjenta, uważa że wszystkie 

czynności zostały zrobione prawidłowo lecz 

nie uzyskano poprawy stanu pacjenta.